Сӯзанӣ - раҳмаи аллоҳи таъолӣ , вай аз Насаф бӯдааст , ва ба таҳсил ба Бухоро омад ва бар шогирди сӯзангарӣ ошиқ шуд ва ба шогирдии устод вай рафт ва дар он маҳоратии тамом ҳосил карду ҳазл бар табиати ваии ғолиб буд , бинобари он ҳазёнот бисёр гуфтааст , ва ин ду байт аз қасидаи ист ки дар аътзор аз онҳо мегуяд :
سوزنی - رحمه الله تعالی، وی از نسف بوده است، و به تحصیل به بخارا آمد و بر شاگرد سوزنگری عاشق شد و به شاگردی استاد وی رفت و در آن مهارتی تمام حاصل کرد و هزل بر طبیعت وی غالب بود، بنابر آن هذیانات بسیار گفته است، و این دو بیت از قصیده ایست که در اعتذار از آنها می گوید:
То кӣ зи гардиши фалаки обгинаи ранг
تا کی ز گردش فلک آبگینه رنگ
Бар обгинаи хона тоъат занем санг
بر آبگینه خانه طاعت زَنیم سنگ
Бар обгинаи санг задани кори мо ва мо
بر آبگینه سنگ زدن کار ما و ما
Тӯҳмат наҳем бар фалаки обгинаи ранг
تهمت نهیم بر فلک آبگینه رنگ
Ва ин чанд байт аз қасида дигараст ҳам дар он маънӣ :
و این چند بیت از قصیده دیگر است هم در آن معنی:
з ҳар бадӣ ки ту донеи ҳазор чандонам
ز هر بدی که تو دانی هزار چندانم
Маро надонад азин гӯнаи кас ки ман донам
مرا نداند ازین گونه کس که من دانم
Ба ошкор бидам дар ниҳони зи бади бтрм
به آشکار بدم در نهان ز بد بترم
Худоӣ донад ва ман ошкору пинҳонам
خدای داند و من آشکار و پنهانم
Ба як сағираи марои раҳнамои шайтон буд
به یک صغیره مرا رهنمای شیطان بود
Ба сад кабӣра кунун раҳнамои шайтонам
به صد کبیره کنون رهنمای شیطانم
Ва дар қасидае дигар аз ин услуб мегуяд :
و در قصیده ای دیگر از این اسلوب می گوید:
Чу тири ғамза ба ноз ва киришма андозӣ
چو تیر غمزه به ناز و کرشمه اندازی
Нишона аз дили мискин ман кун эй ғозӣ
نشانه از دل مسکین من کن ای غازی
Нахуст бо ту ба дили бозии андар омада ам
نخست با تو به دل بازی اندر آمده ام
Чу дил намонад тан дар даҳум ба ҷони бозӣ
چو دل نماند تن در دهم به جان بازی
Чу ҳеҷ захми ту эй дӯст бенавозиш нест
چو هیچ زخم تو ای دوست بی نوازش نیست
Маро ба ғамза бизан то ба бӯса бинавозӣ
مرا به غمزه بزن تا به بوسه بنوازی
Ҳазор ошиқи дорӣ ва ман ҳазор ва якум
هزار عاشق داری و من هزار و یکم
Ба ман ниёе то зон ҳама напардозӣ
به من نیایی تا زان همه نپردازی
Ва дар мадҳи ҳамиди аддӣни муставфии ҷавҳарӣ ки аз фузалои моўроء алнҳр бӯда қасида Эй гуфтааст мавқуф мегӯйанд ки он мухтареъи хотир вайасту матлаъаш инаст :
و در مدح حمید الدین مستوفی جوهری که از فضلای ماوراء النهر بوده قصیده ای گفته است موقوف می گویند که آن مخترع خاطر وی است و مطلعش این است:
Зиндагонии маҷлиси мстў
زندگانی مجلس مستو
Фии давлати ҳамиди аддӣни ?илҷу
فی دولت حمید الدین الجو
Ва пӯшида намонад ки агар дар ин алфоз ки аз он дар ҳар мисра ҷузвӣ меуфтад чунон риоят кунанд ки баъзе аз он аҷзоро фӣ нафса маънӣ мустақил бошад муносиби мақсӯд аз латофатӣ холӣ нест чунончӣ дар ин қитъа :
و پوشیده نماند که اگر در این الفاظ که از آن در هر مصرع جزوی می افتد چنان رعایت کنند که بعضی از آن اجزا را فی نفسه معنی مستقل باشد مناسب مقصود از لطافتی خالی نیست چنانچه در این قطعه:
Дай фиристод қитъае сӯии ман
دی فرستاد قطعه ای سوی من
Нуктаи донеи зи зумраи фузало
نکته دانی ز زمره فضلا
Карда лафзии се чор азон ба ду ним
کرده لفظی سه چار ازان به دو نیم
То кунад оҷиз аз ҷавоби маро
تا کند عاجز از جواب مرا
Гуфтам андари ҷавоби ваии к-эии мФ
گفتم اندر جواب وی کای مف
Хари халқи худоу қозии ҳо
خر خلق خدا و قاضی حا
Ҷети асҳоби муттасиф ба Фзӣ
جت اصحاب متصف به فضی
Лат бисёр хоҳамат ба дуо
لت بسیار خواهمت به دعا
Ва ин рубои дигар :
و این رباعی دیگر:
эй шодии ид чун ба коми дили аъ
ای شادی عید چون به کام دل اع
Доим шудаи маҳбӯси дарин ғамкадаи маъа
دایم شده محبوس درین غمکده مع
Зўрм бар аҳли дилгар озодии мҳ
ذورم بر اهل دل گر آزادی مح
Бўсист ба расм идем аз ту тамаъ
بوسیست به رسم عیدیم از تو طمع