эй дирами гирди ту бисёр шуда

ای درم گرد تو بسیار شده

Дайни ту дар сари динор шуда

دین تو در سر دینار شده

Ганҷ ҷӯадаст каф ту мапаснд

گنج جود است کف تو مپسند

Аз ҳар ангушт бар онҷои ду се банд

از هر انگشت بر آنجا دو سه بند

Дасти баста буд аз марди дурушт

دست بسته بود از مرد درشت

Баҳри озори дирами ҷӯёни мушт

بهر آزار درم جویان مشت

Мушти пурз ки намояди мадхал

مشت پرز که نماید مدخل

Мушт пар карда буд бар соил

مشت پر کرده بود بر سایل

Каф бе ҷӯади вай аз хуй на хуб

کف بی جود وی از خوی نه خوب

Бар гадоёни зи қафои силии кӯб

بر گدایان ز قفا سیلی کوب

Панҷаи худ ба масоҳат бигушоӣ

پنجه خود به مساحت بگشای

Бар дирами ҷӯад дар роҳат бигушоӣ

بر درم جود در راحت بگشای

Ғунчаи сони хурда чаҳ пайчи ба варақ

غنچه سان خرده چه پیچی به ورق

Харҷ кун ҳамчуи гули онро ба тибқ

خرج کن همچو گل آن را به طبق

Мӯҷиби қабз буд ҷамъи дирам

موجب قبض بود جمع درم

Мояи басту тараби базлу карам

مایه بسط و طرب بذل و کرم

Байни кафатро ки ба бешӣу камӣ

بین کفت را که به بیشی و کمی

Қабзу баст аз дирам ва бе дарме

قبض و بسط از درم و بی درمی

Бош чун ҳуққа ки ҳаст аз зару мол

باش چون حقه که هست از زر و مال

Хоҳи пари хоҳи тиҳӣ бар як ҳол

خواه پر خواه تهی بر یک حال

На чу ҳамён ки зар ва бе заряш

نه چو همیان که زر و بی زریش

намедиҳад фарбеҳӣу лоғаряш

می دهد فربهی و لاغریش

Ақди ҳамён ки пар аз сим ва зар аст

عقد همیان که پر از سیم و زر است

Бар миёни ту чу заррин камар аст

بر میان تو چو زرین کمر است

Бар миёни ҳамчу камар мапаснд он

بر میان همچو کمر مپسند آن

Ҷузи паии хизмати ҳоҷтмндон

جز پی خدمت حاجتمندان

Ганҷ аз имсок буд хок ба сар

گنج از امساک بود خاک به سر

Кони з имсок шавад зеру зибр

کان ز امساک شود زیر و زبر

Ҳар чаҳ дории з дару гавҳари ноб

هر چه داری ز در و گوهر ناب

Рез бар хоку брои хуш чу саҳоб

ریز بر خاک و برآ خوش چو سحاب

Бори фақр ар фиканӣ аз як тан

بار فقر ار فکنی از یک تن

Бор миннат манеҳаш бар гардан

بار منت منهش بر گردن

Кӯҳӣ аз фақр агар ояд пеш

کوهی از فقر اگر آید پیش

Коҳӣ аз миннат азон бошад беш

کاهی از منت ازان باشد بیش

Чун ътобхш худо омаду бас

چون عطابخش خدا آمد و بس

Ба ки доно наниҳад миннати кас

به که دانا ننهد منت کس

Дар карами ҳилагарӣ беш Не

در کرم حیله گری بیش نیی

Ҷӯадро раҳгузарӣ беш Не

جود را رهگذری بیش نیی

Чист чандини ъзмўту ҷабарут

چیست چندین عظموت و جبروت

Пушти лаб бар задан ва бод бирават

پشت لب بر زدن و باد بروت

Кӣсаи бештар аз кон ки шунид

کیسه بیشتر از کان که شنید

Косаи гармтар аз ош ки дид

کاسه گرمتر از آش که دید

Ҳар зару мол ки бахшидаи диҳӣ

هر زر و مال که بخشیده دهی

Бояд аз ваҷҳи писандидаи диҳӣ

باید از وجه پسندیده دهی

Ба ситами сими сетонеи зи касон

به ستم سیم ستانی ز کسان

То кашӣ хон карами баҳри хасон

تا کشی خوان کرم بهر خسان

Нест лоиқтар азин ҳеҷ карам

نیست لایقتر ازین هیچ کرم

Каз касони бозкшии дасти ситам

کز کسان بازکشی دست ستم

Қҳбаҳ каз касб зино бахшад зар

قحبه کز کسب زنا بخشد زر

Бухли сад бори зи ҷўдши беҳтар

بخل صد بار ز جودش بهتر

Ҷӯад ӯ дӯди шарорат шарар аст

جود او دود شرارت شرر است

Бухл ӯ нахли саодат самар аст

بخل او نخل سعادت ثمر است

Малта аз дузд ба тороҷ уфтад

مالت از دزد به تاراج افتد

Ба ки не дар каф муҳтоҷ уфтад

به که نی در کف محتاج افتد

Абр бояд ки ба саҳрои борад

ابر باید که به صحرا بارد

Зон чаҳ ҳосил ки ба дарёи борад

زان چه حاصل که به دریا بارد

намедиҳад сабзау гули саҳро ро

می دهد سبزه و گل صحرا را

намекунад обилаи рӯи дарё ро

می کند آبله رو دریا را

Дили фосиқ ки ба зар шод кунӣ

دل فاسق که به زر شاد کنی

Маҷлиси фисқи вай обод кунӣ

مجلس فسق وی آباد کنی

Ба май ва нақл кунӣ ёваряш

به می و نقل کنی یاوریش

Мутрибу шоҳиду шамъ оваряш

مطرب و شاهد و شمع آوریش

Зулми зӯри з зар ёфта ҳаст

ظلم زور ز زر یافته هست

Зулмро теғи зарандуд ба даст

ظلم را تیغ زراندود به دست

Аз зару сим бар ӯ ҷӯад макун

از زر و سیم بر او جود مکن

Зулмро теғи зар андӯд макун

ظلم را تیغ زر اندود مکن

Ҳар чаҳ бахше ки бигирӣ дгарӣ

هر چه بخشی که بگیری دگری

Он на ҷӯадаст ки байъасту шарӣ

آن نه جود است که بیع است و شری

Тухми талбис буд дона ба дом

تخم تلبیس بود دانه به دام

Нест бар гуруснаи мурғони анъом

نیست بر گرسنه مرغان انعام

Сайдгар дона ки ме ифшоанд

صید گر دانه که می افشاند

намекунад ҳила ки ҷон бастанд

می کند حیله که جان بستاند

Ҳимматии варзи дарин кохи мунир

همتی ورز درین کاخ منیر

Ҳамчу хуршед бубахшу мпазир

همچو خورشید ببخش و مپذیر

Файз хур нест ба ҳар шебу фароз

فیض خور نیست به هر شیب و فراز

Баҳри нафъӣ ки ба вай гардад боз

بهر نفعی که به وی گردد باز

Бар атои сяту саноеи матлаб

بر عطا صیت و ثنایی مطلب

Вази ътохўоаҳи ҷазоеи матлаб

وز عطاخواه جزایی مطلب

Вар фитад зу ду садат ганҷ ба чанг

ور فتد زو دو صدت گنج به چنگ

Бози даҳ врчаҳ кашад кор ба ҷанг

باز ده ورچه کشد کار به جنگ