Сикандар ба сӯй Арастӯ навишт

سکندر به سوی ارسطو نوشت

Ки эй фаррухи устоди некӯи сиришт

که ای فرخ استاد نیکو سرشت

Дилами таҳтаи калак таълим туаст

دلم تخته کلک تعلیم توست

Серуми хоки майдон таъзим туаст

سرم خاک میدان تعظیم توست

Манам бе ту эй ганҷи суру сарвар

منم بی تو ای گنج سور و سرور

зи сари чашмаи ҳикмати афтодаи давр

ز سر چشمه حکمت افتاده دور

Азон чашмаам ршҳ обӣ фирист

ازان چشمه ام رشح آبی فرست

Саволӣ ки дорам ҷавобӣ фирист

سؤالی که دارم جوابی فرست

Хаттӣ чанд бифирист хотрпснд

خطی چند بفرست خاطرپسند

Ки бошад ба ҳар хиттаам сӯдманд

که باشد به هر خطه ام سودمند

Буд ҳар хаташ чу садафҳои дар

بود هر خطش چو صدف های در

зи андарзҳои ҳакӣмонаи пар

ز اندرزهای حکیمانه پر

Арастӯ чу хонд аз ваии он нома ро

ارسطو چو خواند از وی آن نامه را

Бад-ӣни нукта бар нома зад хома ро

بدین نکته بر نامه زد خامه را

Ки эй нақди дили ганҷи Юнони ту ро

که ای نقد دل گنج یونان تو را

Ҳакямони Юнони забунони ту ро

حکیمان یونان زبونان تو را

з анъом туаст ин сухан созем

ز انعام توست این سخن سازیم

Чаҳ лоиқ ба ту мадҳ пардозем

چه لایق به تو مدح پردازیم

зи пандам ба оби ҳаёи номаи шӯй

ز پندم به آب حیا نامه شوی

Валикин бигӯям чу гуфтӣ бигӯӣ

ولیکن بگویم چو گفتی بگوی

Ҷаҳони куҳнаи золисти зираки фиреб

جهان کهنه زالیست زیرک فریب

Ба зарқу дағои хешро дода зеб

به زرق و دغا خویش را داده زیب

Надонад кас аз сулҳ ӯ ҷанг ӯ

نداند کس از صلح او جنگ او

Ба найранг созӣаст оҳанг ӯ

به نیرنگ سازیست آهنگ او

Ба ғорати баради оқибат ҳар чаҳ дод

به غارت برد عاقبت هر چه داد

Ба боди аҷал бар диҳад ҳар чаҳ зод

به باد اجل بر دهد هر چه زاد

Нашуд хонае дар ҳаримаш ба пой

نشد خانه ای در حریمش به پای

Ки сайл ҳаводис накунадаш зи ҷой

که سیل حوادث نکندش ز جای

Баннои бароварда дар чли чилла

بنایی برآورده در چل چله

Нигунсор созад ба як зилзила

نگونسار سازد به یک زلزله

Киро сохт иқбол ӯ тоҷўр

که را ساخت اقبال او تاجور

Ки наниҳод бар хоки идбори сар

که ننهاد بر خاک ادبار سر

Киро кард аз тахти фархундаи бахт

که را کرد از تخت فرخنده بخت

Ки новирди рахташ ба таҳтаи зи тахт

که ناورد رختش به تخته ز تخت

Ба ҳар кас ки дар банд эҳсон шавад

به هر کس که در بند احسان شود

Чу Тифлон з дода пушаймон шавад

چو طفلان ز داده پشیمان شود

Кунад риши ҷони сад озода ро

کند ریش جان صد آزاده را

Сетанд ба афзӯнӣ он дода ро

ستاند به افزونی آن داده را

Диҳад қатра ҷӯяд гуҳарҳои ноб

دهد قطره جوید گهرهای ناب

Фишонд ба гули об ва гирад гулоб

فشاند به گل آب و گیرد گلاب

Расонад ба ҷони бхрдиро халал

رساند به جان بخردی را خلل

з нобахрадон созад ӯро бадал

ز نابخردان سازد او را بدل

Кунад рахна дар сади Искандарӣ

کند رخنه در سد اسکندری

Кунад аз гул онгаҳ маримматгарӣ

کند از گل آنگه مرمتگری

Нишонд ба ҷои самани хор ро

نشاند به جای سمن خار را

зи афсунгари оради ивази мор ро

ز افسونگر آرد عوض مار را

Дар ӯ як сари мӯӣ тмииз нест

در او یک سر موی تمییز نیست

Тафовут кун чиз ва ночиз нест

تفاوت کن چیز و ناچیز نیست

Чу дунони азуи ҷоҳ ва давлат махоҳ

چو دونان ازو جاه و دولت مخواه

Ба ҷоҳаш макун ҷуз ба ибрати нигоҳ

به جاهش مکن جز به عبرت نگاه

Чу набӯд зи тмиизи бахшишгарӣ

چو نبود ز تمییز بخششگری

Чаҳ бахшишгарӣ ва чаҳ бухл оварӣ

چه بخششگری و چه بخل آوری

Наярзад ба ҳеҷ ар на зогоҳӣ аст

نیرزد به هیچ ار نه زآگاهی است

Атогари ҳамаи давлат шоҳӣ аст

عطاگر همه دولت شاهی است