Фиғони зини чархи дулобӣ ки ҳар рӯз

فغان زین چرخ دولابی که هر روز

Ба чоҳии афканди моҳии дили афрӯз

به چاهی افکند ماهی دل افروز

Ғаззолӣ дар риёзи ҷони чаранда

غزالی در ریاض جان چرنده

Наад дар панҷаи гурги даранда

نهد در پنجه گرگ درنده

Чу Юсуфро ба он гиреҳгон супурданд

چو یوسف را به آن گرگان سپردند

Фалаки гуфто ки гиреҳгони барраи бурданд

فلک گفتا که گرگان بره بردند

Ба чашмони падар то ме намуданд

به چشمان پدر تا می نمودند

зи якдигар ба меҳраш май рабуданд

ز یکدیگر به مهرش می ربودند

Гуҳии он бар сар дӯшаш гирифтӣ

گهی آن بر سر دوشش گرفتی

Гуҳи ин танги андар оғӯшаш гирифтӣ

گه این تنگ اندر آغوشش گرفتی

Чу по бар доман саҳро ниҳоданд

چو پا بر دامن صحرا نهادند

Бар ӯ дасти ҷафо корӣ кушоданд

بر او دست جفا کاری گشادند

зи дӯш мрҳмтборш фиканданд

ز دوش مرحمتبارش فکندند

Миёни хора ва хораш фиканданд

میان خاره و خارش فکندند

Бараҳнаи пои қадам бар хор ме зад

برهنه پا قدم بر خار می زد

Ба гул аз хору хас мсмор ме зад

به گل از خار و خس مسمار می زد

Фиканда кафши раҳ бар хора ме кард

فکنده کفش ره بر خاره می کرد

Кафи симини зи хора пора ме кард

کف سیمین ز خاره پاره می کرد

Кафи пое ки май будаш зи гули нанг

کف پایی که می بودش ز گل ننگ

зи хӯн дар хору хорои гашти гулранг

ز خون در خار و خارا گشت گلرنگ

Чу монадӣ пас азон даҳ сахти панҷа

چو ماندی پس ازان ده سخت پنجه

Тпончаҳ кардяш рухсораи ранҷа

طپانچه کردیش رخساره رنجه

Ба теғи қатъи боди он дасти кӯтоҳ

به تیغ قطع باد آن دست کوتاه

Ки сарпанҷа занад бо панҷаи моҳ

که سرپنجه زند با پنجه ماه

Чу рафтӣ пеш кардӣ хами силӣ

چو رفتی پیش کردی خم سیلی

Қафояш чун рухи бадхоҳи нилӣ

قفایش چون رخ بدخواه نیلی

Бибаста аз Фқои аўлисти дастӣ

ببسته از فقا اولیست دستی

Ки бинад он қафо аз ваии шикастӣ

که بیند آن قفا از وی شکستی

Чу бо эшон шудӣ паҳлу ба паҳлу

چو با ایشان شدی پهلو به پهلو

Раседӣ молаши гӯшаши з ҳар сӯ

رسیدی مالش گوشش ز هر سو

Касе кони гӯшро молад ба ангушт

کسی کان گوش را مالد به انگشت

Ҷузи ангушташи мабодои ҳеҷ дар мушт

جز انگشتش مبادا هیچ در مشت

Ба зорӣ ҳар киро доман кашидӣ

به زاری هر که را دامن کشیدی

Ба безорӣ гиребонаш даридӣ

به بیزاری گریبانش دریدی

Ба гиря ҳар киро дар по фитодӣ

به گریه هر که را در پا فتادی

Ба ханда бар сар ӯ по наҳодӣ

به خنده بر سر او پا نهادی

Ба нола ҳар киро овоз кардӣ

به ناله هر که را آواز کردی

Навоҳои мухолиф соз кардӣ

نواهای مخالف ساز کردی

Чу шуд навмед азишон гиряи бардошт

چو شد نومید ازیشان گریه برداشت

зи хӯни дида бар гул лола ме кошт

ز خون دیده بر گل لاله می کاشت

Гуҳӣ дар хӯну гуҳ дар хок ме хуфт

گهی در خون و گه در خاک می خفت

зи андӯҳи дили сад чок ме гуфт

ز اندوه دل صد چاک می گفت

Куҷое эй падари охири куҷое

کجایی ای پدر آخر کجایی

зи ҳоли ман чунин ғофил чарое

ز حال من چنین غافل چرایی

Биё бингар канизаки зодагон ро

بیا بنگر کنیزک زادگان را

зи роҳи ақлу дайни афтодагон ро

ز راه عقل و دین افتادگان را

Ки бо коми дилат дар дил чаҳ доранд

که با کام دلت در دل چه دارند

Ҳақи алтофи ту чун ме гузоранд

حق الطاف تو چون می گذارند

Гулӣ каз равзаи ҷонати дамидаи сет

گلی کز روضه جانت دمیده ست

Бар ӯ борони эҳсонати чакидаи сет

بر او باران احسانت چکیده ست

Чунон аз тишнагӣ дар тоби монда

چنان از تشنگی در تاب مانده

Ки неи ранги андар ӯ неи оби монда

که نی رنگ اندر او نی آب مانده

Ниҳоли нозпрўрди биҳиштӣ

نهال نازپرورد بهشتی

Ки дар бстонсрои умри киштӣ

که در بستانسرای عمر کشتی

Чунон аз боди ҷаври афтода бар хок

چنان از باد جور افتاده بر خاک

Казу ҷӯяд баландии хору хошок

کزو جوید بلندی خار و خاشاک

Маӣ каз ваии шабатро нур будӣ

مهی کز وی شبت را نور بودی

зи зулматҳои даврони давр будӣ

ز ظلمت های دوران دور بودی

Раседаш аз фалаки зонсони ваболӣ

رسیدش از فلک زانسان وبالی

Ки ҷӯяд лмъаҳи нур аз ҳилолӣ

که جوید لمعه نور از هلالی

бад-инсон буд ҳолаш то се фарсанг

بدینسان بود حالش تا سه فرسنگ

Азуи сулҳу взони сангини дилони ҷанг

ازو صلح و وزآن سنگین‌دلان جنگ

Азуи нармӣу зишони схтрўиӣ

ازو نرمی و زیشان سخترویی

Азуи гармӣу зишони сарди гӯйӣ

ازو گرمی و زیشان سرد گویی

зи ногуҳ бар лаби чоҳии расиданд

ز ناگه بر لب چاهی رسیدند

з рафтан бар лаб чоҳ орамиданд

ز رفتن بر لب چاه آرمیدند

Чаҳӣ чун гӯри золими тангу тира

چهی چون گور ظالم تنگ و تیره

зи торикяши чашми ақли хира

ز تاریکیش چشم عقل خیره

Лаб ӯ чун даҳони аждаҳое

لب او چون دهان اژدهایی

Паии қӯт аз буруни мардуми рибоӣ

پی قوت از برون مردم ربایی

Дарунаш чун даруни мардуми озор

درونش چون درون مردم آزار

Барои мардуми озории пар аз мор

برای مردم آزاری پر از مار

Мадори нуқтаи андӯҳи давраш

مدار نقطه اندوه دورش

Бурун аз тоқати андешаи ғӯраш

برون از طاقت اندیشه غورش

Муҳӣташи пари кудурати марказаши давр

محیطش پر کدورت مرکزش دور

Ҳавояши пари уфӯнати чашмааш шӯр

هوایش پر عفونت چشمه اش شور

Нафаси зангар дар ӯ икдм нишастӣ

نفس زن گر در او یکدم نشستی

Нафасро бар нафаси зан раҳ бибастӣ

نفس را بر نفس زن ره ببستی

Чу эшон дафъи он гулчеҳраи ма ро

چو ایشان دفع آن گلچهره مه را

Писандиданд он нобаҳра чаҳ ро

پسندیدند آن نابهره چه را

Дигар бор аз ҷафоашон дод бардошт

دگر بار از جفاشان داد برداشت

Ба навъе нолау фарёди бардошт

به نوعی ناله و فریاد برداشت

Кигар он сангро маълуми гаштӣ

که گر آن سنگ را معلوم گشتی

зи сӯзиши нармтар аз муми гаштӣ

ز سوزش نرمتر از موم گشتی

Вале он сози тизоҳнг тар шуд

ولی آن ساز تیزآهنگ‌تر شد

Дил чун санги эшон санг тар шуд

دل چون سنگ ایشان سنگ تر شد

Чаҳ гӯям каз ҷафои эшон чаҳ карданд

چه گویم کز جفا ایشان چه کردند

Дилами надиҳад ки гӯям ончӣ карданд

دلم ندهد که گویم آنچه کردند

Бар он соид кигар бар вай раседӣ

بر آن ساعد که گر بر وی رسیدی

Ҳарири хулд азон озор дидӣ

حریر خلد ازان آزار دیدی

Расани бастанд аз мӯии бузу мяш

رسن بستند از موی بز و میش

Бар ӯ шуд ҳар сари мӯеи яке неш

بر او شد هر سر مویی یکی نیش

Майонашро ки будӣ мӯӣ монанд

میانش را که بودی موی‌مانند

Ба пашмин ресмон доданд пайванд

به پشمین ریسمان دادند پیوند

Кашиданд аз бадани пероҳан ӯ

کشیدند از بدن پیراهن او

Чу гул аз ғунча урён шуд тан ӯ

چو گل از غنچه عریان شد تن او

Ба қад худ буриданд аз маломат

به قد خود بریدند از ملامت

Либосӣ то ба домони қиёмат

لباسی تا به دامان قیامت

Фурӯ овехтанд онгаҳ ба чоҳаш

فرو آویختند آنگه به چاهش

Дар об андохтанд аз нимаи роҳаш

در آب انداختند از نیمه راهش

зи хӯбӣ буд хуршеди ҷҳонтоб

ز خوبی بود خورشید جهانتاب

Фикандаш чарх чун хуршед дар об

فکندش چرخ چون خورشید در آب

Бурун аз об дар чаҳ буд сангӣ

برون از آب در چه بود سنگی

Нишемани сохт онро бе дирангӣ

نشیمن ساخت آن را بی درنگی

Чаҳ давлат ёфт охир бингар он санг

چه دولت یافت آخر بنگر آن سنگ

Ки кон гавҳарӣ шуд баси гаронсанг

که کان گوهری شد بس گرانسنگ

зи лаъл бе гудозаши шукри ойин

ز لعل بی گدازش شکر آیین

Шуд он шӯроба ҳамчун шаҳди ширин

شد آن شورابه همچون شهد شیرین

Шуд аз нури Рахши он чоҳи равшан

شد از نور رخش آن چاه روشن

Чу шаб рӯй замин аз моҳи равшан

چو شب روی زمین از ماه روشن

Шамеми гесувони атри соиш

شمیم گیسوان عطر سایش

Уфӯнатро буруни барад аз ҳавояш

عفونت را برون برد از هوایش

зи фари талъат ӯ ҳар газанда

ز فر طلعت او هر گزنده

Сӯии сӯрох дигар шуд хазнда

سوی سوراخ دیگر شد خزنده

Ба тъўизи андараши пероҳанӣ буд

به تعویذ اندرش پیراهنی بود

Ки ҷадашро зи оташи мأмнӣ буд

که جدش را ز آتش مأمنی بود

Фиристодаш ба иброҳӣми ризвон

فرستادش به ابراهیم رضوان

Азон рӯ шуд бароу оташи гулистон

ازان رو شد برا و آتش گلستان

Расед аз сидраи ҷбрили амини зуд

رسید از سدره جبریل امین زود

зи бозуии ваии он тъўиз багушӯд

ز بازوی وی آن تعویذ بگشود

Бурун оварад аз онҷои перҳан ро

برون آورد از آنجا پیرهن را

Бидон пӯшеди он покизаи тан ро

بدان پوشید آن پاکیزه تن را

Азон пас гуфт эй маҳҷӯри ғамнок

ازان پس گفت ای مهجور غمناک

Паёмат май расонади эзади пок

پیامت می رساند ایزد پاک

Ки рӯзии ин хиёнати пешагон ро

که روزی این خیانت پیشگان را

Гуруҳи носавоби андешагон ро

گروه ناصواب اندیشگان را

зи ту длриштар пешати расонам

ز تو دلریش تر پیشت رسانم

Фиканда пеши сари пешати нишонам

فکنده پیش سر پیشت نشانم

Бар эшон ин ҷафоҳоро шуморӣ

بر ایشان این جفاها را شماری

Вазишони ҳоли худ пӯшидаи дорӣ

وزیشان حال خود پوشیده داری

Ту донеи мӯ ба мӯ к-эйашон каёнанд

تو دانی مو به مو کایشان کیانند

Сари мӯеи туро эшон ндонанд

سر مویی تو را ایشان ندانند

зи ҷбрили ин сухани Юсуф чу башнавад

ز جبریل این سخن یوسف چو بشنود

зи ранҷу меҳнати ихвони бросўд

ز رنج و محنت اخوان برآسود

Намӯд он таҳтаи сангаши тхтгоҳӣ

نمود آن تخته سنگش تختگاهی

Нишаст онҷо чу некӯи бахти шоҳӣ

نشست آنجا چو نیکو بخت شاهی

Ба таскин додани ҷони ҳазинаш

به تسکین دادن جان حزینش

Надим хос шуд рӯҳи алأминш

ندیم خاص شد روح الأمینش