Гавҳари каши силки ин ҳикоят

گوهر کش سلک این حکایت

Дар қисса чунин кунад ривоят

در قصه چنین کند روایت

Кон дода дарин муҳӣти маввоҷ

کان داده درین محیط مواج

Сармояи ақлу дайн ба тороҷ

سرمایه عقل و دین به تاراج

Он киштии офияти шикаста

آن کشتی عافیت شکسته

Бар тахти шикаста Эй нишаста

بر تخت شکسته ای نشسته

Чун муждаи марги душмани хеш

چون مژده مرگ دشمن خویش

Бишунид зи ёри маслиҳати кеш

بشنید ز یار مصلحت کیش

Донист ки хост монеъ аз роҳ

دانست که خاست مانع از راه

Шуд роҳ ба кӯии васли кӯтоҳ

شد راه به کوی وصل کوتاه

Ма дар маҳдасту посбонии не

مه در مهد است و پاسبانی نی

Гули нўъҳд ва ғам хазоне не

گل نوعهد و غم خزانی نی

Аз қӯти шавқи кӯии ҷонон

از قوت شوق کوی جانان

Шуд ноқаи бодпои ронон

شد ناقه بادپای رانان

Чун қӯти шавқи борагии вор

چون قوت شوق بارگی وار

Барадаш ба диёри он вафодор

بردش به دیار آن وفادار

Ҳайрон май гашти вази чапу рост

حیران می گشت وز چپ و راست

Аз дӯсти нишонае ҳамеи хост

از دوست نشانه ای همی خواست

Ногоҳ з давр дид як саг

ناگاه ز دور دید یک سگ

Афтодаи зи пойу монда аз таг

افتاده ز پای و مانده از تگ

Ҳам бозуӣ ӯ зи кори рафта

هم بازوی او ز کار رفته

Ҳам панҷааш аз шикори рафта

هم پنجه اش از شکار رفته

Доء/олсълби ббрдаҳи мӯяш

داء/الثعلب ببرده مویش

Вази захми дадони фигори мӯяш

وز زخم ددان فگار مویش

Аз лоғаряши зи пӯст ҳар сӯ

از لاغریش ز پوست هر سو

Пайдо шудаи устихони паҳлу

پیدا شده استخوان پهلو

Буд анбонӣу устихони пар

بود انبانی و استخوان پر

ё худ қурбонӣ аз камони пар

یا خود قربانی از کمان پر

Дамаш ки з мӯ надошт торӣ

دمش که ز مو نداشت تاری

Ҳалқа зада менамӯд Марӣ

حلقه زده می نمود ماری

Холяши даҳони луқмаи Фрсоӣ

خالیش دهان لقمه فرسای

Аз дандонҳои устихони хоӣ

از دندان های استخوان خای

Чунгар сангяши қасд ҷон кард

چون گر سنگیش قصد جان کرد

Гӯйии дандон чу устихон хӯрд

گویی دندان چو استخوان خورد

Паҳлуаши зи сахтии замини риш

پهلوش ز سختی زمین ریش

Дар нолаи зи дасти паҳлавии хеш

در ناله ز دست پهلوی خویش

Ҳар риш ба пӯсташи даҳоне

هر ریش به پوستش دهانی

Дар ваии зи вФокшони забонӣ

در وی ز وفاکشان زبانی

Ҳамчун дандон азон даҳон ҳо

همچون دندان ازان دهان ها

Бинмуда сифеди устихон ҳо

بنموده سفید استخوان ها

Неи не шудаи пӯсташ бар андом

نی نی شده پوستش بر اندام

Сад чашмаи зиёда буд чун дом

صد چشمه زیاده بود چون دام

Зон дом ба ҷои сайди нахҷӣр

زان دام به جای صید نخجیر

Гашта паии қӯти худ магаси гир

گشته پی قوت خود مگس گیر

Рӯбаҳ бо вай ба сарфарозӣ

روبه با وی به سرفرازی

Ҳар дам гуфтӣ ба танзу бозӣ

هر دم گفتی به طنز و بازی

К-эии шери паланг гир бархез

کای شیر پلنگ گیر برخیز

Бо рӯбаҳи хастаи дили дроўиз

با روبه خسته دل درآویز

То кӣ урён ба ҳар заминӣ

تا کی عریان به هر زمینی

Хусбӣ ба кафи ори пўстинӣ

خسبی به کف آر پوستینی

Маҷнӯн чу бидид рӯй он саг

مجنون چو بدید روی آن سگ

Чун ашки давиди сӯии он саг

چون اشک دوید سوی آن سگ

Чун соя ба зер поиш афтод

چون سایه به زیر پایش افتاد

Сад бӯса ба хоки пой ӯ дод

صد بوسه به خاک پای او داد

Рафташ таҳи по ба дида тар

رفتش ته پا به دیده تر

Густардаи зи реги нарми бистар

گسترده ز ریگ نرم بستر

Болини сари зонуии худаш сохт

بالین سر زانوی خودش ساخت

Бар сари сояи зи меҳраши андохт

بر سر سایه ز مهرش انداخت

Шустан ба ду чашмтар ҷароҳат

شستن به دو چشم تر جراحت

Хоред таниш ба дасти роҳат

خارید تنش به دست راحت

Гирд аз сар ва рӯй ӯ биафшонад

گرد از سر و روی او بیفشاند

Вази паҳлуу пушт ӯ магас ронад

وز پهلو و پشت او مگس راند

Чун дасти зи шуғли кор созӣ

چون دست ز شغل کار سازی

Бикшод забон ба длнўозӣ

بگشاد زبان به دلنوازی

К-эии тавқи вафои қаллодаи ту

کای طوق وفا قلاده تو

Шерони ҷаҳони фитодаи ту

شیران جهان فتاده تو

Ҳастӣ ба вафои зи одамӣ беш

هستی به وفا ز آدمی بیش

Вази ҷумла ба роҳи муҳаррамии пеш

وز جمله به راه محرمی پیش

Як луқмаи зи даст ҳар ки хӯрдӣ

یک لقمه ز دست هر که خوردی

Сад санги хурӣ ва барнагардӣ

صد سنگ خوری و برنگردی

Кори ту шабонаи посбонӣ

کار تو شبانه پاسبانی

Воиини ту рӯзҳо шабоне

وآیین تو روزها شبانی

Дузд аз ту зи кори хештани сайр

دزد از تو ز کار خویشتن سیر

Гург аз ту асири панҷаи шер

گرگ از تو اسیر پنجه شیر

Бонгати дили шбрўони шикаста

بانگت دل شبروان شکسته

Дасти асасон ба чӯби баста

دست عسسان به چوب بسته

Дар маъракаи гоҳи росткорон

در معرکه گاه راستکاران

Як мӯии ту вази асаси ҳазорон

یک موی تو وز عسس هزاران

Чун дар раҳи прдлии зании таг

چون در ره پردلی زنی تگ

Бо ширии ту асас кам аз саг

با شیری تو عسس کم از سگ

Баси гумшуда дар шубони торӣ

بس گمشده در شبان تاری

Каз бонги худат ба манзили оре

کز بانگ خودت به منزل آری

Онро ки ба шаби зи раҳ бурун аст

آن را که به شب ز ره برون است

Бонг ту навой арғунун аст

بانگ تو نوای ارغنون است

Вар зонка зи кӯй дӯст ояд

ور زانکه ز کوی دوست آید

Аз риштаи ҷони гиреҳи кушояд

از رشته جان گره گشاید

Рӯзӣ ки буд шикори карт

روزی که بود شکار کارت

Султони ҷаҳон буд шикорат

سلطان جهان بود شکارت

Дар бозуии вай буд камандат

در بازوی وی بود کمندت

Дар панҷаи ваии кушоду бандат

در پنجه وی گشاد و بندت

Далқати зи ҳарир ва хаз муламмаъ

دلقت ز حریر و خز ملمع

Тавқати зи зару гуҳари мурассаъ

طوقت ز زر و گهر مرصع

Аз ҳмтгии ту гар бимонад

از همتگی تو گر بماند

Дар пайравии ту Рахш ронад

در پیروی تو رخش راند

Кори ту ба худ кунад ҳавола

کار تو به خود کند حواله

Ваз хон худат диҳад нўолаҳ

وز خوان خودت دهد نواله

Чун сар диҳадат ба сайди нахҷӣр

چون سر دهدت به صید نخجیر

Ноед ба давидан аз ту тақсир

ناید به دویدن از تو تقصیر

Аз бас ки сбкрўӣ кунӣ соз

از بس که سبکروی کنی ساز

Монад зи ту соя дар қафои боз

ماند ز تو سایه در قفا باز

Гар мурғ шавад шикор ё бод

گر مرغ شود شکار یا باد

Мушкили зи дам ту гардад озод

مشکل ز دم تو گردد آزاد

Баси рӯбаҳи ҷилди кори дида

بس روبه جلد کار دیده

Каши захми ту пӯстин дарида

کش زخم تو پوستین دریده

Ваонро пай духтан ҳамон рӯз

وان را پی دوختن همان روز

Дода ба дукони пӯстин дуз

داده به دکان پوستین دوز

Ногашта паланги ранҷаи ту

ناگشته پلنگ رنجه تو

Тарсид зи зӯри панҷаи ту

ترسید ز زور پنجه تو

Бо он дръу силаҳи дорӣ

با آن درع و سلاح داری

Бар қулла кӯҳ шуд ҳисорӣ

بر قله کوه شد حصاری

Шер аз ту шунид макру дастон

شیر از تو شنید مکر و دستان

Аз бими хазид дар Нитсаатон

از بیم خزید در نیستان

Бо он ҳамаи анбӯҳии найза

با آن همه انبوهی نیزه

Печиди зи ту сари ситеза

پیچید ز تو سر ستیزه

Бо зӯри ту ки офат гавазн аст

با زور تو ک آفت گوزن است

Оҳӯии ҳақирро чаҳ вазн аст

آهوی حقیر را چه وزن است

Ҳар гӯр ки захми хӯрда аз ту

هر گور که زخم خورده از تو

Ҷон бо таг по набарда аз ту

جان با تگ پا نبرده از تو

Харгӯши туро ба хоби дида

خرگوش تو را به خواب دیده

Аз тарси ту хоби азуи рамида

از ترس تو خواب ازو رمیده

Инаст ҳикояти ҷавонят

اینست حکایت جوانیت

Таърихи сафои зиндагонӣат

تاریخ صفای زندگانیت

Вокнўн ки фалаки з по фикандат

واکنون که فلک ز پا فکندت

Шуд зӯри зи пои зўрмндт

شد زور ز پای زورمندت

Карданд раҳои туро ба хорӣ

کردند رها تو را به خواری

Нокардаи касяти ҳқгзорӣ

ناکرده کسیت حقگزاری

То марг нагардадам ҳам оғӯш

تا مرگ نگرددم هم آغوش

Ҳошо ки туро кунам фаромӯш

حاشا که تو را کنم فراموش

Будӣ саги остони Лайлӣ

بودی سگ آستان لیلی

Шабҳо шудаи посбони Лайлӣ

شبها شده پاسبان لیلی

Ҳар чанд казон шараф фитодӣ

هر چند کزان شرف فتادی

Ваон мартабаро з даст додӣ

وان مرتبه را ز دست دادی

Ҳастам саги ту ман фитода

هستم سگ تو من فتاده

Аз ҳалқа дам кунам қаллода

از حلقه دم کنم قلاده

Дасти ори зи дӯстии сӯии ман

دست آر ز دوستی سوی من

Кун тавқи саодатам ба гардан

کن طوق سعادتم به گردن

Бигзор ба ҳурмати вафоят

بگذار به حرمت وفایت

То рӯй нуҳум ба хоки поят

تا روی نهم به خاک پایت

Кини пой ба кӯй ӯ расидаи сет

کین پای به کوی او رسیده ست

Гоҳе зи қафоӣ ӯ давидаи сет

گاهی ز قفای او دویده ست

Нагирифта шабии зи посаши ором

نگرفته شبی ز پاسش آرام

Баргардаши хайма аш зада гом

برگردش خیمه اش زده گام

Чашмати бӯсам ки гоҳ гоҳе

چشمت بوسم که گاه گاهی

Карда сет ба рӯй ӯ нигоҳӣ

کرده ست به روی او نگاهی

ё бод ба майли хору хошок

یا باد به میل خار و خاشاک

Шуд серумаи кашиши зи роҳи он пок

شد سرمه کشش ز راه آن پاک

Бандам ба дами ту зи ашки гавҳар

بندم به دم تو ز اشک گوهر

Кон ҳалқа зада басӣ бар он дар

کان حلقه زده بسی بر آن در

Доғӣ ки азу буд ба рант

داغی که ازو بود به رانت

Вази сар вафо диҳад нишонат

وز سر وفا دهد نشانت

Хоҳам дили худ нуҳум бар он доғ

خواهم دل خود نهم بر آن داغ

То доғ дилам шавад азон боғ

تا داغ دلم شود ازان باغ

Ҳастӣ алқсаҳи пой то фарқ

هستی القصه پای تا فرق

Дар нури ҷамоли ёри ман ғарқ

در نور جمال یار من غرق

Хоҳам ки зи худ тиҳӣ кунам ҷой

خواهم که ز خود تهی کنم جای

То бӯ ки ба ҷой ман наҳй пой

تا بو که به جای من نهی پای

Ман бози раҳами зи дилхарошӣ

من باز رهم ز دلخراشی

Дармони хароши ман ту бошӣ

درمان خراش من تو باشی

Хокам ба раҳи ту эй вафодор

خاکم به ره تو ای وفادار

Зинҳор ва ҳазор бори зинҳор

زنهار و هزار بار زنهار

Рӯзӣ ки рисӣ ба хоки он кӯй

روزی که رسی به خاک آن کوی

Боз оядат оби рафта бар ҷӯй

باز آیدت آب رفته بر جوی

Уфтад ба ҳарим ӯ гузорат

افتد به حریم او گذارت

Бахшанд бар он сетонаи борат

بخشند بر آن ستانه بارت

Ҳар ҷо ки нишони поши бинӣ

هر جا که نشان پاش بینی

Хоки раҳи фарқи соаши бинӣ

خاک ره فرق ساش بینی

Бӯсии зи лабами нишони он пой

بوسی ز لبم نشان آن پای

Вази фарқи серуми шӯии замини соӣ

وز فرق سرم شوی زمین سای

Гоҳе ки туфайли миҳмонӣ

گاهی که طفیل میهمانی

Ёдӣ кунадат ба устихонӣ

یادی کندت به استخوانی

Зон туъмаи шӯй чу баҳраи андеш

زان طعمه شوی چو بهره اندیش

Ёди ореи азин туфайлии хеш

یاد آری ازین طفیلی خویش

Шабҳо ки бар остона ӯ

شبها که بر آستانه او

Гардии паии поси хона ӯ

گردی پی پاس خانه او

Бе хобии ман ба хоку хорӣ

بی خوابی من به خاک و خواری

Давр аз дар ӯ ба хотири оре

دور از در او به خاطر آری

Чун домани хаймааш баҳорон

چون دامن خیمه اش بهاران

Аз абр шавад сршкборон

از ابر شود سرشکباران

Обии оре ба рӯй корам

آبی آری به روی کارم

Аз қиссаи чашми ашкборм

از قصه چشم اشکبارم

Бар гардани мехҳо танобаш

بر گردن میخ ها طنابش

Чу ҳалқа шавад ба печу тобиш

چو حلقه شود به پیچ و تابش

Бар гардани мондаи зери борӣ

بر گردن مانده زیر باری

Миннат на азон ба тўқдорӣ

منت نه ازان به طوقداری

Як шаб ки ба чашми ноидши хоб

یک شب که به چشم نایدش خواب

Ояд берун ба гашти маҳтоб

آید بیرون به گشت مهتاب

Соз аз паии хоб ӯ баҳона

ساز از پی خواب او بهانه

Гӯй аз ман бе дили ин фасона

گوی از من بی دل این فسانه

К-эии шери шикори оҳӯии шнг

کای شیر شکار آهوی شنگ

Теғи ту ба хӯни прдлони ранг

تیغ تو به خون پردلان رنگ

То чанд ман ғариби шайдо

تا چند من غریب شیدا

Гирдами зи ту гирди кӯҳу саҳро

گردم ز تو گرد کوه و صحرا

Умрии з дар ту давр будам

عمری ز در تو دور بودم

Дмсози гавазн ва гӯр будам

دمساز گوزن و گور بودم

Имрӯз ки омадам ба наздик

امروز که آمدم به نزدیک

Чашмами зи ғубори ҳиҷри торик

چشمم ز غبار هجر تاریک

Тарсам ки агар қадами нуҳуми пеш

ترسم که اگر قدم نهم پیش

Андӯҳи ту бар дилам шавад беш

اندوه تو بر دلم شود بیش

Як монеъ агар з роҳ бархест

یک مانع اگر ز راه برخاست

Сад монеъ дигарам муҳайёст

صد مانع دیگرم مهیاست

Гар гирди ҷавонаи шери шабгир

گر گرد جوانه شیر شبگیر

Дар ҳила гирист рӯбаҳи пер

در حیله گریست روبه پیر

Бар шери шикастаи пой дар санг

بر شیر شکسته پای در سنگ

Сад захм расад зи рӯбаҳи ланг

صد زخم رسد ز روبه لنگ

Гар дил диҳем кунам далерӣ

گر دل دهیم کنم دلیری

Дар бешаи ин диёри ширӣ

در بیشه این دیار شیری

Сар пой кунам ба роҳи васлат

سر پای کنم به راه وصلت

Оем ба шикоргоҳи васлат

آیم به شکارگاه وصلت

Дар бешаи ту мақоми гирам

در بیشه تو مقام گیرم

Вази васли ту сайди коми гирам

وز وصل تو صید کام گیرم

Вар не бошам чунонкии зин беш

ور نی باشم چنانکه زین بیش

Будам ба хаёли мурдани хеш

بودم به خیال مردن خویش

МеРом ба муроди бахти носоз

میرم به مراد بخت ناساز

Ту аз ман ва ман зи худ раҳами боз

تو از من و من ز خود رهم باز