Дарин дайр куҳан расмӣаст дерин
درین دیر کهن رسمیست دیرین
Ки беталхӣ набошад айши ширин
که بی تلخی نباشد عیش شیرین
Хӯрд на моҳи тифлӣ дар раҳми хӯн
خورد نه ماه طفلی در رحم خون
Ки ояд бо рухӣ чун моҳи берун
که آید با رخی چون ماه بیرون
Басои сахтӣ ки бинад лаъл дар санг
بسا سختی که بیند لعل در سنگ
Ки хуршед дурахшонаш диҳад ранг
که خورشید درخشانش دهد رنگ
Шаби Юсуф чу бигузашт аз дарозӣ
شب یوسف چو بگذشت از درازی
Тулӯъ субҳ кардаш корсозӣ
طلوع صبح کردش کارسازی
Чу шуд кӯҳи гарон бар ҷонаши андӯҳ
چو شد کوه گران بر جانش اندوه
Баромади офтобаш аз пас кӯҳ
برآمد آفتابش از پس کوه
Паии таъзиму икроми вай аз шоҳ
پی تعظیم و اکرام وی از شاه
Хитоб омад ба наздикони даргоҳ
خطاب آمد به نزدیکان درگاه
Каз айвони шаҳи хуршеди авранг
کز ایوان شه خورشید اورنگ
Ба майдонӣ з ҳар ҷониби ду фарсанг
به میدانی ز هر جانب دو فرسنگ
Ду равия то ба зиндон истоданд
دو رویه تا به زندان ایستادند
Таҷаммулҳои худро арза доданд
تجمل های خود را عرضه دادند
Чаҳ аз заррини камари саркаши ғуломон
چه از زرین کمر سرکش غلامان
Ҳама дар халъати зркши хиромон
همه در خلعت زرکش خرامان
Чаҳ аз чобксўорони сипоҳӣ
چه از چابکسواران سپاهی
Ба тозии мураккабон бо ҳам мбоҳӣ
به تازی مرکبان با هم مباهی
Чаҳ аз хуршеди пайкари хуши навоён
چه از خورشید پیکر خوش نوایان
Ба ъбронӣу сурёнии сароён
به عبرانی و سریانی سرایان
Сарони Мисри берун аз шумора
سران مصر بیرون از شماره
Нисоровар давон аз ҳар канора
نثار آور دوان از هر کناره
Туҳидастон ба умеди нисорӣ
تهیدستان به امید نثاری
Кушода ҳар тарафи ҷайбу канорӣ
گشاده هر طرف جیب و کناری
Чу Юсуф шуд сӯии хусрави равона
چو یوسف شد سوی خسرو روانه
Ба халъатҳои хоси хусравона
به خلعت های خاص خسروانه
Фарози мураккабӣ аз пой то фарқ
فراز مرکبی از پای تا فرق
Чу кӯҳӣ гашта дар зару гуҳари ғарқ
چو کوهی گشته در زر و گهر غرق
Ба ҳар ҷои таблаҳои машку анбар
به هر جا طبله های مشک و عنبر
з ҳар сӯи бадараҳои зару гавҳар
ز هر سو بدره های زر و گوهر
Ба роҳи мураккаб ӯ ме фишонданд
به راه مرکب او می فشاندند
Гадоро аз гадоӣ май раҳонданад
گدا را از گدایی می رهاندند
Чу омад боргоҳи шаҳи падедор
چو آمد بارگاه شه پدیدار
Фурӯд омад зи Рахши тези рафтор
فرود آمد ز رخش تیز رفتار
Хазу атлас ба пои андохтндш
خز و اطلس به پا انداختندش
Ба пой андоз фарқи аФрохтндш
به پای انداز فرق افراختندش
Ба болой хазу аксўн ҳаме рафт
به بالای خز و اکسون همی رفت
Бар атлас чун маи гардун ҳаме рафт
بر اطلس چون مه گردون همی رفت
зи қурби мақдамаш чун шаҳ хабар ёфт
ز قرب مقدمش چون شه خبر یافت
Ба истиқбол ӯ чун бахт бишитофт
به استقبال او چون بخت بشتافت
Кашидаш дар канори хештани танг
کشیدش در کنار خویشتن تنگ
Чу сарви глрху шамшоди гулранг
چو سرو گلرخ و شمشاد گلرنگ
Ба паҳлавии худаш бар тахт бинишонад
به پهلوی خودش بر تخت بنشاند
Ба пурсишҳои хуш бо вай сухан ронад
به پرسش های خوش با وی سخن راند
Нахуст аз хоб худ пурседу таъбир
نخست از خواب خود پرسید و تعبیر
Даромад лаъли нўшинш ба тақрир
درآمد لعل نوشینش به تقریر
Вази он пас кардаш аз ҳар ҷои саволӣ
وز آن پس کردش از هر جا سؤالی
Бпрсидши з ҳар корӣу ҳоле
بپرسیدش ز هر کاری و حالی
Ҷавоби дилкаш ва матбӯъ гуфташ
جواب دلکش و مطبوع گفتش
Чунон комад азон гуфтани шигифташ
چنان کامد ازان گفتن شگفتش
Дар охир гуфт ин хобӣ ки дидам
در آخر گفت این خوابی که دیدم
зи ту таъбири он равшан шунидам
ز تو تعبیر آن روشن شنیدم
Чаҳ сони тадбир онкардам тавонам
چه سان تدبیر آن کردم توانم
Ғами халқи ҷаҳон хӯрдан тавонам
غم خلق جهان خوردن توانم
Бигуфто бояд айёми фарохӣ
بگفتا باید ایام فراخی
Ки абрӯ нам науфтад дар трохӣ
که ابرو نم نیفتد در تراخی
Мунодӣ кардани андар ҳар диёрӣ
منادی کردن اندر هر دیاری
Ки набӯд халқро ҷузи кишти корӣ
که نبود خلق را جز کشت کاری
Ба нохуни санги хороро тарошанд
به ناخن سنگ خارا را تراشند
зи чеҳра хуй фишонон дона пошанд
ز چهره خوی فشانان دانه پاشند
Чу аз дона шавад огндаҳи хӯша
چو از دانه شود آگنده خوشه
Ниҳандаш ҳамчунон аз баҳри тӯша
نهندش همچنان از بهر توشه
Синонҳо хӯшаро зон руста аз тан
سنان ها خوشه را زان رسته از تن
Ки бошад бар рухи хасмони синони зан
که باشد بر رخ خصمان سنان زن
Чу гардад хӯша дар хонаи дирангӣ
چو گردد خوشه در خانه درنگی
Бияёд рӯзгори қаҳту танагӣ
بیاید روزگار قحط و تنگی
Барад ҳар кас барои айши тира
برد هر کس برای عیش تیره
Ба қадари ҳоҷати худ зон захира
به قدر حاجت خود زان ذخیره
Вале ҳар корро бояд кафилӣ
ولی هر کار را باید کفیلی
Ки аз дониш буд бо ваии далелӣ
که از دانش بود با وی دلیلی
Ба дониши ғояти он кор донад
به دانش غایت آن کار داند
Чу донад корро кардан тавонад
چو داند کار را کردن تواند
з ҳар чизе ки дар олам тавон ёфт
ز هر چیزی که در عالم توان یافت
Чу ман донои кафилӣ кам тавон ёфт
چو من دانا کفیلی کم توان یافت
Ба ман тафвиз кун тадбири ин кор
به من تفویض کن تدبیر این کار
Ки ноед дайгарӣ чун ман падедор
که ناید دیگری چون من پدیدار
Чу шоҳ аз вай бидид ин кор созӣ
چو شاه از وی بدید این کار سازی
Ба малик Миср додаш сарфарозӣ
به ملک مصر دادش سرفرازی
Сипаҳро бандаи фармон ӯ кард
سپه را بنده فرمان او کرد
Заминро арсаи майдон ӯ кард
زمین را عرصه میدان او کرد
Ба ҷои худ ба тахти зари нишондаш
به جای خود به تخت زر نشاندش
Ба сад иззати азиз Миср хондаш
به صد عزت عزیز مصر خواندش
Чу пои болои тахт зар наҳодӣ
چو پا بالای تخت زر نهادی
Ҷаҳонии зери тахташ сар наҳодӣ
جهانی زیر تختش سر نهادی
Чу рафтӣ бар сари майдони зи айвон
چو رفتی بر سر میدان ز ایوان
Раседӣ бонги чоўўшон ба кайвон
رسیدی بانگ چاووشان به کیوان
Ба ҳар ҷониб ки тўФи андеш будӣ
به هر جانب که طوف اندیش بودی
Ҷнибти каши ҳазорон беш будӣ
جنیبت کش هزاران بیش بودی
Ба ҳар кишвар ки бигузаштӣ савора
به هر کشور که بگذشتی سواره
Бурун будӣ сипоҳаш аз шумора
برون بودی سپاهش از شماره
Чу Юсуфро худо дод ин баландӣ
چو یوسف را خدا داد این بلندی
Ба қадари ин баландии арҷмандӣ
به قدر این بلندی ارجمندی
Азизи Мисрро давлати забуни гашт
عزیز مصر را دولت زبون گشت
Ливои ҳишмат ӯ сарнигӯни гашт
لوای حشمت او سرنگون گشت
Дилаш тоқат наёвард ин халал ро
دلش طاقت نیاورد این خلل را
Ба зӯдӣ шуд ҳадафи тири аҷал ро
به زودی شد هدف تیر اجل را
Зулайхо рӯй дар девор ғам кард
زلیخا روی در دیوار غم کرد
зи бори ҳиҷри Юсуфи пушт хам кард
ز بار هجر یوسف پشت خم کرد
На аз ҷоҳи азизаши хонаи обод
نه از جاه عزیزش خانه آباد
На аз андӯҳи Юсуфи хотири озод
نه از اندوه یوسف خاطر آزاد
Фалаки кӯи дайри меҳру зуд кин аст
فلک کو دیر مهر و زود کین است
Дарин ҳрмонсрои кори вай ин аст
درین حرمانسرا کار وی این است
Якеро баркашад чун хур бар афлок
یکی را برکشد چون خور بر افلاک
Якеро афканд чун соя бар хок
یکی را افکند چون سایه بر خاک
Хуши он доно ба ҳар корӣу борӣ
خوش آن دانا به هر کاری و باری
Ки аз кораш нагирад эътиборӣ
که از کارش نگیرد اعتباری
На аз иқбол ӯ гардани фарозад
نه از اقبال او گردن فرازد
На аз идбор ӯ ҷонаши гудозад
نه از ادبار او جانش گدازد