Тғрокши ин Фроқномаҳ
طغراکش این فراقنامه
Ин ршҳаҳ бурун диҳад зи хома
این رشحه برون دهد ز خامه
Кон ҳала нишин ъробии род
کان حله نشین عرابی راد
Дар рубъу дмни раису устод
در ربع و دمن رئیس و استاد
Икчнд чу дар диёри худ буд
یکچند چو در دیار خود بود
Машғӯл ба кору бори худ буд
مشغول به کار و بار خود بود
Сар зад зи дилаши ҳавои маҷнӯн
سر زد ز دلش هوای مجنون
Тайёраи з ҳала ронад берун
طیاره ز حله راند بیرون
Бар омирёни гузашт аз оғоз
بر عامریان گذشت از آغاز
Ҷуст аз ҳамаи каси нишон ӯ боз
جست از همه کس نشان او باز
Гуфтанд ки як ду ҳафта беш аст
گفتند که یک دو هفته بیش است
Каз ваии дили ин қабӣла риш аст
کز وی دل این قبیله ریش است
Неи дидаи зи вай касе нишоне
نی دیده ز وی کسی نشانی
Не низ шунида достонӣ
نی نیز شنیده داستانی
Беруни зи вуқуф ғайр бошад
بیرون ز وقوف غیر باشد
Ани шоء/оллаҳ ки хайр бошад
ان شاء/الله که خیر باشد
Бархест ъробӣу шитобон
برخاست عرابی و شتابان
Рӯ кард зи ҳала дар биёбон
رو کرد ز حله در بیابان
На кӯҳ гузошт не дару дашт
نه کوه گذاشت نی در و دشت
Бар ҳар ҷое чу бод бигузашт
بر هر جایی چو باد بگذشت
Май гашти ваҷаби ваҷаби замин ро
می گشت وجب وجب زمین را
Май ҷусти ҳарифи нозанин ро
می جست حریف نازنین را
Чу як ду се рӯзи ҷуст ва ҷӯ кард
چو یک دو سه روز جست و جو کرد
Навмед ба роҳи хеш рӯ кард
نومید به راه خویش رو کرد
Ногоҳ намӯд зери кӯҳӣ
ناگاه نمود زیر کوهی
Ҷамъи омадаи ваҳшёни гуруҳе
جمع آمده وحشیان گروهی
Шуд тез ба сӯишони равона
شد تیز به سویشان روانه
Маҷнӯнро дид дар миёна
مجنون را دید در میانه
Бо оҳўикии сифеду равшан
با آهویکی سفید و روشن
Ҳамчун Лайлӣ ба чашму гардан
همچون لیلی به چشم و گردن
Хуфта ба муғокеи ҳам оғӯш
خفته به مغاکیی هم آغوش
Вази марг шуда ба хоби харгӯш
وز مرگ شده به خواب خرگوش
Бар болаши хоку бистари хор
بر بالش خاک و بستر خار
Ҷон дода зи доғи фурқати ёр
جان داده ز داغ فرقت یار
Ҳмхўобаҳ чу дидаи моҷарояш
همخوابه چو دیده ماجرایش
ӯ низ бамурда дар вафояш
او نیز بمرده در وفایش
Гардиши даду доми ҳалқаи баста
گردش دد و دام حلقه بسته
Шохи тараби ҳамаи шикаста
شاخ طرب همه شکسته
Аз синаи оҳӯи оҳи хезон
از سینه آهو آه خیزان
Вази чашми гавазни ашкризон
وز چشم گوزن اشکریزان
Рӯбаҳ зада ҷайби пӯстин чок
روبه زده جیب پوستین چاک
ВоФшондаҳ ба сар ба панҷаҳо хок
وافشانده به سر به پنجه ها خاک
Гиреҳгони канда азон тағобун
گرگان کنده ازان تغابن
Рухсори замин ба захми нохун
رخسار زمین به زخم ناخن
Гӯрон ки зи доғ руста буданд
گوران که ز داغ رسته بودند
Зон доғ ба хӯн нишаста буданд
زان داغ به خون نشسته بودند
Зон воқеа дид чун ъробӣ
زان واقعه دید چون عرابی
Дар кохи ҳаёти ваии харобӣ
در کاخ حیات وی خرابی
Хонд » аноллаҳи роҷъўн «
خواند»انالله راجعون «
Аз нӯки мижаи сиришк хӯн ронад
از نوک مژه سرشک خون راند
Дар кашмакаш вафоаш нолид
در کشمکش وفاش نالید
Рухсора ба хок пош молида
رخساره به خاک پاش مالید
Кардаш чу нигоҳ дар пас пушт
کردش چو نگاه در پس پشت
Бар рег навишта дид аз ангушт
بر ریگ نوشته دید از انگشت
Коўх ки ба доғи ишқи мардум
کاوخ که به داغ عشق مردم
Бар бистари ҳиҷри ҷони супурдам
بر بستر هجر جان سپردم
Шуд меҳри замонаи сард бар ман
شد مهر زمانه سرد بر من
Кас марҳаматӣ накард бар ман
کس مرحمتی نکرد بر من
Бишикаст шаб сабурем пушт
بشکست شب صبوریم پشت
Воём ба теғ даврем кишт
وایام به تیغ دوریم کشت
Каси кушта бедят чу ман нест
کس کشته بی دیت چو من نیست
Маҳрӯми зи таъзият чу ман нест
محروم ز تعزیت چو من نیست
Не бар сар ман гирист ёрӣ
نی بر سر من گریست یاری
Неи шасти з рӯй ман ғуборӣ
نی شست ز روی من غباری
Наз дӯст касе саломӣ оварад
نز دوست کسی سلامی آورد
Дар пурсиши ман паёмӣ оварад
در پرسش من پیامی آورد
Додам ба табибии фалаки даст
دادم به طبیبی فلک دست
Набзам на ба эътидол май ҷуст
نبضم نه به اعتدال می جست
Дод аз қадаҳи сароби обам
داد از قدح سراب آبم
Вази ршҳаҳи хӯни дили шаробам
وز رشحه خون دل شرابم
Фикри ғзим ҷигар тарошед
فکر غذیم جگر تراشید
Баҳри ғзим ҷигар харошид
بهر غذیم جگر خراشید
Як зиндаи ғизо чу ман нахурда
یک زنده غذا چو من نخورده
Як мурда ба рӯз ман намурда
یک مرده به روز من نمرده
Шуд шишаи чарх бар дилами танг
شد شیشه چرخ بر دلم تنگ
Зад шишаи зиндагӣам бар санг
زد شیشه زندگیم بر سنگ
То ҳашари хулд ба ҳар дилии риш
تا حشر خلد به هر دلی ریش
Ин шишаи резаи реза чун неш
این شیشه ریزه ریزه چون نیش
Чун хонд ъробии ин қасида
چون خواند عرابی این قصیده
Бо пари оташи дилии рамида
با پر آتش دلی رمیده
Шуд маънии сўзнок ҳар байт
شد معنی سوزناک هر بیت
Бар оташ ӯ ба хосияти зят
بر آتش او به خاصیت زیت
Аз оташи дил фиғон баровард
از آتش دل فغان برآورد
Ваон ноқа ба зери рони даровард
وان ناقه به زیر ران درآورد
Зон борагии баланди поя
زان بارگی بلند پایه
Бар омирён фиканд соя
بر عامریان فکند سایه
Соя на ки шуълаҳои сӯзон
سایه نه که شعله های سوزان
Шуд дар дилу ҷонишони фурӯзон
شد در دل و جانشان فروزان
Яъне ки азон хабар барафрӯхт
یعنی که ازان خبر برافروخت
Сад шуълау ҷони олимии сӯхт
صد شعله و جان عالمی سوخت
Чун аҳли ҳии он хабар шуниданд
چون اهل حی آن خبر شنیدند
Бар худ ҳамаи ҷома ҳо дариданд
بر خود همه جامه ها دریدند
Аз фарқи ъамома ҳо фиканданд
از فرق عمامه ها فکندند
Мӯ бибареданд ва чеҳра канданд
مو ببریدند و چهره کندند
Аз модар ва аз падар чаҳ гӯям
از مادر و از پدر چه گویم
Қосир зонаст ҳар чаҳ гӯям
قاصر زانست هر چه گویم
Мискини падараши зи худ бадар шуд
مسکین پدرش ز خود بدر شد
Оғишта ба ршҳаҳ ҷигар шуд
آغشته به رشحه جگر شد
Зон доғ бсухт ҷони модар
زان داغ بسوخت جان مادر
Афтод ба ҳар бародари озар
افتاد به هر برادر آذر
Яксар ҳамаи аҳли он қабӣла
یکسر همه اهل آن قبیله
Аз сидқи даруни буруни зи ҳила
از صدق درون برون ز حیله
Гаштанди равон ба пои он кӯҳ
گشتند روان به پای آن کوه
Бар синаи ҳазор кӯҳи андӯҳ
بر سینه هزار کوه اندوه
Дили пари ғаму дарду дидаи пари хӯн
دل پر غم و درد و دیده پر خون
Роҳ овараданд сӯии маҷнӯн
راه آوردند سوی مجنون
Афтода ба хоряш чу диданд
افتاده به خواریش چو دیدند
Фарёд ва нафир баркашиданд
فریاد و نفیر برکشیدند
Ҳар каси раҳи мотам дигар зад
هر کس ره ماتم دگر زد
Бар дили рақами ғам дигар зад
بر دل رقم غم دگر زد
Он хӯрд дареғ бар ҷавоняш
آن خورد دریغ بر جوانیش
Вена кард фиғони зи нотавоняш
وین کرد فغان ز ناتوانیش
Он кард з бе табибяши ёд
آن کرد ز بی طبیبیش یاد
Венаи хости з бенасибяш дод
وین خواست ز بی نصیبیش داد
Он гуфт зи табъи нуктаи зойиш
آن گفت ز طبع نکته زایش
Вена гуфт зи назми ҷонФзоиш
وین گفت ز نظم جانفزایش
Он хонд ҳадиси покӣ ӯ
آن خواند حدیث پاکی او
Венаи қиссаи дарднокӣ ӯ
وین قصه دردناکی او
Мискини модари з дард нолид
مسکین مادر ز درد نالید
Рӯйиш бар рӯй зард молида
رویش بر روی زرد مالید
Бечораи падари зи дидаи хӯни рехт
بیچاره پدر ز دیده خون ریخت
Хоки қадамаш ба хӯни бромихт
خاک قدمش به خون برآمیخت
Зон шӯру шағаб чу бози монданд
زان شور و شغب چو باز ماندند
Чун ма ба амморяш нишонданд
چون مه به عماریش نشاندند
Ҳмхўобаҳи мурдаро зи ёрӣ
همخوابه مرده را ز یاری
Бо ӯ карданд ҳамиморӣ
با او کردند همعماری
Изҳори бузургворяш ро
اظهار بزرگواریش را
Омири насабони амморяш ро
عامر نسبان عماریش را
Бар гардану дӯш ҷой карданд
بر گردن و دوش جای کردند
Рафтани сӯии ҳала рой карданд
رفتن سوی حله رای کردند
Дар ҳар гомӣ ки ме ниҳоданд
در هر گامی که می نهادند
Сад чашмаи з чашм ме кушоданд
صد چشمه ز چشم می گشادند
Дар ҳар қадамӣ ки ме буриданд
در هر قدمی که می بریدند
Сад нолаи з дард ме кашиданд
صد ناله ز درد می کشیدند
Аз диҷлаи чашмашон ба ҳар майл
از دجله چشمشان به هر میل
Шат бар шат буд нил бар нил
شط بر شط بود نیل بر نیل
Ваҳш дару дашт аз фиғонашон
وحش در و دشت از فغانشان
Аз гирд ба фарқи хокпошон
از گرد به فرق خاکپاشان
Оҳиста ҳаме заданд гомӣ
آهسته همی زدند گامی
Фрёдкнон ба ҳар мақомӣ
فریادکنان به هر مقامی
Чун нағмаи дарду ғами сароён
چون نغمه درد و غم سرایان
Омад раҳи даврашон ба поён
آمد ره دورشان به پایان
Хунобаи ғами чшидгонш
خونابه غم چشیدگانش
Шастанд ба оби дидагонаш
شستند به آب دیدگانش
Чун ханҷари ишқи рехташи хӯн
چون خنجر عشق ریختش خون
Зошкш карданд хирқаи гулгун
زاشکش کردند خرقه گلگون
Чок афканданд дар дили хок
چاک افکندند در دل خاک
Ҷо кард ба хок бо дили чок
جا کرد به خاک با دل چاک
Бардошта шуд зи синаи ранҷиш
برداشته شد ز سینه رنجش
Анбоштаи зери хоки ганҷаш
انباشته زیر خاک گنجش
Ваон оҳӯии рафта дар ҳавояш
وان آهوی رفته در هوایش
Хусбед ба хоки зери поиш
خسبید به خاک زیر پایش
Яъне ки дарин сарой бе сур
یعنی که درین سرای بی سور
Лоиқ ба ҳманди оҳӯу гӯр
لایق به همند آهو و گور
Ваон дам ки шуданд меҳрбонон
وان دم که شدند مهربانان
Домани зи ғубор ӯ фишонон
دامن ز غبار او فشانان
Ҳар як ба мақоми хештани боз
هر یک به مقام خویشتن باز
Маҷрӯҳи зи ҷаври даври носоз
مجروح ز جور دور ناساز
Дар рехти зи дашт ва дар даду дом
در ریخت ز دشت و در دد و دام
Карданд ба хобгоҳаши ором
کردند به خوابگاهش آرام
Чун хоки вай оҳӯон бидиданд
چون خاک وی آهوان بدیدند
Дар чашми сиёҳ худ кашиданд
در چشم سیاه خود کشیدند
Гашт аз лаби гӯри бӯс бисёр
گشت از لب گور بوس بسیار
Хрпштаҳ ӯ ба хоки ҳамвор
خرپشته او به خاک هموار
Хокаш чу гавазни зи ашки худ шаст
خاکش چو گوزن ز اشک خود شست
Зон лола дамиду сабз бар раст
زان لاله دمید و سبز بر رست
Дар партави он мазори пари нур
در پرتو آن مزار پر نور
Гаштанди дадони зи хуии бади давр
گشتند ددان ز خوی بد دور
Ҷоруб кишӣш кард рӯбоҳ
جاروب کشیش کرد روباه
Бардошти ғубори ҳила аз роҳ
برداشت غبار حیله از راه
Шуд шери рамидаи дили зи гиреҳгӣ
شد شیر رمیده دل ز گرگی
Паии барда ба пояи бузургӣ
پی برده به پایه بزرگی
Ореи ошиқ ки покбоз аст
آری عاشق که پاکباز است
Ишқаш на зи олам муҷоз аст
عشقش نه ز عالم مجاز است
Тирёк муҷаррабаст хокаш
تریاک مجرب است خاکش
Эксири вуҷӯди ишқи покаш
اکسیر وجود عشق پاکش
Қалбии бабради зи ҷони қуллоб
قلبی ببرد ز جان قلاب
Гардад миси қалб ӯ зари ноб
گردد مس قلب او زر ناب
Маҷнӯн ки ба хок дар ниҳон шуд
مجنون که به خاک در نهان شد
Ганҷи карами ҳама ҷаҳон шуд
گنج کرم همه جهان شد
Ҳар каси зи ғамии фитода дар ранҷ
هر کس ز غمی فتاده در رنج
Зад дасти талаб ба пои он ганҷ
زد دست طلب به پای آن گنج
Зон ганҷи карами мурод худ ёфт
زان گنج کرم مراد خود یافت
Гар як ду муроди ҷуст сад ёфт
گر یک دو مراد جست صد یافت
Рӯй ҳама дар хзираҳаш буд
روی همه در خظیره اش بود
Чашми ҳама бар захирааш буд
چشم همه بر ذخیره اش بود
Шуд равзаи ҷони ҳзираҳ ӯ
شد روضه جان حظیره او
Ризвони абади захира ӯ
رضوان ابد ذخیره او
Рафт ҳама зон ҳзираҳи хуши бод
رفت همه زان حظیره خوش باد
Ҷони ҳама зон захираи каши бод
جان همه زان ذخیره کش باد