эй шаби умеди марои моҳи нав
ای شب امید مرا ماه نو
Дидаи бахтам ба хаёлати гарав
دیده بختم به خیالت گرو
Аз пас сӣ рӯз барояд ҳилол
از پس سی روز برآید هلال
Рӯй намӯдӣ ту пас аз шаст сол
روی نمودی تو پس از شصت سال
Соли ту чораст ба вақти шумор
سال تو چار است به وقت شمار
Чори ту чли боду члти бози чор
چار تو چل باد و چلت باز چار
Ҳар чли ту як чилла каз илму ҳол
هر چل تو یک چله کز علم و حال
Сайр кунӣ дар дараҷоти камол
سیر کنی در درجات کمال
Ном ту шуд Юсуфи Мисри вафо
نام تو شد یوسف مصر وفا
Боди лақаби давлату дайнро зё
باد لقب دولت و دین را ضیا
намекунам аз хомаи ҳикмат нигор
می کنم از خامه حکمت نگار
Баҳри ту ин номаи ҳикмат нигор
بهر تو این نامه حکمت نگار
Гарчи кунун нест туро фаҳми панд
گرچه کنون نیست تو را فهم پند
Чун ба ҳади фаҳми рисии кори банд
چون به حد فهم رسی کار بند
То нашавад бурқаъи ту мӯӣ рӯй
تا نشود برقع تو موی روی
По манеҳ аз хона ба бозору кӯй
پا منه از خانه به بازار و کوی
Силсилаи банди қадам хеш бош
سلسله بند قدم خویش باش
Ҳабс нишин ҳарам хеш бош
حبس نشین حرم خویش باش
Ҳичгаҳ аз суҳбати ҳмхонгон
هیچگه از صحبت همخانگان
Рахти макаш бар дар бегонагон
رخت مکش بر در بیگانگان
Талъати бегона на маймун буд
طلعت بیگانه نه میمون بود
Хосса ки солаши зи ту афзӯн буд
خاصه که سالش ز تو افزون بود
Вар ба дабистони сар ва карт диҳанд
ور به دبستان سر و کارت دهند
Лавҳ « алиф бе » ба канорат ниҳанд
لوح «الف بی » به کنارت نهند
Паҳлавӣ ҳар сифла машав ҷонишин
پهلوی هر سفله مشو جانشین
Аз ҳамаи яктои шӯ ва танҳо нишин
از همه یکتا شو و تنها نشین
Гарчи ба худ нест каҷи андом « алиф »
گرچه به خود نیست کج اندام «الف »
Байн ки чаҳ сони каҷ шуда дар « лоами алиф »
بین که چه سان کج شده در «لام الف »
Лавҳи худ он дам ки наҳй бар канор
لوح خود آن دم که نهی بر کنار
Чун « алиф » ангушт азон бар мадор
چون «الف » انگشت ازان بر مدار
« дил » вааш аз шарм фикан сар ба пеш
«دل » وش از شرم فکن سر به پیش
« сод » сифати дуз бар он чашми хеш
«صاد» صفت دوز بر آن چشم خویش
Хандаи занони гоҳ ба он гуҳ ба ин
خنده زنان گاه به آن گه به این
Руста дандон манимо ҳамчу « син »
رسته دندان منما همچو «سین »
Дил макун аз фикри парешони ду ним
دل مکن از فکر پریشان دو نیم
Танг даҳон бош зи гуфтан чу « мем »
تنگ دهان باش ز گفتن چو «میم »
Гӯши мадаи биҳдаҳ ҳар қилу қол
گوش مده بیهده هر قیل و قال
То накашӣ дарди сари гӯшмол
تا نکشی درد سر گوشمال
Дори адаби дарси муаллими нигоҳ
دار ادب درس معلم نگاه
То нашӯй таблаки таълимгоҳ
تا نشوی طبلک تعلیمگاه
Силӣ ӯ гарчи фазилат даҳ аст
سیلی او گرچه فضیلت ده است
Гар ту ба силӣ нарасонӣ ба аст
گر تو به سیلی نرسانی به است
Пай чу ба сари манзили қуръони барӣ
پی چو به سر منزل قرآن بری
Рӯзӣ ҳар рӯза азон хон хурӣ
روزی هر روزه ازان خوان خوری
Чанд гиреҳи зан ба миёни раҳли вор
چند گره زن به میان رحل وار
Шоҳид мусҳаф бинишон бар канор
شاهد مصحف بنشان بر کنار
Бош зи рухсори накӯи фол ӯ
باش ز رخسار نکو فال او
Маҳви тамошои хату хол ӯ
محو تماشای خط و خال او
Ҳар чаҳ кунӣ зу гуҳари силки хеш
هر چه کنی زو گهر سلک خویش
Соз ба такрори забони малики хеш
ساز به تکرار زبان ملک خویش
Ҳарфи навишта ба дили Тифли хирад
حرف نوشته به دل طفل خرد
Гзлки Нитсаон натавонади стрд
گزلک نیسان نتواند سترد
Чун ту ҳақи ҳифзи ваии ореи биҷой
چون تو حق حفظ وی آری بجای
Ҳифзи ҳақ аз ҷонат шавад ғам задой
حفظ حق از جانت شود غم زدای
Дасти талаби даҳ ба қалами гоҳи гоҳ
دست طلب ده به قلم گاه گاه
Шӯ ба сӯии хиттаи хати рӯ ба роҳ
شو به سوی خطه خط رو به راه
Бози нишон аз раҳи касби камол
باز نشان از ره کسب کمال
Аз нами он ноижаҳи гирди малол
از نم آن نایژه گرد ملال
Кӯш ба таҳсини хат аз ҳар нмт
کوش به تحسین خط از هر نمط
Лек на чандон ки шӯии ҷумлаи хат
لیک نه چندان که شوی جمله خط
Сифр макун баҳри се ангушти хеш
صفر مکن بهر سه انگشت خویش
Аз гуҳар ҳар ҳунарии мушти хеш
از گهر هر هنری مشت خویش
Шеър агарчӣ ҳунарӣ дигар аст
شعر اگرچه هنری دیگر است
Шамае аз айб ба шеър андар аст
شمه ای از عیب به شعر اندر است
Шеър ки айбаши зи миён сар занад
شعر که عیبش ز میان سر زند
Ҳиммати поконаши қалам дар занад
همت پاکانش قلم در زند
Вар фитадат гуҳи гуҳии андеша аш
ور فتدت گه گهی اندیشه اش
Кӯш ки чун ман накунӣ пеша аш
کوش که چون من نکنی پیشه اش
Ҳар нафас омад гуҳарии арҷманд
هر نفس آمد گهری ارجمند
Қимати он бештар аз чун ва чанд
قیمت آن بیشتر از چون و چند
Он гуҳар аз дасти мадаи ройгон
آن گهر از دست مده رایگان
Хосса ки дар мадҳи фурӯмоягон
خاصه که در مدح فرومایگان
Меҳнати ин кор ба худ раҳи мада
محنت این کار به خود ره مده
Ранҷи кашӣ дар талаби илм ба
رنج کشی در طلب علم به
Тоҷи сари ҷумлаи ҳнрҳости илм
تاج سر جمله هنرهاست علم
Қуфли гушои ҳамаи дрҳости илм
قفل گشای همه درهاست علم
Дар талаби илми камар чуст кун
در طلب علم کمر چست کن
Дасти зи ишғол дигар суст кун
دست ز اشغال دگر سست کن
Бо ту пас аз илм чаҳ гӯям сухан
با تو پس از علم چه گویم سخن
Илм чу ояд ба ту гуяд чаҳ кун
علم چو آید به تو گوید چه کن
Илм касӣр омаду умрати қсир
علم کثیر آمد و عمرت قصیر
Ончӣ зарурӣаст ба он шуғли гир
آنچه ضروریست به آن شغل گیر
Ҳар чаҳ зарурӣаст чу ҳосил кунӣ
هر چه ضروریست چو حاصل کنی
Ба ки иморатгарӣ дил кунӣ
به که عمارتگری دل کنی
Онаст иморатгарии дил ки дил
آنست عمارتگری دل که دل
Вокшӣ аз кашмакаши обу гул
واکشی از کشمکش آب و گل
Пой ба домани кашӣу сар ба ҷайб
پای به دامن کشی و سر به جیب
Тан ба шаҳодати диҳӣу ҷон ба ғайб
تن به شهادت دهی و جان به غیب
Ёди худои пардагӣ ҳаш кунӣ
یاد خدا پردگی هش کنی
Ҳар чаҳ биҷуз ӯст Фромш кунӣ
هر چه بجز اوست فرامش کنی