зи ҳирмис ки ҳар миси зар ноб кард

ز هرمس که هر مس زر ناب کرد

Ҷаҳони пар гуҳарҳои ноёб кард

جهان پر گهرهای نایاب کرد

Ба мо дарси ҳикмати чунин омадаи сет

به ما درس حکمت چنین آمده ست

Сазовори сад офарини омадаи сет

سزاوار صد آفرین آمده ست

Ки эй мҳбти фазли ҷони офарин

که ای مهبط فضل جان آفرین

Намӯдори сунъи ҷаҳони офарин

نمودار صنع جهان آفرین

Ба донишварии шукри неъмати гузор

به دانشوری شکر نعمت گزار

Гуҳи шукр бар неъмати кирдигор

گه شکر بر نعمت کردگار

Набошад чунон ҳеҷ шукрии шигарф

نباشد چنان هیچ شکری شگرف

Ки неъмат шавад дар ҳақи халқи сарф

که نعمت شود در حق خلق صرف

Наад луқма аз хон фазли худоӣ

نهد لقمه از خوان فضل خدای

Ба коми фақирон бедасту пой

به کام فقیران بی دست و پای

Таманнои дунёу савдои дайн

تمنای دنیا و سودای دین

Ба як сина бо ҳам нагардад қарин

به یک سینه با هم نگردد قرین

Чу дайн боядат рухи з дунё битоб

چو دین بایدت رخ ز دنیا بتاب

Каз ободӣ ин шавад он хароб

کز آبادی این شود آن خراب

Ба ҳар пешаи он кас ки доно буд

به هر پیشه آن کس که دانا بود

Ба ҷамъи ҳама кӣ тавоно буд

به جمع همه کی توانا بود

Чу гирад ба кафи дӯки рисандагӣ

چو گیرد به کف دوک ریسندگی

Кашад нӯки калак аз нависандагӣ

کشد نوک کلک از نویسندگی

Вари оғози нома навиштан кунад

ور آغاز نامه نوشتن کند

Кӣ оҳанги пашмина риштан кунад

کی آهنگ پشمینه رشتن کند

Наёяд зи як даст кардан ду кор

نیاید ز یک دست کردن دو کار

Нишоед ба як дил гирифтан ду ёр

نشاید به یک دل گرفتن دو یار

Чу парҳезгорӣ шавад пешаи ?ут

چو پرهیزگاری شود پیشه ات

Буд хайрхоҳӣ дар андешаи ?ут

بود خیرخواهی در اندیشه ات

Ҳазар кун зи роҳӣ ки рӯ дар шар аст

حذر کن ز راهی که رو در شر است

Ки он раҳи сӯй чаҳ туро раҳбар аст

که آن ره سوی چه تو را رهبر است

Қадамро нигаҳдори азин тираи роҳ

قدم را نگهدار ازین تیره راه

Мабодо ки ногуҳ дар уфтӣ ба чоҳ

مبادا که ناگه در افتی به چاه

Ба савганд норост магушо забон

به سوگند ناراست مگشا زبان

Ки дилро газандасту ҷонро зиён

که دل را گزند است و جان را زیان

Ба ҳар сифлааш низ талқин макун

به هر سفله اش نیز تلقین مکن

Вази он хешро рахна дар дайн макун

وز آن خویش را رخنه در دین مکن

Ҳаме донам аз хуии носоз ӯ

همی دانم از خوی ناساز او

Ки гардӣ ба бшкстни анбоз ӯ

که گردی به بشکستن انباز او

Ба роҳ ҷаҳолат машав тези гом

به راه جهالت مشو تیز گام

Мабар даст макунат ба касби ҳаром

مبر دست مکنت به کسب حرام

Кигар кӣсаи ?утро диҳад фарбеҳӣ

که گر کیسه ات را دهد فربهی

Кунад синаи ?утро зи имони тиҳӣ

کند سینه ات را ز ایمان تهی

Макун майли дунёу лаззот ӯ

مکن میل دنیا و لذات او

Ки наът хушӣ нест дар зот ӯ

که نعت خوشی نیست در ذات او

Гирифтори дунё ба дарёст ғарқ

گرفتار دنیا به دریاست غرق

Гарони санги бории ниҳода ба фарқ

گران سنگ باری نهاده به فرق

Ба соҳили ниФкндаҳ зон мавҷи рахт

به ساحل نیفکنده زان موج رخت

Диҳад ҷони ширин дар он мавҷи сахт

دهد جان شیرین در آن موج سخت

Ба ахлоқи аҳли карам рӯй кун

به اخلاق اهل کرم روی کن

Ба икром ҳар неку бад хуй кун

به اکرام هر نیک و بد خوی کن

Ба икроми некон ба некии гароӣ

به اکرام نیکان به نیکی گرای

Ки хушнӯд бошад зи некони худоӣ

که خشنود باشد ز نیکان خدای

Ба таъзими шӯ бо бидон созгор

به تعظیم شو با بدان سازگار

Бадии шан ба некии зи худ бози дор

بدی شان به نیکی ز خود باز دار

Агар ёбии огоҳӣ аз айби кас

اگر یابی آگاهی از عیب کس

Ба ҳар кас азон бар наёвар нафас

به هر کس ازان بر نیاور نفس

Ту ҳастӣ башари дигарон ҳам башар

تو هستی بشر دیگران هم بشر

Набошад башари пой то сари ҳунар

نباشد بشر پای تا سر هنر

зи хайри башари шараши афзӯн тар аст

ز خیر بشر شرش افزون تر است

Ҳуруфи башари бештар зон шар аст

حروف بشر بیشتر زان شر است

Мабодо ки чу айбӣ аз ҷайби ту

مبادا که چو عیبی از جیب تو

Занад сар кунад дайгарии айби ту

زند سر کند دیگری عیب تو

Туҳидастӣу зуҳду тоътўрӣ

تهیدستی و زهد و طاعتوری

Ба аз мол бисёру ҷурм оварӣ

به از مال بسیار و جرم آوری

Чу ояд ба сари навбати молу ҷоҳ

چو آید به سر نوبت مال و جاه

Равад Малта аз даст ва монад гуноҳ

رود مالت از دست و ماند گناه

Ду мурдан буд одамизод ро

دو مردن بود آدمیزاد را

Гирифтори ин меҳнати обод ро

گرفتار این محنت آباد را

Яке мурдан аз шӯҳрати ҳирсу оз

یکی مردن از شهرت حرص و آز

з боистҳо доштани дасти боз

ز بایست ها داشتن دست باز

Дувуми риштаи ҷон баридани зи тан

دوم رشته جان بریدن ز تن

Гусастани кашишҳои рӯҳ аз бадан

گسستن کشش های روح از بدن

Касе кӯ ба марги нахустин шитофт

کسی کو به مرگ نخستین شتافت

зи марги дувуми умр ҷовид ёфт

ز مرگ دوم عمر جاوید یافت

Дарин мавҷи зани лаҷаи ранҷу бим

درین موج زن لجه رنج و بیم

Надорад ҷузи ин баҳраи марди ҳаким

ندارد جز این بهره مرد حکیم

Ки худро кашида сет бар соҳилӣ

که خود را کشیده ست بر ساحلی

Гирифтаи зи мавҷаши буруни манзилӣ

گرفته ز موجش برون منزلی

Кушодаи зи дили дидаи эътибор

گشاده ز دل دیده اعتبار

Ба назора бинишаста лайл ва наҳор

به نظاره بنشسته لیل و نهار

Ки чун дигарон ғарқ дарё шаванд

که چون دیگران غرق دریا شوند

Ба мавҷи андаруни зер ва боло шаванд

به موج اندرون زیر و بالا شوند

Матоъи худ охир ба тӯфон диҳанд

متاع خود آخر به طوفان دهند

Ҷигари ташнау хушки лаб ҷон диҳанд

جگر تشنه و خشک لب جان دهند

Чу бо ту шавад муддаии сахти гӯй

چو با تو شود مدعی سخت گوی

Ба ҷузи роҳи ҳалам ва мудоро мапуӣ

به جز راه حلم و مدارا مپوی

Шавад чун зи инсофи хезади хитоб

شود چون ز انصاف خیزد خطاب

Хтопишгонро далели савоб

خطاپیشگان را دلیل صواب

Агар нарми хоҳии ҳарифи дурушт

اگر نرم خواهی حریف درشت

Буд роҳати каф ба аз ранҷи мушт

بود راحت کف به از رنج مشت

Хушунати зи пӯлоди мрдозмоӣ

خشونت ز پولاد مردآزمای

Ба савҳони тавон суди неи чӯби соӣ

به سوهان توان سود نی چوب سای

Нёростаҳи дил ба фазлу адаб

نیاراسته دل به فضل و ادب

Макун зинати ҷомау ҷои талаб

مکن زینت جامه و جا طلب

Чу нақши адаб аз даруни костӣ

چو نقش ادب از درون کاستی

Бурунро чаҳ ҳосил ки оростӣ

برون را چه حاصل که آراستی

Ту дар банди зевари паии дигарон

تو در بند زیور پی دیگران

Туфи афкан ба рӯй ту донишварон

تف افکن به روی تو دانشوران