Паии роҳати ҷони огоҳи хеш
پی راحت جان آگاه خویش
Муҳайё кунад тӯшаи роҳи хеш
مهیا کند توشه راه خویش
Фани хеш некӣ кун эй неки зан
فن خویش نیکی کن ای نیک زن
Ки багар буд неки зани неки фан
که به گر بود نیک زن نیک فن
Ҳамаи корҳоро ба яздони гузор
همه کارها را به یزدان گذار
Ки беруни зи тақдир ӯ нест кор
که بیرون ز تقدیر او نیست کار
Сикандар ба шоҳии азу роҳ ёфт
سکندر به شاهی ازو راه یافت
Ба тавфиқ ӯ ҷон огоҳ ёфт
به توفیق او جان آگاه یافت
зи олам на аз баҳри сахтяши барад
ز عالم نه از بهر سختیش برد
Ба фирӯзӣу некбахтяши барад
به فیروزی و نیکبختیش برد
Нагӯям ки бар мурданаш сабр кун
نگویم که بر مردنش صبر کن
Ки бар назд худ бурданаш сабр кун
که بر نزد خود بردنش صبر کن
Ба сабр ар барояд туро номи нек
به صبر ار برآید تو را نام نیک
Диҳад номи некати саранҷоми нек
دهد نام نیکت سرانجام نیک
Нигини дори ин чархи фирӯзаи фом
نگین دار این چرخ فیروزه فام
Паии номи некӯ буд вассалом
پی نام نیکو بود والسلام
Арастӯи гуҳари санҷи Юнони замин
ارسطو گهر سنج یونان زمین
Ки бар ганҷи Юнонён буд амин
که بر گنج یونانیان بود امین
Чу калакаши сари ганҷи ҳикмати шикофт
چو کلکش سر گنج حکمت شکافت
Сикандар азу ёфт нақдӣ ки ёфт
سکندر ازو یافت نقدی که یافت
зи марги Сикандар чу огоҳ шуд
ز مرگ سکندر چو آگاه شد
Дилаши ҳамдами нола ва оҳ шуд
دلش همدم ناله و آه شد
Пас аз анбарин хома перостан
پس از عنبرین خامه پیراستن
Ба номи худои нома оростан
به نام خدا نامه آراستن
зи хунобаи дили сиёҳии сиришт
ز خونابه دل سیاهی سرشت
Сӯии модараш узрхоҳӣ навишт
سوی مادرش عذرخواهی نوشت
Ки боистӣ аз фарқ по кардамӣ
که بایستی از فرق پا کردمی
Ба хоки ҳарими ту ҷо кардамӣ
به خاک حریم تو جا کردمی
Дарин мотам аз дидаи хӯни рондмӣ
درین ماتم از دیده خون راندمی
Ба таскини дардати фусуни хўондмӣ
به تسکین دردت فسون خواندمی
Вале заъф перем бастаи сети пой
ولی ضعف پیریم بسته ست پای
Наёрам ки як гоми ҷанбами зи ҷой
نیارم که یک گام جنبم ز جای
Сикандар ки султони офоқ буд
سکندر که سلطان آفاق بود
Ба султонии андари ҷаҳони тоқ буд
به سلطانی اندر جهان طاق بود
Агар чаҳ азин тангнои рахти баст
اگر چه ازین تنگنا رخت بست
Махӯр ғам ки рахт аз сари тахти баст
مخور غم که رخت از سر تخت بست
Ба рухи парда шармсорӣ нарафт
به رخ پرده شرمساری نرفت
Ба коми ҳасудон ба хорӣ нарафт
به کام حسودان به خواری نرفت
На аз нодурустон шикастан расед
نه از نادرستان شکستن رسید
На аз нокасони захм дасташ расед
نه از ناکسان زخم دستش رسید
Ба теғи қазои худованди пок
به تیغ قضای خداوند پاک
Ки бошад равон аз смк то смок
که باشد روان از سمک تا سماک
Ба шоҳӣу фармондиҳии ҷони супурд
به شاهی و فرماندهی جان سپرد
Ба ҷуз бар ҳамаи халқ султон намурда
به جز بر همه خلق سلطان نمرد
Ки рустаи сети азин дард то ӯ раҳад
که رسته ست ازین درد تا او رهد
Ки ҷустаи сети азин доғ то ӯ ҷаҳд
که جسته ست ازین داغ تا او جهد
Дарин боғи як шох ва як барг нест
درین باغ یک شاخ و یک برگ نیست
Ки ларзанда аз сарсар марг нест
که لرزنده از صرصر مرگ نیست
Агар мурдаи афтода тир ӯст
اگر مرده افتاده تیر اوست
Вагар зинда дар банд тадбир ӯст
وگر زنده در بند تدبیر اوست
Гузаштаи азуи хуфта дар зери хок
گذشته ازو خفته در زیر خاک
Ва зу мондаи оянда дар тарсу бок
و زو مانده آینده در ترس و باک
Чаҳ номеҳрбонӣ ки гардун накард
چه نامهربانی که گردون نکرد
Ки яксар азин ҳалқа берун накард
که یکسر ازین حلقه بیرون نکرد
Агар шаҳ вагар камтарин чокар аст
اگر شه و گر کمترین چاکر است
Гузораш дар охир бар ин чанбар аст
گذارش در آخر بر این چنبر است
Хушо ҳоли он зираки панди гир
خوشا حال آن زیرک پند گیر
Ки аз марг ғайраст ибрат пазир
که از مرگ غیر است عبرت پذیر
зи марг касонаш расад зиндагӣ
ز مرگ کسانش رسد زندگی
Кунад зиндагии сарф дар бандагӣ
کند زندگی صرف در بندگی