Чу бошад хӯшаи хушку гови лоғар
چو باشد خوشه خشک و گاو لاغر
Буд аз соли тангати қисса овар
بود از سال تنگت قصه آور
Нахустин солҳои ҳафтгона
نخستین سال های هفتگانه
Буд борону обу кишту дона
بود باران و آب و کشت و دانه
Ҳамаи олами зи неъмат пар барояд
همه عالم ز نعمت پر برآید
Вази он пас ҳафт сол дигар ояд
وز آن پس هفت سال دیگر آید
Ки неъматҳои пешин хӯрда гардад
که نعمت های پیشین خورده گردد
зи танагии ҷони халқ озурда гардад
ز تنگی جان خلق آزرده گردد
Наборад зосмони абри атое
نبارد زآسمان ابر عطایی
Наравед аз замини шохи гёиӣ
نروید از زمین شاخ گیایی
зи ъушрати молдорон сет доранд
ز عشرت مالداران ست دارند
зи танагии тангдастон ҷон супоранд
ز تنگی تنگدستان جان سپارند
Чунон нон гум шавад бар хон даврон
چنان نان گم شود بر خوان دوران
Ки гуяд одамии нон ва диҳад ҷон
که گوید آدمی نان و دهد جان
Ҷавонмарди ин сухан бишуниду баргашт
جوانمرد این سخن بشنید و برگشت
Ҳарифи базми шоҳи додгари гашт
حریف بزم شاه دادگر گشت
Ҳадиси Юсуфу таъбир ӯ гуфт
حدیث یوسف و تعبیر او گفت
Дили шоҳ аз дамаш чун ғунчаи бшгФт
دل شاه از دمش چون غنچه بشگفت
Бигуфто хезу Юсуфро биовар
بگفتا خیز و یوسف را بیاور
Казу ба гардадам ин нуктаи бовар
کزو به گرددم این نکته باور
Сухан каз дӯсти оре шукраст он
سخن کز دوست آری شکر است آن
Валегар худ бигӯед хуштараст он
ولی گر خود بگوید خوشتر است آن
Чу аз дилбари сухан шояд шунидан
چو از دلبر سخن شاید شنیدن
Чаро аз ҳар даҳан бояд шунидан
چرا از هر دهن باید شنیدن
Дигар бора ба зиндон шуд равона
دگر باره به زندان شد روانه
Бабради ин муждаи сӯии он ягона
ببرد این مژده سوی آن یگانه
Ки эй сарви риёзи қудси бхром
که ای سرو ریاض قدس بخرام
Сӯии бстонсрои шоҳ на гом
سوی بستانسرای شاه نه گام
Хироми онсӯи бад-ӣн рӯй длоро
خرام آنسو بدین روی دلارا
Бёрои зини гули он бстонсро ро
بیارا زین گل آن بستانسرا را
Бигуфто ман чаҳ оем сӯии шоҳӣ
بگفتا من چه آیم سوی شاهی
Ки чун ман бе касеро бе гуноҳӣ
که چون من بی کسی را بی گناهی
Ба зиндони солҳо маҳбӯс карда сет
به زندان سالها محبوس کرده ست
зи осори карам маъюс карда сет
ز آثار کرم مأیوس کرده ست
Агар хоҳад зи ман беруни нуҳуми пой
اگر خواهد ز من بیرون نهم پای
Азин ғмхонаҳи аввал гӯ бифармоӣ
ازین غمخانه اول گو بفرمای
Ки ононе ки чун рӯем бидиданд
که آنانی که چون رویم بدیدند
зи ҳайрат дар рухам кафҳо буриданд
ز حیرت در رخم کفها بریدند
Ба якҷо чун сурайё бо ҳам оянд
به یکجا چون ثریا با هم آیند
Ниқоб аз кори ман равшан гушойанд
نقاب از کار من روشن گشایند
Ки ҷурми ман чаҳ буд аз ман чаҳ диданд
که جرم من چه بود از من چه دیدند
Чаро рахтами сӯй зиндон кашиданд
چرا رختم سوی زندان کشیدند
Буд кин сар шавад бар шоҳи равшан
بود کین سر شود بر شاه روشن
Ки покаст аз хиёнати домани ман
که پاک است از خیانت دامن من
Марои пешаи гуноҳ андешагӣ нест
مرا پیشه گناه اندیشگی نیست
Дар андешаи хиёнат пешагӣ нест
در اندیشه خیانت پیشگی نیست
Дар он хонаи хиёнати номад аз ман
در آن خانه خیانت نامد از من
Ба ҷузи сидқу амонати номад аз ман
به جز صدق و امانت نامد از من
Маро багар занами нақби хзоин
مرا به گر زنم نقب خزاین
Ки бошам дар фарроши хонаи хоин
که باشم در فراش خانه خاین
Ҷавонмарди ин сухан чун гуфт бо шоҳ
جوانمرد این سخن چون گفت با شاه
Занони Мисрро карданд огоҳ
زنان مصر را کردند آگاه
Ки пеши шоҳ яксар ҷамъи гаштанд
که پیش شاه یکسر جمع گشتند
Ҳамаи парвонаи он шамъи гаштанд
همه پروانه آن شمع گشتند
Чу раҳ карданд дар базми шаҳи он ҷамъ
چو ره کردند در بزم شه آن جمع
Забон оташин бикшод чун шамъ
زبان آتشین بگشاد چون شمع
Казон шамъи ҳарими ҷон чаҳ дидед
کزان شمع حریم جان چه دیدید
Ки бар ваии теғ бадномӣ кашидед
که بر وی تیغ بدنامی کشیدید
зи рӯйиш дар баҳор ва боғ будед
ز رویش در بهار و باغ بودید
Чаро раҳ сӯй занадонаш намудед
چرا ره سوی زندانش نمودید
Бутӣ козор бошад бар таниши гул
بتی کازار باشد بر تنش گل
Кӣ аз доно сазад бар гарданаши ғул
کی از دانا سزد بر گردنش غل
Гулӣ каш нест тоби боди шабгир
گلی کش نیست تاب باد شبگیر
Ба поиш чун наад ҷузи оби занҷир
به پایش چون نهد جز آب زنجیر
Занон гуфтанд к-эии шоҳи ҷавони бахт
زنان گفتند کای شاه جوان بخت
Ба ту фархундаи фари ҳам тоҷ ва ҳам тахт
به تو فرخنده فر هم تاج و هم تخت
зи Юсуфи мо ба ҷуз покӣ надидем
ز یوسف ما به جز پاکی ندیدیم
Ба ҷузи ъз ва шрФнокӣ надидем
به جز عز و شرفناکی ندیدیم
Набошад дар садафи гавҳари чунон пок
نباشد در صدف گوهر چنان پاک
Ки бӯда аз тӯҳмати он ҷону ҷаҳони пок
که بوده از تهمت آن جان و جهان پاک
Зулайхо низ буд онҷо нишаста
زلیخا نیز بود آنجا نشسته
Забон аз кизбу ҷон аз кед руста
زبان از کذب و جان از کید رسته
зи дастонҳои пинҳони зери парда
ز دستان های پنهان زیر پرده
Риёзатҳои ишқаш пок карда
ریاضت های عشقش پاک کرده
Фурӯғи ростяш аз ҷон илм зад
فروغ راستیش از جان علم زد
Чу субҳи ростин аз сидқ дам зад
چو صبح راستین از صدق دم زد
Ба ҷурм хеш кард иқрори мутлақ
به جرم خویش کرد اقرار مطلق
Баромад зу садои ҳсҳс алҳақ
برآمد زو صدای حصحص الحق
Бигуфто нест Юсуфро гуноҳӣ
بگفتا نیست یوسف را گناهی
Манам дар ишқ ӯ гум карда роҳӣ
منم در عشق او گم کرده راهی
Нахуст ӯро ба васл хеш хондам
نخست او را به وصل خویش خواندم
Чу коми ман надод аз пеш ронадам
چو کام من نداد از پیش راندم
Ба зиндон аз ситамҳои ман афтод
به زندان از ستم های من افتاد
Дар он ғамҳо зи ғамҳои ман афтод
در آن غم ها ز غم های من افتاد
Ғами ман чун гузашт аз ҳаду ғоят
غم من چون گذشت از حد و غایت
Ба ҳолаш кард ҳоли ман сироят
به حالش کرد حال من سرایت
Ҷафое гар расад ӯро зи ҷоФӣ
جفایی گر رسد او را ز جافی
Кунун воҷиб буд онро талофӣ
کنون واجب بود آن را تلافی
Ҳар эҳсон коед аз шоҳи накукор
هر احسان کاید از شاه نکوکار
Ба сад чандон буд Юсуфи сазовор
به صد چندان بود یوسف سزاوار
Чу шоҳи ин нукта санҷида бишунид
چو شاه این نکته سنجیده بشنید
Чу гули бшгФт ва чун ғунча бихандед
چو گل بشگفت و چون غنچه بخندید
Ишорат кард каз занадонаш оранд
اشارت کرد کز زندانش آرند
Бидон хуррами сробстонши оранд
بدان خرم سرابستانش آرند
зи боғи лутфи глбргисти хандон
ز باغ لطف گلبرگیست خندان
Гули хандон ба бустон ба ки зиндон
گل خندان به بستان به که زندان
Ба малики ҷон буд шоҳи нкўбхт
به ملک جان بود شاه نکوبخت
Мақом шаҳ нишоед ҷузи сари тахт
مقام شه نشاید جز سر تخت
Басои қФло ки нопидо калид аст
بسا قفلا که ناپیدا کلید است
Барад ӯ роҳи гушоиш нопадид аст
برد او راه گشایش ناپدید است
Буд чун кори донои печ дар печ
بود چون کار دانا پیچ در پیچ
Ба пешаши кӯшиши фикру назари ҳеҷ
به پیشش کوشش فکر و نظر هیچ
зи ногуҳи дасти сунъӣ дар миён на
ز ناگه دست صنعی در میان نه
Ба фатҳаши ҳеҷ сонеъро гумон на
به فتحش هیچ صانع را گمان نه
Падед ояд зи ғайби онро кушодӣ
پدید آید ز غیب آن را گشادی
Вадиат дар кушодаш ҳар Муродӣ
ودیعت در گشادش هر مرادی
Чу Юсуфи дили зи ҳиялатҳои худ кунад
چو یوسف دل ز حیلت های خود کند
Бурид аз риштаи тадбири пайванд
برید از رشته تدبیر پیوند
Ба ҷуз эзад намонад ӯро паноҳӣ
به جز ایزد نماند او را پناهی
Ки бошад дар нўоиби такя гоҳе
که باشد در نوایب تکیه گاهی
зи пиндори худӣ ва бхрдӣ раст
ز پندار خودی و بخردی رست
Гирифташ файзи фазли эзадии даст
گرفتش فیض فضل ایزدی دست
Шабии султони Мисри он шоҳи бедор
شبی سلطان مصر آن شاه بیدار
Ба хобаши ҳафт гов омад падедор
به خوابش هفت گاو آمد پدیدار
Ҳама бисёр хубу сахти фарбеҳ
همه بسیار خوب و سخت فربه
Ба хӯбӣу хушӣ аз икдгр ба
به خوبی و خوشی از یکدگر به
Вази он пас ҳафт дигар дар баробар
وز آن پس هفت دیگر در برابر
Падед омад саросари хушку лоғар
پدید آمد سراسر خشک و لاغر
Дар он ҳафт нахустин рӯй карданд
در آن هفت نخستین روی کردند
Ба сони сабзаи онро пок хӯрданд
به سان سبزه آن را پاک خوردند
бад-инсон сабзу хуррами ҳафт хӯша
بدینسان سبز و خرم هفت خوشه
Ки дил зон қӯти барадии дидаи тӯша
که دل زان قوت بردی دیده توشه
Баромад аз ақаби ҳафт дигар хушк
برآمد از عقب هفت دگر خشک
Бар он печид ва кардаш сар ба сари хушк
بر آن پیچید و کردش سر به سر خشک
Чу султони бомдод аз хоб бархест
چو سلطان بامداد از خواب برخاست
з ҳар бедори дили таъбири он хост
ز هر بیدار دل تعبیر آن خواست
Ҳама гуфтанд кини хобӣ маҳол аст
همه گفتند کین خوابی محال است
Фароҳам карда ваҳм ва хаёл аст
فراهم کرده وهم و خیال است
Ба ҳукми ақл таъбирӣ надорад
به حکم عقل تعبیری ندارد
Ба ҷузи эъроз тадбирӣ надорад
به جز اعراض تدبیری ندارد
Ҷавонмардӣ ки аз Юсуф хабар дошт
جوانمردی که از یوسف خبر داشت
з рӯй кори Юсуфи пардаи бардошт
ز روی کار یوسف پرده برداشت
Ки дар зиндони ҳумоюн фар ҷавонӣаст
که در زندان همایون فر جوانیست
Ки дар ҳали дақоиқи хурдаи донист
که در حل دقایق خرده دانیست
Буд бедор дар таъбир ҳар хоб
بود بیدار در تعبیر هر خواب
Дилаш аз ғўси ин дарёи гҳрёб
دلش از غوص این دریا گهریاب
Агар гӯйӣ бар ӯ бигушоем ин роз
اگر گویی بر او بگشایم این راز
Ва зу таъбир хобат оварам боз
و زو تعبیر خوابت آورم باز
Бигуфто изн хоҳӣ чист аз ман
بگفتا اذن خواهی چیست از من
Чаҳ беҳтари кӯрро аз чашми равшан
چه بهتر کور را از چشم روشن
Марои чашми хирад зон лаҳза кӯр аст
مرا چشم خرد زان لحظه کور است
Ки аз донистан ин роз давр аст
که از دانستن این راز دور است
Равон шуд ҷониби зиндони ҷавонмард
روان شد جانب زندان جوانمرد
Ба Юсуфи ҳоли хоби шаҳ баён кард
به یوسف حال خواب شه بیان کرد
Бигуфто гову хӯша ҳар ду соланд
بگفتا گاو و خوشه هر دو سالند
Ба авсофи худаш всоФ ҳоланд
به اوصاف خودش وصاف حالند
Чу бошад хӯшаи сабзу гови фарбеҳ
چو باشد خوشه سبز و گاو فربه
Буд аз хӯбии солати хубраи даҳ
بود از خوبی سالت خبره ده