Заҳири фориёбӣ - раҳмаи аллоҳи таъолӣ , вай аз машоҳӣр ҷаҳонаст ва аз аФозли даврони тамоми девон ӯ матбӯъ ва мақбуласт ба латофату слости сухан ӯ ҳеҷ кас нест , девони вай машҳурасту ашъори вай бар забонҳо мазкӯр дар даври атобаки Абубакр тарбиятҳо ёфт шабӣ дар маҷлиси ваии ин рубоӣ бигуфт :
ظهیر فاریابی - رحمه الله تعالی، وی از مشاهیر جهان است و از افاضل دوران تمام دیوان او مطبوع و مقبول است به لطافت و سلاست سخن او هیچ کس نیست، دیوان وی مشهور است و اشعار وی بر زبانها مذکور در دور اتابک ابوبکر تربیتها یافت شبی در مجلس وی این رباعی بگفت:
эй вирди млоикаҳи дуои сари ту
ای ورد ملایکه دعای سر تو
Сар нест замонаро ба ҷои сари ту
سر نیست زمانه را به جای سر تو
Бо душмани ту ниёами шамшер ту гуфт
با دشمن تو نیام شمشیر تو گفت
Сари дили ман боди қазои сари ту
سر دل من باد قضای سر تو
Бифармуд то ҳазор динори зари сурх дар маҷлиси нисор ӯ карданд бар асари ин рубоӣ дигар гуфт :
بفرمود تا هزار دینار زر سرخ در مجلس نثار او کردند بر اثر این رباعی دیگر گفت:
Шоҳои зи ту кори малику дайн бо нсқ аст
شاها ز تو کار ملک و دین با نسق است
Вази адли ту ҷони зулму фитна рамақ аст
وز عدل تو جان ظلم و فتنه رمق است
Дар аҳди ту рофизӣу суннӣ бо ҳам
در عهد تو رافضی و سنی با هم
Карданд мувофиқат ки бўбкр ҳақаст !
کردند موافقت که بوبکر حق است!
Ва аз латоифи ашъор вайаст ин чанд байт бар услуби маснавӣ :
و از لطایف اشعار وی است این چند بیت بر اسلوب مثنوی:
Олимӣ бар фароз минбар гуфт
عالمی بر فراز منبر گفت
Ки чу пайдо шавад сарой наҳуфт
که چو پیدا شود سرای نهفت
Ришҳои сифедро зи гуноҳ
ریشهای سفید را ز گناه
Бахшад эзад ба ришҳои сиёҳ
بخشد ایزد به ریشهای سیاه
Бози риши сиёҳи рӯзи умед
باز ریش سیاه روز امید
Бошад андари паноҳи риши сифед
باشد اندر پناه ریش سفید
Мардакии сурхи риши ҳозир буд
مردکی سرخ ریش حاضر بود
Даст бар риш зад чу ин башнавад
دست بر ریش زد چو این بشنود
Гуфт мо худ дарин шумор на ем
گفت ما خود درین شمار نه ایم
Дар ду гетӣ ба ҳеҷ кор на ем
در دو گیتی به هیچ کار نه ایم
Ва камоли вай дар шеъри бимасобаи ист ки шуъарои мутақаддими миёни вайу анварӣу тарҷеҳи яке бар дайгарӣ ихтилоф доштаанд , чунонкии баъзе бар сиблати астФсор аз баъзе дигар гуфтаанд :
و کمال وی در شعر بمثابه ایست که شعرای متقدم میان وی و انوری و ترجیح یکی بر دیگری اختلاف داشته اند، چنانکه بعضی بر سبیل استفسار از بعضی دیگر گفته اند:
эй он замини виқор ки бар осмони фазл
ای آن زمین وقار که بر آسمان فضل
Моҳи хуҷастаи пайкари хуршеди манзарӣ
ماه خجسته پیکر خورشید منظری
Қавмии зи ноқидон сухан гуфта Заҳир
قومی ز ناقدان سخن گفته ظهیر
Тарҷеҳ медиҳанд бар ашъори анварӣ
ترجیح می دهند بر اشعار انوری
Қавмӣ дигар бар ин сухан инкор ме кунанд
قومی دگر بر این سخن انکار می کنند
Фии алҷмлаҳ дар маҳал низоанду доварӣ
فی الجمله در محل نزاعند و داوری
Тарҷеҳи иктрФи ту бадишони намо ки ҳаст
ترجیح یکطرف تو بدیشان نما که هست
Зери нигини ҳукми ту малики суханварӣ
زیر نگین حکم تو ملک سخنوری
Ва имомии ҳрўӣ дар ҷавоб вай гуфтааст :
و امامی هروی در جواب وی گفته است:
эй солики масолики фитрати дарин савол
ای سالک مسالک فطرت درین سؤال
Маъзӯри нестӣ ба ҳақиқат чу бенгарӣ
معذور نیستی به حقیقت چو بنگری
Тмиизро зи баъди таносуби дарин ду тавр
تمییز را ز بعد تناسب درین دو طور
Ҳеҷ эҳтиёҷ нест бад-ӣни шарҳи густарӣ
هیچ احتیاج نیست بدین شرح گستری
Кин мӯъҷизаст ва он саҳари ин нур ва он чароғ
کین معجز است و آن سحر این نور و آن چراغ
Ин моҳ ва он ситораи венаи ҳур ва он парӣ
این ماه و آن ستاره وین حور و آن پری
Ва дайгарӣ гуфтааст дар ҷавоби ҳамон қитъа :
و دیگری گفته است در جواب همان قطعه:
Ҳар мубтадӣ ки беҳудаи тарҷеҳ май наад
هر مبتدی که بیهوده ترجیح می نهد
Шеъри Заҳир бар сухани поки анварӣ
شعر ظهیر بر سخن پاک انوری
Монад бидон гуруҳ ки нашнохтанд боз
ماند بدان گروه که نشناختند باز
Эъҷози Мӯсавиро аз саҳари сомрӣ
اعجاز موسوی را از سحر سامری