Биё эй ҷигари гӯшаи фарзанди ман

بیا ای جگر گوشه فرزند من

Бунаи гӯш бар гавҳари панди ман

بنه گوش بر گوهر پند من

Садаф вор биншин дамӣ лаб хамӯш

صدف وار بنشین دمی لب خموش

Чу гавҳар фишонам ба ман дори гӯш

چو گوهر فشانم به من دار گوش

Шинави панду дониш ба он ёр кун

شنو پند و دانش به آن یار کن

Чу донистӣ онгаҳ ба он кор кун

چو دانستی آنگه به آن کار کن

зи гӯш ар науфтад ба дили нури ҳуш

ز گوش ار نیفتد به دل نور هوش

Чаҳ сӯрохи мӯш ва чаҳ сӯрохи гӯш

چه سوراخ موش و چه سوراخ گوش

Ба дониш ки бо он куниш ёр нест

به دانش که با آن کنش یار نیست

Ба ҷузи нохирадмандро кор нест

به جز ناخردمند را کار نیست

Наёяд зи дили серумаи доняти хуш

نیاید ز دل سرمه دانیت خوش

Чу набӯд азон дидаи ?ути серумаи каш

چو نبود ازان دیده ات سرمه کش

Бузургон ки таълим дайн карда анд

بزرگان که تعلیم دین کرده اند

Ба хирадони васият чунин карда анд

به خردان وصیت چنین کرده اند

Ки эй ҳамчуи хуршеди равшани замир

که ای همچو خورشید روشن ضمیر

Чу субҳ аз сафои шеваи сидқи гир

چو صبح از صفا شیوه صدق گیر

Ба ҳар кори дил бо худои рости дор

به هر کار دل با خدا راست دار

Ки аз росткории шӯии растгор

که از راستکاری شوی رستگار

Ба тоъат чаҳ ҳосил ки пуштати дўтост

به طاعت چه حاصل که پشتت دوتاست

Чу рӯй дилат нест бо қиблаи рост

چو روی دلت نیست با قبله راست

Ҳаме бош равшандилу софи рой

همی باش روشندل و صاف رای

Ба инсоф бо бандагони худоӣ

به انصاف با بندگان خدای

Ба ҳар нокасу каси дарин коргоҳ

به هر ناکس و کس درین کارگاه

зи худ май даҳ инсоф ва аз кас махоҳ

ز خود می ده انصاف و از کس مخواه

Дами субҳгоҳон чу гардони сипеҳр

دم صبحگاهان چو گردان سپهر

Бар офоқ магушоӣ ҷузи чашми меҳр

بر آفاق مگشای جز چشم مهر

Азон чархро бартарӣ ҳосил аст

ازان چرخ را برتری حاصل است

Ки ҳар зарраро меҳр ӯ шомил аст

که هر ذره را مهر او شامل است

Чу бояд бузургяти перонаи сар

چو باید بزرگیت پیرانه سر

Ба чашми бузургӣ ба перони нигар

به چشم بزرگی به پیران نگر

Ҳаме кун ба перон бекас касе

همی کن به پیران بی کس کسی

Казин шева донам ба перии рисӣ

کزین شیوه دانم به پیری رسی

Ба тахсӣси перӣ ки сарвар буд

به تخصیص پیری که سرور بود

Ба перӣ ба ҳам перпарвар буд

به پیری به هم پیر پرور بود

Ба хирадон ба чашми ҳақорати мубин

به خردان به چشم حقارت مبین

Басои хиради садр бузургӣ нишин

بسا خرد صدر بزرگی نشین

Буд қимати гавҳар аз обу ранг

بود قیمت گوهر از آب و رنگ

Чаҳ ғам зонка хирадаст нисбат ба санг

چه غم زانکه خرد است نسبت به سنگ

Ба ҳар душмании кони бурунӣ буд

به هر دشمنی کان برونی بود

Вагар дшмниҳоши хӯнӣ буд

وگر دشمنیهاش خونی بود

Ба ҳаламу мудоро чу кӯҳи ои пеш

به حلم و مدارا چو کوه آی پیش

зи теғи ҷафояши макаши фарқи хеш

ز تیغ جفایش مکش فرق خویش

Ба хасми дарунӣ ки он нафас туаст

به خصم درونی که آن نفس توست

зи ту бурдборӣ набошад дуруст

ز تو بردباری نباشد درست

Дар озор ӯ теғ хўнриз бош

در آزار او تیغ خونریز باش

Ба хўнризиши дмбдм тез бош

به خونریزیش دمبدم تیز باش

Насиҳатгарӣ бар дили дӯстон

نصیحتگری بر دل دوستان

Буд чун дами субҳ бар бӯстон

بود چون دم صبح بر بوستان

Ба боғ ар набошад сабои баҳраи даҳ

به باغ ار نباشد صبا بهره ده

зи дили ғунчаро кӣ кушояди гиреҳ

ز دل غنچه را کی گشاید گره

Ба дарвеши муҳтоҷ бахшиш намой

به درویش محتاج بخشش نمای

Фурӯи бастаи кораш ба бахшиши гушой

فرو بسته کارش به بخشش گشای

Буд ӯ чу лаби ташнаи кишт ва ту меғ

بود او چو لب تشنه کشت و تو میغ

Чаро дорӣ аз кишти борони дареғ

چرا داری از کشت باران دریغ

зи нодон ки асрордони сухан

ز نادان که اسراردان سخن

Набошад бигардон Аннани сухан

نباشد بگردان عنان سخن

Чу гардад азуи хирманати шуълаи хез

چو گردد ازو خرمنت شعله خیز

Паии куштани шуълаи равғани марез

پی کشتن شعله روغن مریز

Тавозуъ кун онро ки донишвар аст

تواضع کن آن را که دانشور است

Ба дониши зи ту қадар ӯ бартар аст

به دانش ز تو قدر او برتر است

Буд дониши обу замини баланд

بود دانش آب و زمین بلند

зи оби равон кӣ шавад баҳраи манд

ز آب روان کی شود بهره مند

Кӣ уфтад ба кафи мардро дар ноб

کی افتد به کف مرد را در ناب

Сар худ набарда фурӯи зери об

سر خود نبرده فرو زیر آب

Забон суда шуд зини сухани хома ро

زبان سوده شد زین سخن خامه را

Варақ шуд сияҳи зини рақами нома ро

ورق شد سیه زین رقم نامه را

Чаҳ хуш гуфт доно ки дар хонаи кас

چه خوش گفت دانا که در خانه کس

Чу бошад зи гӯяндаи як ҳарфи бас

چو باشد ز گوینده یک حرف بس

Ҳамон ба ки дар кӯии дил раҳ кунем

همان به که در کوی دل ره کنیم

Забонро бад-ӣни ҳарф кӯтаҳ кунем

زبان را بدین حرف کوته کنیم

Биёи соқӣу тарҳи нави дрФкн

بیا ساقی و طرح نو درفکن

Гулин хишт аз торам хам бикун

گلین خشت از طارم خم بکن

Баровар ба хлўтгаҳи ҷусту ҷӯй

برآور به خلوتگه جست و جوی

Ба он хишт бар ман дар гуфту гӯй

به آن خشت بر من در گفت و گوی

Биёи мутрибу авдро сози даҳ

بیا مطرب و عود را ساز ده

з тор ваем бар забони банд на

ز تار ویم بر زبان بند نه

Чу ӯ парда созад шавам ҷумлаи гӯш

چو او پرده سازد شوم جمله گوش

Нишинам зи беҳуда гӯйӣ хамӯш

نشینم ز بیهوده گویی خموش