Чун монеъи дили рамидаи маҷнӯн
چون مانع دل رمیده مجنون
Аз суҳбати оннигор мавзун
از صحبت آن نگار موزون
Яъне падари бузургвораш
یعنی پدر بزرگوارش
Он дар ҳамаи фани бузурги кораш
آن در همه فن بزرگ کارش
Савганд ки хӯрда буд аз аввал
سوگند که خورده بود از اول
Аз қисса бева шуд мусаҷҷал
از قصه بیوه شد مسجل
Бархест ба муқтазои савганд
برخاست به مقتضای سوگند
Маҳмил ба дар Халифаи афканд
محمل به در خلیفه افکند
Бархонад ба расми додхоҳӣ
برخواند به رسم دادخواهی
Афсонаи хешро кмоҳӣ
افسانه خویش را کماهی
Каз омирёни ситезаи хуӣ
کز عامریان ستیزه خویی
Дар байту ғазали бдиҳаҳи гӯйӣ
در بیت و غزل بدیهه گویی
Ошуфтаи сиррӣ ба зарқу солус
آشفته سری به زرق و سالوس
Бдридаҳи либоси ному номӯс
بدریده لباس نام و ناموس
Аз қоидаи адаби фитода
از قاعده ادب فتاده
Худро маҷнӯни лақаби ниҳода
خود را مجنون لقب نهاده
Афкандаи з рӯй рози парда
افکنده ز روی راز پرده
Сад пардаи зи ишқ соз карда
صد پرده ز عشق ساز کرده
Дорам гуҳарии ягона чун ҳур
دارم گهری یگانه چون حور
Аз чашм зад замонаи мастур
از چشم زد زمانه مستور
Мастураи ҳиҷлаи никуӣ
مستوره حجله نکویی
Маҳҷӯбаи стар хубрӯе
محجوبه ستر خوبرویی
Ҷузи оинаи каси надидаи рӯйиш
جز آینه کس ندیده رویش
Нбсўдаҳ ба ғайри шонаи мӯяш
نبسوده به غیر شانه مویش
Он шефтаи рои деви дида
آن شیفته رای دیو دیده
Расво шудаи дуҳули дарида
رسوا شده دهل دریده
Аз бас ки занад зи ишқ ӯ дам
از بس که زند ز عشق او دم
Овоза ӯ гирифт олам
آوازه او گرفت عالم
Дар ҷумлаи ҷаҳони як анҷуман нест
در جمله جهان یک انجمن نیست
КоФсонаҳи сарои ин сухан нест
کافسانه سرای این سخن نیست
Номаш ки ба сони ҷони ниҳон буд
نامش که به سان جان نهان بود
Дар синаи ман ба ҷои ҷон буд
در سینه من به جای جان بود
Аз бас ба ғазал сарояд он ро
از بس به غزل سراید آن را
Пари сохт азон ҳамаи ҷаҳон ро
پر ساخت ازان همه جهان را
Зомд шуд ӯ ба хонаи ман
زآمد شد او به خانه من
Фарсӯда шуд остонаи ман
فرسوده شد آستانه من
Беҳалқа задани з дар даройад
بی حلقه زدن ز در درآید
Поиши шиканам ба сари даройад
پایش شکنم به سر درآید
Гар дар бандами даройад аз бом
گر در بندم درآید از بام
Субҳаши ронам қадам занад шом
صبحش رانم قدم زند شام
Ҳамсоя ки ранҷ ӯ кашида сет
همسایه که رنج او کشیده ست
Ҳам зомднш ба ҷони расидаи сет
هم زآمدنش به جان رسیده ست
Ҷузи ту ки расад ба ғӯри ман кас
جز تو که رسد به غور من کس
Аз баҳри худо ба ғӯри ман рас
از بهر خدا به غور من رس
Ҳарфии ду ба хомаи аноят
حرفی دو به خامه عنایت
Банавис ба мейри он вилоят
بنویس به میر آن ولایت
То қоида карам кунад соз
تا قاعده کرم کند ساز
Венаи ҳодиса аз серум кунад боз
وین حادثه از سرم کند باز
Донист Халифаи шарҳи ҳолаш
دانست خلیفه شرح حالش
Бинвишт ба вифқи он мисолаш
بنوشت به وفق آن مثالش
Чун мейри вилояти он рақам хонд
چون میر ولایت آن رقم خواند
Мураккаби сӯии Қайсу қавм ӯ ронад
مرکب سوی قیس و قوم او راند
Андохти бисоти доварӣ ро
انداخت بساط داوری را
Зад бонги сарони омирӣ ро
زد بانگ سران عامری را
Қайсу падараш ба ҳам нишастанд
قیس و پدرش به هم نشستند
Аъёни қабӣлаи ҳалқаи бастанд
اعیان قبیله حلقه بستند
Маншур Халифа кард берун
منشور خلیفه کرد بیرون
Мазмуни ваии онкии Қайси маҷнӯн
مضمون وی آنکه قیس مجنون
Каз Лайлӣу ишқ ӯ занад лоф
کز لیلی و عشق او زند لاف
Берун наниҳад қадами зи инсоф
بیرون ننهد قدم ز انصاف
Зини пас паии кор худ нишинад
زین پس پی کار خود نشیند
Бар хоки диёр худ нишинад
بر خاک دیار خود نشیند
Лайлии гӯйон ғазал нахонд
لیلی گویان غزل نخواند
Лайлии ҷӯён ҷамал наронад
لیلی جویان جمل نراند
По боз кашад зи ҷусту ҷӯяш
پا باز کشد ز جست و جویش
Лаб меҳр кунад з гуфту гӯйиш
لب مهر کند ز گفت و گویش
Бар хок дараш ватан насозад
بر خاک درش وطن نسازد
Вази зикри вай анҷуман насозад
وز ذکر وی انجمن نسازد
Не бар дмнш тарона гуяд
نی بر دمنش ترانه گوید
Не бо тллш фасона гуяд
نی با طللش فسانه گوید
Манзил накунад бар остонаш
منزل نکند بر آستانش
Маҳфил наниҳад зи достонаш
محفل ننهد ز داستانش
Оташ назанад ба авд ҳастӣ
آتش نزند به عود هستی
Номаш накунад сурӯди мастӣ
نامش نکند سرود مستی
Вар зонка хилоф ин кунад кор
ور زانکه خلاف این کند کار
Бошад ба ҳалоки худ сазовор
باشد به هلاک خود سزاوار
Ҳар кас ки кунад ба қатлаши оҳанг
هر کس که کند به قتلش آهنگ
Бар шиша ҳастяш занад санг
بر شیشه هستیش زند سنگ
Бар ваии дят ва қисос набӯд
بر وی دیت و قصاص نبود
Саркӯбии ом ва хос набӯд
سرکوبی عام و خاص نبود
Ин воқеаро чу қавми диданд
این واقعه را چو قوم دیدند
Мазмуни мисолро шуниданд
مضمون مثال را شنیدند
Бар Қайси забон дароз карданд
بر قیس زبان دراز کردند
Чашми шафқат фароз карданд
چشم شفقت فراز کردند
Гуфтанд ки ғӯр кор дидӣ
گفتند که غور کار دیدی
Маншури Халифаро шунидӣ
منشور خلیفه را شنیدی
Ман баъди маҷоли дам задан нест
من بعد مجال دم زدن نیست
Болотар азин сухан сухан нест
بالاتر ازین سخن سخن نیست
Гар менашӯй бад-ӣни сухани рост
گر می نشوی بدین سخن راست
Хӯнат ҳадараст ва мол яғмост
خونت هدر است و مال یغماست
Бар модар ва бар падар бибахшоӣ
بر مادر و بر پدر ببخشای
Зини шеваи носавоби бози ой
زین شیوه ناصواب باز آی
Лайлӣу падар агар ситезанд
لیلی و پدر اگر ستیزند
Хӯни ту бад-ӣн гунаҳ бирезанд
خون تو بدین گنه بریزند
Моро чаҳ раҳи ситезаи рӯе
ما را چه ره ستیزه رویی
Имкони низоу кӣнаи ҷӯӣ
امکان نزاع و کینه جویی
Маҷнӯни зи самоъи ин тарона
مجنون ز سماع این ترانه
Бардошти нафири ошиқона
برداشت نفیر عاشقانه
Аз ҳар мижаи хӯни дил равон кард
از هر مژه خون دل روان کرد
Бар чеҳраи зард хӯн фишон кард
بر چهره زرد خون فشان کرد
Худро ба замини хории афканд
خود را به زمین خواری افکند
Дар вартаи хоксории афканд
در ورطه خاکساری افکند
Печид чу мори захми хӯрда
پیچید چو مار زخم خورده
Афтод чу мӯри ним мурда
افتاد چو مور نیم مرده
Ҳушаши зи сар ва тавон з тан рафт
هوشش ز سر و توان ز تن رفت
Мсрўъи осои з хештан рафт
مصروع آسا ز خویشتن رفت
Гардиши ҳамаи халқи ҳалқаи бастанд
گردش همه خلق حلقه بستند
Дар ҳалқа мотамаш нишастанд
در حلقه ماتمش نشستند
Довари з ғамаш нишаст дар хӯн
داور ز غمش نشست در خون
Шуд шеваи доварии дигаргун
شد شیوه داوری دگرگون
Дастури ҳукӯматаш шудаи суст
دستور حکومتش شده سست
Маншури Халифаро фурӯи шаст
منشور خلیفه را فرو شست
Кини нома ки зиракӣ фуруш аст
کین نامه که زیرکی فروش است
Қонӯни маоши аҳл ҳуш аст
قانون معاش اهل هوش است
Ҷуз бар сари оқилон қалам нест
جز بر سر عاقلان قلم نیست
Девонаи сазои ин рақам нест
دیوانه سزای این رقم نیست
То дайри фитода буд бар хок
تا دیر فتاده بود بر خاک
Рухсораи ниҳода буд бар хок
رخساره نهاده بود بر خاک
Чун биҳшиши зи сар бурун шуд
چون بیهشیش ز سر برون شد
Ҳушаш ба ншид раҳнамӯн шуд
هوشش به نشید رهنمون شد
Бо захмаи ишқи сохт чун чанг
با زخمه عشق ساخت چون چنگ
Шуд сози бад-ӣни ншидши оҳанг
شد ساز بدین نشیدش آهنگ
Мо гарми равон роҳ ишқем
ما گرم روان راه عشقیم
Ғорат задагон шоҳ ишқем
غارت زدگان شاه عشقیم
Ҷузи ишқ вазифа нест мо ро
جز عشق وظیفه نیست ما را
Пурвой Халифа нест мо ро
پروای خلیفه نیست ما را
Зон поя ки ишқи пои мо баст
زان پایه که عشق پای ما بست
Кӯтоҳ буд Халифаро даст
کوتاه بود خلیفه را دست
Онҷо ки ҳаммоми мо гурезад
آنجا که حمام ما گریزد
Шаҳбози Халифаи пари бирезад
شهباز خلیفه پر بریزد
Мо тоир сидра ошёнем
ما طایر سدره آشیانیم
Болои замин ва осмонем
بالای زمین و آسمانیم
Зон дом ки анкабут созад
زان دام که عنکبوت سازد
Аз паҳлавии мо чаҳ қӯт созад
از پهلوی ما چه قوت سازد
Лайлӣ чу даруни ҷон наад пой
لیلی چو درون جان نهد پای
Дар зовия дилам кунад ҷой
در زاویه دلم کند جای
Гӯи банд бар ӯ Халифаи раҳ ро
گو بند بر او خلیفه ره را
Бустони зи ваии ин ду ҷилваи гуҳ ро
بستان ز وی این دو جلوه گه را
Ҳайҳот чаҳ ҷои ин хаёл аст
هیهات چه جای این خیال است
Маҳҷӯрии ман зи вай маҳол аст
مهجوری من ز وی محال است
Маҳвам дар вай чу соя дар нур
محوم در وی چو سایه در نور
Давраст ки ман з ман шавам давр
دور است که من ز من شوم دور