Саҳари кошки Зулайхо ҷумла полуд

سحر کاشک زلیخا جمله پالود

зи ховари хусрави хур чеҳра бинмуд

ز خاور خسرو خور چهره بنمود

На ҳиялатро маҷолӣ монад на рию

نه حیلت را مجالی ماند نه ریو

Парӣҳо гум шуданд аз суҳбати дев

پریها گم شدند از صحبت دیو

Ба сад ишваи парӣ рӯй парии зод

به صد عشوه پری روی پری زاد

Бар тахти маин бонӯи боистод

بر تخت مهین بانو بایستاد

Ба рухи моҳии зи маи сад бори беҳтар

به رخ ماهی ز مه صد بار بهتر

Ба қади сарвии ҳазораш ноз дар сар

به قد سروی هزارش ناز در سر

Ду зулфаш кард рух чун мор бар ганҷ

دو زلفش کرد رخ چون مار بر گنج

Ба ҳар як ғамзае як ноз ва сад ғанҷ

به هر یک غمزه ای یک ناز و صد غنج

Саманро аз бунафша тоб дода

سمن را از بنفشه تاب داده

Калла чаҳ бастау абрӯи кушода

کله چه بسته و ابرو گشاده

Ба бонӯ гуфт к-эии чашм аз ту равшан

به بانو گفت کای چشم از تو روشن

Чаҳ лутфат аз никуӣ нест бар ман

چه لطفت از نکویی نیست بر من

Чаҳ ғами кон аз барои ман нахурдӣ

چه غم کان از برای من نخوردی

Чаҳ некуии сети кон бо ман накардӣ

چه نیکویی ست کان با من نکردی

Дарин мавсим ки олам гулистонаст

درین موسم که عالم گلستانست

Замин дар соя сунбул ниҳонаст ,

زمین در سایه سنبل نهانست،

Ҳавас дорам ки рӯй орм ба нахҷӣр

هوس دارم که روی آرم به نخجیر

Ба дасти худ занам бар оҳӯёни тир

به دست خود زنم بر آهویان تیر

Вале хоҳам ки бонӯи зостўорӣ

ولی خواهم که بانو زاستواری

Диҳад шабдизам аз баҳри саворӣ

دهد شبدیزم از بهر سواری

Маин бонӯаш гуфт эй меҳрбонам

مهین بانوش گفت ای مهربانم

Ба дидори ту равшани ҷисм ( ва ) ҷонам

به دیدار تو روشن جسم(و)جانم

Туе аз мардумии чашми марои нур

تویی از مردمی چشم مرا نور

Ки бод аз рӯй хубати чашми бади давр

که باد از روی خوبت چشم بد دور

Ба нахҷӣр ар ҳавас дорӣ бирав тез

به نخجیر ار هوس داری برو تیز

Вале тарсам набошӣ марди шабдиз

ولی ترسم نباشی مرد شبدیز

Ки он дев оташӣ омад ҳавоӣ

که آن دیو آتشی آمد هوایی

Париро нест бо деви ошноӣ

پری را نیست با دیو آشنایی

Парӣ ҳаргиз нагашт аз дев хурсанд

پری هرگز نگشت از دیو خرسند

Ҳамон беҳтар ки бошад дев дар банд

همان بهتر که باشد دیو در بند

Нашуд аз деви ҳаргизи одамии шод

نشد از دیو هرگز آدمی شاد

Чаҳ нисбати девро бо одамии зод

چه نسبت دیو را با آدمی زاد

Парӣ рӯ гуфташ эй бонӯ махӯр ғам

پری رو گفتش ای بانو مخور غم

Ки дар чустии з мардон нестам кам

که در چستی ز مردان نیستم کم

Агар ту тоби майдонаши надорӣ

اگر تو تاب میدانش نداری

Диҳиш бо ман ки ҳангоми саворӣ ,

دهش با من که هنگام سواری،

Чунонаш сахт дар ин бум тозам

چنانش سخت در این بوم تازم

Ки аз нармяш ҳамчун муми созам

که از نرمیش همچون موم سازم

Пас онгаҳ гуфт бонӯяши ту доне

پس آنگه گفت بانویش تو دانی

Саворӣ кун бирав чун май туоне

سواری کن برو چون می توانی

Ба бонӯ чун савоб афтод райш

به بانو چون صواب افتاد رایش

Бишуд чун бод ва бигирифт аз ҳавояш

بشد چون باد و بگرفت از هوایش

Чу бар шабдиз қоим шуд парии зод

چو بر شبدیز قایم شد پری زاد

Ту гуфтӣ барги гулро май баради бод

تو گفتی برگ گل را می برد باد

Заҳр сӯяш шуданд он дилбарони ҳам

زهر سویش شدند آن دلبران هم

Яке бар пушти ашҳби як , бар адҳам

یکی بر پشت اشهب یک، بر ادهم

Дар он саҳрои якояк дар так ва тоз

در آن صحرا یکایک در تک و تاز

Намонданд аз вай ва аз аспи ваии боз

نماندند از وی و از اسپ وی باز

Ҳазор оҳӯ ба ҳар мижгони гирифта

هزار آهو به هر مژگان گرفته

Каманди мӯишони шерони гирифта

کمند مویشان شیران گرفته

Бидон саҳрои ҳамон сагҳои тозӣ

بدان صحرا همان سگهای تازی

Фитодаи ҷумла дар рӯбоҳи бозӣ

فتاده جمله در روباه بازی

Дар он нхҷиркоҳўи нофаи андохт

در آن نخجیرکآهو نافه انداخت

Касе касро зи бод ва гирд нашнохт

کسی کس را ز باد و گرد نشناخت

Чунон ширини сӯии сайдӣ ба так шуд

چنان شیرین سوی صیدی به تک شد

Ки ҷои гирди анбар бар фалак шуд

که جای گرد عنبر بر فلک شد

Дар он саҳрои пай ӯ тохти чандон

در آن صحرا پی او تاخت چندان

Ки гашт аз чашми аҳли сайди пинҳон

که گشت از چشم اهل صید پنهان

Пас онгаҳ духтарони он парии зод

پس آنگه دختران آن پری زاد

Шуданд андари раҳаши тозанда чун бод

شدند اندر رهش تازنده چون باد

Дигар пайкон қадамҳо баркашиданд

دگر پیکان قدمها برکشیدند

Давиданд аз пай ва гардиш надиданд

دویدند از پی و گردش ندیدند

На шабдизаши зи раҳ чун тир май барад

نه شبدیزش ز ره چون تیر می برد

Казон буму буриши тақдир май барад

کزان بوم و برش تقدیر می برد

Ҷаҳони даштии сет дар ваии одамии сайд

جهان دشتی ست در وی آدمی صید

Бадв ҳар як ба навъе монда дар қайд

بدو هر یک به نوعی مانده در قید

Ки дарини дашт аз бурно ва аз пер

که دراین دشت از برنا و از پیر

Яке берун нарафт аз ҳукми тақдир

یکی بیرون نرفت از حکم تقدیر

Куҷои барадяш аз раҳ , он саворӣ

کجا بردیش از ره، آن سواری

Агар не кардиаш тақдири ёрӣ

اگر نی کردی اش تقدیر یاری

Ҳар онкасро ки чизе сарнавишт аст

هر آنکس را که چیزی سرنوشت است

Расад пешаш агар хубаст ва зишт аст

رسد پیشش اگر خوب است و زشت است

Бад-ӣни асрори воқиф ҳар касе нест

بدین اسرار واقف هر کسی نیست

Ки ин сари ришта дар даст касе нест

که این سر رشته در دست کسی نیست

Ба роҳӣ ҳар касе хуш мезанад гом

به راهی هر کسی خوش می زند گام

Чаҳ медонад ки чун бошад саранҷом

چه می داند که چون باشد سرانجام

Чаҳ хуш зад ин мисли он пери густох

چه خوش زد این مثل آن پیر گستاخ

Ки бетақдир баррагӣ нафитад аз шох

که بی تقدیر برگی نفتد از شاخ

Чу тадбири ту бо тақдир шуд ҳеҷ

چو تدبیر تو با تقدیر شد هیچ

Машав бо риштаи тақдир дар печ

مشو با رشته تقدیر در پیچ

Пас аз рафтан рафиқон бозгаштанд

پس از رفتن رفیقان بازگشتند

Ҳама бо хӯни дили дмсози гаштанд

همه با خون دل دمساز گشتند

Шуданд аз кори ширини ҷумлаи ғамгин

شدند از کار شیرین جمله غمگین

Хабари бурданди бонӯро ки ширин

خبر بردند بانو را که شیرین

Агар чаҳ сайди оҳӯ беадад кард

اگر چه صید آهو بی عدد کرد

Расед оҳӯе ӯро сайд худ кард

رسید آهویی او را صید خود کرد

Маин бонӯи азин ғам ҷома зад чок

مهین بانو ازین غم جامه زد چاک

Ба сад зории з тахт афтод бар хок

به صد زاری ز تخت افتاد بر خاک

Замонии навҳа ва фарёдаш омад

زمانی نوحه و فریادش آمد

Вале аз хоби дида ёдаш омад

ولی از خواب دیده یادش آمد

Ки як шаби пеш аз он дар хоб дидӣ

که یک شب پیش از آن در خواب دیدی

Ки бозии ногуҳ аз дасташ паридӣ

که بازی ناگه از دستش پریدی

Пас аз рӯзии ду бо сайдии ҷаҳонгир

پس از روزی دو با صیدی جهانگیر

Ба дасташ омадӣ аз амри тақдир

به دستش آمدی از امر تقدیر

Чу бо ёд омадаш он хоби дида

چو با یاد آمدش آن خواب دیده

Аз он андӯҳу ғам гашт орамида

از آن اندوه و غم گشت آرمیده

Ба дили гуфто ки бесабрӣ нишоед

به دل گفتا که بی صبری نشاید

Ки дар кори одамиро сабр бояд

که در کار آدمی را صبر باید

Шавам дар собирии розӣу хушнӯд

شوم در صابری راضی و خشنود

Ки сабр омад калиди ганҷи мақсӯд

که صبر آمد کلید گنج مقصود

Маин бонӯи бадӣ зон ғами шабу рӯз

مهین بانو بدی زان غم شب و روز

Ба дили собир вале дар оташу сӯз

به دل صابر ولی در آتش و سوز

Гуҳӣ каз рӯй хеш ёд кардӣ

گهی کز روی خویش یاد کردی

Замонии навҳа ва фарёд кардӣ

زمانی نوحه و فریاد کردی

Дигар чун боз , дар он хоб дидӣ

دگر چون باز، در آن خواب دیدی

Шудӣ хомӯш ва икдм орамидӣ

شدی خاموش و یکدم آرمیدی

Бадии доими зи худ бегона гашта

بدی دایم ز خود بیگانه گشته

Парӣ рӯйонаш ҳам девона гашта

پری رویانش هم دیوانه گشته

зи баъд онкӣ афтод ин табоҳӣ

ز بعد آنکه افتاد این تباهی

Пас аз фармону тақдири илоҳӣ

پس از فرمان و تقدیر الهی

Чу аз ин сӯи дили аҳбоб хӯн шуд

چو از این سو دل احباب خون شد

Аз он сӯи ҳоли ширини байн ки чун ( шуд )

از آن سو حال شیرین بین که چون (شد)

Шабу рӯзи он парӣ чун бод ме рафт

شب و روز آن پری چون باد می رفت

Дамии ғамгини замонӣ шод ме рафт

دمی غمگین زمانی شاد می رفت

Сарви кораши гузашт аз шодӣу ғам

سرو کارش گذشت از شادی و غم

намехуфт ва намеосуд як дам

نمی خفت و نمی آسود یک دم

Ҷигари пари хӯн парешон гашта авқот

جگر پر خون پریشان گشته اوقات

Ҳамаи раҳ буд бо ҳақ дар муноҷот

همه ره بود با حق در مناجات

Гуҳӣ гуфтӣ ки ёрб чист тадбир

گهی گفتی که یارب چیست تدبیر

Ки саргардонами андари дасти тақдир

که سرگردانم اندر دست تقدیر

Дарин ҳолат чу тақдири ман аз туаст

درین حالت چو تقدیر من از توست

Ба ҳолами байн ки тадбири ман аз туаст

به حالم بین که تدبیر من از توست

Чаҳ хоҳӣ кард тадбирии бароям

چه خواهی کرد تدبیری برایم

Ба ғайр аз онкӣ бошӣ раҳнамоем

به غیر از آنکه باشی رهنمایم

Ҳаме нолид ва бетадбир ме сохт

همی نالید و بی تدبیر می ساخت

з худ мерафт ва бо тақдир ме сохт

ز خود می رفت و با تقدیر می ساخت

Гуҳӣ гуфтӣ худовандо ту доне

گهی گفتی خداوندا تو دانی

Ки бар ман талхи гашти ин зиндагонӣ

که بر من تلخ گشت این زندگانی

Баҳории даҳ , дайам наврӯзи гардон

بهاری ده، دی ام نوروز گردان

Ба фазли худ шабамро рўзгрдон

به فضل خود شبم را روزگردان

Мсўзм беш , аз доғи ҷудоӣ

مسوزم بیش، از داغ جدایی

Вазин торикӣам даҳ равшаноӣ

وزین تاریکی ام ده روشنایی

Ба лутфи хеш ҳал кун мушкилам ро

به لطف خویش حل کن مشکلم را

Бамурдам тоқатии бахши ин дилам ро

بمردم طاقتی بخش این دلم را

Пас аз он зорӣ ва он бе қарорӣ

پس از آن زاری و آن بی قراری

Дар он бечорагӣу сӯгворӣ

در آن بیچارگی و سوگواری

Ҳаме шуд роҳи андари тоб ва дар таб

همی شد راه اندر تاب و در تب

Ба рӯзаш то бар омад чордаҳи шаб

به روزش تا بر آمد چارده شب

Сипедаи дам ки хур сар зад зи кҳсор

سپیده دم که خور سر زد ز کهسار

Шуд аз олами сиёҳии нопадедор

شد از عالم سیاهی ناپدیدار

зи гашти шаб , дил маҳтоб шуд суст

ز گشت شب، دل مهتاب شد سست

Савори рӯз , рӯй аз гирди шаби шаст

سوار روز، روی از گرد شب شست

Гуҳии шодон ба сад дил , гоҳи ғамгин

گهی شادان به صد دل، گاه غمگین

Савори тезтак яъне ки ширин

سوار تیزتک یعنی که شیرین

Ба ҷое дилкаш ( ва ) хуррам фурӯ ронад

به جایی دلکش(و) خرم فرو راند

Ки дар зебоӣ ӯ ақли дармонд

که در زیبایی او عقل درماند

Чаҳ ҷое , ҷаннатӣ , ҷинат чаҳ бошад

چه جایی، جنتی، جنت چه باشد

Дар онҷои чашмаи кавсар чаҳ бошад

در آنجا چشمه کوثر چه باشد

Ҳаётии андрў зон сон ки доне

حیاتی اندرو زان سان که دانی

Ва зу дар хиҷлати оби зиндагонӣ

و زو در خجلت آب زندگانی

Чу дид он чашмаи он моҳи ҷҳонтоб

چو دید آن چشمه آن ماه جهانتاب

Рух худ дид чун маҳтоб дар об

رخ خود دید چون مهتاب در آب

Бидон чашмаи з ҳар сӯ чашм бикшод

بدان چشمه ز هر سو چشم بگشاد

Надид аз ҳеҷ сӯеи одамии зод

ندید از هیچ سویی آدمی زاد

Фурӯд омад зи аспи он шӯхи сармаст

فرود آمد ز اسپ آن شوخ سرمست

Дарахтии ҷуст ва пас шабдизро баст

درختی جست و پس شبدیز را بست

Пас онгаҳ як паранд аз буқча багушӯд

پس آنگه یک پرند از بقچه بگشود

Ба худ барбаст ва дар он об шуд зуд

به خود بربست و در آن آب شد زود

Чаҳ гӯям номи он чашма аз он гоҳ

چه گویم نام آن چشمه از آن گاه

Ки ӯ дар об шуд , шуд чашмаи моҳ

که او در آب شد، شد چشمه ماه

Аҷаб дорам ки аз маи тобаи моҳӣ

عجب دارم که از مه تابه ماهی

Тавонад гуфт каси васфаши кмоҳӣ

تواند گفت کس وصفش کماهی

Басои каси чашма моҳӣ шунида сет

بسا کس چشمه ماهی شنیده ست

Ба олами чашмаи маи каси надидаи сет

به عالم چشمه مه کس ندیده ست

Дигар хуршеди шаби роҳӣ ки пуед

دگر خورشید شب راهی که پوید

Шавад чун рӯзи рӯ зон чашма шавед

شود چون روز رو زان چشمه شوید

Шаби тираи маӣ равшан намӯдӣ

شب تیره مهی روشن نمودی

Даравгар донаи хашхош будӣ

درو گر دانه خشخاش بودی

Парии рӯи ғӯта Эй хӯрд андари он об

پری رو غوطه ای خورد اندر آن آب

Чунон кофтади миёни оби маҳтоб

چنان کافتد میان آب مهتاب

Ба ҳар борӣ ки сар аз оби барзад

به هر باری که سر از آب برزد

Ту гуфтӣ офтоб аз оби срзд

تو گفتی آفتاب از آب سرزد

зи чашмаи нур бар маҳтоб ме шуд

ز چشمه نور بر مهتاب می شد

Фалакро чашмҳо пар об ме шуд

فلک را چشمها پر آب می شد

Рахш дар об бо он ҷаъди сунбул

رخش در آب با آن جعد سنبل

Миёни оби рустаи сабзау гул

میان آب رسته سبزه و گل

Дар он чашма чу бар тани об май рехт

در آن چشمه چو بر تن آب می ریخت

Ба рӯй сим , марворид май бехат

به روی سیم، مروارید می بیخت

Ҳар обии кӯ аз он чашма ба сар кард

هر آبی کو از آن چشمه به سر کرد

Саросари пари зи марворид тар кард

سراسر پر ز مروارید تر کرد

Қад ӯ дар миёни чашма яксар

قد او در میان چشمه یکسر

Нишон медод аз тӯбоу кавсар

نشان می داد از طوبی و کوثر