Рӯзии асмъӣ бар моидаҳи ҳорӯни ҳозир буд , зикр полуда карданд , асмъӣ гуфт : бисёре аз аъроб бошанд ки ҳаргизи полударо надида бошанду ном ӯ нашунида .
روزی اصمعی بر مایده هارون حاضر بود، ذکر پالوده کردند، اصمعی گفت: بسیاری از اعراب باشند که هرگز پالوده را ندیده باشند و نام او نشنیده.
Ҳорӯн гуфт : бар ин даъвӣ ки кардӣ гувоҳӣ бигузарон ва агар на дурӯғаст ин . Иттифоқан рӯзии ҳорӯн ба шикор берун рафт , асмъӣ бо вай буд . Диданд ки аъробеи ҳоле аз бодия мерасад , ҳорӯн бо асмъӣ гуфт ки ӯро пеши ман ор !
هارون گفت: بر این دعوی که کردی گواهی بگذران و اگر نه دروغ است این. اتفاقا روزی هارون به شکار بیرون رفت، اصمعی با وی بود. دیدند که اعرابیی حالی از بادیه می رسد، هارون با اصمعی گفت که او را پیش من آر!
Асмъии пеш вай рафт ки амӣралмуъминӣни туро мехонд , иҷобат кун гуфт : муъминонро амир мебошад ? асмъӣ гуфт : оре . Аъробӣ гуфт : ман ба вай имон надорам . Асмъии вайро дашном дод , гуфт : ё ибни алзониаҳ ! аъробӣ дар ғазаб шуду гиребони асмъиро бигирифт ва ҳрсў мекашид ва дашном медод ва ҳорӯн механдид .
اصمعی پیش وی رفت که امیرالمؤمنین تو را می خواند، اجابت کن گفت: مؤمنان را امیر می باشد؟ اصمعی گفت: آری. اعرابی گفت: من به وی ایمان ندارم. اصمعی وی را دشنام داد، گفت: یا ابن الزانیه! اعرابی در غضب شد و گریبان اصمعی را بگرفت و هرسو می کشید و دشنام می داد و هارون می خندید.
Баъд аз он пеш ҳорӯн омад ва гуфт : эй амӣралмуъминӣн ! чунончии ин марди гумон мебарад дод ман аз ваии бустон ки маро дашном додааст . Ҳорӯн гуфт : ду дирам ба ваии даҳ . Аъробӣ гуфт : субҳони аллоҳи маро дашном додааст , марои ду дирами дигар ба вай мебояд дод .
بعد از آن پیش هارون آمد و گفت: ای امیرالمؤمنین! چنانچه این مرد گمان می برد داد من از وی بستان که مرا دشنام داده است. هارون گفت: دو درم به وی ده. اعرابی گفت: سبحان الله مرا دشنام داده است، مرا دو درم دیگر به وی می باید داد.
Ҳорӯн гуфт : оре , ҳукми мо чунинаст . Аъробӣ рӯй бо асмъӣ кард ва гуфт : ё ибни алзониин , равон бош ва ба ҳукми амӣралмуъминӣни чаҳор дирам бидиҳ . Ҳорӯн аз ханда ба пушт афтод , пас вайро ҳамроҳи бурданд . Чун ба қаср ҳорӯн даромад ва он азимат ва шавкат бидиду маҷлиси ҳорӯнро мушоҳида кард дар чашми вай бузург намӯд .
هارون گفت: آری، حکم ما چنین است. اعرابی روی با اصمعی کرد و گفت: یا ابن الزانیین، روان باش و به حکم امیرالمؤمنین چهار درم بده. هارون از خنده به پشت افتاد، پس وی را همراه بردند. چون به قصر هارون درآمد و آن عظمت و شوکت بدید و مجلس هارون را مشاهده کرد در چشم وی بزرگ نمود.
Пеш омад ва гуфт : ассаломи алейк ё аллоҳ ! ҳорӯн гуфт : хомӯш бош чаҳ май гӯйӣ ? гуфт : ассаломи алейк ё набии аллоҳ ! гуфтанд : виҳк чаҳ май гӯйӣ , вай амӣралмуъминӣнаст ! гуфт : ассаломи алейк ё амӣралмуъминӣн ҳорӯн гуфт : ва алейк ассалом .
پیش آمد و گفت: السلام علیک یا الله! هارون گفت: خاموش باش چه می گویی؟ گفت: السلام علیک یا نبی الله! گفتند: ویحک چه می گویی، وی امیرالمؤمنین است! گفت: السلام علیک یا امیرالمؤمنین هارون گفت: و علیک السلام.
Пас вайро бншонднд ва моидаҳ кашиданд ва аз ҳар чизе бихӯрад ва дар охир полуда овараданд . Асмъӣ гуфт : умед медорам ки вай надонад ки полуда чаҳ чизаст ? ҳорӯн гуфт : агар чунин бошад туро як бадара бидиҳам . Пас аъробии даст дароз карду полударо хӯрдан гирифт ба ваҷҳе ки ба он мемонаст ки ҳаргиз нахурдааст .
پس وی را بنشاندند و مایده کشیدند و از هر چیزی بخورد و در آخر پالوده آوردند. اصمعی گفت: امید می دارم که وی نداند که پالوده چه چیز است؟ هارون گفت: اگر چنین باشد تو را یک بدره بدهم. پس اعرابی دست دراز کرد و پالوده را خوردن گرفت به وجهی که به آن می مانست که هرگز نخورده است.
Ҳорӯн аз вай пурсед ки ин чаҳ чизаст ки май хурӣ ? гуфт : савганд ба он худоӣ ки туро ба хилофат макрам кардааст ки ман намедонам ки ин чаҳ чизаст аммо худои таъолӣ дар қуръон мегуяд : «у Фокҳаҳу нахлу румон » , нахли наздик мо ҳаст гумон май барам ки ин румонаст .
هارون از وی پرسید که این چه چیز است که می خوری؟ گفت: سوگند به آن خدای که تو را به خلافت مکرم کرده است که من نمی دانم که این چه چیز است اما خدای تعالی در قرآن می گوید: «و فاکهة و نخل و رمان »، نخل نزدیک ما هست گمان می برم که این رمان است.
Асмъӣ гуфт : эй амӣралмуъминӣн акнӯн ду бадара бар ту воҷиб шуд зеро ки ваии ҳамчинонкии полударо намедонад румонро низ намедонад . Ҳорӯн фармуд то асмъиро ду бадара зар доданду аъробиро чандон ки ғанӣ шуд .
اصمعی گفت: ای امیرالمؤمنین اکنون دو بدره بر تو واجب شد زیرا که وی همچنانکه پالوده را نمی داند رمان را نیز نمی داند. هارون فرمود تا اصمعی را دو بدره زر دادند و اعرابی را چندان که غنی شد.
Кист донеи Карими он ки зи банд
کیست دانی کریم آن که ز بند
Нест огаҳи хазонаи дирамаш
نیست آگه خزانه درمش
Ҳарчӣ ояд бар ӯ чаҳ ҷад ва чаҳ ҳазл
هرچه آید بر او چه جد و چه هزل
Ҳама гардад баҳонаи карамаш
همه گردد بهانه کرمش