эй дарин коргаҳи ҳуши рубой

ای درین کارگه هوش ربای

Рӯзу шаби чашм нау гӯши гушой

روز و شب چشم نه و گوش گشای

На ба чашми ту з дидани асарӣ

نه به چشم تو ز دیدن اثری

На ба гӯшти зи шунидани хабарӣ

نه به گوشت ز شنیدن خبری

Наргиси ин чаманӣ каз лаби ҷӯй

نرگس این چمنی کز لب جوی

Хуши ниҳодаи сети назари сӯй ба сӯй

خوش نهاده ست نظر سوی به سوی

На зи рухсори гулаши дидорӣ

نه ز رخسار گلش دیداری

На ба сарву саманаши бозорӣ

نه به سرو و سمنش بازاری

Гули ин боғчае каз сари шох

گل این باغچه ای کز سر شاخ

Субҳдами гӯши кушодаи сети фарох

صبحدم گوش گشاده ست فراخ

На зи булбули шунӯди овозӣ

نه ز بلبل شنود آوازی

Наз лаби ғунча наоне розӣ

نز لب غنچه نهانی رازی

Накунӣ гӯш ва набинӣ чандин

نکنی گوش و نبینی چندین

Кӯру кар чанд нишинии чандин

کور و کر چند نشینی چندین

Чанд гоҳе раҳи огоҳони гир

چند گاهی ره آگاهان گیر

Тарки ҳамроҳии бироҳони гир

ترک همراهی بیراهان گیر

Парда аз чашми ҷаҳон байн кун боз

پرده از چشم جهان بین کن باز

Бингар пеш ва пасу шебу фароз

بنگر پیش و پس و شیب و فراز

Байн ки ин доира гардон чист

بین که این دایره گردان چیست

Давр ӯ гирди ту ҷовидон чист

دور او گرد تو جاویدان چیست

Бар сарати чатри мурассаъ ки фаррошат

بر سرت چتر مرصع که فراشت

Бар ваии ин нақши муламмаъ ки нигошт

بر وی این نقش ملمع که نگاشت

Меҳрро нури даҳ рӯз ки кард

مهر را نور ده روز که کرد

Моҳро шамъи шаби афрӯз ки кард

ماه را شمع شب افروز که کرد

Кист мизони даҳ дукони сипеҳр

کیست میزان ده دکان سپهر

Каффаи созандаи он аз мау меҳр

کفه سازنده آن از مه و مهر

То ба мизон чу дукон оройанд

تا به میزان چو دکان آرایند

Умр бар халқи ҷаҳони пимоинд

عمر بر خلق جهان پیمایند

Кист каз дасти дили отшнок

کیست کز دست دل آتشناک

Субҳ чун атлас кӯҳлӣ зада чок

صبح چون اطلس کحلی زده چاک

Сӯзану риштаи з хуршед андӯхт

سوزن و رشته ز خورشید اندوخت

Васлаи зарди қсб бар вай дӯхт

وصله زرد قصب بر وی دوخت

Кист каз тоқи фалак чун хам зад

کیست کز طاق فلک چون خم زد

Зер ӯ чори гуҳар бар ҳам зад

زیر او چار گهر بر هم زد

Чун гуҳарҳо ба ҳам омехта шуд

چون گهرها به هم آمیخته شد

Нав ба нав сӯратӣ ангехта шуд

نو به نو صورتی انگیخته شد

Сохт гирдоварии олам ро

ساخت گردآوری عالم را

Хотами ҷумлаи сувари одам ро

خاتم جمله صور آدم را

Баҳри ин коргаҳи хунхора

بهر این کارگه خونخواره

Нест аз коргузории чора

نیست از کارگزاری چاره

Айни мумкин ба бароҳини хирад

عین ممکن به براهین خرد

Натавонад ки шавад ҳаст ба худ

نتواند که شود هست به خود

Чун з ҳастяш набошад асарӣ

چون ز هستیش نباشد اثری

Чун ба ҳастӣ расад аз ваии дгарӣ

چون به هستی رسد از وی دگری

Зот ноёфта аз ҳастӣ бахш

ذات نایافته از هستی بخش

Чун тавонад ки буд ҳастӣ бахш

چون تواند که بود هستی بخش

Хушки абрӣ ки буд зи оби тиҳӣ

خشک ابری که بود ز آب تهی

Ноед аз ваии сифати оби диҳӣ

ناید از وی صفت آب دهی

Ҳар чаҳ онро буд аз буд нишон

هر چه آن را بود از بود نشان

Гар буд мунҳасири андари имкон

گر بود منحصر اندر امکان

Лозим ояд ки наёяд ба вуҷӯд

لازم آید که نیاید به وجود

Ҳеҷ мавҷӯди дарин арса буд

هیچ موجود درین عرصه بود

Нақш бе хомаи наққош ки дид

نقش بی خامه نقاش که دید

Нағма бе захмаи мутриб ки шунид

نغمه بی زخمه مطرب که شنید

Ноед аз мумкин танҳо чун кор

ناید از ممکن تنها چون کار

Ҳоҷат афтод ба воҷиби ночор

حاجت افتاد به واجب ناچار

ӯ ба худ ҳаст ва ҷаҳон ҳаст бадв

او به خود هست و جهان هست بدو

Нест дон ҳар чаҳ на пайвасти бадв

نیست دان هر چه نه پیوست بدو

Ҷунбиш аз вай расад ин силсила ро

جنبش از وی رسد این سلسله را

Рӯй дар вай буд ин қофила ро

روی در وی بود این قافله را

Чун хулди ҷунбиши мӯрят ба пушт

چون خلد جنبش موریت به پشت

Зуди ореи сӯии он мӯри ангушт

زود آری سوی آن مور انگشت

Зон хулаш ҳастӣ ӯро доне

زان خلش هستی او را دانی

Ба сари ангушти зи пушташи ронӣ

به سر انگشت ز پشتش رانی

Боварат ноед кандар жанда

باورت ناید کاندر ژنده

Хулдати пушт на зон ҷанбнда

خلدت پشت نه زان جنبنده

Олам ва ин ҳамаи осор дар ӯ

عالم و این همه آثار در او

Чарх ва ин ҷунбиш бисёр дар ӯ

چرخ و این جنبش بسیار در او

Пардаи созанду нав агар пайваст

پرده سازند و نو اگر پیوست

Ки пас парда нўосозӣ ҳаст

که پس پرده نواسازی هست

Ҳамаро ҷунбиш ва ором азуаст

همه را جنبش و آرام ازوست

Ҳамаро донаи азу дом азуаст

همه را دانه ازو دام ازوست

Зуаст ҷанбнда на аз боди дарахт

زوست جنبنده نه از باد درخت

Зуаст фархунда на аз гардуни бахт

زوست فرخنده نه از گردون بخت

ӯ баради тишнагии ташна на об

او برد تشنگی تشنه نه آب

ӯ диҳад шодии мисатон на шароб

او دهد شادی مستان نه شراب

Ғунча дар боғ нахандад бе ӯ

غنچه در باغ نخندد بی او

Мива бар шох набандад бе ӯ

میوه بر شاخ نبندد بی او

Коргар ӯ дгарони олати кор

کارگر او دگران آلت کار

Коргар ёфтӣ олат бигзор

کارگر یافتی آلت بگذار

Кор ӯ коргар ӯ олат ӯст

کار او کارگر او آلت اوست

ӯст мағзу дгарони ҷумла чу пӯст

اوست مغز و دگران جمله چو پوست

Мғзхўоҳии назар аз пӯст бабанд

مغزخواهی نظر از پوست ببند

Мағз ҷӯӣ накунад пӯсти писанд

مغز جویی نکند پوست پسند

Ҳарфи ғайр аз варақ дил битарош

حرف غیر از ورق دل بتراش

Хотир аз нохуни фикрати мхрош

خاطر از ناخن فکرت مخراش

Аз ҳама сода кун ойӣнаи хеш

از همه ساده کن آیینه خویش

Вази ҳама пок башу синаи хеш

وز همه پاک بشو سینه خویش

То шавад ганҷи бақои синаи ту

تا شود گنج بقا سینه تو

Ғарқи нури азали ойӣнаи ту

غرق نور ازل آیینه تو

Тай шавад водии бурҳону қиёс

طی شود وادی برهان و قیاس

Ту Бамонеу дили дӯсти шинос

تو بمانی و دل دوست شناس

Дӯсти онҷо ки буд ҷилва намой

دوست آنجا که بود جلوه نمای

Ҳуҷҷати ақл буд тафриқаи зой

حجت عقل بود تفرقه زای

Чун намояд ба ту ин давлат рӯй

چون نماید به تو این دولت روی

Рӯ дар он ор ва ба кас ҳеҷ магӯӣ

رو در آن آر و به کس هیچ مگوی

Зонка аз гавҳари ирфони холӣ

زانکه از گوهر عرفان خالی

Ба буд кӣсаи истидлолӣ

به بود کیسه استدلالی