зи баъди онкии хусрав шоҳ бодод

ز بعد آنکه خسرو شاه باداد

Сари Фарҳодро бо сангҳо дод

سر فرهاد را با سنگها داد

намешуд фикр ӯяш як дам аз дил

نمی شد فکر اویش یک دم از دل

Набӯд аз кор ӯ як лаҳзаи ғофил

نبود از کار او یک لحظه غافل

Набӯд аз муҳаррамонаши ҷамъ бисёр

نبود از محرمانش جمع بسیار

Ба ҷусту ҷӯии Ӯшони ғайри азин кор

به جست و جوی اوشان غیر ازین کار

Ки мегуфтанд бо хусрави ҳамаи роз

که می گفتند با خسرو همه راز

Яке норафта меомад яке боз

یکی نارفته می آمد یکی باز

Чу ҳол кӯҳкан гуфтанд бо шоҳ

چو حال کوهکن گفتند با شاه

Ки нисф аз бесутуни бардошт аз роҳ

که نصف از بیستون برداشت از راه

Дигар ширин чаҳ навъ омад ба пешаш

دگر شیرین چه نوع آمد به پیشش

Чигуна баради сӯии қасри хешаш

چگونه برد سوی قصر خویشش

Дарафтоди оташӣ дар шоҳи кишвар

درافتاد آتشی در شاه کشور

Каз он оташ бурун шуд дӯдаш аз сар

کز آن آتش برون شد دودش از سر

Бигуфто ӯ ки нимӣ кӯҳ барканд

بگفتا او که نیمی کوه برکند

Кунад он ним дигарро ба як чанд

کند آن نیم دیگر را به یک چند

Хилофи шарт кардан нест аҳсан

خلاف شرط کردن نیست احسن

Чаҳ созам бо вай ва бо шарт ӯ ман

چه سازم با وی و با شرط او من

Хилофи шарти баси кории сети душвор

خلاف شرط بس کاری ست دشوار

Ббоидкрди тадбирии дарин кор

ببایدکرد تدبیری درین کار

Пас онгаҳ сахт дар ин кори дармонд

پس آنگه سخت در این کار درماند

Надимонроу ёрони пеш худ хонд

ندیمان را و یاران پیش خود خواند

Чу ёронро ба маҷлис бо ҳам оварад

چو یاران را به مجلس با هم آورد

Дарин маънӣ ба эшон машварат кард

درین معنی به ایشان مشورت کرد

Ки ин Фарҳод насафӣ кӯҳи хороӣ

که این فرهاد نصفی کوه خارای

Ба зарби даст ва бозу кунад аз ҷой

به ضرب دست و بازو کند از جای

Чу аз дасти вай ин омад ба дидор

چو از دست وی این آمد به دیدار

Муайян шуд ки хоҳад кардан ин кор

معین شد که خواهد کردن این کار

Кунун ин корро тадбир чаҳ буд

کنون این کار را تدبیر چه بود

Пас аз тадбир , то тақдир чаҳ буд

پس از تدبیر، تا تقدیر چه بود

Чу хусрав гуфт ин , ёрони хусрав

چو خسرو گفت این، یاران خسرو

Аҷаби андеша Эй карданд бишинав

عجب اندیشه ای کردند بشنو

Чунин гуфтанд бо шоҳи ҷўонбхт

چنین گفتند با شاه جوانبخت

Ки эй лоиқ ба ту ҳам тоҷ ва ҳам тахт

که ای لایق به تو هم تاج و هم تخت

Ъҷўзиро бибояд кард пайдо

عجوزی را بباید کرد پیدا

Бадв додани зи шукри нону ҳалво

بدو دادن ز شکر نان و حلوا

Фиристодан ба сӯии бесутунаш

فرستادن به سوی بیستونش

Сӯии Фарҳод кардани раҳнамӯнаш

سوی فرهاد کردن رهنمونش

Ки чун онҷо расад гуяд ки мискин

که چون آنجا رسد گوید که مسکین

Чаҳ чандин мекунӣ ҷони баҳри ширин

چه چندین می کنی جان بهر شیرین

Ту он кас каз барояш мекунӣ ҷон

تو آن کس کز برایش می کنی جان

Азин дунёӣ фонӣ ёфт фармон

ازین دنیای فانی یافت فرمان

Ки чун ӯ башнавад ин , дар замонаш

که چون او بشنود این، در زمانش

Барояд бе сухани фии улҳоли ҷонаш

برآید بی سخن فی الحال جانش

Пас онгаҳ як ъҷўзии нобакорӣ

پس آنگه یک عجوزی نابکاری

Талаб карданд ва додандаш қарорӣ

طلب کردند و دادندش قراری

Кигар ин кор аз дастат барояд

که گر این کار از دستت برآید

Диҳемати хостаи чандон ки бояд

دهیمت خواسته چندان که باید

Чу бишунид ин сухан , Фрҳодкш , зуд

چو بشنید این سخن، فرهادکش،زود

Равона шуд сӯии Фарҳод чун дӯд

روانه شد سوی فرهاد چون دود

Ду нони гарми пари ҳалвои шукр

دو نان گرم پر حلوای شکر

Чаҳ ҳалвои шукр , каз заҳри бадтар

چه حلوای شکر، کز زهر بدتر

Ба ҳам печиди вонгаҳ бар миёни баст

به هم پیچید وانگه بر میان بست

Бар Фарҳод мискин рафт ва бинишаст

بر فرهاد مسکین رفت و بنشست

Баровард оҳи сардӣ онгаҳ аз дил

برآورد آه سردی آنگه از دل

Ки эй Фарҳод саъйат ҳаст ботил

که ای فرهاد سعیت هست باطل

Макун ин ҷон ки ширин рафт дар хок

مکن این جان که شیرین رفت در خاک

Ҷаҳонии марду занро кард ғамнок

جهانی مرد و زن را کرد غمناک

зи марг ӯ касаши сӯят гузар нест

ز مرگ او کسش سویت گذر نیست

зи баҳри ин аз он ҳолат хабар нест

ز بهر این از آن حالت خبر نیست

Ба олам шуд ҳадиси марг ӯ фош

به عالم شد حدیث مرگ او فاش

Ба ман доданд инак , нону ҳалвоаш

به من دادند اینک، نان و حلواش

Дареғи он қомату шаклу шамоил

دریغ آن قامت و شکل و شمایل

Ки бар ваии мард ва зан буданд моил

که بر وی مرد و زن بودند مایل

Дареғи он ҳайати дилҷӯии чолок

دریغ آن هیات دلجوی چالاک

Ки аз по ногаҳон афтод дар хок

که از پا ناگهان افتاد در خاک

Чу лухтӣ гуфт азин , бечораи Фарҳод

چو لختی گفت ازین، بیچاره فرهاد

Ба сар ғалатон шуд ва дар хок афтод

به سر غلطان شد و در خاک افتاد

Замонии нек аз худ рафту онгоҳ

زمانی نیک از خود رفت و آنگاه

Баровард аз дил оташ зада оҳ

برآورد از دل آتش زده آه

Ки оҳ ва сад ҳазор оҳ аз дили ман

که آه و صد هزار آه از دل من

Дареғ аз саъйҳои ботили ман

دریغ از سعی های باطل من

Гиреҳ аз мушкили ман бахт нагушӯд

گره از مشکل من بخت نگشود

Тамоми ин умри ман боди ҳаво буд

تمام این عمر من باد هوا بود

Дарин андешаи нғнўдми ҳамаи умр

درین اندیشه نغنودم همه عمر

Ба ҳарзаи боди паймӯдами ҳамаи умр

به هرزه باد پیمودم همه عمر

Аҷаби харсангии андар роҳам афтод

عجب خرسنگی اندر راهم افتاد

Ва зон саъй ман омад бод бар бод

و زان سعی من آمد باد بر باد

Чу лухтӣ гуфт азин Фарҳоди мискин

چو لختی گفت ازین فرهاد مسکین

Бидод аз доғи ширини ҷони ширин

بداد از داغ شیرین جان شیرین

Ҷаҳоно то кӣ ин дастони тарозӣ

جهانا تا کی این دستان طرازی

Ба дастон ҳар замони сад макр созӣ

به دستان هر زمان صد مکر سازی

Ки хоҳад ҷони зи дастати барад , чун ҷон

که خواهد جان ز دستت برد، چون جان

Набард аз дасти дастони ту дастон

نبرد از دست دستان تو دستان

Набинам дар ниҳодати ғайри бедод

نبینم در نهادت غیر بیداد

зи ту Фарҳоди каши фарёди фарёд

ز تو فرهاد کش فریاد فریاد

На танҳо рафт Фарҳод аз ту дар хок

نه تنها رفت فرهاد از تو در خاک

Ки киштии хусравони даҳрро пок

که کشتی خسروان دهر را پاک

Надодии ҳеҷ шаҳро дар ҷаҳони ташт

ندادی هیچ شه را در جهان طشت

Ки бозаши сари нбридӣ дар он ташт

که بازش سر نبریدی در آن طشت

з ширинӣ надид аз ту касе баҳр

ز شیرینی ندید از تو کسی بهر

Ки комашро накардӣ боз чун заҳр

که کامش را نکردی باز چون زهر

Бикуштӣ ҳар киро додӣ дамӣ зист

بکشتی هر که را دادی دمی زیست

Нахандид аз ту каси кӯ зор нагирист

نخندید از تو کس کو زار نگریست

Ғамиро аз дилӣ берун накардӣ

غمی را از دلی بیرون نکردی

Ки сад бориш дигар дил хӯн накардӣ

که صد بارش دگر دل خون نکردی

Чаҳ хуш зад ин мисли он марди боҳуш

چه خوش زد این مثل آن مرد باهوش

Ки чизеи кон баҳояш нест бифурӯш

که چیزی کان بهایش نیست بفروش

Матоъи даҳрро набӯд баҳоӣ

متاع دهر را نبود بهایی

Мхри онро ки натавон барад ҷое

مخر آن را که نتوان برد جایی

Мхр аз шарми ин колои даврон

مخر از شرم این کالای دوران

Кигар рӯзӣ шавад , нуқсон кунӣ зон

که گر روزی شود، نقصان کنی زان

Азин дунё ки яксар нақш ва зеб аст

ازین دنیا که یکسر نقش و زیب است

Махӯр бозӣ ки сар то по фиреб аст

مخور بازی که سر تا پا فریب است

Марв аз раҳи зи бозӣҳои айём

مرو از ره ز بازیهای ایام

Ки онро нест поёнии саранҷом

که آن را نیست پایانی سرانجام

Ба ҷон кӯш ва кун аз хотири бурунаш

به جان کوش و کن از خاطر برونش

Ки дунё нест чизе дар дарунаш

که دنیا نیست چیزی در درونش

Хаёлу хоби дунёро вуҷӯдӣ

خیال و خواب دنیا را وجودی

Манеҳ кандар зӣонаш нест судӣ

منه کاندر زیانش نیست سودی

МиФт аз риштаи айём дар печ

میفت از رشته ایام در پیچ

Ки чун вобинии он ҳеҷаст бар ҳеҷ

که چون وابینی آن هیچ است بر هیچ

Ба бозии замони зинҳори мгрў

به بازی زمان زنهار مگرو

Ки ҳар лаҳза кунад бозичае нав

که هر لحظه کند بازیچه ای نو

Бибин то хештанро дар набозӣ

ببین تا خویشتن را در نبازی

Ки доноён азин хӯрданд бозӣ

که دانایان ازین خوردند بازی

Бад-ӣни макора бо ҳикмат ба сар бар

بدین مکاره با حکمت به سر بر

Бимон бар ҷояшу бгдору бгдр

بمان بر جایش و بگدار و بگدر

Баӣ аз ваии мҷуи кӯро баӣ нест

بهی از وی مجو کو را بهی نیست

Мақолоташи биҷузи табл тиҳӣ нест

مقالاتش بجز طبل تهی نیست

Ҷаҳон набӯд ба ғайр аз ранҷу дардӣ

جهان نبود به غیر از رنج و دردی

Набошад охираши ҷузи оҳи сардӣ

نباشد آخرش جز آه سردی

Биё якбора кун ин роҳро тай

بیا یکباره کن این راه را طی

Ки шуд Ковӯси азуи маҳрӯм ва ҳам кӣ

که شد کاووس ازو محروم و هم کی

Набояд дар кафи ин дун забун шуд

نباید در کف این دون زبون شد

Казу тахти Фаридун сарнигӯн шуд

کزو تخت فریدون سرنگون شد

Махоҳ аз ӯу ганҷу мол ӯ Авн

مخواه از او و گنج و مال او عون

Ки пас маргаст аз қоруну фиръавн

که پس مرگ است از قارون و فرعون

Назар кардам зи одам то бад-ӣни дам

نظر کردم ز آدم تا بدین دم

Надид аз вай касе ҷузи меҳнату ғам

ندید از وی کسی جز محنت و غم

Касе гирданд аз ваии вақти худ шод

کسی گرداند از وی وقت خود شاد

Ки аз ваии ҳеҷ вақте новирди ёд

که از وی هیچ وقتی ناورد یاد

Мсиҳоўори рухи тобади азин дайр

مسیحاوار رخ تابد ازین دیر

Ба сӯии олам алавӣ кунад сайр

به سوی عالم علوی کند سیر

Ҷаҳон деваст ва дорад табъи оташ

جهان دیو است و دارد طبع آتش

Буд девонагонро дил бидон хуш

بود دیوانگان را دل بدان خوش

Ҷаҳони шаҳрии сети пар аз деви мардум

جهان شهری ست پر از دیو مردم

Марв дар вай вагар на май шӯии гум

مرو در وی وگر نه می شوی گم

Ту бо вай бад кун ар некии намояд

تو با وی بد کن ار نیکی نماید

Ба рӯйиш дар бабанд , ар бргшоид

به رویش در ببند، ار برگشاید

Мабар ҳаргизи мар ӯро ҳеҷ фармон

مبر هرگز مر او را هیچ فرمان

Ҳар он чизе ки гуяд кун , макун он

هر آن چیزی که گوید کن، مکن آن

Фалаки таштии сети моломол аз хӯн

فلک طشتی ست مالامال از خون

Замини даштии сет зу раҳ нест берун

زمین دشتی ست زو ره نیست بیرون

Бирав зини дашт дил баргир ва ин ташт

برو زین دشت دل برگیر و این طشت

Фурӯи шӯи дасти азин ташт ва азин дашт

فرو شو دست ازین طشت و ازین دشت

Ки медонад ки ин даври пёиӣ

که می داند که این دور پیایی

Бад-ӣн минвол хоҳад буд то кӣ ?

بدین منوال خواهد بود تا کی؟

Машав ошуфта аз ин барқу раъдаш

مشو آشفته از این برق و رعدش

Ки ҳкмтҳост дар ин наҳсу саъдаш

که حکمتهاست در این نحس و سعدش

Чу гардад куҳнаи давраш аз рўорў

چو گردد کهنه دورش از روارو

Ба сар гирад дигар раҳи даврӣ аз нав

به سر گیرد دگر ره دوری از نو

Ҷаҳони дошии сети конҷои хоки мардум

جهان داشی ست کانجا خاک مردم

Замонии кӯза май созанди вгаҳи хам

زمانی کوزه می سازند وگه خم

Фалакро кун қиёс аз чархи Фхор

فلک را کن قیاس از چرخ فخار

Ки ҳрдм зу шавад шаклии падедор

که هردم زو شود شکلی پدیدار

Замон ҳар гуҳ ки даврӣ бо сари орад

زمان هر گه که دوری با سر آرد

Занад чархӣу даврии дигари орад

زند چرخی و دوری دیگر آرد

Зҷмшидӣ ба заҳҳокӣ кунад сайр

زجمشیدی به ضحاکی کند سیر

Гуҳӣ дар шар гароед , гоҳ дар хайр

گهی در شر گراید، گاه در خیر

Махӯр бозӣ ки набӯд аз замони давр

مخور بازی که نبود از زمان دور

Ҳадиси Эраҷу афсонаи тӯр

حدیث ایرج و افسانه تور

Машав ғофил ки дидам ҳаст бисёр

مشو غافل که دیدم هست بسیار

Бурӣдаи сардарин ташти нигунсор

بریده سردرین طشت نگونسار

Агар бинии бадӣ аз даҳр , мхрўш

اگر بینی بدی از دهر، مخروش

Ки сарҳо рафт дар хӯни Сиёвуш

که سرها رفت در خون سیاووش

Мабош эмин агар кардӣ хатое

مباش ایمن اگر کردی خطایی

Ки хоҳӣ дид аз он охири ҷазое

که خواهی دید از آن آخر جزایی

Ки доно гуфтааст аз ҳӯшёрӣ

که دانا گفته است از هوشیاری

Кушандаро кашанди охир ба хорӣ

کشنده را کشند آخر به خواری

Бад аз хотир ба дркн зонка охир

بد از خاطر به درکن زانکه آخر

Шавад пӯшидаҳои даҳри зоҳир

شود پوشیده های دهر ظاهر

Салимӣ дар паноҳи ошиқии рӯ

سلیمی در پناه عاشقی رو

Казу машҳур шуд Фарҳоду хусрав

کزو مشهور شد فرهاد و خسرو

Мабош аз ишқи холии як замонӣ

مباش از عشق خالی یک زمانی

Ки як дам зу ҳамеи арзади ҷаҳонӣ

که یک دم زو همی ارزد جهانی

Мубини ҷузи меҳри ишқ аз кули заррот

مبین جز مهر عشق از کل ذرات

Ки дар ишқаст ақли оқилони мот

که در عشق است عقل عاقلان مات

Маҷозиро ндонӣ ишқи Фарҳод

مجازی را ندانی عشق فرهاد

Ки ишқӣ зон надорад ҳеҷ каси ёд

که عشقی زان ندارد هیچ کس یاد