Ҷавонӣ бо камоли адаб ба уштури мулаққаб бар духтарии Ҷамила аз меҳтарони қабӣлаи ҷидои ном ошиқ шуду робитаи вдоду қоидаи иттиҳоди миёни эшон муҳками гашт . Он розро аз наздик ва давр мепӯшеданд ва дар ихтифои он ҳасб алмақдур мекӯшиданд , аммо ба ҳукм онкӣ гуфтаанд :

جوانی با کمال ادب به اشتر ملقب بر دختری جمیله از مهتران قبیله جیدا نام عاشق شد و رابطه وداد و قاعده اتحاد میان ایشان محکم گشت. آن راز را از نزدیک و دور می پوشیدند و در اختفای آن حسب المقدور می کوشیدند، اما به حکم آنکه گفته اند:

Ишқ сиррӣаст ки гуфтан натавон

عشق سریست که گفتن نتوان

Ба ду сад парда нуҳуфтан натавон

به دو صد پرده نهفتن نتوان

Оқибати рози эшон бар рӯй рӯз афтоду сари эшон аз нишемани коммун ба анҷуман бурун омад , миёни ду қавми эшон ҷангҳо ангехта шуд ва хӯнҳо рехтаи гашти қавми ҷидои хаймаи тўтн аз он диёр барканданду бори иқомат ба диёр дигар афканданд .

عاقبت راز ایشان بر روی روز افتاد و سر ایشان از نشیمن کمون به انجمن برون آمد، میان دو قوم ایشان جنگها انگیخته شد و خونها ریخته گشت قوم جیدا خیمه توطن از آن دیار برکندند و بار اقامت به دیار دیگر افکندند.

Чун шдоиди фироқ мутамодӣ шуду дўоъии иштиёқи мутақозии гашти рӯзии уштур бо яке аз дӯстон худ гуфт : ҳеҷ туоне ки бо ман биёеу маро дар зиёрати ҷидои мададгории намое , ки ҷони ман дар орзӯии вай ба лаби расидау рӯзи ман дар мФорқт ӯ ба шаб анҷомида .

چون شداید فراق متمادی شد و دواعی اشتیاق متقاضی گشت روزی اشتر با یکی از دوستان خود گفت: هیچ توانی که با من بیایی و مرا در زیارت جیدا مددگاری نمایی، که جان من در آرزوی وی به لب رسیده و روز من در مفارقت او به شب انجامیده.

Гуфт : смъоу тоъто , ҳарчӣ гӯйӣ бандаам ва ҳарчӣ фармое ба он шитобанда . Ҳардуи бархестанду роҳила ҳо биёростанд , як рӯз ва як шаб ва як рӯзи дигар то шаб роҳ буриданд то шабро ба он диёри расиданд , дар шуъаби кӯҳии наздик ба он қавм фурӯд омаданду роҳилаҳоро бхўобониднд .

گفت: سمعا و طاعتا، هرچه گویی بنده ام و هرچه فرمایی به آن شتابنده. هردو برخاستند و راحله ها بیاراستند، یک روز و یک شب و یک روز دیگر تا شب راه بریدند تا شب را به آن دیار رسیدند، در شعب کوهی نزدیک به آن قوم فرود آمدند و راحله ها را بخوابانیدند.

Уштури он дӯстро гуфт : бархезу уштури гумшударо суроғи кунон ба ин қабӣла бигузар ва бо ҳеҷ кас ном мабар магар бо канизакии фалонаи ном ки роъии гӯсфандону муҳаррами розҳои пинҳон вайаст . Саломи ман ба ӯ бирасон ва аз ваии хабар ҷидо прессу мавзеи фурӯд омадан мо ӯро нишони даҳ .

اشتر آن دوست را گفت: برخیز و اشتر گمشده را سراغ کنان به این قبیله بگذر و با هیچ کس نام مبر مگر با کنیزکی فلانه نام که راعی گوسفندان و محرم رازهای پنهان وی است. سلام من به او برسان و از وی خبر جیدا پرس و موضع فرود آمدن ما او را نشان ده.

Он дӯст гуяд : ман бархестам ва ба он қабӣла даромадам , аввал касе ки маро пеш омад он канизак буд , саломи уштури расонидаму ҳоли ҷидо пурсидам гуфт : шавҳари вай бар ваии танг гирифтааст ва дар муҳофизати ваии ончӣ мумкинаст ба ҷой май орад аммо мавъиди шумо он дарахтонаст ки дар ақаби фалон пуштааст , бояд ки вақти намоз хуфтанро онҷо бошед .

آن دوست گوید: من برخاستم و به آن قبیله درآمدم، اول کسی که مرا پیش آمد آن کنیزک بود، سلام اشتر رسانیدم و حال جیدا پرسیدم گفت: شوهر وی بر وی تنگ گرفته است و در محافظت وی آنچه ممکن است به جای می آرد اما موعد شما آن درختان است که در عقب فلان پشته است، باید که وقت نماز خفتن را آنجا باشید.

Ман зуди баргаштам ва он хабарро ба уштури расонидам ҳар ду бархестему оҳистаи роҳилаҳоро мекашидем то вақти мавъӯдро ба мавъид маъҳуд раседем .

من زود برگشتم و آن خبر را به اشتر رسانیدم هر دو برخاستیم و آهسته راحله ها را می کشیدیم تا وقت موعود را به موعد معهود رسیدیم.

Будем дар интизор бо гиряу оҳ

بودیم در انتظار با گریه و آه

Бинишаста ба роҳи ёр каз раҳ ногоҳ

بنشسته به راه یار کز ره ناگاه

Овози ҳиллӣу бонг халхол омад

آواز حلی و بانگ خلخال آمد

Яъне хезед комади он чордаҳи моҳ

یعنی خیزید کامد آن چارده ماه

Уштур аз ҷой биҷуст ва истиқбол кард ва салом гуфт ва даст бӯсед . Ман рӯй аз эшон бартофтам ва ба ҷониби дигари шитофтами маро овоз доданд ки биёи ҳеҷ ношоистӣ дар миён несту ҷузи гуфтугӯӣ бар сари забони не . Ман бози омадам ва ҳар ду бинишастанд ва бо ҳам суханон аз гузаштау ояндаи дрпиўстнд .

اشتر از جای بجست و استقبال کرد و سلام گفت و دست بوسید. من روی از ایشان برتافتم و به جانب دیگر شتافتم مرا آواز دادند که بیا هیچ ناشایستی در میان نیست و جز گفتگوی بر سر زبان نی. من باز آمدم و هر دو بنشستند و با هم سخنان از گذشته و آینده درپیوستند.

Дар охир уштур гуфт ки имшаби чашм он дорам ки бо ман бошӣу чеҳраи умеди маро ба нохун мФорқт нахарош . ӣ ҷидо гуфт : лои валлоҳи ин ба ҳеҷ гӯна муяссар несту корӣ бар ман азин душвортари не . Май хоҳӣ ки бози он воқеаҳои пешин пеш ояду гардиши айём ба тозагии абвоби шдоиди олом бар ман бигушоед ? уштур гуфт : валлоҳ ки туро наме гузораму даст аз доманат намедорам .

در آخر اشتر گفت که امشب چشم آن دارم که با من باشی و چهره امید مرا به ناخن مفارقت نخراشی. جیدا گفت: لا والله این به هیچ گونه میسر نیست و کاری بر من ازین دشوارتر نی. می خواهی که باز آن واقعه های پیشین پیش آید و گردش ایام به تازگی ابواب شداید آلام بر من بگشاید؟ اشتر گفت: والله که تو را نمی گذارم و دست از دامنت نمی دارم.

Ҳарчӣ ояд гӯи биё ва ҳарчӣ хоҳад гӯ башу

هرچه آید گو بیا و هرچه خواهد گو بشو

Ҷидо гуфт : ин дӯсти ту тоқат он дорад ки ҳи рчаҳ ман гӯям ба ҷой оварад ? ман бархестам ва гуфтам : ҳарчӣ ту гӯйӣ чунон кунам ва ҳазор миннат ба ҷони худ нуҳум ва агар чаҳ ҷони ман дар сар он раваду ҷомаҳои худро берун кард ва гуфт : ин бапушу ҷомаҳои худро ба ман даҳ .

جیدا گفت: این دوست تو طاقت آن دارد که هرچه من گویم به جای آورد؟ من برخاستم و گفتم: هرچه تو گویی چنان کنم و هزار منت به جان خود نهم و اگر چه جان من در سر آن رود و جامه های خود را بیرون کرد و گفت: این بپوش و جامه های خود را به من ده.

Пас гуфт : бархез ва ба хаймаи ман дарой ва дар пас парда биншин . Шавҳар ман хоҳад омаду қадаҳӣ шер хоҳад оварад ва хоҳад гуфт : ин шом туаст , бустон . Ту дар гирифтан он таъҷил макуну андаки таъаллулии пеши гир , онро ба даст ту хоҳад дод ё бар замин хоҳад ниҳод ва бирафт то бомдод дигар нахоҳад омад .

پس گفت: برخیز و به خیمه من درآی و در پس پرده بنشین. شوهر من خواهد آمد و قدحی شیر خواهد آورد و خواهد گفت: این شام توست، بستان. تو در گرفتن آن تعجیل مکن و اندک تعللی پیش گیر، آن را به دست تو خواهد داد یا بر زمین خواهد نهاد و برفت تا بامداد دیگر نخواهد آمد.

Ҳар чаҳ гуфт чунон кардам чун шавҳари ваии қадаҳ шер оварад . Ман нози дароз дар пеш гирифтам . Ваии хост ки бар замин наад ва ман хостам ки аз дасти ваии бустонами дасти ман бар қадаҳ омад ва сарнигӯн шуд ва шерҳо бирехт дар ғазаб шуд ва гуфт : ин бо ман ситеза мекунаду даст дароз кард ва аз он хонаи тозӣонае аз чарми гови гавазн аз пас гардан то пушти дами бурӣда ва ба зӯри сарпанҷаи шиддату ҷаллодти барҳами печида .

هر چه گفت چنان کردم چون شوهر وی قدح شیر آورد. من ناز دراز در پیش گرفتم. وی خواست که بر زمین نهد و من خواستم که از دست وی بستانم دست من بر قدح آمد و سرنگون شد و شیرها بریخت در غضب شد و گفت: این با من ستیزه می کند و دست دراز کرد و از آن خانه تازیانه ای از چرم گاو گوزن از پس گردن تا پشت دم بریده و به زور سرپنجه شدت و جلادت برهم پیچیده.

Дар стбрии намӯнаи афъӣ

در سطبری نمونه افعی

Дар дарозии қаринаи събон

در درازی قرینه ثعبان

Буд тасвири мори санъат ӯ

بود تصویر مار صنعت او

Лавҳи тасвир ӯ тани урён

لوح تصویر او تن عریان

Бардошту пушти маро чун шиками табли бараҳнаи сохт ва чун тболи рӯзи ҷанг ба заработи мутаъоқибу нафароти мутаволии бнўохт , на марои Зуҳраи фарёд ки метарсидам ки овози марои бидонад ва на тоқати сабр ки меандешедам ки пӯст бар ман бадаранд .

برداشت و پشت مرا چون شکم طبل برهنه ساخت و چون طبال روز جنگ به ضربات متعاقب و نفرات متوالی بنواخت، نه مرا زهره فریاد که می ترسیدم که آواز مرا بداند و نه طاقت صبر که می اندیشیدم که پوست بر من بدراند.

Бар он шудам ки бархезам ва ба ханҷари ҳанҷара ӯро бабраму хӯн ӯ бирезам . Боз гуфтам фитнаҳо ба пой хоҳад шуд ки нишондан он аз дасти ҳеҷ кас наёяд , сабр кардам , модару хоҳари вай огоҳ шуданду маро аз даст ӯ кашиданд , вайро беруни бурданд .

بر آن شدم که برخیزم و به خنجر حنجره او را ببرم و خون او بریزم. باز گفتم فتنه ها به پای خواهد شد که نشاندن آن از دست هیچ کس نیاید، صبر کردم، مادر و خواهر وی آگاه شدند و مرا از دست او کشیدند، وی را بیرون بردند.

Соъатӣ барнаёмад ки модар ҷидо даромад бар гумони онкии ман ҷидоими ман ба гиря даромадаму нолаи бардоштаму ҷома дар сар кашидаму пушт бар вай кардам гуфт : эй духтар аз худо битарсу корӣ ки хилофи табъ шавҳараст пеши мгир ки як мӯӣ аз шавҳари ту хуштар аз ҳазор уштур .

ساعتی برنیامد که مادر جیدا درآمد بر گمان آنکه من جیدایم من به گریه درآمدم و ناله برداشتم و جامه در سر کشیدم و پشت بر وی کردم گفت: ای دختر از خدا بترس و کاری که خلاف طبع شوهر است پیش مگیر که یک موی از شوهر تو خوشتر از هزار اشتر.

Уштур худ кист ки ту аз барои ваии меҳнати кашӣ ва ин шарбати чшӣ ? пас бархест ва гуфт : хоҳари туро хоҳам фиристод то имшаби дмсозу ҳамроз ту бошад ва бирафт баъд аз соъатии хоҳар ҷидо омад ва гиря барграфт ва бар занандаи ман дуоӣ бад кард ба ӯ сухан нагуфтам дар паҳлавӣ ман бихуфт .

اشتر خود کیست که تو از برای وی محنت کشی و این شربت چشی؟ پس برخاست و گفت: خواهر تو را خواهم فرستاد تا امشب دمساز و همراز تو باشد و برفت بعد از ساعتی خواهر جیدا آمد و گریه برگرفت و بر زننده من دعای بد کرد به او سخن نگفتم در پهلوی من بخفت.

Чун қарор гирифт даст дароз кардаму даҳони вайро сахт бигирифтам ва гуфтам : инак хоҳари ту бо уштураст ва ман ба ҷой ӯ ин ҳама меҳнат кашидам инро пӯшидаи дор агар на ҳам шумо Фзиҳт мешавед ва ҳам ман . Аввали ваҳшати тамом ба вай роҳ ёфту охири он ваҳшат ба мؤонст бадал шуд ва то субҳи он қиссаро мегуфт ва механдид .

چون قرار گرفت دست دراز کردم و دهان وی را سخت بگرفتم و گفتم: اینک خواهر تو با اشتر است و من به جای او این همه محنت کشیدم این را پوشیده دار اگر نه هم شما فضیحت می شوید و هم من. اول وحشت تمام به وی راه یافت و آخر آن وحشت به مؤانست بدل شد و تا صبح آن قصه را می گفت و می خندید.

Чун субҳ бидамед ҷидо даромад чун моро бо ҳам бидид битарсед гуфт : виҳк ин кист паҳлавии ту ? гуфтам : хоҳари ту ва ин неки хўоҳристи мари туро . Пас гуфт ки ваии ӣнҷо чун афтод ? гуфтам : инро аз вай пресс ки фурсат тангаст ҷома худ барграфтам ва ба уштури пайвастам ва ҳар ду савори шудем ва дар роҳ даромадем .

چون صبح بدمید جیدا درآمد چون ما را با هم بدید بترسید گفت: ویحک این کیست پهلوی تو؟ گفتم: خواهر تو و این نیک خواهریست مر تو را. پس گفت که وی اینجا چون افتاد؟ گفتم: این را از وی پرس که فرصت تنگ است جامه خود برگرفتم و به اشتر پیوستم و هر دو سوار شدیم و در راه درآمدیم.

Дар аснои роҳи ин қасидаро ба вай бигуфтам пушт маро бикшод ва ҷароҳатҳои тозӣонаро бидиду узрхоҳӣ бисёр кард ва гуфт : ҳукамо гуфтаанд : ёр аз барои рӯзи меҳнат бояд ва агар на рӯзи роҳати ёр кам наёяд .

در اثنای راه این قصیده را به وی بگفتم پشت مرا بگشاد و جراحتهای تازیانه را بدید و عذرخواهی بسیار کرد و گفت: حکما گفته اند: یار از برای روز محنت باید و اگر نه روز راحت یار کم نیاید.

Дило гар оядат рӯзии ғамии пеш

دلا گر آیدت روزی غمی پیش

Чу ёрии бошиддати ғмхўор ғам нест

چو یاری باشدت غمخوار غم نیست

Барои рӯзи меҳнати ёр бояд

برای روز محنت یار باید

Вагарнаи рӯзи роҳати ёр кам нест

وگرنه روز راحت یار کم نیست