эй чу занҳо карда такмили ҷамол
ای چو زنها کرده تکمیل جمال
Кун чу мардони азми таҳсили камол
کن چو مردان عزم تحصیل کمال
Чанд аз ин молу манолати ифтихор
چند از این مال و منالت افتخار
Кин манолу молро неи эътибор
کاین منال و مال را نی اعتبار
Кас бимол армрди корогаҳи бадӣ
کس بمال ارمرد کارآگه بدی
Бесухан қорун кулем аллоҳи бадӣ
بی سخن قارون کلیم الله بدی
Гар ба асбати нозии ин нозаш дар ӯст
گر به اسبت نازی این نازش در اوست
Ки асилу чобуку нағз ва накӯаст
که اصیل و چابک و نغز و نکوست
Халқи зи асбу астар ародм шуданд
خلق ز اسب و استر ارآدم شدند
Аҳли истабли афсар олам шуданд
اهل اصطبل افسر عالم شدند
Гар турои нозаши бҷомаҳ атлас аст
گر ترا نازش بجامه اطلس است
Ҳамчуи ту ин ҷома бо сад нокас аст
همچو تو این جامه با صد ناکس است
Марди атласи пӯш агар зи атёб буд
مرد اطلس پوش اگر ز اطیاب بود
Карами абрешими як аз ақтоб буд
کرم ابریشم یک از اقطاب بود
Бигузар аз инҳо ки рутаб ва ёбс аст
بگذر از اینها که رطب و یابس است
Фахри зебо бар ҷаноб ъобс аст
فخر زیبا بر جناب عابس است
Чунки шаҳро дар вғо беёр дид
چونکه شه را در وغا بی یار دید
Зиндагонии бртни худ ор дид
زندگانی برتن خود عار دید
Бо ғуломи худ ки шўзб дошт ном
با غلام خود که شوذب داشت نام
Гуфт роят чист даркори эмом
گفت رایت چیست درکار امام
Шўзб ӯро дод посухи к-эии далер
شوذب او را داد پاسخ کای دلیر
Ҳарчӣ зудаш ҷон сипорам ҳаст дайр
هرچه زودش جان سپارم هست دیر
Гуфт тӯбои лаки чунин хуш дидамат
گفت طوبی لک چنین خوش دیدمت
Зони сабаб бар машварати бгзидмт
زآن سبب بر مشورت بگزیدمت
Пас ба назд шаҳ шуд ва бӯсед хок
پس به نزد شه شد و بوسید خاک
Гуфт эй гардуни зъшқти синаи чок
گفت ای گردون زعشقت سینه چاک
Нест каси пешами зтўи маҳбӯб тар
نیست کس پیشم زتو محبوب تر
Додмт гар будам аз ҷони хуб тар
دادمت گر بودم از جان خوب تر
Дорам инак азми разми ин сипоҳ
دارم اینک عزم رزم این سپاه
Назд пайғамбар ту бош аз ман гувоҳ
نزد پیغمبر تو باش از من گواه
Вонкаҳ асб ангехт сӯии он гуруҳ
وانکه اسب انگیخت سوی آن گروه
Ҳамчуи силии кӯ нишеб ояд зи кӯҳ
همچو سیلی کو نشیب آید ز کوه
Гуфт чун дидаш рабиъ бен темем
گفت چون دیدش ربیع بن تمیم
К-эии сипаҳи ҳақати лнои норолҷҳим
کای سپه حقت لنا نارالجحیم
Алҳзр ки шер шеронаст ин
الحذر که شیر شیران است این
Гоҳи кини марги длиронсти ин
گاه کین مرگ دلیرانست این
Пӯри пуршӯри шбиби шокрист
پور پرشور شبیب شاکریست
Бар дами теғаши аҷалро чокрист
بر دم تیغش اجل را چاکریست
Каси бетонҳо сӯй ӯ наниҳад қадам
کس بتنها سوی او ننهد قدم
Ки равад зи аввали қадами сӯии адам
که رود ز اول قدم سوی عدم
Лашкар аз бими ончунон печон шуданд
لشکر از بیم آنچنان پیچان شدند
Ки надидаи разм аз ӯ биҷон шуданд
که ندیده رزم از او بیجان شدند
Лек ъобси тохт ҳар сӯи ҷанги ҷӯ
لیک عابس تاخت هر سو جنگ جو
Лафз чун қандаши мукаррари марди кӯ
لفظ چون قندش مکرر مرد کو
Чун умри як тан ҳамовардаш наёфт
چون عمر یک تن هماوردش نیافت
Гуфт бояд ҷумла бар ҳарбаши шитофт
گفت باید جمله بر حربش شتافت
Лашкар аз ҷо кард ҷунбиши яксара
لشکر از جا کرد جنبش یکسره
Монад ӯ чун нуқтаи андари доира
ماند او چون نقطه اندر دایره
Теғи ҷузи наздик чун ноед бакор
تیغ جز نزدیک چون ناید بکار
Бими ҷяш аз давр кардаш сангсор
بیم جیش از دور کردش سنگسار
Дар шикастани санг ҳар пӯлоди мушт
در شکستن سنگ هر پولاد مشت
Гоҳи синаи гоҳи паҳлуи гоҳи пушт
گاه سینه گاه پهلو گاه پشت
Шуд чу зон бишрми номардуми нижанд
شد چو زان بیشرم نامردم نژند
Ҷавшан аз бар кунад ва худ азсрФкнд
جوشن از بر کند و خود ازسرفکند
Гуфт ман каз саргузаштами сари зи ҳуш
گفت من کز سرگذشتم سر ز هوش
Худ бори сар буд сарбори дӯш
خود بار سر بود سربار دوش
Чун намудем тарки ҷони тан гӯ мабош
چون نمودم ترک جان تن گو مباش
Тан чу биҷони гашти ҷавшан гӯ мабош
تن چو بیجان گشت جوشن گو مباش
Бар танастам бориши санги вклўх
بر تن استم بارش سنگ وکلوخ
Ҳамчуи гул аз дасти ёрии шнгу шӯх
همچو گل از دست یاری شنگ و شوخ
Марди каши тоби кулӯх ва санг нест
مرد کش تاب کلوخ و سنگ نیست
Ҷузи зании раъноу шӯх ва шнг нест
جز زنی رعنا و شوخ و شنگ نیست
Алғрз мекишт даҳ даҳ бист бист
الغرض میکشت ده ده بیست بیست
То бхоки афканди афзӯн аз дивист
تا بخاک افکند افزون از دویست
Лек аз ҳар ҷонибаши сангии гарон
لیک از هر جانبش سنگی گران
Пӯстро бо гӯшт кунад аз устихон
پوست را با گوشت کند از استخوان
Хоки раҳ бо хӯн ӯ бсрштаҳи гашт
خاک ره با خون او بسرشته گشت
Гӯшташ бо хоки раҳи оғиштаи гашт
گوشتش با خاک ره آغشته گشت
Бскаҳи хунаши рехта азснг шуд
بسکه خونش ریخته ازسنگ شد
Санги дашти кӣнаи марҷон ранг шуд
سنگ دشت کینه مرجان رنگ شد
Чун зи заъф аз зин нигун шуд пайкараш
چون ز ضعف از زین نگون شد پیکرش
Ҷяш бибареданд аз пайкари сараш
جیش ببریدند از پیکر سرش
Пас зи фахри куштани он номвар
پس ز فخر کشتن آن نامور
Шуд хусумати ҷяшро назд умр
شد خصومت جیش را نزد عمر
Ин ҳаме гуфт аўФтоди азснги ман
این همی گفت اوفتاد ازسنگ من
Ваон дигар гуфто нараст азчнги ман
وان دگر گفتا نرست ازچنگ من
Гуфт ибни саъд аз тадбир шавам
گفت ابن سعد از تدبیر شوم
Кӯ нашуд мақтӯли ало аз ҳуҷум
کو نشد مقتول الا از هجوم
Ҷумларо бояд бноўрдш ситуд
جمله را باید بناوردش ستود
Зонкаҳи як як кас ҳамовардаш набӯд
زآنکه یک یک کس هماوردش نبود
Ёди ъобс каз дили Ҷайҳуни гузашт
یاد عابس کز دل جیحون گذشت
Мавҷи ашкаш аз сари гардуни гузашт
موج اشکش از سر گردون گذشت