эй гузаштаи сарат аз чархи барин
ای گذشته سرت از چرخ برین
Ҷуз ба миннат нанаҳй по ба замин
جز به منت ننهی پا به زمین
Май рӯй домани иҷлоли кашон
می روی دامن اجلال کشان
Остин бар сар кунин фишон
آستین بر سر کونین فشان
Гирди роҳат ки гузаштаи сети зи меғ
گرد راهت که گذشته ست ز میغ
Дорӣ аз дидаи хуршеди дареғ
داری از دیده خورشید دریغ
Сад салом ар шинавӣ аз пас пеш
صد سلام ار شنوی از پس پیش
Ба алейкӣ нагушойӣ лаби хеш
به علیکی نگشایی لب خویش
Ин чаҳ ҷоҳасту ҷалолат ки тўрост
این چه جاه است و جلالت که توراست
Вена чаҳ туғёну залолат ки тўрост
وین چه طغیان و ضلالت که توراست
На зи чашмат ба фақирони назарӣ
نه ز چشمت به فقیران نظری
На зи поят ба асирони гузарӣ
نه ز پایت به اسیران گذری
Парӣ аз хешу зи ҷузи хеши тиҳӣ
پری از خویش و ز جز خویش تهی
Аз ҳама дар назари хеш баӣ
از همه در نظر خویش بهی
Ҳукм бар оқибати кор буд
حکم بر عاقبت کار بود
Ҷузи худо зон ки хабардор буд
جز خدا زان که خبردار بود
Шӯ чу мардони манӣ аз хеши афкан
شو چو مردان منی از خویش افکن
На манӣ ҷӯй ва манӣ гир чу зан
نه منی جوی و منی گیر چو زن
Ҳаст асли гуҳарати моҳи манӣ
هست اصل گهرت ماه منی
То кӣ аз бади гуҳарии мо ва манӣ
تا کی از بد گهری ما و منی
Боди пиндор бурун кун зи димоғ
باد پندار برون کن ز دماغ
Кати азин бод шавад куштаи чароғ
کت ازین باد شود کشته چراغ
Роҳи беруни зи бсорти мспр
راه بیرون ز بصارت مسپر
Дар ҳақирон ба ҳақорати мангар
در حقیران به حقارت منگر
Баси гадои сӯрати ҳиммати олӣ
بس گدا صورت همت عالی
Ҷайбаш аз нақдамоне холӣ
جیبش از نقد امانی خالی
Пеши чашмаш чу шавад тези нигоҳ
پیش چشمش چو شود تیز نگاه
Лаъиби шатранҷ буд шоҳии шоҳ
لعب شطرنج بود شاهی شاه
Ноидши сбҳгҳони пеши замир
نایدش صبحگهان پیش ضمیر
Ғайри бозичаи шаби мейру вазир
غیر بازیچه شب میر و وزیر
Вои тугар ба чунин огоҳӣ
وای تو گر به چنین آگاهی
Ба ҳақоратнигарӣ ногоҳе
به حقارت نگری ناگاهی
Дайну дунёати ҳама ҳеҷ шавад
دین و دنیات همه هیچ شود
Риштаи ҷонати гулӯ печ шавад
رشته جانت گلو پیچ شود
Ба зи худ байни ҳамаи неку бад ро
به ز خود بین همه نیک و بد را
Дар раҳи неку бади афкани худ ро
در ره نیک و بد افکن خود را
Сар на онҷо ки ҳама пой ниҳанд
سر نه آنجا که همه پای نهند
Бӯсаи зани по ки ба ҳар ҷой ниҳанд
بوسه زن پا که به هر جای نهند
Марди саркаши з ҳунарҳо орӣаст
مرد سرکش ز هنرها عاریست
Пушти хами хосияти прборист
پشت خم خاصیت پرباریست
Шох бемива кашад сар ба қиём
شاخ بی میوه کشد سر به قیام
Шохи пар мива шавад хам ба салом
شاخ پر میوه شود خم به سلام
Чун такаббури зи лъин бар зад сар
چون تکبر ز لعین بر زد سر
Шавад лагадкӯб « абии восткбр »
شود لگدکوب «ابی واستکبر»
Вази тавозуъ ба сафӣ дод худо
وز تواضع به صفی داد خدا
Мужда « тоби алайҳу ҳудо »
مژده «تاب علیه و هدی »
Сар фарозӣ макун аз кӣсаи парӣ
سر فرازی مکن از کیسه پری
Ки буд кори фалаки кӣсаи барӣ
که بود کار فلک کیسه بری
Чун баради кӣсаи ту дузди фалак
چون برد کیسه تو دزد فلک
Шӯри дъўигритро чаҳ намак
شور دعویگریت را چه نمک
Муфлис аз ҷайби тиҳӣ кӣ лофад
مفلس از جیب تهی کی لافد
Писта чун пуч буд нишкофад
پسته چون پوچ بود نشکافد
Сар ниҳодан ки на аз баҳр худост
سر نهادن که نه از بهر خداست
Сарнигӯнии зи пай нафас дағост
سرنگونی ز پی نفس دغاست
Саги паии луқма чу дам ҷанбанд
سگ پی لقمه چو دم جنباند
Оқили онро на тавозуъ хонд
عاقل آن را نه تواضع خواند
Беҳтар аз сблти он каси дами саг
بهتر از سبلت آن کس دم سگ
Ки бар ӯ баҳр тамаъ ҷунбад раг
که بر او بهر طمع جنبد رگ
Ҳар тавозуъ ки пай манфиат аст
هر تواضع که پی منفعت است
Аз хасони он на тавозуъ сифат аст
از خسان آن نه تواضع صفت است
Тамаъ аз халқ гадоӣ бошад
طمع از خلق گدایی باشد
Гар ҳамаи ҳотам тоӣ бошад
گر همه حاتم طایی باشد
Сира гар хонд яке носараи ?ут
سره گر خواند یکی ناسره ات
Сар фурӯ кун ба таҳи тубраи ?ут
سر فرو کن به ته توبره ات
Кончаҳ гуфт ӯ ба таҳ тубра ҳаст
کانچه گفت او به ته توبره هست
ё на бар ту сухани носараи баст
یا نه بر تو سخن ناسره بست
зи аввалу охири худ ёдӣ кун
ز اول و آخر خود یادی کن
Хешро ҳам ба худ иршодӣ кун
خویش را هم به خود ارشادی کن
Венаи замон низ бибин то ки чаҳ ӣӣ
وین زمان نیز ببین تا که چه یی
Нуктаи дони шӯ ба яқин то ки чаҳ ӣӣ
نکته دان شو به یقین تا که چه یی
Гар чунин номаи худ бар хуоне
گر چنین نامه خود بر خوانی
Бори номаи пас аз ин натавонӣ
بار نامه پس از این نتوانی