Ганҷии сети нақди фақр ки онро тлсмҳост

گنجی ست نقد فقر که آن را طلسمهاست

Мушкилтарин тилисми тилисми вуҷӯди мост

مشکل ترین طلسم طلسم وجود ماست

Осони мгири кор ки дар сини ин тилисм

آسان مگیر کار که در سین این طلسم

Дандонае ки бинӣ дандон аждаҳост

دندانه ای که بینی دندان اژدهاست

Нодир буд ки даст диҳад фатҳи ин тилисм

نادر بود که دست دهد فتح این طلسم

Онро ки не ба дасти иродат калид лост

آن را که نی به دست ارادت کلید لاست

Чли сол боядат ки биҷунбоне ин калид

چل سال بایدت که بجنبانی این کلید

Гар ҳаргизати кушодани ин қуфл муддаост

گر هرگزت گشادن این قفل مدعاست

Тасвири ло ба сӯрати миқроз баҳр чист

تصویر لا به صورت مقراض بهر چیست

Яъне барои қатъи таъаллуқи зи мосўост

یعنی برای قطع تعلق ز ماسواست

Нури қадами зи рахна ло мекунад тулӯъ

نور قدم ز رخنه لا می کند طلوع

Хуши хонаи дилӣ ки азон рахнаи пари зёст

خوش خانه دلی که ازان رخنه پر ضیاست

Ёбад раҳ бурун шуд азон рахнаи оқибат

یابد ره برون شد ازان رخنه عاقبت

Ҳар кас ба ҳабс ҳастӣ худ монда мубталост

هر کس به حبس هستی خود مانده مبتلاست

Ҳаст он Асои шқ шуда аз бас ки дили бадв

هست آن عصای شق شده از بس که دل بدو

Бо нафас дар муҳориба бо дев дар ғзост

با نفس در محاربه با دیو در غزاست

Зинҳор кон Асо манеҳ аз каф ки чун кулем

زینهار کان عصا منه از کف که چون کلیم

Фиръавни ту забун шуда охир бидон Асост

فرعون تو زبون شده آخر بدان عصاست

Паҳлавии ҳам дудор буд шакли локзон

پهلوی هم دودار بود شکل لاکزان

Мақсӯди заҷр ҳар дағалу қаҳр ҳар дағост

مقصود زجر هر دغل و قهر هر دغاست

Доне ки он дағо ва дағал кист нафасу дев

دانی که آن دغا و دغل کیست نفس و دیو

Кин саркашеда зи амри ҳақи он сухра ҳавост

کین سرکشیده ز امر حق آن سخره هواست

Омад ду шохи ло чу ду ангушти муттасил

آمد دو شاخ لا چو دو انگشت متصل

Солик ба он зи риштаи ваҳдати гиреҳи гшост

سالک به آن ز رشته وحدت گره گشاست

Зон ришта чун гиреҳ бигушоед бидонади онк

زان رشته چون گره بگشاید بداند آنک

Ҷуз ришта нест он ки ба сӯрат гиреҳ намост

جز رشته نیست آن که به صورت گره نماست

Зон ришта кун каманди сӯии авҷи нестӣ

زان رشته کن کمند سوی اوج نیستی

Гар аз ҳазиз ҳастят оҳанг иртиқост

گر از حضیض هستیت آهنگ ارتقاست

Фақраст роҳати ду ҷаҳони зинҳо азон

فقر است راحت دو جهان زینها ازان

Майл Гана макун ки Ганаи сӯрати ъност

میل غنا مکن که غنا صورت عناست

Роҳати ҳамин ба қофи қаноат буд балӣ

راحت همین به قاف قناعت بود بلی

Анқои ҳамаи ъност чу аз қоф худ ҷудост

عنقا همه عناست چو از قاف خود جداست

Ориятаст ҳар чаҳ диҳад гардиши сипеҳр

عاریت است هر چه دهد گردش سپهر

Ориз буд баёз ки аз гирд Асияст

عارض بود بیاض که از گرد آسیاست

Бетахт чун нишинад ва бетоҷ чун зайд

بی تخت چون نشیند و بی تاج چون زید

Он кӯ ба тахти хусрав ва аз тоҷи подшост

آن کو به تخت خسرو و از تاج پادشاست

Гӯи тахту тоҷи зеру зибри шӯ ки бок нест

گو تخت و تاج زیر و زبر شو که باک نیست

Дарвешро ки тоҷ намад тахт бӯрёст

درویش را که تاج نمد تخت بوریاست

Фармонраво магӯӣ касеро ки тири ҳукм

فرمانروا مگوی کسی را که تیر حکم

Бар мӯру пашша гар фиканд фӣ алмисл хатост

بر مور و پشه گر فکند فی المثل خطاست

Фармонраво касе сет ки маншури қудраташ

فرمانروا کسی ست که منشور قدرتش

ИФъли комаи ириду иҳкми комаи ишост

یفعل کما یرید و یحکم کما یشاست

Таквин ҳар мурод ки хоҳад ба қавл кун

تکوین هر مراد که خواهد به قول کن

Қавл куну вуҷӯди мкўни мъои мъост

قول کن و وجود مکون معا معاست

Ҳар зулматӣ ки ҳаст з норостӣ туаст

هر ظلمتی که هست ز ناراستی توست

Хурро гумаст соя чу дар ҳад устувост

خور را گم است سایه چو در حد استواست

Нафаси ту аз гунаҳи тиҳӣ аз дасти кӯтаҳии сет

نفس تو از گنه تهی از دست کوتهی ست

Аз дасти норсост ки бадкора порсост

از دست نارساست که بدکاره پارساست

Тирии сети каҷ шуда ки ба оташ буд сазо

تیری ست کج شده که به آتش بود سزا

Онро ки қад ба хизмат ҳамчун худии дўтост

آن را که قد به خدمت همچون خودی دوتاست

Дар тоъати худои ду то шӯ ки то камон

در طاعت خدای دو تا شو که تا کمان

Каҷ нест нест дар назари эътибори рост

کج نیست نیست در نظر اعتبار راست

Нафаси туро хариди ҳақ аз баҳри бандагӣ

نفس تو را خرید حق از بهر بندگی

Тасдиқи ин муомила « ани аллоҳи уштурӣ » сет

تصدیق این معامله «ان الله اشتری » ست

Ғули сохтани зи тавқи ҳаво то наҳй ба зулм

غل ساختن ز طوق هوا تا نهی به ظلم

Бар бандаи худоӣ на дأби аввалии алнҳии сет

بر بنده خدای نه دأب اولی النهی ست

Хуши дори ҳолро ба халосии зи қайди хеш

خوش دار حال را به خلاصی ز قید خویش

Коиндаҳу гузаштаи ғамафзо ва ғусса зост

کاینده و گذشته غم افزا و غصه زاست

Ҳошо ки ҳол хуш диҳадат рӯ чу кори ту

حاشا که حال خوش دهدت رو چو کار تو

Гуҳи фикри мо иҷии гуҳии зикри мо мзии сет

گه فکر ما یجی گهی ذکر ما مضی ست

Бигузар зи худ ки пар нашавад аз ҳавои ҳў

بگذر ز خود که پر نشود از هوای هو

Ҳар кас ки неи анои дилаши холӣ аз аност

هر کس که نی انای دلش خالی از اناست

Гар арра ?ут ниҳанд ба сари сари макаш ки он

گر اره ات نهند به سر سر مکش که آن

Бар фарқи фақри конгресс тоҷ кибриёст

بر فرق فقر کنگره تاج کبریاست

Вар ханҷарат зананд ба дили дили буна ки он

ور خنجرت زنند به دل دل بنه که آن

Дарҳо кушода бар дилат аз олам бақост

درها گشاده بر دلت از عالم بقاست

Дар ҳар қадам мапоӣ ки мақсад на мунтаҳии сет

در هر قدم مپای که مقصد نه منتهی ست

Дар ҳар гузари моии сет ки раҳро на мунтаҳост

در هر گذر مای ست که ره را نه منتهاست

Гар неи раҳеи сети ин ки ниҳоят пазир нест

گر نی رهی ست این که نهایت پذیر نیست

Онро ки муҳтадии сет чаҳ ҳоҷат ба аҳдност

آن را که مهتدی ست چه حاجت به اهدناست

Эмини мзӣ ки кунад шӯри борагии саъй

ایمن مزی که کند شور بارگی سعی

Гар зонка заҷри соӣқи хавфаш на аз қафост

گر زانکه زجر سائق خوفش نه از قفاست

Навмед ҳам мабош ки берун равад зи роҳ

نومید هم مباش که بیرون رود ز راه

Гар неи зимом ӯ ба каф қоид раҷост

گر نی زمام او به کف قائد رجاست

Раҳро миёни хавфу раҷои рӯ ки дар хабар

ره را میان خوف و رجا رو که در خبر

« хироломўри аўстҳо » қавли Мустафои сет

«خیرالامور اوسطها» قول مصطفی ست

Омад садои бонги ҷинозаи зи сўби шаҳр

آمد صدای بانگ جنازه ز صوب شهر

Мо ва туро ба хон аҷали он садо салост

ما و تو را به خوان اجل آن صدا صلاست

Май тарсӣ аз фанои худ охири зи суфиён

می ترسی از فنای خود آخر ز صوفیان

Бишинав ки гуфтаанд бақо аз пай фаност

بشنو که گفته اند بقا از پی فناست

Не аз фаност тарси ту аз занг ҳастӣ аст

نی از فناست ترس تو از زنگ هستی است

Коиинаҳи ҳақиқати онро зи худ накост

کآیینه حقیقت آن را ز خود نکاست

Ахлоқи неку бади ҳама тухмаст ва ту замин

اخلاق نیک و بد همه تخم است و تو زمین

Аҳволи охирати зи ту рўиндаҳ чун гёст

احوال آخرت ز تو روینده چون گیاست

Тухмӣ ки дар замин буд охири ҳамон дамад

تخمی که در زمین بود آخر همان دمد

Гар арғавону лола вагар сайру гндност

گر ارغوان و لاله و گر سیر و گندناست

Бошад ҳавои нафаси ъФн зу фирор кун

باشد هوای نفس عفن زو فرار کن

Чун рӯҳро уфӯнати он моя вабост

چون روح را عفونت آن مایه وباست

Каср батон миллат куфр ояд аз халил

کسر بتان ملت کفر آید از خلیل

Қаҳри қувои нафаси қавии кори ақўёст

قهر قوای نفس قوی کار اقویاست

Озори ҷӯи азиз буд лутфи хуии хор

آزار جو عزیز بود لطف خوی خوار

Ин сети табъи даҳри дилат музтариб чарост

این ست طبع دهر دلت مضطرب چراست

Мусталзими мамот буд заҳр ва қӣматӣ аст

مستلزم ممات بود زهر و قیمتی است

Сармояи ҳаёт буд об ва кам баҳост

سرمایه حیات بود آب و کم بهاست

Ҷўъи басту азлату сҳру самти чори рукн

جوع بست و عزلت و سهر و صمت چار رکن

Зини чори рукни қасри вилоят қавӣ банност

زین چار رکن قصر ولایت قوی بناست

Зини чор чора нест касеро ки ҳимматаш

زین چار چاره نیست کسی را که همتش

Дар соҳати замини дили ин турфа қаср хост

در ساحت زمین دل این طرفه قصر خاست

Хоҳии садои фақр ту гирад ҳамаи ҷаҳон

خواهی صدای فقر تو گیرد همه جهان

Кам хур ки аз даруни тиҳии кӯси пурсадост

کم خور که از درون تهی کوس پرصداست

Муътоди шӯ ба ҳукми тҷўътарӣ агар

معتاد شو به حکم تجوع تری اگر

Дар дили туро мутолиба давлат лақост

در دل تو را مطالبه دولت لقاست

Баҳри фироқи дили талаб ганҷ ме кунӣ

بهر فراغ دل طلب گنج می کنی

Он ганҷро ки май талабӣ кунҷ инзивост

آن گنج را که می طلبی کنج انزواست

Халқи аждаҳоу суҳбаташони коми аждаҳо

خلق اژدها و صحبتشان کام اژدها

Аз коми аждаҳо ба ҳияли растан аз дҳост

از کام اژدها به حیل رستن از دهاست

Дар дидаи майли хоб буд майли чашми дил

در دیده میل خواب بود میل چشم دل

Чашми дилати зи офати ин майл бе ҷилост

چشم دلت ز آفت این میل بی جلاست

Гардӣ ба дида аз раҳ бехобӣ ар кашӣ

گردی به دیده از ره بی خوابی ار کشی

Равшан шавад ба чашми дилати кон чаҳ тўтёст

روشن شود به چشم دلت کان چه توتیاست

Дар самти ҷӯи наҷот ки ҳукмӣ ки оқибат

در صمت جو نجات که حکمی که عاقبت

Бар шарти ман самт мутараттиб шавад наҷосат

بر شرط من صمت مترتب شود نجاست

Нақшии сет бе саботи сухани каши паии ҳавас

نقشی ست بی ثبات سخن کش پی هوس

Калаки забон рақам зада бар сафҳа ҳавост

کلک زبان رقم زده بر صفحه هواست

Бартари азин ҳама чаҳ буд ҷусту ҷӯии пер

برتر ازین همه چه بود جست و جوی پیر

Перӣ ки пой бар пай перон пешвост

پیری که پای بر پی پیران پیشواست

Перӣ ки дар ифозаи нури офтобу моҳ

پیری که در افاضه نور آفتاب و ماه

Пеши замири анвар ӯ камтар аз сҳост

پیش ضمیر انور او کمتر از سهاست

Перӣ ки дар ҷаҳони бурун аз замон ӯ

پیری که در جهان برون از زمان او

На партави сабоҳ ва на торикии мсост

نه پرتو صباح و نه تاریکی مساست

Перӣ ки чун з пастӣ ҳастӣ кунад урӯҷ

پیری که چون ز پستی هستی کند عروج

Наълин пои ҳиммат ӯ тоҷ арш сост

نعلین پای همت او تاج عرش ساست

Перӣ ки чун зи нуктаи ихлос дам занад

پیری که چون ز نکته اخلاص دم زند

Ихлоси мухлисони ҳама дар ҷанби он раёсат

اخلاص مخلصان همه در جنب آن ریاست

Перӣ ки ҷазби ҳиммат ӯ дркшди ту ро

پیری که جذب همت او درکشد تو را

Яксар ба олимӣ ки на арзаст ва не самост

یکسر به عالمی که نه ارض است و نی سماست

Дар қайди тинатӣ чаҳ кунад бо ту ҷазби пер

در قید طینتی چه کند با تو جذب پیر

Киро з гул кашӣдан не табъ каҳрабост

که را ز گل کشیدن نی طبع کهرباست

Неи неи қиёсро бҳли ӣнҷо ки ҷазби пер

نی نی قیاس را بهل اینجا که جذب پیر

Аввал кашӣданат зи гул ва обаш иқтизост

اول کشیدنت ز گل و آبش اقتضاست

Чун зи обу гул халос шудӣ май баради ту ро

چون ز آب و گل خلاص شدی می برد تو را

То авҷи ломакон ки дар ӯ арш зер пост

تا اوج لامکان که در او عرش زیر پاست

Ҷомӣ ба гуфт ва гӯ макун исботи фақр аз онк

جامی به گفت و گو مکن اثبات فقر از آنک

Исботи он иқомати бурҳони антқост

اثبات آن اقامت برهان انتقاست

Паҳлу басаст лавҳу неи бӯрёи қалам

پهلو بس است لوح و نی بوریا قلم

Дар шарҳи ранҷи шаб ки з бе бистарии ту рост

در شرح رنج شب که ز بی بستری تو راست

Дардӣ ки шаби сари ту з беболшӣ кашад

دردی که شب سر تو ز بی بالشی کشد

Зери сари ту санг бар он дарди сари гўост

زیر سر تو سنگ بر آن درد سر گواست

Даъвӣ кунӣ ки пер шудам зери бори дил

دعوی کنی که پیر شدم زیر بار دل

Бурҳони мустақӣми барин даъвӣ инҳиност

برهان مستقیم برین دعوی انحناست

Қавли забону фикри хирад сӯратасту бас

قول زبان و فکر خرد صورت است و بس

Онҷо ки сари фақр буд ин ҳамаи ҳбост

آنجا که سر فقر بود این همه هباست

Гар сари фақр боядат аз хоҷае талаб

گر سر فقر بایدت از خواجه ای طلب

Каз сари фақр сар зада аз кисват Ганаст

کز سر فقر سر زده از کسوت غناست

Он хоҷае ки хон карам то кашида аст

آن خواجه ای که خوان کرم تا کشیده است

Ҳар ҷои шаҳии сет бар дар даҳлез ӯ гадост

هر جا شهی ست بر در دهلیز او گداست

Набӯд зи шаръи ҷунбишу ором ӯ бурун

نبود ز شرع جنبش و آرام او برون

ӯ муқтадау хоҷа кунин муқтадост

او مقتدی و خواجه کونین مقتداست

Чун дар замонаи нусрати дайни Маҳмадӣ

چون در زمانه نصرت دین محمدی

ӯ кардааст Носири дайнаш лақаб сазост

او کرده است ناصر دینش لقب سزاست

Гӯям ба ваҷҳи тъмиаҳи номаш на ошкор

گویم به وجه تعمیه نامش نه آشکار

Зеро ки табъи аҳли адабро азон абост

زیرا که طبع اهل ادب را ازان اباست

Чун шасти дили зи аҷаби дамад зу шамеми фақр

چون شست دل ز عجب دمد زو شمیم فقر

Зон рӯи шмомаҳи сон ба ядуллоҳ гирифта ҷост

زان رو شمامه سان به یدالله گرفته جاست

Ҳамчун шмомаҳ бар сари дасташ гирифта аст

همچون شمامه بر سر دستش گرفته است

Фазли азал чу аз нафасаши буи фақр хост

فضل ازل چو از نفسش بوی فقر خاست

Чашми умеди халқи ҳама гарчи сӯй ӯст

چشم امید خلق همه گرچه سوی اوست

Чашми шуҳуд ӯ зи ҳамаи халқ бар худост

چشم شهود او ز همه خلق بر خداست

Амвоҷи баҳр кӣ шавад ӯро ҳиҷоби баҳр

امواج بحر کی شود او را حجاب بحر

Бо баҳр беҳиҷоб чу ҷон вай ошност

با بحر بی حجاب چو جان وی آشناست

Деҳқон ин сарост вале аз камоли ҳзм

دهقان این سراست ولی از کمال حزم

Анбор карда ҳосили худро дар он сарост

انبار کرده حاصل خود را در آن سراست

Кораш ҳростаст агар нғлтм худ ӯст

کارش حراثت است اگر نغلطم خود اوست

Он ҳорисӣ ки дода нишон хатм анбиёст

آن حارثی که داده نشان ختم انبیاست

Дар мазраъи сулӯки зи борони файз ӯ

در مزرع سلوک ز باران فیض او

Тухми иродати ҳама дар нашав ва дар намост

تخم ارادت همه در نشو و در نماست

Чун калак ӯ матоъ хато оварад ба рӯм

چون کلک او متاع خطا آورد به روم

Мнқоди хат ӯ з дар рӯм то хатост

منقاد خط او ز در روم تا خطاست

Бас норавост бар хаташи ангушт чун азу

بس نارواست بر خطش انگشت چون ازو

Ҳоҷоти олимӣ ба ду ангушт хат равост

حاجات عالمی به دو انگشت خط رواست

Зин гуфта қасди ман на адоӣ саноӣ ӯст

زین گفته قصد من نه ادای ثنای اوست

Бар офтоби шаби пурҳро кӣ ҳад саност

بر آفتاب شب پره را کی حد ثناست

Гуяд нишони зи партави хуршеди шаби пурҳ

گوید نشان ز پرتو خورشید شب پره

Яъне ки рустаи чашми ман аз зулмати ъмии сет

یعنی که رسته چشم من از ظلمت عمی ست

Врнӣ дар он мақом ки хуршед анвар аст

ورنی در آن مقام که خورشید انور است

Он қӯташ ки чашм ба боло кунад куҷост

آن قوتش که چشم به بالا کند کجاست

зи итноб дар сухан чу муяссар наме шавад

ز اطناب در سخن چو میسر نمی شود

Ъад шамоилаш ки мубарро аз интиҳост

عد شمایلش که مبرا از انتهاست

Шуд вақти онкӣ хатм кунад бар дуоӣ ӯ

شد وقت آنکه ختم کند بر دعای او

Зеро дуоӣ ӯ ҳамаи офоқро дуост

زیرا دعای او همه آفاق را دعاست

То бар миси вуҷӯди мурӣди камоли ҷӯй

تا بر مس وجود مرید کمال جوی

Фари ҳузури пери мукаммал чу кимиёст

فر حضور پیر مکمل چو کیمیاست

Ммдўди боди сояи фари ҳузур ӯ

ممدود باد سایه فر حضور او

Бар фарқ ҳар ки рӯй дилаш дар раҳи ҳудои сет

بر فرق هر که روی دلش در ره هدی ست