Мғнӣ чу бандад дар оҳанги фақр

مغنی چو بندد در آهنگ فقر

зи пашминаи абрешими чанги фақр

ز پشمینه ابریشم چنگ فقر

Диҳад ин навой куҳанро навай

دهد این نوای کهن را نوی

Ки хусраст дебочаи хусравӣ

که خسر است دیباچه خسروی

Хуши он шаҳ ки ин нағмаро гӯш кард

خوش آن شه که این نغمه را گوش کرد

Навой Ганаро фаромӯш кард

نوای غنا را فراموش کرد

Барафшонад аз лиззати ин самоъ

برافشاند از لذت این سماع

Ба малики ҷаҳони остини видоъ

به ملک جهان آستین وداع

Чу Искандари он шоҳи кишвари ситон

چو اسکندر آن شاه کشور ستان

Кашид аз паии фатҳи шаҳрии синон

کشید از پی فتح شهری سنان

Бар он шаҳр зад ҳамлаи бори нахуст

بر آن شهر زد حمله بار نخست

зи хори синонаши гул фатҳ раст

ز خار سنانش گل فتح رست

Азон гул шуд он шаҳри хандон чу боғ

ازان گل شد آن شهر خندان چو باغ

Ваз он ёфт он тираи зиндони чароғ

وز آن یافت آن تیره زندان چراغ

Дар он равшании халқ ҷамъ омаданд

در آن روشنی خلق جمع آمدند

Чу парвонагони сӯй шамъ омаданд

چو پروانگان سوی شمع آمدند

Азишон бипурсед шоҳи ҷаҳон

ازیشان بپرسید شاه جهان

Ки эй огаҳони зи ошкору ниҳон

که ای آگهان ز آشکار و نهان

зи шоҳони пешин касе зинда ҳаст

ز شاهان پیشین کسی زنده هست

Ки бар тахт шоҳӣ тавонад нишаст

که بر تخت شاهی تواند نشست

Бигуфтанд оре касе монда аст

بگفتند آری کسی مانده است

Ки аз нақди шоҳии каф афшонда аст

که از نقد شاهی کف افشانده است

з сар карда беруни таманнои тоҷ

ز سر کرده بیرون تمنای تاج

Фурӯбаста даст аз қабули хароҷ

فروبسته دست از قبول خراج

зи хрпштаҳ гӯрҳо карда ҷост

ز خرپشته گورها کرده جاست

зи алвоҳашони хонда ҳарф фаност

ز الواحشان خوانده حرف فناست

Чунон гашта он шери дили сайди гӯр

چنان گشته آن شیر دل صید گور

Каз оҳӯӣ чинаст табъаши нФўр

کز آهوی چین است طبعش نفور

Гирифтаи зи шоҳии раҳи бандагон

گرفته ز شاهی ره بندگان

Наёяд ба манзилгаҳи зиндагон

نیاید به منزلگه زندگان

Чу дар мавъизат гўҳроФшон кунад

چو در موعظت گوهرافشان کند

Схнҳоши таъсир дар ҷон кунад

سخنهاش تأثیر در جان کند

Шавад косаи гир аз сари мурдагон

شود کاسه گیر از سر مردگان

Диҳад шарбати ваъзи афсурдагон

دهد شربت وعظ افسردگان

зи танҳои фарсӯдагони серума вааш

ز تنهای فرسودگان سرمه وش

Шавад дидаи халқро серумаи каш

شود دیده خلق را سرمه کش

Бифармуд шаҳ то ба фари ҳузур

بفرمود شه تا به فر حضور

Диҳад маҷлисашро чу хуршеди нур

دهد مجلسش را چو خورشید نور

Сӯии шоҳи баъд аз замонии ду се

سوی شاه بعد از زمانی دو سه

Даромад ба дасти устихонии ду се

درآمد به دست استخوانی دو سه

Сикандар бадв гуфт азин сабз хон

سکندر بدو گفت ازین سبز خوان

Чаҳгирӣ ба дасти ин ду се устихон

چه گیری به دست این دو سه استخوان

Бигуфто ки кардам дарин даштгоҳ

بگفتا که کردم درین دشتگاه

Ба гӯри гадоёну шоҳони нигоҳ

به گور گدایان و شاهان نگاه

Нашуд устихонҳои шоҳони ҷудо

نشد استخوان های شاهان جدا

Ба чашми ман аз устихони гадо

به چشم من از استخوان گدا

Чу охири гирифтор икрнгӣ анд

چو آخر گرفتار یکرنگی اند

зи оғоз бо ҳам чаро ҷангӣ анд

ز آغاز با هم چرا جنگی اند

Дигарбора гуфташ ки эй арҷманд

دگرباره گفتش که ای ارجمند

Агар ҳӯшёрӣу ҳиммати баланд

اگر هوشیاری و همت بلند

Биё то ба шоҳии расонами ту ро

بیا تا به شاهی رسانم تو را

Вази ин хира гардӣ Раҳонам ту ро

وز این خیره گردی رهانم تو را

Бигуфто на зон гӯнаи дуни ҳамтем

بگفتا نه زان گونه دون همتم

Ки гардад зи шоҳии фузуни ҳамтем

که گردد ز شاهی فزون همتم

з ҳиммат баландем сармояи ист

ز همت بلندیم سرمایه ایست

Казон тахти шоҳии камӣни пояи ист

کزان تخت شاهی کمین پایه ایست

Нахоҳад дилами фориғ аз ҳар ҳавас

نخواهد دلم فارغ از هر هوس

Ба ҷузи чори чиз аз ду гетӣу бас

به جز چار چیز از دو گیتی و بس

Яке умри пояндаи сармадӣ

یکی عمر پاینده سرمدی

зи тоътўрии ҳосилу бхрдӣ

ز طاعتوری حاصل و بخردی

Ҳаётии бақои абади доманаш

حیاتی بقای ابد دامنش

Фанои рахти бастаи зи пиромнш

فنا رخت بسته ز پیرامنش

Дувуми навбаҳори ҷавонӣ казон

دوم نوبهار جوانی کزان

Ба иксў буд дастбурди хазон

به یکسو بود دستبرد خزان

Хазони баҳор шабобаст шеб

خزان بهار شباب است شیب

Ҷавонро зи перӣ фузун нест айб

جوان را ز پیری فزون نیست عیب

Сеюм шодеи пояаш пасти не

سوم شادیی پایه اش پست نی

Ғами ин ҷаҳонро бар ӯ дасти не

غم این جهان را بر او دست نی

Ҳамаи роҳату ранҷҳо даври азу

همه راحت و رنج ها دور ازو

Дилу дидаи ҷовиди пари нури азу

دل و دیده جاوید پر نور ازو

Чаҳоруми Ганаеи чунон дилписанд

چهارم غنایی چنان دلپسند

Ки аз зл фақраш набошад газанд

که از ذل فقرش نباشد گزند

Наад мояи хуррамӣ дар мизоҷ

نهد مایه خرمی در مزاج

Бишӯяд зи хотири ғами эҳтиёҷ

بشوید ز خاطر غم احتیاج

Бадв гуфт шаҳи к-эй ба дониши азиз

بدو گفت شه کای به دانش عزیز

На мақдӯр ман бошад ин чори чиз

نه مقدور من باشد این چار چیز

Дарин коргаҳ ҳар ки ҷузи кирдигор

درین کارگه هر که جز کردگار

Надорад дарин чори ҳеҷ ихтиёр

ندارد درین چار هیچ اختیار

Бигуфт изни даҳ то рӯм бар дарӣ

بگفت اذن ده تا روم بر دری

Казин нахл мақсӯд ёбам барӣ

کزین نخل مقصود یابم بری

Барояд зи эҳсон ӯ коми ман

برآید ز احسان او کام من

зи бом фалак бугзарад номи ман

ز بام فلک بگذرد نام من

Сикандар чу он нуктаро гӯш кард

سکندر چو آن نکته را گوش کرد

зи чизе ки мегуфт хомӯш кард

ز چیزی که می گفت خاموش کرد

Русуми такаллуфи зи вай давр дошт

رسوم تکلف ز وی دور داشت

зи таклифи шоҳяш маъзӯр дошт

ز تکلیف شاهیش معذور داشت

Биёи соқио май ба куштан фикан

بیا ساقیا می به کشتن فکن

Казин мавҷи зани баҳри киштии шикан

کزین موج زن بحر کشتی شکن

Саломати кашами рахти худ бар канор

سلامت کشم رخت خود بر کنار

Вази ин бе қарорем зояд қарор

وز این بی قراریم زاید قرار

Биёи мтрбои захма бар чанги зан

بیا مطربا زخمه بر چنگ زن

Взони пардаи ин дилкаши оҳанги зан

وزآن پرده این دلکش آهنگ زن

Ки хуши вақти он бесару пои гадоӣ

که خوش وقت آن بی سر و پا گدای

Ки зад афсари шоҳро пушти пой

که زد افسر شاه را پشت پای

зи худ ҳар ки холӣ равад чун ҳубоб

ز خود هر که خالی رود چون حباب

Сазадгар наад пой бар рӯй об

سزد گر نهد پای بر روی آب

Раҳад ҳар ки бошад сабки рӯ чу каф

رهد هر که باشد سبک رو چو کف

Дарин қулзум аз бими мавҷи талаф

درین قلزم از بیم موج تلف