эй ниҳоли чамани ҷону дилам
ای نهال چمن جان و دلم
Ғунчаи боғчаи обу гулам
غنچه باغچه آب و گلم
Қурраи алъайнӣу чашмам ба ту тез
قرة العینی و چشمم به تو تیز
Чархро кунад кун чашми ситез
چرخ را کند کن چشم ستیز
Қувваи алзҳрӣу пуштам ба ту рост
قوة الظهری و پشتم به تو راست
Бахтам аз пуштии ту бе каму кост
بختم از پشتی تو بی کم و کاست
Юсуфии омада аз Мисри вафо
یوسفی آمده از مصر وفا
Лақабат бар сари дайни тоҷи зё
لقبت بر سر دین تاج ضیا
Соли ту панҷ ва дарин дайри сипанҷ
سال تو پنج و درین دیر سپنج
Аз ду панҷоҳ фузуни боди ин панҷ
از دو پنجاه فزون باد این پنج
Зини ду панҷоҳ туро ҳар панҷӣ
زین دو پنجاه تو را هر پنجی
Дар ҳунари панҷаи гшо бар ганҷӣ
در هنر پنجه گشا بر گنجی
Дар ҳунар кӯш ки зар чизе нест
در هنر کوش که زر چیزی نیست
Ганҷи зари пеши ҳунар чизе нест
گنج زر پیش هنر چیزی نیست
Ҳунарии не ки диҳад ганҷи зарат
هنری نی که دهد گنج زرت
Ҳунарӣ аз дилу ҷони ранҷбарат
هنری از دل و جان رنجبرت
Ваон ҳунар нест насиби ҳамаи кас
وان هنر نیست نصیب همه کس
Баҳраи зинда дилон омаду бас
بهره زنده دلان آمد و بس
Чун кунӣ дар ҳунари омӯзӣ рӯй
چون کنی در هنر آموزی روی
Дилӣ аз хон адаби рӯзии ҷӯй
دلی از خوان ادب روزی جوی
Фоли фархундагӣ аз мусҳафи гир
فال فرخندگی از مصحف گیر
Мусҳафии нуровашон бар кафи гир
مصحفی نورفشان بر کف گیر
Ҷӯии адибӣ ба қироати комил
جوی ادیبی به قرائت کامل
Лафзаш аз ҳасани адои роҳати дил
لفظش از حسن ادا راحت دل
Ваҳйро кон ба ту восил шуда аст
وحی را کان به تو واصل شده است
Зу чунон гир ки нозил шуда аст
زو چنان گیر که نازل شده است
Зон зулолат чу забон тар гардад
زان زلالت چو زبان تر گردد
Ёдгири ончӣ муяссар гардад
یادگیر آنچه میسر گردد
Баъд азон пушт ба одоту русум
بعد ازان پشت به عادات و رسوم
Рӯй ҷаҳди ор ба таҳсили улӯм
روی جهد آر به تحصیل علوم
Ҳифз кун мухтасарӣ дар ҳар фан
حفظ کن مختصری در هر فن
Гири хушбӯи гулӣ аз ҳар гулшан
گیر خوشبو گلی از هر گلشن
Ҳар сабақро ки наҳй пеши назар
هر سبق را که نهی پیش نظر
То ндонӣ зи сар он магзар
تا ندانی ز سر آن مگذر
Илм дорад туруқи гӯногӯн
علم دارد طرق گوناگون
Марв аз ҳади зарурати берун
مرو از حد ضرورت بیرون
Умр кам фазлу адаб бисёр аст
عمر کم فضل و ادب بسیار است
Касб он кун ки туро ночор аст
کسب آن کن که تو را ناچار است
Дар раҳи ишқ ба мизони қабул
در ره عشق به میزان قبول
Ҳаст адаб бе адабии фазли фузул
هست ادب بی ادبی فضل فضول
По манеҳ ҷуз ба дар устодӣ
پا منه جز به در استادی
Аз кдўроти ҷаҳони озодӣ
از کدورات جهان آزادی
Мухбиру маҳзар ӯ ҳар ду накӯ
مخبر و محضر او هر دو نکو
Беҳтар аз мухбир ӯ маҳзар ӯ
بهتر از مخبر او محضر او
Суханаши моя идрок шавад
سخنش مایه ادراک شود
Хилқат аз суҳбат ӯ пок шавад
خلقت از صحبت او پاک شود
На сафеҳӣ лақабаш гашта фақиҳ
نه سفیهی لقبش گشته فقیه
Мухбиру маҳзар ӯ ҳар ду карӣа
مخبر و محضر او هر دو کریه
Нафаси азуи майл ба ҷоҳ омӯзад
نفس ازو میل به جاه آموزد
Табъи азуи хуй табоҳ андӯзад
طبع ازو خوی تباه اندوزد
Вар кунӣ рӯй сарати хиттаи хат
ور کنی روی سرت خطه خط
Боядат дар раҳи он сайри васат
بایدت در ره آن سیر وسط
Хат ки аз шоибаҳ ҳасан тиҳӣаст
خط که از شایبه حسن تهیست
Баҳраи коғази азуи рӯи сиҳист
بهره کاغذ ازو رو سیهیست
Хати чунон ба зи қалами ронанда
خط چنان به ز قلم راننده
Ки биёсоед азуи хонанда
که بیاساید ازو خواننده
Дар кафи нағзи хати хуби рақам
در کف نغز خط خوب رقم
Ризқро турфа калидӣаст қалам
رزق را طرفه کلیدیست قلم
Лек чандон чу қалам ранҷ мабар
لیک چندان چو قلم رنج مبر
Кати биҷуз хат набӯд ҳеҷ ҳунар
کت بجز خط نبود هیچ هنر
наменагӯям сухани шеъру фанаш
می نگویم سخن شعر و فنش
Ки хамаши боди забон аз суханаш
که خمش باد زبان از سخنش
Гар шавад баҳр макун лабтар азу
گر شود بحر مکن لب تر ازو
Вар шавад кони матлаби гавҳари азу
ور شود کان مطلب گوهر ازو
Кӣса холӣ кун ҳар пар ҳунар аст
کیسه خالی کن هر پر هنر است
Майли кӯрии каш ҳар дида вар аст
میل کوری کش هر دیده ور است
Рақам дил макун ин ҳандаса ро
رقم دل مکن این هندسه را
Раҳ ба хотири мадаи ин васваса ро
ره به خاطر مده این وسوسه را
Дил ки бошад ҳарами хоси худоӣ
دل که باشد حرم خاص خدای
Ҳайф бошад ки шавад васвасаи ҷой
حیف باشد که شود وسوسه جای
Дар ҷавонӣ кам бе дардии гир
در جوانی کم بی دردی گیر
Роҳи мардӣу ҷавонмардии гир
راه مردی و جوانمردی گیر
Раҳ ки бояд ба ҷавонии сипарӣ
ره که باید به جوانی سپری
Гар ба перӣ фиканӣ ранҷи барӣ
گر به پیری فکنی رنج بری
Нест кори ту биҷузи бозпасӣ
نیست کار تو بجز بازپسی
Чун ба сари манзил перӣ барисӣ
چون به سر منزل پیری برسی
Ба раҳи хизмати даравишони пўӣ
به ره خدمت درویشان پوی
Кӯҳли бениши з дар эшон ҷӯй
کحل بینش ز در ایشان جوی
Чун туро бахти расонад ба касе
چون تو را بخت رساند به کسی
Ки туро аз ту раҳанд нафасӣ
که تو را از تو رهاند نفسی
Даст дар доманаши овез ва бикаш
دست در دامنش آویز و بکش
Доман аз суҳбат ҳар нохушу хуш
دامن از صحبت هر ناخوش و خوش
Вар на дар кисват яктое бош
ور نه در کسوت یکتایی باش
Сокини кулба танҳоӣ бош
ساکن کلبه تنهایی باش
Рахти он кулба кун аз тарси худоӣ
رخت آن کلبه کن از ترس خدای
Биншин амни зи тарси ду сарой
بنشین امن ز ترس دو سرای
Банд бар халқ дар гуфту шунӯд
بند بر خلق در گفت و شنود
Қойилу сомъи худ ҳам худ шӯ
قایل و سامع خود هم خود شو