Чу аз дастони он бибридаи дастон
چو از دستان آن ببریده دستان
Ҳама аз худпарастӣ бут прессатон
همه از خودپرستی بت پرستان
Дил Юсуф нагашт аз исмати хеш
دل یوسف نگشت از عصمت خویش
Басӣ аз пештар шуд исматаш беш
بسی از پیشتر شد عصمتش بیش
Ҳамаи хафоаши он хуршеди гаштанд
همه خفاش آن خورشید گشتند
зи нури қурби ваии навмеди гаштанд
ز نور قرب وی نومید گشتند
Зулайхоро ғборонгиз карданд
زلیخا را غبارانگیز کردند
Ба зиндон кардан ӯ тез карданд
به زندان کردن او تیز کردند
Бадв гуфтанд к-эии мискини мазлӯм
بدو گفتند کای مسکین مظلوم
Набӯдаи мустаҳаққӣ чун ту маҳрӯм
نبوده مستحقی چون تو محروم
Чу Юсуф гарчи набӯд ҳўрзодӣ
چو یوسف گرچه نبود حورزادی
Наёбӣ ҳаргиз аз васлаши Муродӣ
نیابی هرگز از وصلش مرادی
Шудем аз панди гӯйии сахти киштӣ
شدیم از پند گویی سخت کشتی
Забон кардем савҳон аз дуруштӣ
زبان کردیم سوهان از درشتی
Вале савҳон нагирад оҳан ӯ
ولی سوهان نگیرد آهن او
Набошад ғайри рӯи сахтии фан ӯ
نباشد غیر رو سختی فن او
Чу кӯраи сози зиндонро бар ӯ гарм
چو کوره ساز زندان را بر او گرم
Буд зон кӯра гардад оҳанаши нарм
بود زان کوره گردد آهنش نرم
Чу гардад нарм аз оташи табъи пӯлод
چو گردد نرم از آتش طبع پولاد
Азу чизетавонад сохт устод
ازو چیزی تواند ساخت استاد
зи гармии нарм агар натавонадаш кард
ز گرمی نرم اگر نتواندش کرد
Чаҳ ҳосил зонка кӯбади оҳани сард
چه حاصل زانکه کوبد آهن سرد
Зулайхоро чу зон ҷодўзбонон
زلیخا را چو زان جادوزبانان
Шуд аз зиндони умеди васли ҷонон
شد از زندان امید وصل جانان
Барои роҳати худ ранҷ аз хост
برای راحت خود رنج از خواست
Дар он вайрони мақоми ганҷ ӯ сохт
در آن ویران مقام گنج او ساخت
Чу набӯд ишқи ошиқро камолӣ
چو نبود عشق عاشق را کمالی
Набандад ҷузи муроди худ хаёлӣ
نبندد جز مراد خود خیالی
Туфайл хеш хоҳад ёри худ ро
طفیل خویش خواهد یار خود را
Ба ком хеш созад кори худ ро
به کام خویش سازد کار خود را
Ба буии як гул аз бустони маъшӯқ
به بوی یک گل از بستان معشوق
Занад сад хори ғам бар ҷони маъшӯқ
زند صد خار غم بر جان معشوق
Злё бо азиз омехт як шаб
زلیا با عزیز آمیخت یک شب
зи дили ин ғуссаи беруни рехти як шаб
ز دل این غصه بیرون ریخت یک شب
Ки гаштами зини писари бадном дар Миср
که گشتم زین پسر بدنام در مصر
Шудам расвои хосу ом дар Миср
شدم رسوای خاص و عام در مصر
Дарин қавланд марду зани мувофиқ
درین قولند مرد و زن موافق
Ки ман бар ваии з ҷонам гашта ошиқ
که من بر وی ز جانم گشته عاشق
Дарин ҳомӯни шикор тир ӯем
درین هامون شکار تیر اویم
Ба хоку хӯни тпон нахҷӣр ӯем
به خاک و خون طپان نخجیر اویم
Ба ҷонами тир ӯ чандон нишаста сет
به جانم تیر او چندان نشسته ست
Ки пайкон бар сар пайкон нишаста сет
که پیکان بر سر پیکان نشسته ست
Сар як мӯем аз ишқаш тиҳӣ нест
سر یک مویم از عشقش تهی نیست
Ба ишқ ӯ зи хешам огаҳӣ нест
به عشق او ز خویشم آگهی نیست
Дар он фикрам ки дафъи ин гумон ро
در آن فکرم که دفع این گمان را
Сӯй зиндон фиристам он ҷавон ро
سوی زندان فرستم آن جوان را
Ба ҳар кӯяш ба аҷзу ноМуродӣ
به هر کویش به عجز و نامرادی
Бгрдонми мунодӣ дар мунодӣ
بگردانم منادی در منادی
Ки ин бошад сазои он бидонадяш
که این باشد سزای آن بداندیش
Ки анбозӣ кунад бо хоҷаи хеш
که انبازی کند با خواجه خویش
Наяндешад зи қаҳри ҷонхрошш
نیندیشد ز قهر جانخراشش
Наад пои таманно дар фаррошаш
نهد پای تمنا در فراشش
Чу мардуми қаҳри ман бо ӯ бибинанд
چو مردم قهر من با او ببینند
Азон нохуши гумон иксў нишинанд
ازان ناخوش گمان یکسو نشینند
Азизи андеша ӯро писандид
عزیز اندیشه او را پسندید
зи истисвоби он табъаш бихандед
ز استصواب آن طبعش بخندید
Бигуфто ман тафаккур пеша кардам
بگفتا من تفکر پیشه کردم
Дарин маънии басӣ андеша кардам
درین معنی بسی اندیشه کردم
Начедам гавҳарӣ ба зонка сифтӣ
نچیدم گوهری به زانکه سفتی
Наомад дар дилам ба зончаҳ гуфтӣ
نیامد در دلم به زانچه گفتی
Ба даст туаст акнӯн ихтиёраш
به دست توست اکنون اختیارش
зи роҳ хештан бинишон ғубораш
ز راه خویشتن بنشان غبارش
Зулайхо аз ваии ин рухсат чу бишунид
زلیخا از وی این رخصت چو بشنید
Сӯии Юсуф Аннан кед печид
سوی یوسف عنان کید پیچید
Ки эй коми дилу мақсӯди ҷонам
که ای کام دل و مقصود جانم
Ба олами ҷузи ту мақсӯдӣ надонам
به عالم جز تو مقصودی ندانم
Азизам бо ту боло даст карда сет
عزیزم با تو بالا دست کرده ست
Саратро зери ҳукмам паст карда сет
سرت را زیر حکمم پست کرده ست
Агар хоҳам ба зиндони созмти ҷой
اگر خواهم به زندان سازمت جای
Вагар хоҳам ба гардуни соимти пой
وگر خواهم به گردون سایمت پای
Бунаи сари саркашӣ то чанд бо ман
بنه سر سرکشی تا چند با من
Брои хуши нохушӣ то чанд бо ман
برآ خوش ناخوشی تا چند با من
Қадами зан дар мақоми созгорӣ
قدم زن در مقام سازگاری
Маро аз ғам Раҳон худро зи хорӣ
مرا از غم رهان خود را ز خواری
Агар комами диҳӣ комат барорам
اگر کامم دهی کامت برآرم
Ба авҷ кибриё науммат барорам
به اوج کبریا نامت برآرم
Вагар неи сад дар меҳнати кушода
وگر نی صد در محنت گشاده
Паии заҷри ту зиндони истода
پی زجر تو زندان ایستاده
Ба рӯем хурраму хандони нишинӣ
به رویم خرم و خندان نشینی
Азон беҳтар ки дар зиндони нишинӣ
ازان بهتر که در زندان نشینی
Забон бикшод Юсуф дар хитобаш
زبان بگشاد یوسف در خطابش
Бидод онсон ки май донеи ҷавобаш
بداد آنسان که می دانی جوابش
Зулайхо аз ҷавоб ӯ барошуфт
زلیخا از جواب او برآشفت
Ба сарҳангон бефарҳанг худ гуфт
به سرهنگان بی فرهنگ خود گفت
Ки заррини афсараш аз сар фиканданд
که زرین افسرش از سر فکندند
Хашини пашминааш дар бар фиканданд
خشن پشمینه اش در بر فکندند
зи оҳани банд бар симаш ниҳоданд
ز آهن بند بر سیمش نهادند
Ба гардани тавқ таслимаш ниҳоданд
به گردن طوق تسلیمش نهادند
Ба сони исоаш бар хар нишонданд
به سان عیسی اش بر خر نشاندند
Ба ҳар кӯеи зи Мисри он хари бронднд
به هر کویی ز مصر آن خر براندند
Мунодии зани мунодӣ бар кашида
منادی زن منادی بر کشیده
Ки ҳар саркаши ғуломи шӯхи дида
که هر سرکش غلام شوخ دیده
Ки гирад шева бе ҳурматии пеш
که گیرد شیوه بی حرمتی پیش
Наад по дар фарроши хоҷаи хеш
نهد پا در فراش خواجه خویش
Буд лоиқ ки ҳамчун нописандон
بود لایق که همچون ناپسندان
Бад-ӣн хорӣ барандаш сӯии зиндон
بدین خواری برندش سوی زندان
Вале халқии з ҳар сӯ дар тамошо
ولی خلقی ز هر سو در تماشا
Ҳаме гуфтанд ҳошои сами ҳошо
همی گفتند حاشا ثم حاشا
Казин рӯй накӯ бадкорӣ ояд
کزین روی نکو بدکاری آید
Вази ин дилдори дил озорӣ ояд
وز این دلدار دل آزاری آید
Фириштаи сети ин ба сад покӣ сиришта
فرشته ست این به صد پاکی سرشته
Наёяд кори шайтон аз фиришта
نیاید کار شیطان از فرشته
Накӯ рӯ мекашад аз хуии бади пой
نکو رو می کشد از خوی بد پای
Чаҳ хуш гуфт он накӯ рӯй нкўроӣ
چه خوش گفت آن نکو روی نکورای
Ки ҳар кас дар ҷаҳон некӯаст рӯйиш
که هر کس در جهان نیکوست رویش
Басии беҳтари з рӯй ӯст хеш
بسی بهتر ز روی اوست خویش
Ба сӯрат ҳар ки зишт омад сиришташ
به صورت هر که زشت آمد سرشتش
Бааст аз хуии зишташ рӯй зишташ
به است از خوی زشتش روی زشتش
Чунон каз зишт некуӣ наёяд
چنان کز زشت نیکویی نیاید
зи некӯ низ бдхўиӣ наёяд
ز نیکو نیز بدخویی نیاید
бад-инсон то ба занадонаш ббрднд
بدینسان تا به زندانش ببردند
Ба айёрон занадонаш супурданд
به عیاران زندانش سپردند
Чу он дили зинда дар зиндон даромад
چو آن دل زنده در زندان درآمد
Ба ҷисми мурдаи гӯйӣ ҷон даромад
به جسم مرده گویی جان درآمد
Дар он мҳнтсро афтод ҷӯшӣ
در آن محنتسرا افتاد جوشی
Баромад зон гирифторони хурӯшӣ
برآمد زان گرفتاران خروشی
Шуданд аз мақдами он шоҳи хубон
شدند از مقدم آن شاه خوبان
Ҳамаи занҷирёни занҷири кӯбон
همه زنجیریان زنجیر کوبان
Ба по шуд бандашони қайди иродат
به پا شد بندشان قید ارادت
Ба гардани ғулашони тавқи саодат
به گردن غلشان طوق سعادت
Ба шодӣ шуд ба дили андӯҳи эшон
به شادی شد به دل اندوه ایشان
Кам аз коҳии ғам чун кӯҳи эшон
کم از کاهی غم چون کوه ایشان
Балӣ ҳар ҷо расад ҳўрои сириштӣ
بلی هر جا رسد حورا سرشتی
Агар дӯзах буд гардад биҳиштӣ
اگر دوزخ بود گردد بهشتی
Ба ҳар ҷои ёр глрхсор гардад
به هر جا یار گلرخسار گردد
Агар гулхан буд гулзор гардад
اگر گلخن بود گلزار گردد
Чу дар зиндон гирифт аз ҷунбиши ором
چو در زندان گرفت از جنبش آرام
Ба зиндонбон Зулайхо дод пайғом
به زندانبان زلیخا داد پیغام
Казин пас меҳнаташ мапаснд бар дил
کزین پس محنتش مپسند بر دل
зи гардани ғули зи поиши банди бугсал
ز گردن غل ز پایش بند بگسل
Тани симинаш аз пашмин мФрсоӣ
تن سیمینش از پشمین مفرسای
Ба зркши ҳалаи сурӯшро бёроӣ
به زرکش حله سروش را بیارای
Бишӯй аз фарқ ӯ гирди нижандӣ
بشوی از فرق او گرد نژندی
зи тоҷи ҳишматаши даҳ сарбаландӣ
ز تاج حشمتش ده سربلندی
Яке хона барои ӯ ҷудо кун
یکی خانه برای او جدا کن
Ҷудо аз дигарон онҷоаш ҷо кун
جدا از دیگران آنجاش جا کن
Муаттари дори девор ва дараш ро
معطر دار دیوار و درش را
Мунаввари сози тоқу манзараш ро
منور ساز طاق و منظرش را
Заминашро зи сндс мФрш андоз
زمینش را ز سندس مفرش انداز
зи астбрқи бисот дилкаш андоз
ز استبرق بساط دلکش انداز
Дар он хона чу манзили сохт Юсуф
در آن خانه چو منزل ساخت یوسف
Бисоти бандагии андохти Юсуф
بساط بندگی انداخت یوسف
Рух оварад ончунон каш буд одат
رخ آورد آنچنان کش بود عادت
Дар он манзил ба мҳроти ибодат
در آن منزل به محرات عبادت
Чун мардон дар мақом сабр бинишаст
چون مردان در مقام صبر بنشست
Ба шукри онкӣ аз кед занон раст
به شکر آنکه از کید زنان رست
Науфтад дар ҷаҳони касро балое
نیفتد در جهان کس را بلایی
Ки ноед зон балои буии атое
که ناید زان بلا بوی عطایی
Асирӣ каз бало бошад ҳаросон
اسیری کز بلا باشد هراسان
Кунад буии атои душвораши осон
کند بوی عطا دشوارش آسان