Чун Қайси даридаи ҷайбу домон

چون قیس دریده جیب و دامان

Аз панд падар нашуд ба сомон

از پند پدر نشد به سامان

Аъёни қабӣлаи пеши он пер

اعیان قبیله پیش آن پیر

Гуфтанд ба ҳасани роء/ӣу тадбир

گفتند به حسن راء/ی و تدبیر

К-эии омирии фалаки иморӣ

کای عامری فلک عماری

Маъмурии малики комгорӣ

معموری ملک کامگاری

Фарзанди ту нури дидаи мост

فرزند تو نور دیده ماست

Ороми дили рамидаи мост

آرام دل رمیده ماست

Чашму дили мо ба ӯст равшан

چشم و دل ما به اوست روشن

Обу гул мо азуаст равшан

آب و گل ما ازوست روشن

Бар оташи меҳр ӯ сапандем

بر آتش مهر او سپندیم

То чанд бар оташаш писандем

تا چند بر آتشش پسندیم

Чун ишқ ва вафост дар сиришташ

چون عشق و وفاست در سرشتش

Ин воқеаи гашти сарнавишташ

این واقعه گشت سرنوشتش

Онро ки фитад чунин балое

آن را که فتد چنین بلایی

Гар зонка талаб кунад давое

گر زانکه طلب کند دوایی

Шартаст раҳи сафар гирифтан

شرط است ره سفر گرفتن

ё меҳри бутӣ дигар гирифтан

یا مهر بتی دگر گرفتن

Хирадаст ва зу сафар наёяд

خرد است و زو سفر نیاید

Вази ӯҳдаи он ба дар наёяд

وز عهده آن به در نیاید

Он ба ки прирхӣ биҷӯе

آن به که پریرخی بجویی

Машҳури ҷаҳон ба хубрӯе

مشهور جهان به خوبرویی

Дар ақду никоҳи вай дар оре

در عقد و نکاح وی در آری

Ҳиммат ба салоҳ ӯ гуморӣ

همت به صلاح او گماری

Бошад гирад бадви тасаллӣ

باشد گیرد بدو تسلی

Фориғ шавад аз ҳавои Лайлӣ

فارغ شود از هوای لیلی

Дар хизмати он миёни бибандад

در خدمت آن میان ببندد

Вази қиссаи ин забони бибандад

وز قصه این زبان ببندد

Ин нуктаи зи соҳибони тадбир

این نکته ز صاحبان تدبیر

Афтод писанди хотири пер

افتاد پسند خاطر پیر

Бикшод забону Қайсро хонд

بگشاد زبان و قیس را خواند

Пеши назараш ба лутф бинишонад

پیش نظرش به لطف بنشاند

Гуфт эй зи ту бахти ман хуҷаста

گفت ای ز تو بخت من خجسته

Дар дида чу мардумам нишаста

در دیده چو مردمم نشسته

Чашмам ба шамоил ту биност

چشمم به شمایل تو بیناست

Ваз пуштӣ туаст пушти ман рост

وز پشتی توست پشت من راست

Табъам ба ту шоду синаи хуррам

طبعم به تو شاد و سینه خرم

Ҳолами зи ҷудои ту дарҳам

حالم ز جدایی تو درهم

То чанд зи хона фард бошӣ

تا چند ز خانه فرد باشی

Танҳо рӯу ҳарза гирд бошӣ

تنها رو و هرزه گرد باشی

Икчнд ба сӯии хонаи бози ой

یکچند به سوی خانه باز آی

Чун мурғ ба ошиёнаи бози ой

چون مرغ به آشیانه باز آی

Вар нест ба хонаи ?ути қарорӣ

ور نیست به خانه ات قراری

Ҳамхона кунам туро нигорӣ

همخانه کنم تو را نگاری

То суҳбати ту ба ноз дорад

تا صحبت تو به ناز دارد

Вази ҳарзаи рӯят боз дорад

وز هرزه رویت باز دارد

Гоҳе ки қадам наҳй ба хона

گاهی که قدم نهی به خانه

Бӯсади қидмат чу остона

بوسد قدمت چو آستانه

Вари сӯии буруни шӯии хиромон

ور سوی برون شوی خرامان

Дар пои ту сар наад чу домон

در پای تو سر نهد چو دامان

Ъам ту ки ҳаст нуқтаи ғам

عم تو که هست نقطه غم

Аз сафҳаи рӯзгор ӯ кам

از صفحه روزگار او کم

Дар пардаи яке нигор дорад

در پرده یکی نگار دارد

Каз ма ба ҷамол ор дорад

کز مه به جمال عار دارد

Софии баданӣ чу дар макнун

صافی بدنی چو در مکنون

Аз ҳуққаи танги васфи берун

از حقه تنگ وصف بیرون

Ҳамшираи шаҳди шукр ӯ

همشیره شهد شکر او

Ҳмхўобаҳи нози ъбҳр ӯ

همخوابه ناز عبهر او

Ҳар дам ба ҷаҳон фиканда партав

هر دم به جهان فکنده پرتو

Аз қомат ӯ қиёматии нав

از قامت او قیامتی نو

Овоза ӯ ба ҳар диёрӣ

آوازه او به هر دیاری

Овора ӯ чу ту ҳазорӣ

آواره او چو تو هزاری

Беруни зи ҳисоби ақли молаш

بیرون ز حساب عقل مالش

Вази моли басии фузуни ҷамолаш

وز مال بسی فزون جمالش

Дар афсари ҷоҳ ҳамсар туаст

در افسر جاه همسر توست

Дар аслу насаб баробар туаст

در اصل و نسب برابر توست

Бар домани ту на нанагӣ аз вай

بر دامن تو نه ننگی از وی

Бар шишаи ту на сангӣ аз вай

بر شیشه تو نه سنگی از وی

Ҳайфаст чунин ду гавҳари пок

حیف است چنین دو گوهر پاک

Ногашта ба васли ҳам трбнок

ناگشته به وصل هم طربناک

Хоҳам ки шавад қаринаи ту

خواهم که شود قرینه تو

Хушнӯд ба меҳру кӣнаи ту

خشنود به مهر و کینه تو

Гардад ба ту ҷилвагар зи як силк

گردد به تو جلوه گر ز یک سلک

Нои суфта дараш шавад туро малик

نا سفته درش شود تو را ملک

Бошед ба ҳам чу ҷону дили дӯст

باشید به هم چو جان و دل دوست

Бодоми сифати ду мағз ва як пӯст

بادام صفت دو مغز و یک پوست

Гардид ба ҳам рафиқу дмсоз

گردید به هم رفیق و دمساز

Неи неши ҳасуду захми ғаммоз

نی نیش حسود و زخم غماز

Чун Қайс шунид ин сухан ро

چون قیس شنید این سخن را

Бикшод лаби шикаршикан ро

بگشاد لب شکرشکن را

Ҳам аз мижаи ҳам зи лаби гуҳари сифт

هم از مژه هم ز لب گهر سفت

Ифшоанд сиришк ва бо падар гуфт

افشاند سرشک و با پدر گفت

К-эии асли вуҷӯду гавҳари ман

کای اصل وجود و گوهر من

Хоки қадами ту афсари ман

خاک قدم تو افسر من

Гул карда туаст обу хокам

گل کرده توست آب و خاکم

Парварда туаст ҷони покам

پرورده توست جان پاکم

Ман исои Марямами дарин дайр

من عیسی مریمم درین دیر

Дар роҳи муҷаррадии сабки сайр

در راه مجردی سبک سیر

Хуршеди вшми азин ва он фард

خورشید وشم ازین و آن فرد

Пайванди бурӣда аз зану мард

پیوند بریده از زن و مرد

Дорам дилӣ аз ҷаҳони рамида

دارم دلی از جهان رمیده

Он ба ки ман балои расида

آن به که من بلا رسیده

То дар хами ин равоқ бошам

تا در خم این رواق باشم

Зоўизши ҷуфт тоқ бошам

زآویزش جفت طاق باشم

Девонаам аз баланд рое

دیوانه ام از بلند رایی

Девона чаҳ марди кадхудое

دیوانه چه مرد کدخدایی

Ман бори худ афканами зи гардан

من بار خود افکنم ز گردن

Дар бори касон чаро даҳуми тан

در بار کسان چرا دهم تن

Ҷуз ман насазад рафиқи ман кас

جز من نسزد رفیق من کس

Танҳои ман рафиқи ман бас

تنهایی من رفیق من بس

Бечораи падар чу кард азуи гӯш

بیچاره پدر چو کرد ازو گوش

Ин турфа ҷавоб рафт аз ҳуш

این طرفه جواب رفت از هوش

Гуфто ки зи кадхудоеи ту

گفتا که ز کدخدایی تو

Бошад ғаразами раҳои ту

باشد غرضم رهایی تو

Бошад ёбӣ ба кадхудое

باشد یابی به کدخدایی

Аз Лайлӣу ишқ ӯ раҳоӣ

از لیلی و عشق او رهایی

Пайванд кунӣ ба дайгарии сахт

پیوند کنی به دیگری سخت

Бандади ғами Лайлӣ аз дилати рахт

بندد غم لیلی از دلت رخت

Як кафш буд барои як пой

یک کفش بود برای یک پای

Як дил нашавад ду дӯстро ҷой

یک دل نشود دو دوست را جای

Моء/ўои ду хасм нест як боғ

ماء/وای دو خصم نیست یک باغ

Шаҳбоз ояд сафар кунад зоғ

شهباز آید سفر کند زاغ

Гуфт эй падари ин чаҳ ҳила созӣаст

گفت ای پدر این چه حیله سازیست

Бо бедилии ин чаҳ ишва бозӣаст

با بیدلی این چه عشوه بازیست

Ҳайҳот ки бугсалами зи Лайлӣ

هیهات که بگسلم ز لیلی

То сайр шавад дилами зи Лайлӣ

تا سیر شود دلم ز لیلی

Лайлии нақшу дилам нигин аст

لیلی نقش و دلم نگین است

Лайлии тухму дилам замин аст

لیلی تخم و دلم زمین است

Лайлӣ ҷонаст ва ман тан ӯ ро

لیلی جان است و من تن او را

ӯ тӯтӣу дили нишеман ӯ ро

او طوطی و دل نشیمن او را

То тани ҷонро буд нишеман

تا تن جان را بود نشیمن

Ман бошаму Лайлии Лайлӣ ва ман

من باشم و لیلی لیلی و من

Гаштам яксар ҳамаи ҷаҳон ро

گشتم یکسر همه جهان را

Дидам як як ҷаҳонён ро

دیدم یک یک جهانیان را

Ҳар чиз ки рӯй дар халал дошт

هر چیز که روی در خلل داشت

Чун дар нагиристам бадал дошт

چون در نگریستم بدل داشت

Алои Лайлӣ ки гар наёяд

الا لیلی که گر نیاید

Чизе дигараш бадал нишоед

چیزی دگرش بدل نشاید

Бар бебадал ар бадал гузинам

بر بی بدل ار بدل گزینم

Ҷуз дар дилу дайн халал набинам

جز در دل و دین خلل نبینم

Чун дид падар ки ҳоли маҷнӯн

چون دید پدر که حال مجنون

Аз панд намешавад дигаргун

از پند نمی شود دگرگون

Бо хотир хуш шудаш дуъогӯӣ

با خاطر خوش شدش دعاگوی

Дар каши макаши қазои рзоҷўӣ

در کش مکش قضا رضاجوی