Ҷоҳи дории ҷоҳили осо дар сар эй комили мудом

جاه داری جاهل آسا در سر ای کامل مدام

Ҷоҳилат хонам на комил чун туро ҷоҳаст ком

جاهلت خوانم نه کامل چون تو را جاه است کام

Номи хоси хеш олам кардӣ аммо олимӣ

نام خاص خویش عالم کردی اما عالمی

Каш буд рӯй аз лӣимии доимо бар пои ом

کش بود روی از لئیمی دایما بر پای عام

Умри сарфи касби ном нек кун кони нома ро

عمر صرف کسب نام نیک کن کان نامه را

Чун аҷал кӯтаҳ кунад боқӣ намонад ғайри ном

چون اجل کوته کند باقی نماند غیر نام

Коҳилӣ бигзор ва рӯй ҳиммати худ аз ҳама

کاهلی بگذار و روی همت خود از همه

Ор дар итмоми кори дайн ки ин сети иҳтимом

آر در اتمام کار دین که این ست اهتمام

Гар тамомати иҳтимом дайн нагардад оқибат

گر تمامت اهتمام دین نگردد عاقبت

Оҳ монад ҳосилат зон иҳтимоми нотамом

آه ماند حاصلت زان اهتمام ناتمام

Золим нафаст зломаст аз парешонеи хеш

ظالم نفست ظلام است از پریشانی خویش

Дар дили шаби оҳ дил бошад шаҳоби он злом

در دل شب آه دل باشد شهاب آن ظلام

Банди фармони шӯ ки гардад хоми гоҳи бандагӣ

بند فرمان شو که گردد خام گاه بندگی

Чун ба ҷои ғули кулоҳ хоҷагӣ бинад ғулом

چون به جای غل کلاه خواجگی بیند غلام

Гар бадӣҳо бинии андари бодия сабрӣ бикун

گر بدیها بینی اندر بادیه صبری بکن

То дар эҳроми ҳарими каъбаи ёбии эҳтиром

تا در احرام حریم کعبه یابی احترام

Аз каломати ғайри ло даракам нашуд ҳарф дигар

از کلامت غیر لا درکم نشد حرف دگر

Аз ту бо соили тиҳии зини ҳарф кам бошад калом

از تو با سایل تهی زین حرف کم باشد کلام

Хуаст бо нақди камоли дили туро ҳамчун хавос

خوست با نقد کمال دل تو را همچون خواص

Чанд дории чашм бар доми лӣимон чун авом

چند داری چشم بر دام لئیمان چون عوام

Ёд мекун аз аҷали вази инқилоб ӯ ки ҳаст

یاد می کن از اجل وز انقلاب او که هست

Инқилобаши марди тавсани нафасро бар сари лаҷом

انقلابش مرد توسن نفس را بر سر لجام

Оқибат аз ҳамдамони бинӣ ба чашми худ ҳамон

عاقبت از همدمان بینی به چشم خود همان

Хӯни эшонро агар резӣ ба теғи интиқом

خون ایشان را اگر ریزی به تیغ انتقام

Зулми кишон хасм дайнанд аз тавон он қавм ро

ظلم کیشان خصم دینند از توان آن قوم را

Ҷамъи соз ва сар бияфкан кин буд дайнро қавом

جمع ساز و سر بیفکن کین بود دین را قوام

Номи ҳайдари хоҳии озодии талаб чун Мустафо

نام حیدر خواهی آزادی طلب چون مصطفی

Дар майонаш зан чу ҳайдари сахти дасти эътисом

در میانش زن چو حیدر سخت دست اعتصام

Чанд баҳр хон зи ихвони гӯшагирӣ шому чошт

چند بهر خوان ز اخوان گوشه گیری شام و چاشت

Таъми атъом ар шиносӣ кӣ чшии таъми таом

طعم اطعام ار شناسی کی چشی طعم طعام

Рӯзи зи мардони муҷарради ҷӯи радои фақр аз онк

روز ز مردان مجرد جو ردای فقر از آنک

Ърўаҳи всқии сет ҳар торӣ азон бе анФсом

عروه وثقی ست هر تاری ازان بی انفصام

Фақр бефар тФрд нест ҷузи қофи нифоқ

فقر بی فر تفرد نیست جز قاف نفاق

Ҳамчуи симурғ аз ъмии он қофро кам кун мақом

همچو سیمرغ از عمی آن قاف را کم کن مقام

Онкӣ май хуонеи ақорби ҷуз ъқорб нестанд

آنکه می خوانی اقارب جز عقارب نیستند

Хосса каз зарашон буд бар фарқи тоҷи эҳтишом

خاصه کز زرشان بود بر فرق تاج احتشام

Ах ки худро дар ухувват пухта гуяд чун дилаш

اخ که خود را در اخوت پخته گوید چون دلش

Бар сар моласт ларзон бо ту хомаши гӯии хом

بر سر مال است لرزان با تو خامش گوی خام

Рӯ битоб аз хол ва ъам чун хол ва ъам бо ҳам ғаманд

رو بتاب از خال و عم چون خال و عم با هم غمند

Ғам ба рӯй офтобу моҳ дил бошад ғмом

غم به روی آفتاب و ماه دل باشد غمام

Дидаи дили гӯи муҳайёи дори шоҳ аз баҳри адл

دیده دل گو مهیا دار شاه از بهر عدل

Каз сутуни адл бар пойанд ин нилии хайём

کز ستون عدل بر پایند این نیلی خیام

Аз машоҳӣри ҷаҳонгар шоҳ рафт ва мейр монад

از مشاهیر جهان گر شاه رفت و میر ماند

Мейрро ҳам ном вай ояд зи ҳақи рӯзии паём

میر را هم نام وی آید ز حق روزی پیام

Баҳр маънӣ дорад аз сӯрати дили орифи фироқ

بهر معنی دارد از صورت دل عارف فراغ

Гарчи моил май намояд аз нигунсории лём

گرچه مایل می نماید از نگونساری لیام

Ҳоли гарму оташи ваҷд ар намояд ҳар ду рӯй

حال گرم و آتش وجد ار نماید هر دو روی

Сӯфӣ ар ором гирад бошад он аз ваии ҳаром

صوفی ار آرام گیرد باشد آن از وی حرام

Ҳаст дар кӯии фано ҳар ҷои зи мисатони маҷмаъӣ

هست در کوی فنا هر جا ز مستان مجمعی

Ҳар ки бигузашт аз сару по зон маҷомеъ ёфт ҷом

هر که بگذشت از سر و پا زان مجامع یافت جام

зи аввали субҳи азал то охири шоми абад

ز اول صبح ازل تا آخر شام ابد

Дили зи ёди ғайри лаби шастаи сет бар қасди сиём

دل ز یاد غیر لب شسته ست بر قصد صیام

Сад карам карда мроӣӣ беш вази тарки риё

صد کرم کرده مرائی بیش وز ترک ریا

Гар бар он ҳарфӣ ду афзоед шавад садри киром

گر بر آن حرفی دو افزاید شود صدر کرام

Нимӣ аз ҳангома гетӣ равад аз силки ҷамъ

نیمی از هنگامه گیتی رود از سلک جمع

Гар наад як аҳли дили берун азон ҳангомаи гом

گر نهد یک اهل دل بیرون ازان هنگامه گام

МФзли дарёи аномл ҳар куҷои бигушодаи даст

مفضل دریا انامل هر کجا بگشاده دست

Зон аномл бар канори лаҷаи ҷўднди аном

زان انامل بر کنار لجه جودند انام

Муддаиро созад анфос салоҳ омӯз дӯст

مدعی را سازد انفاس صلاح آموز دوست

Морро гирданд афсуни фусуни пардози ром

مار را گرداند افسون فسون پرداز رام

Чун буд ҳамсояро девори кӯтаҳи айби дон

چون بود همسایه را دیوار کوته عیب دان

Дидаи нооқибати байни доштан бар тарафи бом

دیده ناعاقبت بین داشتن بر طرف بام

Сӯрат ар бошад хашин ҳаст аҳли маъниро ҳасан

صورت ار باشد خشن هست اهل معنی را حسن

наменауфтад рахна аз дандонаи син дар ҳисом

می نیفتد رخنه از دندانه سین در حسام

Фарқи узроро чу дрбоист бошад тоҷи зар

فرق عذرا را چو دربایست باشد تاج زر

Вомиқи муфлиси зарурат пой дорад зери вом

وامق مفلس ضرورت پای دارد زیر وام

Чист оқилро фазилати ҷамъи гавҳарҳои фазл

چیست عاقل را فضیلت جمع گوهرهای فضل

Нест ҷузи ғофил чу ёбад он гуҳарҳо анқсом

نیست جز غافل چو یابد آن گهرها انقسام

Бандҳо бигусастааст аз ҳам дуот фазл ро

بندها بگسسته است از هم دوات فضل را

Давлатӣ бошад аҷаб гар ёбад охири илтиём

دولتی باشد عجب گر یابد آخر التیام

Ин қасида чист қайдии дилрабо каз рӯй ҳуш

این قصیده چیست قیدی دلربا کز روی هوش

Дили з хосон ёфта дар силки он қайди интизом

دل ز خاصان یافته در سلک آن قید انتظام

Аз маъонии дақиқи ин уқда бе ъад дар ӯ

از معانی دقیق این عقده بی عد در او

Ҳаст дому ҷумлаи дилҳо сайди афтода ба дом

هست دام و جمله دلها صید افتاده به دام

Карда дил аз занну тахмини мунтазами арқони назм

کرده دل از ظن و تخمین منتظم ارکان نظم

Ҷомии онро сози таии вари худ буд мӯъҷизи низом

جامی آن را ساز طی ور خود بود معجز نظام

Шеъри чбўд , буд чашми ақл аз ҷаҳл дар шар духтан

شعر چبود، بود چشم عقل از جهل در شر دوختن

Чашми ақл аз ҷоҳилӣ дар шар чаҳ дузӣ бар давом

چشم عقل از جاهلی در شر چه دوزی بر دوام

Офат аз хешаст бас бошад дарин ғурбати саро

آفت از خویش است بس باشد درین غربت سرا

Гӯшаи бихўишӣу кунҷи саломати вассалом

گوشه بیخویشی و کنج سلامت والسلام