Сикандари зи ақсои Юнони замин

سکندر ز اقصای یونان زمین

Сипаҳ ронад бар қасди хоқони чин

سپه راند بر قصد خاقان چین

Чу овоза ӯ ба хоқон расед

چو آوازه او به خاقان رسید

зи таскини он фитна дармон надид

ز تسکین آن فتنه درمان ندید

зи лшгргаҳи худ ба даргоҳ ӯ

ز لشگرگه خود به درگاه او

Расӯлӣ равон карду ҳамроҳ ӯ

رسولی روان کرد و همراه او

Канизӣ фиристод ва як тани ғулом

کنیزی فرستاد و یک تن غلام

Яке дасти ҷома яке хон таом

یکی دست جامه یکی خوان طعام

Сикандар чу он тӯҳфаҳоро бидид

سکندر چو آن تحفه ها را بدید

Сарангушти ҳайрат ба дандон гузид

سرانگشت حیرت به دندان گزید

Ба худ гуфт кини тӯҳфаҳои ҳақир

به خود گفت کین تحفه های حقیر

намеуфтад аз ваии марои дилпазир

نمی افتد از وی مرا دلپذیر

Фиристодан он бад-ӣни анҷуман

فرستادن آن بدین انجمن

На лоиқ ба вай бошаду не ба ман

نه لایق به وی باشد و نی به من

Ҳамоно ниҳони нуктае хостаи сет

همانا نهان نکته ای خواسته ست

Ки дар чашмаши онро биёроста сет

که در چشمش آن را بیاراسته ست

Ҳакямон ки дар лашкар хеш дошт

حکیمان که در لشکر خویش داشت

Каз эшон дили ҳикмат андеш дошт

کز ایشان دل حکمت اندیش داشت

Ба хлўтгаҳи хос худ хондашон

به خلوتگه خاص خود خواندشان

Ба сад гӯнаи таъзими бншондшон

به صد گونه تعظیم بنشاندشان

Фурӯ хонд рози дили хеш ро

فرو خواند راز دل خویش را

Ки то ҳал кунад мушкили хеш ро

که تا حل کند مشکل خویش را

Яке зон миён гуфт каз шоҳи чин

یکی زان میان گفت کز شاه چین

Паёмӣаст пӯшидаи сӯии ту ин

پیامیست پوشیده سوی تو این

Ки чун одамиро мураттаб буд

که چون آدمی را مرتب بود

Канизӣ ки ҳмхўобаҳи шаб буд

کنیزی که همخوابه شب بود

Ғуломии тавоно ба хизматгарӣ

غلامی توانا به خدمتگری

Ки дар кор сахтат диҳад ёварӣ

که در کار سختت دهد یاوری

Яке дасти ҷома ба солии тамом

یکی دست جامه به سالی تمام

Паии туъма ҳар рӯз як хон таом

پی طعمه هر روز یک خوان طعام

Чаро ҳар замони ранҷ дигар кашад

چرا هر زمان رنج دیگر کشد

Ба ҳар кишвар аз давр лашгар кашад

به هر کشور از دور لشگر کشد

Наад рӯ ба ҳар малики тороҷ ро

نهد رو به هر ملک تاراج را

Рибоед зи фарқи шаҳони тоҷ ро

رباید ز فرق شهان تاج را

Гирифтам ки гетӣ бигирад тамом

گرفتم که گیتی بگیرد تمام

Ба дасташ диҳад малику миллати зимом

به دستش دهد ملک و ملت زمام

Ба кӯшиш барояд ба чархи баланд

به کوشش برآید به چرخ بلند

Нахоҳад шудан беш азин баҳраи манд

نخواهد شدن بیش ازین بهره مند

Ҳамон ба ки кӯс қаноат занад

همان به که کوس قناعت زند

Дар растгорӣ ва тоъат занад

در رستگاری و طاعت زند

Сикандар чу аз вай шунид ин сухан

سکندر چو از وی شنید این سخن

Дарахти анонеи шикасташи зи бен

درخت انانی شکستش ز بن

Бигуфт он ки рӯ дар ҳидоят буд

بگفت آن که رو در هدایت بود

Насиҳати ҳаминаш кифоят буд

نصیحت همینش کفایت بود

Вази он пас ба хоқон дар сулҳи кӯфт

وز آن پس به خاقان در صلح کوفت

зи роҳаши ғубори хусумати брўФт

ز راهش غبار خصومت بروفت

Шуд аз хотири софии инсофи даҳ

شد از خاطر صافی انصاف ده

Ки аз ҳар чаҳ ҷӯяд шаҳи инсоф ба

که از هر چه جوید شه انصاف به

Ҷаҳони подшоҳо дар инсоф кӯш

جهان پادشاها در انصاف کوش

зи ҷоми адолат май софи нӯш

ز جام عدالت می صاف نوش

Ба инсоф ва адласт гетӣ ба пой

به انصاف و عدل است گیتی به پای

Сипоҳӣ чу он нест гетии гушой

سپاهی چو آن نیست گیتی گشای

Агар малики хоҳии раҳи адли пўӣ

اگر ملک خواهی ره عدل پوی

Вагар неи зи дили ин ҳавасро бишӯй

وگر نی ز دل این هوس را بشوی

Тиҳии қабза аз тир тадбир бош

تهی قبضه از تیر تدبیر باش

Ба теғи адолат ҷаҳонгир бош

به تیغ عدالت جهانگیر باش

Чунон зӣ кигар бошиддати шарқи ҷой

چنان زی که گر باشدت شرق جای

Кунандат талаби аҳли ғарб аз худоӣ

کنندت طلب اهل غرب از خدای

На зонсон ки дар раии шӯии ҷойгир

نه زانسان که در ری شوی جایگیر

Ба нафринат аз рӯми хезади нафир

به نفرینت از روم خیزد نفیر

Шуд аз дасти зулми ту кишвари хароб

شد از دست ظلم تو کشور خراب

Ба малик дигар по макун дар рикоб

به ملک دگر پا مکن در رکاب

Ба малик худат нест ҷузи зулми хуй

به ملک خودت نیست جز ظلم خوی

Чаҳ оре ба иқлӣми бегона рӯй

چه آری به اقلیم بیگانه روی

Раият ба зулми ту чун оламанд

رعیت به ظلم تو چون عالمند

зи зулми ту бар икдгр золиманд

ز ظلم تو بر یکدگر ظالمند

Ба адли ори рӯ то ки одил шаванд

به عدل آر رو تا که عادل شوند

Ҳама бо ту дар адл икдл шаванд

همه با تو در عدل یکدل شوند

Дили шаҳ чу майл аноят кунад

دل شه چو میل عنایت کند

Аноят ба мардум сироят кунад

عنایت به مردم سرایت کند

Вагар шева зулм гирад ба пеш

وگر شیوه ظلم گیرد به پیش

Шаванд аҳли олами ҳамаи зулми кеш

شوند اهل عالم همه ظلم کیش