Чу шопӯри ин чунин найранг бар сохт
چو شاپور این چنین نیرنگ بر ساخت
Ба ғайбати ончунон шатранҷҳо бохт
به غیبت آنچنان شطرنج ها باخت
Яке тӯмор наққошона багушӯд
یکی طومار نقاشانه بگشود
Ки ҳар нақшӣ ки май хоҳӣ дар ӯ буд
که هر نقشی که می خواهی در او بود
Гирифт ӯ як сари роҳӣ ва бинишаст
گرفت او یک سر راهی و بنشست
Гирифтаи гӯшаи тӯмор дар даст
گرفته گوشه طومار در دست
На тӯморӣ , ҷаҳонии пари аҷоиб
نه طوماری، جهانی پر عجایب
Аҷоиб чаҳ ғароиб дар ғароиб
عجایب چه غرایب در غرایب
Дар он тӯмори бади нақши ҳамаи чиз
در آن طومار بد نقش همه چیز
Кашида дар миёнаи нақши парвиз
کشیده در میانه نقش پرویز
Чу он хубон бидон манзили расиданд
چو آن خوبان بدان منزل رسیدند
Аннани асбҳоро вокшиднд
عنان اسبها را واکشیدند
Чу ширини нақш ӯ ваон нақшҳо дид
چو شیرین نقش او وان نقشها دید
Чу бед аз ёди сарв хеш ларзид
چو بید از یاد سرو خویش لرزید
Бигуфташ кистӣ ва аз куҷое
بگفتش کیستی و از کجایی
Ки ёбам аз ту буии ошноӣ
که یابم از تو بوی آشنایی
Чаҳ номӣ , вази кадомин сарзаминӣ
چه نامی، وز کدامین سرزمینی
Ҳамоно моне аз шаҳри чинӣ
همانا مانیی از شهر چینی
Ҷавобаш дод шопӯри сухани дон
جوابش داد شاپور سخن دان
Ки роз худ надорам аз ту пинҳон
که راز خود ندارم از تو پنهان
Ман он устодами андари нақш созӣ
من آن استادم اندر نقش سازی
Ки Мониро даҳум дар нақш , бозӣ
که مانی را دهم در نقش، بازی
Макун дар сӯрат аз Монии қиёсам
مکن در صورت از مانی قیاسم
Ки ман сӯратгарӣ маънӣ шиносам
که من صورتگری معنی شناسم
Ту ҳар сӯрат ки бинмое тамомаш
تو هر صورت که بنمایی تمامش
Бигӯям кист ӯ ва чист номаш
بگویم کیست او و چیست نامش
Чу ширин дид аз дилбари нишоне
چو شیرین دید از دلبر نشانی
Фурӯд омад дар он манзили замонӣ
فرود آمد در آن منزل زمانی
Гирифт он гӯшаи тӯмор дар даст
گرفت آن گوشه طومار در دست
Бар шопӯри ширин кор бинишаст
بر شاپور شیرین کار بنشست
Якояки нақш аз тӯмор май ҷуст
یکایک نقش از طومار می جست
Ба оби дидаи он тӯмор май шаст
به آب دیده آن طومار می شست
Чу як як сӯрат аз рӯй хирад дид
چو یک یک صورت از روی خرد دید
Назар бикшод ногуҳи нақш худ дид
نظر بگشاد ناگه نقش خود دید
Чунон девона гардид он парии зод
چنان دیوانه گردید آن پری زاد
Ки шуд чун дӯду оташ дар вай афтод
که شد چون دود و آتش در وی افتاد
Бигуфташ бозгу кин сӯрат кист
بگفتش بازگو کاین صورت کیست
Куҷо дорад мақому ном ӯ чист
کجا دارد مقام و نام او چیست
Ҷавобаш дод шопӯри ҷаҳони байн
جوابش داد شاپور جهان بین
Ки эй танги шукр яъне ки ширин
که ای تنگ شکر یعنی که شیرین
Чаҳ май пурсӣ , азин сӯрат чаҳ гӯям
چه می پرسی، ازین صورت چه گویم
Ки ман ҳам ҳамчуи ту ҳайрон ӯем
که من هم همچو تو حیران اویم
Ту ин касро ки пурсӣ ҳаст шоҳӣ
تو این کس را که پرسی هست شاهی
Буд аз тухмаи ҷамшеди моҳӣ
بود از تخمه جمشید ماهی
Рахш моҳӣаст аммо дар тамомӣ
رخش ماهیست اما در تمامی
Нависад Юсуфаши хати ғуломӣ
نویسد یوسفش خط غلامی
Хаташи мишкӣ буд лолоаши анбар
خطش مشکی بود لالاش عنبر
Қадаши сервисати хуршедяш бар сар
قدش سرویست خورشیدیش بر سر
Сипоҳи кокулаши сад дили шикаста
سپاه کاکلش صد دل شکسته
Хами зулфаши ҳазор ашкстаҳи баста
خم زلفش هزار اشکسته بسته
Ба тоқи абрӯяши чашмони ғаммоз
به طاق ابرویش چشمان غماز
Ду то тарканд ҳар як новак андоз
دو تا ترکند هر یک ناوک انداز
Камони абрӯяши ҳангом дидан
کمان ابرویش هنگام دیدن
зи ман Монӣ намеёрад кашӣдан
ز من مانی نمی یارد کشیدن
Ба покӣ , равиш , рӯй оби шаста
به پاکی، روش، روی آب شسته
Ҳанузаш гирди гул анбар наруста
هنوزش گرد گل عنبر نرسته
Ду зулфи саркашаш бероҳ гашта
دو زلف سرکشش بی راه گشته
Бидон рухҳо каманд моҳ гашта
بدان رخها کمند ماه گشته
Ман он нақшӣ ки хуршедаш ғулом аст
من آن نقشی که خورشیدش غلام است
Ба як моҳи аркшми корӣ тамом аст
به یک ماه ارکشم کاری تمام است
Агар неи ҷуръае зон лаъл хӯрдӣ
اگر نی جرعه ای زان لعل خوردی
Масеҳои мурдаро чун зинда кардӣ
مسیحا مرده را چون زنده کردی
Гуҳи ҳиҷо чу по дар мураккаби орад
گه هیجا چو پا در مرکب آرد
Ба рӯй рӯзи кирдори шаби орад
به روی روز کردار شب آرد
Чу Ковӯсаст гоҳи тоҷдорӣ
چو کاووس است گاه تاجداری
Ва зу рустами биомузади саворӣ
و زو رستم بیاموزد سواری
На борӯйиш барояд моҳу хуршед
نه بارویش برآید ماه و خورشید
На Кайхусрав буд чун ӯ на ҷамшед
نه کیخسرو بود چون او نه جمشید
зи мижгони ханҷараш дар трктозӣ
ز مژگان خنجرش در ترکتازی
Кунад дар рӯй хур , шамширбозӣ
کند در روی خور، شمشیربازی
Гуҳи ҳамла чу дасти орад ба ханҷар
گه حمله چو دست آرد به خنجر
Тан ӯу ҷаҳонии пари зи лашкар
تن او و جهانی پر ز لشکر
Хадангаш ҳаст сад фарсанги длдўз
خدنگش هست صد فرسنگ دلدوز
Самандаши бодро бошад так омӯз
سمندش باد را باشد تک آموز
Чу ногуҳи хотираши сайдии пазирад
چو ناگه خاطرش صیدی پذیرد
Камандаши оҳӯӣ хуршед гирад
کمندش آهوی خورشید گیرد
Ба чавгон бозӣ ояд чун ба майдон
به چوگان بازی آید چون به میدان
Барад аз чарх , гӯии ма ба чавгон
برد از چرخ، گوی مه به چوگان
Ба найза чун наад бар асби зин ро
به نیزه چون نهد بر اسب زین را
Рибоед ҳалқаи ангуштарин ро
رباید حلقه انگشترین را
Чу дасти андари камону тири ёзд
چو دست اندر کمان و تیر یازد
Ба нӯки тири мӯеро ду созад
به نوک تیر مویی را دو سازد
Ба зери рониши як асбаст гулранг
به زیر رانش یک اسب است گلرنگ
Ки ҳаряки гом ӯ бошад ду фарсанг
که هریک گام او باشد دو فرسنگ
Агар гӯям ки абраст он мадони саҳл
اگر گویم که ابر است آن مدان سهل
Ки барқаш май ҷаҳд аз оташи наъл
که برقش می جهد از آتش نعل
Зира чун афканд аз зулфи брдўш
زره چون افکند از زلف بردوش
Кунад маро ба хӯбии ҳалқа дар гӯш
کند مه را به خوبی حلقه در گوش
Ба фару ҳишмату ҷоҳу ҷавонӣ
به فر و حشمت و جاه و جوانی
Сулаймонии сети андари Комронӣ
سلیمانی ست اندر کامرانی
Ба васфаш ҳар дар , эй дилбар ки сифтам
به وصفش هر در، ای دلبر که سفتم
Ҳануз аз сад ҳазорон як нагуфтам
هنوز از صد هزاران یک نگفتم
Буд ин васф ва хусрав ҳаст номаш
بود این وصف و خسرو هست نامش
Чаҳ хусрав балки Кайхусрав , ғуломаш
چه خسرو بلکه کیخسرو، غلامش
Мақоми хусравон маъвоӣ дорад
مقام خسروان ماوای دارد
Ҳамеи тахти мдоин ҷой дорад
همی تخت مداین جای دارد
Ба меҳр туаст ҳамчун субҳи содиқ
به مهر توست همچون صبح صادق
Шуда бар чеҳраи ?ути нодидаи ошиқ
شده بر چهره ات نادیده عاشق
Ба доғати рӯзу шаб май сӯзад аз ғам
به داغت روز و شب می سوزد از غم
Надорад рӯзу шаби ороми як дам
ندارد روز و شب آرام یک دم
Ба ғами хезади ҳама боғам нишинад
به غم خیزد همه باغم نشیند
Чаҳ хоҳад кард агар рӯят набинад
چه خواهد کرد اگر رویت نبیند
Туро нодида инҳо шуд хаёлаш
تو را نادیده اینها شد خیالش
Чу бинад чун буд худгӯии ҳолаш
چو بیند چون بود خودگوی حالش
Шунида бошӣ эй нури ду дида
شنیده باشی ای نور دو دیده
Шунида кӣ буд ҳаргиз чу дида
شنیده کی بود هرگز چو دیده
Чу инҳо хонд шопӯри ҷҳонсўз
چو اینها خواند شاپور جهانسوز
Ту гуфтӣ шуд шаби ҳиҷрон ӯ рӯз
تو گفتی شد شب هجران او روز
зи рӯе шод шуду з рӯй дигар
ز رویی شاد شد و ز روی دیگر
Чунон шуд каз ғамаш шуд дӯдаш аз сар
چنان شد کز غمش شد دودش از سر
Ки дайраст ин мисли кандар миёнаст
که دیرست این مثل کاندر میانست
Ки ҳар чаҳ он суди дил , шаш розёнст
که هر چه آن سود دل، شش رازیانست
Пас онгаҳ гашт на мурда на зинда
پس آنگه گشت نه مرده نه زنده
Ба худ печон чу мори тири хӯрда
به خود پیچان چو مار تیر خورده
Чунон тири ғамаш дар сина бинишаст
چنان تیر غمش در سینه بنشست
Ки аз пои аўФтод ва рафт аз даст
که از پای اوفتاد و رفت از دست
Чу шопӯр парӣ хон ончунон дид
چو شاپور پری خوان آنچنان دید
Ки якбори он парӣ девона гардид
که یکبار آن پری دیوانه گردید
Бадв гуфто машав якбора аз даст
بدو گفتا مشو یکباره از دست
Ки ин кори туро андеша ( эй ) ҳаст
که این کار تو را اندیشه (ای) هست
Бибояд рафт ва кардани аввалати зуд
بباید رفت و کردن اولت زود
Маин бонӯиро аз хеши хушнӯд
مهین بانوی را از خویش خشنود
Ба шарти онкии дории рози пинҳон
به شرط آنکه داری راز پنهان
Набошӣ ҳеҷ азин ҳолати парешон
نباشی هیچ ازین حالت پریشان
Ва зу хоҳии иҷозаи сӯии нахҷӣр
و زو خواهی اجازه سوی نخجیر
Ки картро биҷуз ин нест тадбир
که کارت را بجز این نیست تدبیر
Чу кардӣ ин чунин зу хоҳи шабдиз
چو کردی این چنین زو خواه شبدیز
Бар ӯ биншин бирав то пеши парвиз
بر او بنشین برو تا پیش پرویز
Сипаҳи бгдор бо ганҷу хзоин
سپه بگدار با گنج و خزاین
Бирав танҳо тана , сӯии мдоин
برو تنها تنه، سوی مداین
Ту гуфтӣ рӯзро якбора ҷон рафт
تو گفتی روز را یکباره جان رفت
Аз он гуфт ва гузоришҳо ки шан рафт
از آن گفت و گزارشها که شان رفت
Хирад девона монад ва дар аҷаб шуд
خرد دیوانه ماند و در عجب شد
Дар он гуфт ва шунид он рӯз шаб шуд
در آن گفت و شنید آن روز شب شد