Тан дод ҳар он кӯи зғмти сӯзу ?илам ро

تن داد هر آن کو زغمت سوز و الم را

Чун шамъи дарин роҳи зи сари сохт қадам ро

چون شمع درین راه ز سر ساخت قدم را

Ҳар дами зи хиҷолат буд аз ранг ба рангӣ

هر دم ز خجالت بود از رنگ به رنگی

Ръноӣии рафтори ту товуси Ирам ро

رعنائی رفتار تو طاووس ارم را

Ман май рӯм аз хеши ту саргарм фиғон бош

من می روم از خویش تو سرگرم فغان باش

эй нолаи дарин базми супурдам ба ту дам ро

ای ناله درین بزم سپردم به تو دم را

Аз нола пурсӯз хамӯшон ту ояд

از نالهٔ پرسوز خموشان تو آید

Чун гул кунад аз пардаи дарии гӯши асм ро

چون گل کند از پرده دری گوش اصم را

Гардид сияҳ рӯй тамаъ зонка ба хорӣ

گردید سیه روی طمع زانکه به خواری

Пайваста хӯрд силии арбоби ҳамм ро

پیوسته خورد سیلی ارباب همم را

Магзар зи сар хок нишинон ба такаббур

مگذر ز سر خاک نشینان به تکبر

Бо чашм кам аинмҷои мангар поя кам ро

با چشم کم اینمجا منگر پایهٔ کم را

Ҳар каси дилаш обӣ хӯрд аз хоки нишинӣ

هر کس دلش آبی خورد از خاک نشینی

Ва қрӣ набӯд дар назараши маснади ҷам ро

و قری نبود در نظرش مسند جم را

Тамкини ту чун оҳӯии тасвири зи шухӣ

تمکین تو چون آهوی تصویر ز شوخی

Дар сӯрати Орони ниҳони сохтаи Ром ро

در صورت آران نهان ساخته رم را

Дар синаи прозрўми доғ ту дорад

در سینهٔ پرآزروم داغ تو دارد

Қадре ки буд дар кафи ифлоси дирам ро

قدری که بود در کف افلاس درم را

То наргиси ту маҳзари қатлами бинависад

تا نرگس تو محضر قتلم بنویسد

Аз ҳар мижа бо хештан оварда қалам ро

از هر مژه با خویشتن آورده قلم را

Чун пилки новаки гуҳи бдмстии он чашм

چون پیلک ناوک گه بدمستی آن چشم

Бар чӯби бибандади мижааш дасти ситам ро

بر چوب ببندد مژه اش دست ستم را

Чун абр ки аз баҳр буд мояи файзаш

چون ابر که از بحر بود مایهٔ فیضش

Мижгони ман аз хӯни дили андӯхтаи нам ро

مژگان من از خون دل اندوخته نم را

Бардаи зи хаёли рухи зебои ту чашмам

برده ز خیال رخ زیبای تو چشمم

Файзӣ ки диҳад накҳати гули қӯти шам ро

فیضی که دهد نکهت گل قوت شم را

То нақди шикебаши брбоинди биғмо

تا نقد شکیبش بربایند بیغما

Дар дили мижгон ту фишурданд қадам ро

در دل مژگان تو فشردند قدم را

Чун гиря кунам дар ғамаши имшаб ки ба чашмам

چون گریه کنم در غمش امشب که به چشمم

Сӯзи дил афрӯхта нагузошта нам ро

سوز دل افروخته نگذاشته نم را

Доданд ду чашми ту баҳами дасти зи мижгон

دادند دو چشم تو بهم دست ز مژگان

Ваз нав биниҳоданд раҳу рустами ситам ро

وز نو بنهادند ره و رستم ستم را

Бар аҳл риё нашутур таъни сети забонам

بر اهل ریا نشتر طعن ست زبانم

Бар раг нахурд зоҳид покиза шем ро

بر رگ نخورد زاهد پاکیزه شیم را

Бенашъа фақраст сараш ҳар ки бисанҷад

بی نشئه فقر است سرش هر که بسنجد

Бо ҷоми сафолини гадои соғари ҷам ро

با جام سفالین گدا ساغر جم را

Дўрист кигар шоиба сидқ надорад

دوریست که گر شائبهٔ صدق ندارد

Чун луқма бешубҳа тавон хӯрд қисм ро

چون لقمهٔ بی شبهه توان خورد قسم را

Сўдоӣии хат бо рухи ин содаи изорон

سودائی خط با رخ این ساده عذاران

Нақди дил ва ҷон дода наад расми силам ро

نقد دل و جان داده نهد رسم سلم را

Зоғёр шунидам хабар омадани ёр

زاغیار شنیدم خبر آمدن یار

Чун дар кашами ин шарбати оғишта ба сам ро

چون در کشم این شربت آغشته به سم را

Аз доғи ту дил дар назари Подшаҳи ишқ

از داغ تو دل در نظر پادشه عشق

Дода зи кавокиб чу фалаки шани ҳашам ро

داده ز کواکب چو فلک شان حشم را

Ҷузи ман нигаҳи масти ту бо ҳар ки ситам кард

جز من نگه مست تو با هر که ستم کرد

Дар дидаи инсофи ситами рафтаи ситам ро

در دیدهٔ انصاف ستم رفته ستم را

Хасмии дилу дида ошиқ занахаст аст

خصمی دل و دیدهٔ عاشق زنخست است

Бисёр бронднд ба гули киштии ҳам ро

بسیار براندند به گل کشتی هم را

Сармастам аз андешаи срҷўши ҷавонӣ

سرمستم از اندیشهٔ سرجوش جوانی

Печидаи танам гарчи ба худ далқи ҳирам ро

پیچیده تنم گرچه به خود دلق هرم را

Лайлии сияҳи хайма чашмаст нигоҳат

لیلی سیه خیمهٔ چشم است نگاهت

Коростаҳаст аз мижгони хайлу ҳашам ро

کارآسته است از مژگان خیل و حشم را

Холи рахти афзӯда ба ҳасани хати сабзат

خال رخت افزوده به حسن خط سبزت

Чун сифр ки афзоед аз ӯ пояи рақам ро

چون صفر که افزاید از او پایه رقم را

Кам нест ки нишниданӣ аз кас нашунида аст

کم نیست که نشنیدنی از کس نشنیده است

Бисёр сазад шукри худованди асм ро

بسیار سزد شکر خداوند اصم را

Гулзори дил аз сабза бегона бипардоз

گلزار دل از سبزهٔ بیگانه بپرداز

Зини хоки фараҳ хез бикун решаи ғам ро

زین خاک فرح خیز بکن ریشهٔ غم را

Бардааст ғами сӯъи амали зинда ба гӯрам

برده است غم سوء عمل زنده به گورم

Афшондаам аз бскаҳ ба сар хок надам ро

افشانده ام از بسکه به سر خاک ندم را

Шодам ки умедами сипари саҳми мукофот

شادم که امیدم سپر سهم مکافات

Кардааст шафоатгарӣ фахрамам ро

کرده است شفاعتگری فخر امم را

Султони рисолат ки ба фармӯдаи адлаш

سلطان رسالت که به فرمودهٔ عدلش

Ночор буд гурги шабонеи ғнм ро

ناچار بود گرگ شبانی غنم را

Махлуқи нахустин чу буд ҷавҳари зотат

مخلوق نخستین چو بود جوهر ذاتت

Паҳлу зада аз қурби ҳудуси ту қадам ро

پهلو زده از قرب حدوث تو قدم را

Аз лутф ту кард онкӣ ба бар дръи ҳимоят

از لطف تو کرد آنکه به بر درع حمایت

Дар хасмӣ ӯ теғи қазои бохтаи дам ро

در خصمی او تیغ قضا باخته دم را

Файзӣ ки зи сарвати чамани арши биндўхт

فیضی که ز سروت چمن عرش بیندوخت

Аз дасту канори ту буд лавҳу қалам ро

از دست و کنار تو بود لوح و قلم را

Эъҷози ту бар хоки раҳи бандагии афканд

اعجاز تو بر خاک ره بندگی افکند

Аъёни арабро ва сно дид аҷам ро

اعیان عرب را و صنا دید عجم را

Поси адабам аз мижгон дода саранҷом

پاس ادبم از مژگان داده سرانجام

Чун хомаи наққош ба роҳи ту қадам ро

چون خامهٔ نقاش به راه تو قدم را

Аз файзи Фрҳнокии аҳди ту аҷаб нест

از فیض فرحناکی عهد تو عجب نیست

Каз мавҷи асар чин набӯд ҷабҳа ӣам ро

کز موج اثر چین نبود جبههٔ یم را

Дар рӯзи вғои хасми тнки ҳавсилаи ?ути рост

در روز وغا خصم تنک حوصله ات راست

Бе буд намӯдӣ ки бӯи шери илм ро

بی بود نمودی که بو شیر علم را

Субҳ аз паии хунрезии аъдои ту то ҳашар

صبح از پی خونریزی اعدای تو تا حشر

Ҳар рӯзи илми сохтаи шамшери ду дам ро

هر روز علم ساخته شمشیر دو دم را

Чун шиша соғар нахурд хасами ту ҷузи хок

چون شیشهٔ ساغر نخورد خسم تو جز خاک

Бандад ба худ аз ҳирс ба фарз ар ду шикам ро

بندد به خود از حرص به فرض ار دو شکم را

Саргашта буд чарх ба гирди сари Кувайт

سرگشته بود چرخ به گرد سر کویت

То ҳалқаи даргоҳ ту созад қади хам ро

تا حلقهٔ درگاه تو سازد قد خم را

Аз воҳима шаҳна наҳй ту намонда аст

از واهمهٔ شحنهٔ نهی تو نمانده است

Аслан асари ранги асар рӯй нағам ро

اصلا اثر رنگ اثر روی نغم را

Не карда басии шаҳнаи адли ту ба нохун

نی کرده بسی شحنهٔ عدل تو به ناخن

Аз нолши нахҷӣри ҳужаброни аҷм ро

از نالش نخجیر هژبران اجم را

Зини неъмати имон ки ба халқ аз ту расида аст

زین نعمت ایمان که به خلق از تو رسیده است

Дасти ту ба миъроҷи расонидаи карам ро

دست تو به معراج رسانیده کرم را

Набӯд зи сари тоҷўрону намаки ҳасан

نبود ز سر تاجوران و نمک حسن

Ин мартаба каз хок дар тести қисм ро

این مرتبه کز خاک در تست قسم را

Кӣ чошнии неъмати ихлос ту бошад

کی چاشنی نعمت اخلاص تو باشد

Дар зоиқаи бандагии анвоъи нъмро ?

در ذائقه بندگی انواع نعم را؟

Онии ту ки гӯши талаб кас нашунида аст

آنی تو که گوش طلب کس نشنیده است

Ҳаргизи зи забони карамати ғайри нъм ро

هرگز ز زبان کرمت غیر نعم را

Онӣ ки ба фармӯдаи рой ту задойад

آنی که به فرمودهٔ رای تو زداید

Зоӣинаҳи шаби мсқли маи занги зулм ро

زآئینه شب مصقل مه زنگ ظلم را

Онӣ ки чу дар васфи равони бахшеи хилқат

آنی که چو در وصف روان بخشی خلقت

Бар саҳнаи кафами ҷилва гарӣ дод қалам ро

بر صحنه کفم جلوه گری داد قلم را

Бар ҷодаи мстри асари мӯъҷизи он халқ

بر جادهٔ مسطر اثر معجز آن خلق

Чун қофилаи мӯр , равони сохт қалам ро

چون قافلهٔ مور، روان ساخت قلم را

Вораст зи ғами дил ба ҷаноби ту чу пайваст

وارست ز غم دل به جناب تو چو پیوست

Маншур наҷотаст ба кафи сайди ҳарам ро

منشور نجات است به کف صید حرم را

Дар маъракаи разми хаданги ту ба аъдо

در معرکهٔ رزم خدنگ تو به اعدا

Додааст ба ангушти нишони роҳи адам ро

داده است به انگشت نشان راه عدم را

Дар мазраъи хасми ту ба фарзи арбчрди наҳл

در مزرع خصم تو به فرض اربچرد نحل

Аз шан асалёфт тавон лиззати сам ро

از شان عسل یافت توان لذت سم را

Дар аҳди ту ҳар гул ки шукуфтан кунад оғоз

در عهد تو هر گل که شکفتن کند آغاز

Бошад даҳани хандаи гули боғи Ирам ро

باشد دهن خندهٔ گل باغ ارم را

Ҳар беш бар дасти сахои ту буд кам

هر بیش بر دست سخای تو بود کم

Додааст ба бешии карамати поя кам ро

داده است به بیشی کرمت پایهٔ کم را

Аз партави меҳри ончӣ расидааст ба соя

از پرتو مهر آنچه رسیده است به سایه

Аз сояи даст ту расад бахти дижам ро

از سایهٔ دست تو رسد بخت دژم را

Дар ҳазратати устода ба пои хайли малоик

در حضرتت استاده به پا خیل ملائک

Аз даст надоданд раҳу расми хадам ро

از دست ندادند ره و رسم خدم را

зи аминати даврони ту бар хок наризад

ز امینت دوران تو بر خاک نریزد

Дасти ситами ҳодиса то хӯни бқм ро

دست ستم حادثه تا خون بقم را

эй санги дил осон набӯд тўФи ҳаримаш

ای سنگ دل آسان نبود طوف حریمش

Дар соҳат каъба натавон дид санам ро

در ساحت کعبه نتوان دید صنم را

Сад шукр ки то пешаи худ сохтаи табъам

صد شکر که تا پیشهٔ خود ساخته طبعم

Маддоҳии султони араб , шоҳи аҷам ро

مداحی سلطان عرب، شاه عجم را

Бо маънии ман нисбати фарҳанги Флотўн

با معنی من نسبت فرهنگ فلاطون

Чун нисбати сӯрӣ ки ба чоқисти варам ро

چون نسبت صوری که به چاقیست ورم را

Ҳар шабаҳ ки сари барзада аз диққати табъам

هر شبه که سر برزده از دقت طبعم

Молидаа басии гӯши адаби ҷазри асм ро

مالیده بسی گوش ادب جذر اصم را

Маддоҳ туам мерасад аз табъи дақиқам

مداح توام می رسد از طبع دقیقم

Аз зайли қўоФӣ бадар андохта зм ро

از ذیل قوافی بدر انداخته ذم را

эй хатми русули лутфи ту баси шоҳиди ҷӯё

ای ختم رسل لطف تو بس شاهد جویا

Каз тавба кашидааст ба сар ҷом надам ро

کز توبه کشیده است به سر جام ندم را

Онрўзи муқаддар ки бибозанд фалакҳо

آنروز مقدر که ببازند فلکها

Аз боди фанои дирки харгоҳ ва хем ро

از باد فنا دیرک خرگاه و خیم را

Хоҳам зи ту эй фахрамам бознгирӣ

خواهم ز تو ای فخر امم بازنگیری

Зини бандаи осии назари лутфу карам ро

زین بندهٔ عاصی نظر لطف و کرم را

Бошад ба сари рӯзи зи хур то каллаи нур

باشد به سر روز ز خور تا کله نور

То карда шаби доҷ ба бар далқи зулм ро

تا کرده شب داج به بر دلق ظلم را

Чун нақши қадами нақши ҷабини боди шабу рӯз

چون نقش قدم نقش جبین باد شب و روز

Бар даргаи иқболи ту аснофамам ро

بر درگه اقبال تو اصناف امم را

Дигари зи ту умед ман онаст ки ҷовид

دیگر ز تو امید من آنست که جاوید

Файз аз ту расад марҷаъ аснофамам ро

فیض از تو رسد مرجع اصناف امم را

Наввоби нўозшхони он каз асари ҷӯад

نواب نوازشخان آن کز اثر جود

Доими кафи соили шимурди дасти карам ро

دائم کف سائل شمرد دست کرم را

Он хони фалаки рутба ки дар васфи камолаш

آن خان فلک رتبه که در وصف کمالش

Ҳоле шуда ин матлаъи барҷастаи қалам ро

حالی شده این مطلع برجسته قلم را

Нисбат чун бзотт набӯд фаслу карам ро

نسبت چون بذاتت نبود فصل و کرم را

Гиранд фаротари зи ҳамаи пояи ҳам ро

گیرند فراتر ز همه پایهٔ هم را

Онӣ ки сиёсатгарии шаҳнаи адлат

آنی که سیاستگری شحنهٔ عدلت

Аз сини ситам арра кашад фарқи ситам ро

از سین ستم اره کشد فرق ستم را

Онии ту ки ҳаргиз нахурд рӯй дили кас

آنی تو که هرگز نخورد روی دل کس

Дар аҳди ту аз дасти қазои силии ғам ро

در عهد تو از دست قضا سیلی غم را

Онӣ ки ба ҷурми ду забонии зи сиёҳӣ

آنی که به جرم دو زبانی ز سیاهی

Инсофи ту пайвастаи бгли рондаи қалам ро

انصاف تو پیوسته بگل رانده قلم را

Имрӯз набошад дгарии ҷузи ту макрам

امروز نباشد دگری جز تو مکرم

Такрим нишоед магари арбоби карам ро

تکریم نشاید مگر ارباب کرم را

Ҳар хома ки қомуси сахоӣ ту нависад

هر خامه که قاموس سخای تو نویسد

Дар маънӣ лосбт кунад лафзи нъм ро

در معنی لاثبت کند لفظ نعم را

Аз адли ту бо икдгри омезиши аздод

از عدل تو با یکدگر آمیزش اضداد

Дар ҳеҷ тании раҳи надиҳади заъфи ҳирам ро

در هیچ تنی ره ندهد ضعف هرم را

Имрӯзи зи адл ту замонӣаст ки ушшоқ

امروز ز عدل تو زمانیست که عشاق

Аз чашм батон чашм надоранд ситам ро

از چشم بتان چشم ندارند ستم را

Дар аҳд ту омаст зи баси расми фароғат

در عهد تو عامست ز بس رسم فراغت

Ороми раги хоб буд набзи суқм ро

آرام رگ خواب بود نبض سقم را

Дар даври ту кас нест ки сармаст Гана нест

در دور تو کس نیست که سرمست غنا نیست

Паймӯдаи зи баси ҳиммати ту ҷоми карам ро

پیموده ز بس همت تو جام کرم را

Зоғози ҷаҳони чашми фалаки дида дар ин аҳд

زآغاز جهان چشم فلک دیده در این عهد

Аз мъдлтти оштии гургу ғнм ро

از معدلتت آشتی گرگ و غنم را

Дар дам шавад аз марҳаматати толеъи масъӯд

در دم شود از مرحمتت طالع مسعود

Гар сояи лутф ту фитад бахти дижам ро

گر سایهٔ لطف تو فتد بخت دژم را

Машҳури ҷаҳонии ту ба шамшеру саховат

مشهور جهانی تو به شمشیر و سخاوت

Ҳотам шудагар шуҳраи офоқи карам ро

حاتم شده گر شهرهٔ آفاق کرم را

Дар маъракаи лоф ситондааст ба неру

در معرکهٔ لاف ستانده است به نیرو

Мардонагӣати нтъи ҳужаброни аҷм ро

مردانگیت نطع هژبران اجم را

Гирад ғазабати пиҳи ду чашми адуи онгоҳ

گیرد غضبت پیه دو چشم عدو آنگاه

Созад баҳмони баҳри шгўни чарби илм ро

سازد بهمان بهر شگون چرب علم را

Имрӯзи дарин кишвар агар ҳаст ривоҷӣ

امروز درین کشور اگر هست رواجی

Бошад зи дилу дасти ту шамшеру қалам ро

باشد ز دل و دست تو شمشیر و قلم را

Аз хиҷлати шамшери ту пеш аз ду нафаси субҳ

از خجلت شمشیر تو پیش از دو نفس صبح

Ҳаргиз нанамудааст илми теғи ду дам ро

هرگز ننموده است علم تیغ دو دم را

Наргиси сар аз онру ба таҳи афканда ки пайваст

نرگس سر از آنرو به ته افکنده که پیوست

Шармандагӣ аз хомаи тести аҳли қалам ро

شرمندگی از خامهٔ تست اهل قلم را

Дар айни бко хушк кунад оташи қаҳрат

در عین بکا خشک کند آتش قهرت

Дар дидаи бадхоҳи ту чун оинаи нам ро

در دیدهٔ بدخواه تو چون آینه نم را

Солим нагузорад шарари қаҳри ту чун шамъ

سالم نگذارد شرر قهر تو چون شمع

Аз ҷисми бидонадяши ту то мағзи қалам ро

از جسم بداندیش تو تا مغز قلم را

‏ хоҳам ки худо рӯй ба давлат бигушоед

‏ خواهم که خدا روی به دولت بگشاید

Зини даргаи умеди араброу аҷам ро

زین درگه امید عرب را و عجم را