Духтарии машғалаи сӯзу писарии шӯъбадаи соз
دختری مشغلهسوز و پسری شعبدهساز
Диргоҳӣаст ки дар кох мананд аз сари ноз
دیرگاهی است که در کاخ منند از سر ناز
Духтар аз дӯдаи Лайлии писар аз хайли Аёз
دختر از دودهٔ لیلی پسر از خیل ایاز
Ман чу маҷнӯн ва чу Маҳмӯд аз эшон ба гудоз
من چو مجنون و چو محمود از ایشان به گداز
Гуҳами ин як ба нишебу гуҳами он як ба фароз
گهم این یک به نشیب و گهم آن یک به فراز
Гашта зин ҳар ду марои охири умри аввали ғам
گشته زین هر دو مرا آخر عمر اول غم
Духтараки гоҳи з дар даст брнҷн хоҳад
دخترک گاه ز در دست بَرَنجَن خواهد
Гӯш аз овезаи ёқӯт музайян хоҳад
گوش از آویزهٔ یاقوت مزیّن خواهد
Атласи амлсу дебоӣ млўн хоҳад
اطلسِ املس و دیبای ملوّن خواهد
Бар хилофаши писараки мғФр ва ҷавшан хоҳад
بر خلافش پسرک مغفر و جوشن خواهد
Теғи ҳиндии гуҳару мураккаб тавсан хоҳад
تیغ هندی گهر و مرکب توسن خواهد
Бал кунад хоҳиши худ беш каз ӯ ноед кам
بل کند خواهش خود بیش کز او ناید کم
Духтарак аз гуҳари асбоби таҷаммули талабад
دخترک از گهر اسباب تجمل طلبد
Тавқу халхолу зару симу тмўли талабад
طوق و خلخال و زر و سیم و تموّل طلبد
Зини бтар маслаки тавлиду таносули талабад
زین بتر مسلک تولید و تناسل طلبد
Писараки соқӣу саҳбоу тнқли талабад
پسرک ساقی و صهبا و تنقل طلبد
Ҷони Фзои тӯтӣу дили бохтаи булбули талабад
جانفزا طوطی و دلباخته بلبل طلبد
Гоҳ аз меҳр ба ваҷдасту гуҳ аз қаҳри дижам
گاه از مهر به وجد است و گه از قهر دُژَم
Дӯш дар маҷлиси мастии раҳ афсона заданд
دوش در مجلس مستی ره افسانه زدند
Ҳар як аз фахр ба ҳам таън ҷудогона заданд
هر یک از فخر به هم طعن جداگانه زدند
Бар сари икдгри охири бт ва паймона заданд
بر سر یکدگر آخر بط و پیمانه زدند
Даф ба чанги охта бар хеш ва ба бегона заданд
دف به چنگ آخته بر خویش و به بیگانه زدند
Шамъи гаштанду шарар бар дил парвона заданд
شمع گشتند و شرر بر دل پروانه زدند
Фитна Эй хост ки нанишаст ба сад панду қисм
فتنهای خاست که ننشست به صد پند و قسم
Духтарак гуфт писарро ки бирав лоф мазан
دخترک گفت پسر را که برو لاف مزن
Ки ту дар назд хирадманд на мардӣ ва на зан
که تو در نزد خردمند نه مردی و نه زن
Як ду рӯзӣ ки нарустааст хатати гирди зқн
یک دو روزی که نرسته است خطت گرد ذقن
Бидиҳии коми дил аз рахти наву роҳи куҳан
بدهی کام دل از رخت نو و راح کهن
Чун хатат раст чамӣ бо асаси андари барзан
چون خطت رست چمی با عسس اندر برزن
Гоҳ аз зери кашии наъра ва гоҳе аз Бам
گاه از زیر کشی نعره و گاهی از بم
Писарак гуфт ба духтар ки абас ёва магӯ
پسرک گفت به دختر که عبث یاوه مگو
Каз азали оби ман ва ту наравад дар як ҷӯ
کز ازل آب من و تو نرود در یک جو
Ту ба ботини ҳамаи дардӣ ва ба зоҳири дору
تو به باطن همه دردی و به ظاهر دارو
Заррае номдаҳи пушти ту мутобиқ бо рӯ
ذرهای نامده پشت تو مطابق با رو
Худ ба телии зи гули оростаи Монии некӯ
خود به تَلّی ز گل آراسته مانی نیکو
Каш ба зераст чаҳӣ жарфи пар аз хори ситам
کش به زیر است چَهی ژرف پر از خارِ ستم
Духтарак гуфт писарро ки ноз з чист
دخترک گفت پسر را که ناز ز چیست
Ончии андар қсб туаст магар бо ман нест
آنچه اندر قصبِ توست مگر با من نیست
Мари турои каси надиҳади раҳ чу расад сол ба бист
مر ترا کس ندهد ره چو رسد سال به بیست
Худ марои ошиқ дар бист фузунтар зи дивист
خود مرا عاشق در بیست فزونتر ز دویست
Бингар он мард ки аз зан на падед омада кист
بنگر آن مرد که از زن نه پدید آمده کیست
Бошад ар моҳи араб ё ки буд шоҳи аҷам
باشد ار ماه عرب یا که بُوَد شاه عجم
Писарак дод ба духтари зи сари кӣнаи ҷавоб
پسرک داد به دختر ز سر کینه جواب
Кӣ ду сад Юсуф аз кед ба зиндони азоб
کی دو صد یوسف از کید به زندان عذاب
Гарчи ҳар чиз ки дар ман ба ту ҳаст аз ҳамаи боб
گرچه هر چیز که در من به تو هست از همه باب
Лек шуд хонаи ?ут аз шавамӣ ҳамсояи хароб
لیک شد خانهات از شومیِ همسایه خراب
Мар маро ҳаст яке тофтаи гӯй аз симоб
مر مرا هست یکی تافته گوی از سیماب
Ки ба чавгон ялон оварад аз сахтии хам
که به چوگان یلان آورد از سختی خم
Борӣ афтод дар эшон чу бад-ӣни сахтии ҷанг
باری افتاد در ایشان چو بدین سختی جنگ
Зулф якдигар бигрифта ва канданд ба чанг
زلف یکدیگر بگرفته و کندند به چنگ
Бас ки бгсихти хами турра аз он ду бути шнг
بس که بگسیخت خم طُرّه از آن دو بت شنگ
Кохи ман таббат ва тотор шуд аз буи ва ба ранг
کاخ من تبّت و تاتار شد از بوی و به رنگ
Оқибати ҷустаму бгрФтмшон дар бар танг
عاقبت جستم و بگرفتمشان در بر تنگ
Гуфтам аз меҳр бабўсед маи оризи ҳам
گفتم از مهر ببوسید مه عارض هم
Варна шуд субҳи падедор ва аҷаб нест басӣ
ورنه شد صبح پدیدار و عجب نیست بسی
Ки Сироҷи алмалики ин қиссаи ниўшди з касе
که سراجالملک این قصه نیوشد ز کسی
Вонгаҳ ӯро чу ба ҷуз назм набошад ҳавасӣ
وانگه او را چو به جز نظم نباشد هوسی
Бандатони бунаад ( ва ) набӯд бшои додрасӣ
بندتان بنهد (و) نبود بشا دادرسی
Он Сироҷӣ ки буд шамс аз ӯ муқтабасӣ
آن سراجی که بود شمس از او مقتبسی
Нозад аз партав ӯ рӯҳи ниёкони боРом
نازد از پرتو او روح نیاکان بارم
Ҷилваи ахтар аз анвори Сироҷ алмалик аст
جلوهٔ اختر از انوار سراج الملک است
Гармии шамси зи бозори Сироҷ алмалик аст
گرمی شمس ز بازار سراج الملک است
Осмони нуқтаи паргори Сироҷ алмалик аст
آسمان نقطهٔ پرگار سراج الملک است
Арзи пари зинат аз осори Сироҷ алмалик аст
ارض پر زینت از آثار سراج الملک است
Масти фахр аз дили ҳушёри Сироҷ алмалик аст
مست فخر از دل هشیار سراج الملک است
Табъ ӯ баҳр наволу дил ӯ кони карам
طبع او بحر نوال و دل او کان کرم
Дар Ганаи шуҳра буд хислати дарвешӣ ӯ
در غنا شهره بود خصلت درویشی او
Зистан бо фуқарои марҳами дили ришӣ ӯ
زیستن با فقرا مرهم دل ریشی او
Дайрҳо ҷумла ҳарам шуд зи накӯи кешӣ ӯ
دیرها جمله حرم شد ز نکو کیشی او
Пас фитад чарх чу ронии сухан аз пешӣ ӯ
پس فتد چرخ چو رانی سخن از پیشی او
Зилли шаҳро зафар аз маслиҳати андешӣ ӯ
ظلّ شه را ظفر از مصلحتاندیشی او
Набӯд имрӯз ба доноӣ ӯ дар олам
نبود امروز به دانایی او در عالم
Кист он ғамза каз ҳиммати вай не хурсанд
کیست آن غمزه کز همت وی نی خرسند
Чист он уқда ки неи ҳали варои нерӯманд
چیست آن عقده که نی حل ورا نیرومند
Назд муҳками дил ӯ боҷ фиристад алванд
نزد محکم دل او باج فرستد الوند
Арш бо фарш раҳаш хӯрд наёрад савганд
عرش با فرش رهش خورد نیارد سوگند
Нест дар халқи кас аз халқи заминаш монанд
نیست در خلق کس از خلقِ زمینش مانند
То бхлқи фалаки аллоҳи таъолии аълам
تا بخلق فلک الله تعالی اعلم
эй малики мартабати инсону ҷами ойини осиф
ای ملکمرتبت انسان و جمآیین آصف
Каз нигинат буд ангуштарии ҷам ба асФ
کز نگینت بُوَد انگشتری جم به اسف
Он қадр аз ҳамаи сӯ рӯй ниҳандат ба кнФ
آنقدر از همه سو روی نهندت به کنف
Ки турои ранҷаи зи бор зуъафо гашта китф
که ترا رنجه ز بار ضعفا گشته کتف
Бас аҷаб нест агар аз шараф чун ту халаф
بس عجب نیست اگر از شرف چون تو خلف
Дар ҷинони миннат ҳавво кашад аз ҷони одам
در جنان منت حوا کشد از جان آدم
Гарчи сад чун миннат аз хайл сокин бадаранд
گرچه صد چون منت از خیل ساکین بدرند
Вале аз ҷӯади ту лаъли афсар ва заррин камаранд
ولی از جود تو لعلافسر و زرّینکمرند
Сим кам даҳ бҳли он чиз ки додӣ бҷўзнд
سیم کم ده بهل آن چیز که دادی بجوزند
ё ба кунҷӣ бирасонанд чу ганҷии бибаранд
یا به کنجی برسانند چو گنجی ببرند
Дирам ва дар ?бирт аз хоки басӣ паст таранд
درم و در برت از خاک بسی پستترند
Чаҳ хатои рафтаи зи дарё чаҳ гунаҳ карда дирам
چه خطا رفته ز دریا چه گنه کرده درم
Кучаконро зи бузургӣ ба суроғи ҳама Эй
کوچکان را ز بزرگی به سراغ همهای
Вази сабки азми гарони сози аёғи ҳама Эй
وز سبک عزم گران ساز ایاغ همهای
Аз рухи фаррухати оростаи боғи ҳама Эй
از رخ فرّخت آراسته باغ همهای
Вази кафи кофяти асбоби фироқи ҳама Эй
وز کف کافیت اسباب فراغ همهای
Дар сафи хайли малики чашм [ ва ] чароғи ҳама Эй
در صف خیل ملک چشم [ و ] چراغ همهای
Зони сабаби шаҳ ба ту дар ин лақаб омад мулҳам
زآن سبب شه به تو در این لقب آمد ملهم
Роздонони урафое ки ба кайҳон илманд
رازدانان عُرَفایی که به کیهان علمند
Дар ҳузур ту надониста самад аз санаманд
در حضور تو ندانسته صمد از صنمند
Бхрдони пеши ту чун пеши сминии варманд
بخردان پیش تو چون پیش سمینی ورمند
Неи неи арбоби хирад назд вуҷӯдат адаманд
نی نی ارباب خرد نزد وجودت عدمند
Бозуии рустаму дасти ту ба гавҳар чу ҳманд
بازوی رستم و دست تو به گوهر چو همند
Лекини он ҷониб шамшер шуд ин сӯии қалам
لیکن آن جانب شمشیر شد این سوی قلم
То дамади меҳри хаҷал аз рухи наввоби ту бод
تا دمد مهر خجل از رخ نواب تو باد
То чамади ма ба замини бӯсии бўоби ту бод
تا چمد مه به زمینبوسی بواب تو باد
То буд чархи бисоти афкани ҳиҷоби ту бод
تا بود چرخ بساطافکن حجاب تو باد
То дурахшад саҳари афсурдаи зи атроби ту бод
تا درخشد سحر افسرده ز اتراب تو باد
Ҳуру ғулмони хадами ҳуҷраи аҳбоби ту бод
حور و غلمان خدم حجرهٔ احباب تو باد
Никхўоҳт ба нъми ғлтду хасмат ба наҚум
نیکخواهت به نعم غلتد و خصمت به نقم