Шбоҳнгоми кони оҳӯии ғаммоз

شباهنگام کان آهوی غماز

Бирафт аз дида бо сад ишвау ноз

برفت از دیده با صد عشوه و ناز

Аз он ғам шуд фалакро гиряи ғолиб

از آن غم شد فلک را گریه غالب

Чу хӯн шуд сар ба сари чашми кавокиб

چو خون شد سر به سر چشم کواکب

Ҳамаи шаб то ба рӯз азандау ғам

همه شب تا به روز از انده و غم

Яке наниҳод аз онҳо чашм бар ҳам

یکی ننهاد از آنها چشم بر هم

Сиёҳӣ бар сифедӣ , гашти чира

سیاهی بر سفیدی، گشت چیره

Ҷаҳон бар чашм хусрав кард тира

جهان بر چشم خسرو کرد تیره

Ду чашмаш бар мисоли субҳи хезон

دو چشمش بر مثال صبح خیزان

Шуд аз сӯзи даруни сайёраи резон

شد از سوز درون سیاره ریزان

Ҳамаи раҳ бо дили худ дар ҳикоят

همه ره با دل خود در حکایت

зи бахти тираи худ дар шикоят

ز بخت تیره خود در شکایت

зи даврони заҳр нокомӣ чашида

ز دوران زهر ناکامی چشیده

Ҷавоби талх , аз ширин шунида

جواب تلخ، از شیرین شنیده

зи ширинии дилаш бебаҳра гашта

ز شیرینی دلش بی بهره گشته

Даҳонаш талх чун хар Зуҳра гашта

دهانش تلخ چون خر زهره گشته

Шудаи ранги рух ва гардӣда овоз

شده رنگ رخ و گردیده آواز

Ба мастии рафта , махмури омадаи боз

به مستی رفته، مخمور آمده باز

Ба манзил норасида карда раҳи гум

به منزل نارسیده کرده ره گم

Хаҷал аз кори худ дар пеши мардум

خجل از کار خود در پیش مردم

Ду чашмаш хӯн фишон аз бе қарорӣ

دو چشمش خون فشان از بی قراری

Сарафканда ба пеш аз шармсорӣ

سرافکنده به پیش از شرمساری

Аз он ранҷ ва аз он захм ва аз он неш

از آن رنج و از آن زخم و از آن نیش

Фарс меронад ва ин мегуфт бо хеш

فرس می راند و این می گفت با خویش

Шудӣ эй дил надидӣ ҳосил аз ёр

شدی ای دل ندیدی حاصل از یار

Дариғо роҳи давру ранҷ бисёр

دریغا راه دور و رنج بسیار

Ҳамаи шаб бо ғами дил роҳ омад

همه شب با غم دل راه آمد

Саҳаргаҳи сӯй лашкаргоҳ омад

سحرگه سوی لشکرگاه آمد

Ба сӯй хайма рафт ва зон раҳи давр

به سوی خیمه رفت و زان ره دور

Бросўд ва талаб фармуд шопӯр

برآسود و طلب فرمود شاپور

Бар хешаш навозиш кард ва бинишонад

بر خویشش نوازش کرد و بنشاند

Якояки ҳоли худ пешаш фурӯ хонд

یکایک حال خود پیشش فرو خواند

Ки чун рафтам сӯии қасраши расидам

که چون رفتم سوی قصرش رسیدم

Сухан чун гуфтам аз вай чун шунидам

سخن چون گفتم از وی چون شنیدم

Пас онгаҳ рухи зи ман чун кард пинҳон

پس آنگه رخ ز من چون کرد پنهان

Бад-ӣн сон кард вақти ман парешон

بدین سان کرد وقت من پریشان

Чу бишунид ин сухани шопӯр аз шоҳ

چو بشنید این سخن شاپور از شاه

Бигуфто ғам махӯр шоҳо ки он моҳ

بگفتا غم مخور شاها که آن ماه

Ба нозӣ чанд агар омад ба рӯят

به نازی چند اگر آمد به رویت

Ниёзаш хоҳад овардан ба сӯят

نیازش خواهد آوردن به سویت

Маранҷ ар кард дар рӯй ту нозӣ

مرنج ار کرد در روی تو نازی

Ки бошад баъд ҳар нозии ниёзӣ

که باشد بعد هر نازی نیازی

Сабурӣ кун дарин ва бош ҳозир

صبوری کن درین و باش حاضر

Ки хуш гуфт , ин мисли он марди собир

که خوش گفت، این مثل آن مرد صابر

Ки аввал ҳар чаҳ ояд мушкилати он

که اول هر چه آید مشکلت آن

Таҳаммул кун ки охир , гардад осон

تحمل کن که آخر، گردد آسان

Нагардад каси пушаймон аз таҳаммул

نگردد کس پشیمان از تحمل

Таҳаммулро буд нақши таҷаммул

تحمل را بود نقش تجمل

Бадаши мшмр ки ҳар кӯи бади шуморад

بدش مشمر که هر کو بد شمارد

Надорад ҳеҷ агар сад ганҷ дорад

ندارد هیچ اگر صد گنج دارد

Таҳаммули ҷӯйу сабровар фарои пеш

تحمل جوی و صبر آور فرا پیش

Ки бе ин ҳар ду , шоҳоннди дарвеш

که بی این هر دو، شاهانند درویش

Набӯдӣ кӯҳрогар тоби ин ранҷ

نبودی کوه را گر تاب این رنج

Накардӣ рӯзгораши соҳиби ганҷ

نکردی روزگارش صاحب گنج

Ба сахтӣ чун таҳаммул кард ва бинишаст

به سختی چون تحمل کرد و بنشست

Зару симу ҷавоҳир бар камари баст

زر و سیم و جواهر بر کمر بست

Хуши он каз пухтагӣ гардид хомӯш

خوش آن کز پختگی گردید خاموش

На аз хомии баромад бар сараши ҷӯш

نه از خامی برآمد بر سرش جوش

براردи аҷалаи зуд аз одамии гирд

برآرد عجله زود از آدمی گرد

Буд сабру таҳаммули ду пари мард

بود صبر و تحمل دو پر مرد

Таҳаммул кун ки андари кори мардон

تحمل کن که اندر کار مردان

Буд раҳмони таҳаммул , аҷалаи шайтон

بود رحمان تحمل، عجله شیطان

Дигаргар нозшӣ кард он парии зод

دگر گر نازشی کرد آن پری زاد

Набояд гашт аз он якбор , ношод

نباید گشت از آن یکبار، ناشاد

Ки гӯйанд ин мисли , мардум ки аз ёр

که گویند این مثل، مردم که از یار

Ба озорӣ набояд гашти безор

به آزاری نباید گشت بیزار

Ҷудоӣ аз вафодорӣ набошад

جدایی از وفاداری نباشد

Буд озор безорӣ набошад

بود آزار بیزاری نباشد

Чу ҳиммати ошиқонро дар талаб нест

چو همت عاشقان را در طلب نیست

зи маъшӯқ ар ҷафо бинад аҷаб ( нест )

ز معشوق ار جفا بیند عجب (نیست)

Набояд ҳеҷ аз маъшуқа ранҷид

نباید هیچ از معشوقه رنجید

?герати ком аз даҳон худ набахшид

گرت کام از دهان خود نبخشید

Дилии кӯи баҳри ком аз ёр беш аст

دلی کو بهر کام از یار بیش است

Буд ошиқ вале бар ком хеш аст

بود عاشق ولی بر کام خویش است

зи ёри онро ки бошад ком дар кор

ز یار آن را که باشد کام در کار

Буд бар коми худ ошиқ на бар ёр

بود بر کام خود عاشق نه بر یار

Набояд буд нозуки дил ки маҳбӯб

نباید بود نازک دل که محبوب

намедорад зи ошиқи инҳо хуб

نمی دارد ز عاشق اینها خوب

Ба баррагии коҳ , он ошиқ наярзад

به برگی کاه، آن عاشق نیرزد

Ки ҳамчун бед аз ҳар бод ларзад

که همچون بید از هر باد لرزد

Хуши он кӯи ҳамчуи кӯҳ аз ҷо наҷунбед

خوش آن کو همچو کوه از جا نجنبید

Кигар сарсар буд аз ҷо наҷунбед

که گر صرصر بود از جا نجنبید

Дарин раҳ ҳар ки чун хошок афтод

درین ره هر که چون خاشاک افتاد

Раҳо кун то барад ҳар гӯшааш бод

رها کن تا برد هر گوشه اش باد

Чу лухтӣ гуфт азин гуфтори шопӯр

چو لختی گفت ازین گفتار شاپور

Тани хусрав бар осуд аз раҳи давр

تن خسرو بر آسود از ره دور

Чу дар , кард ин нсиҳтҳош дар гӯш

چو در، کرد این نصیحتهاش در گوش

Шудаш талхии ширин чун шукри нӯш

شدش تلخی شیرین چون شکر نوش