Хушо Ҳиндӯстони мأўои ъушрат

خوشا هندوستان مأوای عشرت

Саводи аъзами иқлӣми роҳат

سواد اعظم اقلیم راحت

Зхоки пок ӯ бардоштан ком

زخاک پاک او برداشتن کام

Чунон осон ки бардорад касе гом

چنان آسان که بردارد کسی گام

Матоъи хотири ҷамъу дили шод

متاع خاطر جمع و دل شاد

Басии арзон буд дар акбробод

بسی ارزان بود در اکبرآباد

Саводаш машқ карда таҳтаи хок

سوادش مشق کرده تخته خاک

Ва зон таҳта сабақ хонаст афлок

و زان تخته سبق خوانست افلاک

Ҳазорон Миср дар ҳар кӯчааш гум

هزاران مصر در هر کوچه اش گم

Чу гунгаши равадҳои пурталотум

چو گنگش رودهای پرتلاطم

Наёрад кард давронаши масоҳат

نیارد کرد دورانش مساحت

Ки охир мешавад дар ваии масофат

که آخر می شود در وی مسافت

Савод ӯ гирифтаи сафҳаи арз

سواد او گرفته صفحه ارض

На тӯл аз мунтаҳоаши огоҳ ва на арз

نه طول از منتهاش آگاه و نه عرض

Чу хур берун шавад аз малики гардун

چو خور بیرون شود از ملک گردون

Равад шаб дар миён аз шаҳри берун

رود شب در میان از شهر بیرون

Басони бод агар ҳар сӯи шитобӣ

بسان باد اگر هر سو شتابی

Раҳи берун шудан зонҷо наёбӣ

ره بیرون شدن زانجا نیابی

Таъолии аллоҳ агар Мисраст агар шом

تعالی الله اگر مصرست اگر شام

Буд як гӯшаи бози ин маҳшари ом

بود یک گوشه باز این محشر عام

Дарав гардӣда гуми халқи ду дунё

درو گردیده گم خلق دو دنیا

Чу боронӣ ки май боради бдрё

چو بارانی که می بارد بدریا

Дар онҷогар хбргирии зёрӣ

در آنجا گر خبرگیری زیاری

Ки борӣ дар чаҳ фикрӣ дар чаҳ корӣ

که باری در چه فکری در چه کاری

Расад пайғом то сӯии хабари гир

رسد پیغام تا سوی خبر گیر

Хабар гардад куҳан қосид шавад пер

خبر گردد کهن قاصد شود پیر

Намоз шом дорад чанд қибла

نماز شام دارد چند قبله

Ки дар мулкии фитода ҳар маҳалла

که در ملکی فتاده هر محله

Дарин маъмури шаҳри бекарона

درین معمور شهر بیکرانه

Муҷовир мекунад гуми роҳи хона

مجاور می کند گم راه خانه

Агар сад дашти лашкар зу барояд

اگر صد دشت لشکر زو برآید

Халал дар издиҳомаш кӣ даройад

خلل در ازدحامش کی درآید

намегардад тнки халқаши зи бурдан

نمی گردد تنک خلقش ز بردن

Ки дарё камӣ намегардад з хӯрдан

که دریا کمی نمی گردد ز خوردن

Чунин шаҳрии бъолм кас надидаст

چنین شهری بعالم کس ندیدست

Ки дар ваии ҳафт иқлӣм орамидаст

که در وی هفت اقلیم آرمیدست

Дарин шаҳри оҳан ар бар санг ояд

درین شهر آهن ار بر سنگ آید

Биҷои оташ аз он об зояд

بجای آتش از آن آب زاید

з ҳар кишвари дарав халқ орамида

ز هر کشور درو خلق آرمیده

Таъаддиро на дида на шунида

تعدی را نه دیده نه شنیده

Дар он аз боҷ ва аз тмғои хабар на

در آن از باج و از تمغا خبر نه

зи таклифоти девонии асар на

ز تکلیفات دیوانی اثر نه

На харҷ аз молу ҳосил май шиносад

نه خرج از مال و حاصل می شناسد

Прирўёни ҳамин дил ме ситонанд

پریرویان همین دل می ستانند

Збрдн бар касе гар рафт бедод

زبردن بر کسی گر رفت بیداد

Ғарибонро ватани бурданд аз ёд

غریبان را وطن بردند از یاد

Чаҳ шаҳрии бӯстонии нави расида

چه شهری بوستانی نو رسیده

Банноҳо сарвҳои қад кашида

بناها سروهای قد کشیده

Ҳама чун хонаҳои чашми паргор

همه چون خانه های چشم پرگار

Биравӣ ҳам чу чини турраи ёр

بروی هم چو چین طره یار

Аммороташи сар аз афлок бар кард

عماراتش سر از افلاک بر کرد

Замин яксар сӯии боло сафар кард

زمین یکسر سوی بالا سفر کرد

Чунон бардошта рифъати банно ро

چنان برداشته رفعت بنا را

Ки об аз абр бошад хонаҳо ро

که آب از ابر باشد خانه ها را

Бпо андоз борон шуд муҳайё

بپا انداز باران شد مهیا

Барои кӯчаҳояш фарши хоро

برای کوچه هایش فرش خارا

Аммороташи ҳамаи ҳам қомати ҳам

عماراتش همه هم قامت هم

Ҳамаи ойинаи дори сӯрати ҳам

همه آئینه دار صورت هم

Банноҳо србср аз санги хоро

بناها سربسر از سنگ خارا

з ҳар сангии ҳунарҳо ошкоро

ز هر سنگی هنرها آشکارا

зи нақши тешаҳо бар сафҳаи санг

ز نقش تیشه ها بر صفحه سنگ

Саросари кӯчаҳо пурнақши Аржанг

سراسر کوچه ها پرنقش ارژنگ

Зсўрт бскаҳ дорад санги тазъин

زصورت بسکه دارد سنگ تزئین

Намояди бесутуну нақши ширин

نماید بیستون و نقش شیرین

Бпоӣ ҳар баннои акбробод

بپای هر بنای اکبرآباد

Бики пои истодаи рӯҳи Фарҳод

بیک پا ایستاده روح فرهاد

Хиёбонҳоу бозораши дили афрӯз

خیابانها و بازارش دل افروز

Бксби айши аҳли ҳирфа ҳар рӯз

بکسب عیش اهل حرفه هر روز

Фитода дар дукони як мҳоҷн

فتاده در دکان یک مهاجن

Ҳамаи сармояи дарёу маъдан

همه سرمایه دریا و معدن

Бурун ояд агар бошад харидор

برون آید اگر باشد خریدار

Зики дукон ӯ сад корвони бор

زیک دکان او صد کاروان بار

Бдконҳои фитода бар сари ҳам

بدکانها فتاده بر سر هم

Матоъи шери мурғу ҷони одам

متاع شیر مرغ و جان آدم

Бадаст пер уфтад ройгонӣ

بدست پیر افتد رایگانی

зи дконҳоши колои ҷавонӣ

ز دکانهاش کالای جوانی

Биҷои дору аз дукони аттор

بجای دارو از دکان عطار

Тавон сиҳҳат харидани баҳри бемор

توان صحت خریدن بهر بیمار

Ббозорши зи хубони гули андом

ببازارش ز خوبان گل اندام

Шукуфтаи гулбунии бинии баҳри гом

شکفته گلبنی بینی بهر گام

Қумоши дилбарӣ бзоз дорад

قماش دلبری بزاز دارد

Ки бар дебои чинӣ ноз дорад

که بر دیبای چینی ناز دارد

Баҳри дукон ки афтодаст роҳат

بهر دکان که افتادست راهت

Паии савдои баҷои мондаи нигоҳат

پی سودا بجا مانده نگاهت

Қумошӣ кӯ бирав наниҳода ангушт

قماشی کو برو ننهاده انگشت

Ҳамеша ҷояш аз иззати пас пушт

همیشه جایش از عزت پس پشت

Бути сарроф бо сад ишвау ноз

بت صراف با صد عشوه و ناز

Бнқди қалби мо кӣ бингарад боз

بنقد قلب ما کی بنگرد باز

Ба пеш рӯй ӯ аз хирмани зар

به پیش روی او از خرمن زر

Наёяд муштарии андари баробар

نیاید مشتری اندر برابر

Бойени мағрури зари ошиқ чаҳ созад

باین مغرور زر عاشق چه سازد

Бойени пурфани кадомин ҳила бозад

باین پرفن کدامین حیله بازد

Бадасташи нақди дил аз ҳар ки афтод

بدستش نقد دل از هر که افتاد

Дуруст аз вай гирифт ва ҷузвяш дод

درست از وی گرفت و جزویش داد

Зтнбўлӣ дилӣ дорам ҳамаи риш

زتنبولی دلی دارم همه ریش

Зғми печида ҳамчун бираҳ бар хеш

زغم پیچیده همچون بیره بر خویش

Манеҳ бар ваъдаи тнбўлёни дил

منه بر وعده تنبولیان دل

Ки ҷузи хӯн хӯрдан аз вай нест ҳосил

که جز خون خوردن از وی نیست حاصل

Қарорӣ нест бар иқрори эшон

قراری نیست بر اقرار ایشان

Варақ гардондан омад кори эшон

ورق گرداندن آمد کار ایشان

Магӯ ҷўҳрФрўши он офати ҳуш

مگو جوهرفروش آن آفت هوش

Ки гавҳар гашта ӯро ҳалқа дар гӯш

که گوهر گشته او را حلقه در گوش

Чаҳ ғам дорад агар ошиқ ҳалокаст

چه غم دارد اگر عاشق هلاکست

Гуҳарро чаҳ , садафгар сина чокаст

گهر را چه، صدف گر سینه چاکست

Бути хайёти шӯх ҷома зебаст

بت خیاط شوخ جامه زیبست

Санавбари қоматӣ ошиқ фиребаст

صنوبر قامتی عاشق فریبست

Батонро хор дар пероҳан аз ӯст

بتان را خار در پیراهن از اوست

Гиребонҳо ҳама то доман аз ӯст

گریبانها همه تا دامن از اوست

Бути заргари бони ошиқи гудозӣ

بت زرگر بآن عاشق گدازی

Саропо роҳатасту длнўозӣ

سراپا راحتست و دلنوازی

Арақ чун аз Рахш дар бутаи резад

عرق چون از رخش در بوته ریزد

Гултар аз миёни шуълаи хезад

گل تر از میان شعله خیزد

зи ҳасани шастаи Дубаии чгўим

ز حسن شسته دوبی چگویم

Аз он бе пардаи маҳбӯбии чгўим

از آن بی پرده محبوبی چگویم

Тару тозаи шукуфтаи ошно рӯй

تر و تازه شکفته آشنا روی

Басони сарви доим бар лаби ҷӯй

بسان سرو دایم بر لب جوی

Чу охир мешавад савдои бозор

چو آخر می شود سودای بازار

Батон хонагӣ оянд дар кор

بتان خانگی آیند در کار

Батонро чпўту шайхи зода

بتان را چپوت و شیخ زاده

Шикеби ошиқон бар бод дода

شکیب عاشقان بر باد داده

Ҳамаи афғони басари ошиқи назора

همه افغان بسر عاشق نظاره

Бадастии зулф ва дар дастии канора

بدستی زلف و در دستی کناره

Ғурури ҳасан бо ҷаҳл беоне

غرور حسن با جهل بیانی

Чу гардад ҷамъ натавон зиндагонӣ

چو گردد جمع نتوان زندگانی

Қазои рўзикаҳи нақши хайру шари баст

قضا روزیکه نقش خیر و شر بست

Бахӯбиро чпўтонро камари баст

بخوبی را چپوتان را کمر بست

Биёбад то камарашонро бсорт

بیابد تا کمرشان را بصارت

Кунад шамшерашони зонгшти ишорат

کند شمشیرشان زانگشت اشارت

Набошад чун сарин ларзон дар он зер

نباشد چون سرین لرزان در آن زیر

Ки бар фарқаши бмў бандаст шамшер

که بر فرقش بمو بند است شمشیر

Камари афзӯда бар таркибашони зеб

کمر افزوده بر ترکیبشان زیب

Чунин май бояд алҳақ банди таркиб

چنین می باید الحق بند ترکیب

Бахӯбӣ гарчи аз гул ор доранд

بخوبی گرچه از گل عار دارند

Гуланд ар аз чаҳ бо худ хор доранд

گلند ار از چه با خود خار دارند

Сипоҳии зодаҳо дар пардаи шарм

سپاهی زاده ها در پرده شرم

Басони теғ ҳам тунданд ва ҳам нарм

بسان تیغ هم تندند و هم نرم

Ҳама чун шуълаи хӯнгарманду мағрур

همه چون شعله خون گرمند و مغرور

Чу буии гули ҳамаи расвоу мастур

چو بوی گل همه رسوا و مستور

Агар дар хилват вагар дар бар ҷамъ

اگر در خلوت و گر در بر جمع

Бъошқи ошно чун шуъла бо шамъ

بعاشق آشنا چون شعله با شمع

Чу гули хушбӯӣу хушруӣу шукуфта

چو گل خوشبوی و خوشروی و شکفته

Матоъи сабри ошиқи поки рафта

متاع صبر عاشق پاک رفته

Ҳамин на длФрибии мардумаши рост

همین نه دلفریبی مردمش راست

Дару девори он маҳбӯби длҳост

در و دیوار آن محبوب دلهاست

Ъмортҳош ҳар як длрбоӣист

عمارتهاش هر یک دلربائیست

Хароҷи кишварӣ , харҷи сроӣист

خراج کشوری، خرج سرائیست

Аммороташ ки бошад рӯи бдрё

عماراتش که باشد رو بدریا

Қавӣ гардӣда зи онҳо пушти дилҳо

قوی گردیده ز آنها پشت دلها

Чунон ҳар як брФът май гроинд

چنان هر یک برفعت می گرایند

Ки осон дар хуросон май намоянд

که آسان در خراسان می نمایند

зи нақл ҳар баннои ҳиндӯ дар озор

ز نقل هر بنا هندو در آزار

Ки шуд бисёр бар гови замини бор

که شد بسیار بر گاو زمین بار

Нахустин қалъаи он саркӯби афлок

نخستین قلعه آن سرکوب افلاک

Ки болои бардаи номи олами хок

که بالا برده نام عالم خاک

Бгрдўни бурҷи он пайванди баста

بگردون برج آن پیوند بسته

Чунон часбон ки бо ойинаи даста

چنان چسبان که با آئینه دسته

Касе бо кӯҳ ӯро чун шуморад

کسی با کوه او را چون شمارد

Ки ҳар сангаши шиква кӯҳ дорад

که هر سنگش شکوه کوه دارد

Бҳндстон наёяд дар назари кӯҳ

بهندستان نیاید در نظر کوه

Ки сарфи ин банно шуд србсри кӯҳ

که صرف این بنا شد سربسر کوه

Ҷаҳоти арбъ аз дарвоза ҳояш

جهات اربع از دروازه هایش

Гўоӣӣ карда файзи ҷонФзоиш

گوائی کرده فیض جانفزایش

Зики дарвозааш ҷӯ , пасти соил

زیک دروازه اش جو، پست سائل

Азин як шуд қиёси он се ҳосил

ازین یک شد قیاس آن سه حاصل

БрФъти сарфароза аз рӯзгораст

برفعت سرفرازه از روزگارست

Бароаи соилони чашмаш чаҳор аст

براه سائلان چشمش چهار است

Сафоандӯда девораши ҷилои дор

صفا اندوده دیوارش جلا دار

Тамомии акси шаҳр аз ваии намӯдор

تمامی عکس شهر از وی نمودار

Чаҳ деворӣ , нигаҳи лаби ташна ӯ

چه دیواری، نگه لب تشنه او

зи мӯии дарзи холии сафҳа ӯ

ز موی درز خالی صفحه او

Чунон сангаш бсрхӣ ме гароед

چنان سنگش بسرخی می گراید

Ки ранги оташ аз вай май намояд

که رنگ آتش از وی می نماید

Бснгши суҳбати оташ асар кард

بسنگش صحبت آتش اثر کرد

Ки чун оташи сӯии боло сафар кард

که چون آتش سوی بالا سفر کرد

Фалакро ҳар чаҳ буд аз нақди ахтар

فلک را هر چه بود از نقد اختر

Нисори кангар ӯ кард яксар

نثار کنگر او کرد یکسر

Заминро ҳар чаҳ буд аз ганҷи мадфӯн

زمین را هر چه بود از گنج مدفون

Бпоиши рехт ҳатто ганҷи қорун

بپایش ریخت حتی گنج قارون

Бръноӣӣу хӯбии ончунон гашт

برعنائی و خوبی آنچنان گشت

Ки чун хандақ бигардаш ме тавон гашт

که چون خندق بگردش می توان گشت

Бнўъии кангараши сарпанҷаи бФрошт

بنوعی کنگرش سرپنجه بفراشت

Ки доим аз шафақ бар каф ҳино дошт

که دایم از شفق بر کف حنا داشت

Саодати дастёраши боди пайваст

سعادت دستیارش باد پیوست

Ки бо кафи алхсиби афтодаи ҳамдаст

که با کف الخصیب افتاده همدست

БрФът гарчи рашк осмонаст

برفعت گرچه رشک آسمانست

Вале хоки раҳ шоҳ ҷаҳонаст

ولی خاک ره شاه جهانست

Шикваашро намедонам чаҳ кам буд

شکوهش را نمی دانم چه کم بود

Ки дўлтхонаҳи ҳам бар шаънаши афзуд

که دولتخانه هم بر شأنش افزود

Чаҳ рӯ мекард дар тахташи баландӣ

چه رو می کرد در تختش بلندی

зи қаср шоҳ додаш сарбаландӣ

ز قصر شاه دادش سربلندی

Шаҳаншоҳӣ ки аз иқболи сармад

شهنشاهی که از اقبال سرمد

Чу тоҷ аз подшоҳон бар сар омад

چو تاج از پادشاهان بر سر آمد

Бадасташ чун худои кор ҷаҳон дод

بدستش چون خدا کار جهان داد

Хитобаши сонӣ соҳибқирон дод

خطابش ثانی صاحبقران داد

Тафовут дар миёни ин ва он нест

تفاوت در میان این و آن نیست

Каз аввал то дувуми раҳ дар миён нест

کز اول تا دوم ره در میان نیست

Бъолмгирӣу кишвари сетоне

بعالم گیری و کشور ستانی

Яке бо ҳазрати соҳибқиронӣ

یکی با حضرت صاحبقرانی

Ҳамеша пайрави ҳақ дар ҳамаи кор

همیشه پیرو حق در همه کار

Ки соя тобеъ зотаст ночор

که سایه تابع ذاتست ناچار

Фалак каз тўъ ва рағбат шуд ғуломаш

فلک کز طوع و رغبت شد غلامش

Бнқд моҳ зад сиккаи баномаш

بنقد ماه زد سکه بنامش

Харошии кошкор аз рӯй моҳаст

خراشی کاشکار از روی ماهست

Бойени маънӣ ки мегӯям гувоҳаст

باین معنی که می گویم گواهست

Буд бар фалс , моҳии ҳам бдрё

بود بر فلس، ماهی هم بدریا

Ҳамин номи мубораки сиккаи оро

همین نام مبارک سکه آرا

Зиҳии номӣ ки аз Авни илоҳӣ

زهی نامی که از عون الهی

Мусаххар карда аз ма то бмоҳӣ

مسخر کرده از مه تا بماهی

Яке бурҷи шараф мأўоӣ шоҳаст

یکی برج شرف مأوای شاهست

Ки заррини қуббааш бар авҷ моҳаст

که زرین قبه اش بر اوج ماهست

зи нури қуббааш хур тоб гирад

ز نور قبه اش خور تاب گیرد

Зснги мармараши абр об гирад

زسنگ مرمرش ابر آب گیرد

Чу дарёи ҷумла дарҳояш кушода

چو دریا جمله درهایش گشاده

Тмошоӣии дарави чашми обдодаҳ

تماشائی درو چشم آبداده

Бгрдўни бурҷҳоро доғи ёбӣ

بگردون برج ها را داغ یابی

Зиришки ин ҳамйони бурҷи обӣ

زرشک این همیون برج آبی

Ҳамин бурҷӣ ки шаҳро дилпазираст

همین برجی که شه را دلپذیرست

Чунон дар длгшоӣӣ бе назираст

چنان در دلگشائی بی نظیرست

Ки номашгар бқФли бастаи хуоне

که نامش گر بقفل بسته خوانی

Фитад дар пурҳаш мавҷи равонӣ

فتد در پره اش موج روانی

Сутунҳо ҷумлаи мармари қубба аз зар

ستونها جمله مرمر قبه از زر

Дамида аз сипедаи меҳри анвар

دمیده از سپیده مهر انور

Зчинҳои тоқаташи чашми бади давр

زچینهای طاقتش چشم بد دور

Бдргаҳ пешкаш оварда фағфур

بدرگه پیشکش آورده فغفور

Сетанд шоҳ чун боҷ аз салотин

ستاند شاه چون باج از سلاطین

Расад чинии хароҷ аз кишвари чин

رسد چینی خراج از کشور چین

Суроҳеҳои тоқ аз чинӣу зар

صراحیهای طاق از چینی و زر

Фурӯзон чун зтоқи чархи ахзар

فروزان چون زطاق چرخ اخضر

Ба пеши қасри шоҳаншоҳи воло

به پیش قصر شاهنشاه والا

Ки бастаст шаҳр аз печи дарё

که بستست شهر از پیچ دریا

Бароаи бандагӣ бояд чунин буд

براه بندگی باید چنین بود

Ки тобаст ин камарро боз нагушӯд

که تابست این کمر را باز نگشود

Чу хуонеи рафта аз машриқи бмғрб

چو خوانی رفته از مشرق بمغرب

Ду олам бар канораш аз ду ҷониб

دو عالم بر کنارش از دو جانب

Ду ҷониби шаҳру дарё дар миёна

دو جانب شهر و دریا در میانه

Канори баҳри баҳри бекарона

کنار بحر بحر بیکرانه

Зкштӣ пул биравӣ об бингар

زکشتی پل بروی آب بنگر

Басони каҳкашон аз чархи ахзар

بسان کهکشان از چرخ اخضر

Зкштиҳо ки ҳар ҷониб равонаст

زکشتیها که هر جانب روانست

Бдрёи бештар аз шаҳр хона аст

بدریا بیشتر از شهر خانه است

Дарин андеша ҳайронаст идрок

درین اندیشه حیرانست ادراک

Банно бар рӯй обу сари боФлок ?

بنا بر روی آب و سر بافلاک؟

Камони ҳайати валикини тези рафтор

کمان هیئت ولیکن تیز رفتار

Ки дид аинсони сабки сайру гронбор

که دید اینسان سبک سیر و گرانبار

Гуҳи шераш буд бар тири тақдим

گه شیرش بود بر تیر تقدیم

Бмрғобӣ паридан дода таълим

بمرغابی پریدن داده تعلیم

Ҳилоли идро монад басӯрат

هلال عید را ماند بصورت

Ки дар дидани барад аз дили кудурат

که در دیدن برد از دل کدورت

Бсири киштӣ аз дили ғам бадар кун

بسیر کشتی از دل غم بدر کن

Сӯии боғи ҷаҳони оро гузар кун

سوی باغ جهان آرا گذر کن

Барои рӯнамои ин гулистон

برای رونمای این گلستان

Хаёли ёрро аз дидаи бустон

خیال یار را از دیده بستان

Насими гулшанаш то рафта ҳар сӯй

نسیم گلشنش تا رفته هر سوی

Ҳубоб ҷӯй шуд чун ғунчаи хушбӯӣ

حباب جوی شد چون غنچه خوشبوی

Ниҳолашро ки тӯбо эҳтиромаст

نهالش را که طوبی احترامست

зи сарви боғи ҷинати сад салом аст

ز سرو باغ جنت صد سلام است

зи шодобии ин хуррами гулистон

ز شادابی این خرم گلستان

Миёни шабнаму гул фарқ натавон

میان شبنم و گل فرق نتوان

Ҳавояши длгшои обаши рўонбхш

هوایش دلگشا آبش روانبخش

Насимаши атрҳоро атри ҷонбхш

نسیمش عطرها را عطر جانبخش

Дарахтонаш ки сар дар абрбри даст

درختانش که سر در ابربر دست

зи роҳи барги доими обхўри даст

ز راه برگ دایم آبخور دست

Замин дар сабза , сабза дар таҳи гул

زمین در سبزه، سبزه در ته گل

Ниҳон гардӣда ҳамчун нашъа дар мл

نهان گردیده همچون نشئه در مل

Ҳаво аз партави гулҳои алвон

هوا از پرتو گلهای الوان

Паии қавс ва қзҳ бигрифта сомон

پی قوس و قزح بگرفته سامان

Шаробӣ дорад андари ҷоми лола

شرابی دارد اندر جام لاله

Ки дар мегирад аз ҷомаши пиёла

که در می گیرد از جامش پیاله

Гули хуршеди комади олами афрӯз

گل خورشید کامد عالم افروز

Ба пеши лолааш шмъист дар рӯз

به پیش لاله اش شمعیست در روز

зи наргисҳоаш каз андоза пешаст

ز نرگس هاش کز اندازه پیشست

Саропои дида ва ҳайрон хешаст

سراپا دیده و حیران خویشست

Знргси дида равшан шуд чмнро

زنرگس دیده روشن شد چمنرا

Казу равшани тўонкрди анҷмнро

کزو روشن توانکرد انجمنرا

зи соқ ӯ қалам созад агар кас

ز ساق او قلم سازد اگر کس

Дуоташ нофи гавҳари зебаду бас

دواتش ناف گوهر زیبد و بس

зи шабнами ҷоми зарринаши пар аз май

ز شبنم جام زرینش پر از می

Сабо дар гардишаш дорад паёпай

صبا در گردشش دارد پیاپی

Ббодаҳ то кро бошад ирода

بباده تا کرا باشد اراده

Ҳамеша ҷом бар кафи истода

همیشه جام بر کف ایستاده

Бшкли ноф аммо нофи оҳӯ

بشکل ناف اما ناف آهو

Пиёз аз нисбаташ гардид хушбӯ

پیاز از نسبتش گردید خوشبو

Магӯ наргиси бахӯбӣ чашм боғаст

مگو نرگس بخوبی چشم باغست

Ки гар чашмаст ӯ ҳнбаҳ чароғаст

که گر چشمست او حنبه چراغست

Чу ҳнбаҳи шуълаи вар шамъӣаст бидўд

چو حنبه شعله ور شمعی است بیدود

Ки оташ мезанад дар хирмани авд

که آتش می زند در خرمن عود

Ниҳолаш чун бглшн қад барафрошт

نهالش چون بگلشن قد برافراشت

Зсри қамарии ҳавои сарви бгзошт

زسر قمری هوای سرو بگذاشت

Гулӣ чун ҳнбаҳ аз вай ме тавон чид

گلی چون حنبه از وی می توان چید

Чаҳ хайр аз сард ва бе бар метавон дид

چه خیر از سرد و بی بر می توان دید

Димоғи хушк агар зини гули ббўид

دماغ خشک اگر زین گل ببوید

зи фарқаши мӯи азин пас чарби равед

ز فرقش مو ازین پس چرب روید

Басӯрат чун гул хуршед зардаст

بصورت چون گل خورشید زردست

Вале глрои зи хиҷлат сурх кардаст

ولی گلرا ز خجلت سرخ کردست

Нишинадгар бшохи ҳнбаҳи булбул

نشیند گر بشاخ حنبه بلبل

Шавад мӯии димоғи накҳати гул

شود موی دماغ نکهت گل

Ба пеши қомат ӯ сарви Кашмӣр

به پیش قامت او سرو کشمیر

зи пои афтода Эй бошад замини гир

ز پا افتاده ای باشد زمین گیر

Баҳри боғӣ ки рӯи оради насимаш

بهر باغی که رو آرد نسیمش

Дарахтонро кунад сандали шамемаш

درختان را کند صندل شمیمش

зи баргаши соя то бар хок афтод

ز برگش سایه تا بر خاک افتاد

Замини тӯмори мадҳ хеш бикшод

زمین طومار مدح خویش بگشاد

Нҳолиро ки инаши барг ва бораст

نهالیرا که اینش برگ و بارست

Бхокпоӣ ӯ рӯй баҳораст

بخاکپای او روی بهارست

зи мавзунони назар дарюза дорам

ز موزونان نظر دریوزه دارم

Ки васфи бўлсриро май нигорам

که وصف بولسری را می نگارم

Ниҳолаши бскаҳ афтодааст мавзун

نهالش بسکه افتاده است موزون

Каҷиро бардааст аз решаи берун

کجی را برده است از ریشه بیرون

Ниҳоли бўлсрӣ дар даври лола

نهال بولسری در دور لاله

Хиёра дор мегирад пиёла

خیاره دار می گیرد پیاله

Бигард табъ май гирдам чу паргор

بگرد طبع می گردم چو پرگار

Ки ёбам баҳри тдўирши намӯдор

که یابم بهر تدویرش نمودار

Бсрсбзӣ сарафрозаст пайваст

بسرسبزی سرافرازست پیوست

Ки бо чатри шаҳаншоҳаш сиррӣ ҳаст

که با چتر شهنشاهش سری هست

Бсди гулзори маънӣ фикр гардид

بصد گلزار معنی فکر گردید

Ки як гули лоиқи дастор ӯ чид

که یک گل لایق دستار او چید

Гулшан чун чашмтар кони танг хона аст

گلشن چون چشم تر کان تنگ خانه است

Барои мурғи накҳат ошиёна аст

برای مرغ نکهت آشیانه است

зи чашми бад буд ин чашми мастур

ز چشم بد بود این چشم مستور

Ки бӯяши рафта чун нури назари давр

که بویش رفته چون نور نظر دور

Гулшан дар ришта фикрат кашидам

گلشن در رشته فکرت کشیدم

Димоғ аз накҳати он маст дидам

دماغ از نکهت آن مست دیدم

Азин гули ришта чун зинати пазирад

ازین گل رشته چون زینت پذیرد

Гуҳарро баъд аз ин дар бар нагирад

گهر را بعد از این در بر نگیرد

Чу маҳбӯбони сарв барро навозанд

چو محبوبان سرو بر را نوازند

Аз он гуҳи турра гоҳе тори созанд

از آن گه طره گاهی تار سازند

Збўиши нофи оҳӯи хоки гулшан

زبویش ناف آهو خاک گلشن

Батонро миннати поиши бгрдн

بتان را منت پایش بگردن

Ҳар он ришта ки гирад атр аз ин гул

هر آن رشته که گیرد عطر از این گل

зи буии хеши бандади пои булбул

ز بوی خویش بندد پای بلبل

Бтҳрик насим уфтад дамодам

بتحریک نسیم افتد دمادم

Азин гул бар изори сабзаи шабнам

ازین گل بر عذار سبزه شبنم

Насимӣ бар изораш то вазида аст

نسیمی بر عذارش تا وزیده است

Гулистонро бзир гул кашида аст

گلستان را بزیر گل کشیده است

Гулаш аз бод гардад чун ҳавогир

گلش از باد گردد چون هواگیر

Ту гўӣии барф май боради бкшмир

تو گوئی برف می بارد بکشمیر

Замини боғро то матни ҷадвал

زمین باغ را تا متن جدول

Ҳазор густаронда фарши махмал

هزار گسترانده فرش مخمل

Аҷаб набӯд зи шӯри булбули зор

عجب نبود ز شور بلبل زار

Ки махмалро кунад аз хоби бедор

که مخمل را کند از خواب بیدار

Нигаҳ бар ҳар ниҳоли ин гулистон

نگه بر هر نهال این گلستان

Ба печади хўишро чун ишқи печон

به پیچد خویشرا چون عشق پیچان

Ба пеши гулбун ӯ боли товус

به پیش گلبن او بال طاووس

Чу барг гул кунад ҳар дами замини бӯс

چو برگ گل کند هر دم زمین بوس

Ҳамеша ҷадвал аз акси раёҳин

همیشه جدول از عکس ریاحین

Намояд чун пари товуси рангин

نماید چون پر طاووس رنگین

Чунон рангӣ биравӣ кор оварад

چنان رنگی بروی کار آورد

Каз обаши коғази абрӣ тавон кард

کز آبش کاغذ ابری توان کرد

Ҳамеша шабнамаш аз сабза тар

همیشه شبنمش از سبزه تر

Нагардад давр чун аз теғи ҷавҳар

نگردد دور چون از تیغ جوهر

Зглҳоиш ки сад ранг ошкораст

زگلهایش که صد رنگ آشکارست

Садафҳо пеш наққош баҳораст

صدفها پیش نقاش بهارست

Насимаши ътрсоӣӣ чун кунад сар

نسیمش عطرسائی چون کند سر

з хайрӣ месетанд ҳовани зар

ز خیری می ستاند هاون زر

Бболидни ниҳол ар кард тақсир

ببالیدن نهال ار کرد تقصیر

Кашонда ишқи печонаши бзнҷир

کشانده عشق پیچانش بزنجیر

Заҳри сабзаи гулии рстсти ночор

ز هر سبزه گلی رسته‌ست ناچار

Гзирӣ нест тӯтиро зи минқор

گزیری نیست طوطی را ز منقار

Арӯси хуши назар ҳар ҳафт карда

عروس خوش نظر هر هفت کرده

Аҷаби рангии буруни оради зи парда

عجب رنگی برون آرد ز پرده

Ниҳолиро ки ҳар баргаш буд гул

نهالی را که هر برگش بود گل

Диҳад обаши зи хӯни хеши булбул

دهد آبش ز خون خویش بلبل

Раги сурхӣ ки аз баргаш аёнаст

رگ سرخی که از برگش عیانست

Лаби сабзони ҳиндӯ ранг панаст

لب سبزان هندو رنگ پانست

Заранг омезиш боғаст рангин

زرنگ آمیزش باغست رنگین

Баҳораши хондаи тоўси волрёҳин

بهارش خوانده طاوس والریاحین

Саропои ҳамчуи шуъла дар гирифтаст

سراپا همچو شعله در گرفتست

Чисони оташи ббрг тар гирифтаст

چسان آتش ببرگ تر گرفتست

Баҳами тоҷи хурӯсу ҷаъфарии ёр

بهم تاج خروس و جعفری یار

Нишаста бо ҳам андари базми гулзор

نشسته با هم اندر بزم گلزار

Чунон бо ҳам басари ёронаи бурданд

چنان با هم بسر یارانه بردند

Ки обӣ дар чаман бе ҳам нахурданд

که آبی در چمن بی هم نخوردند

Дар оғӯши ҳманд аз меҳрбонӣ

در آغوش همند از مهربانی

Чу ёқӯтӣ ки андари зари нишоне

چو یاقوتی که اندر زر نشانی

Барои шоҳидони ин гулистон

برای شاهدان این گلستان

Бадасти киўраҳи байни бираҳи пан

بدست کیوره بین بیره پان

Чаҳ понеи дасти сунъаши бираҳи баста

چه پانی دست صنعش بیره بسته

Димоғаш аз накҳаташ дар гул нишаста

دماغش از نکهتش در گل نشسته

Миёни ҷумла гулҳо сарфарозаст

میان جمله گلها سرفرازست

Забони барги гул бар ӯ дароз аст

زبان برگ گل بر او دراز است

Гул кдҳл нафаҳмидааст мавсим

گل کدهل نفهمیده است موسم

Шукуфта чун рух ёраст доим

شکفته چون رخ یارست دایم

Збс дар пойдорӣ бар сар омад

زبس در پایداری بر سر آمد

зи айби биўФоӣии гули баромад

ز عیب بیوفائی گل برآمد

зи беҳӯшии саман бар сабза ғалатед

ز بیهوشی سمن بر سبزه غلطید

зи бади мастӣ муъаллақ мезанад бед

ز بد مستی معلق می زند بید

Пар аз Лайлӣаст боғ аз сарви мавзун

پر از لیلیست باغ از سرو موزون

Абас бедаш нигардидааст маҷнӯн

عبث بیدش نگردیده است مجنون

Мудом аз ҷӯши гули бинии дарин боғ

مدام از جوش گل بینی درین باغ

Фитодаи гули бгл чун пунба бар доғ

فتاده گل بگل چون پنبه بر داغ

Ниҳоли нимаш аз бас хуш насимаст

نهال نیمش از بس خوش نسیمست

Дили тӯбои зиришки он ду ним аст

دل طوبی زرشک آن دو نیم است

Зшохи дастаи дастаи сунбул тар

زشاخ دسته دسته سنبل تر

Фурӯи омехта чун зулфи дилбар

فرو آمیخته چون زلف دلبر

Баҳри баргаш чу ангушти ҳунарманд

بهر برگش چو انگشت هنرمند

Ниҳоди эзади ҷудои хосиятӣ чанд

نهاد ایزد جدا خاصیتی چند

Чунон бо манфиат каз реша то барг

چنان با منفعت کز ریشه تا برگ

Тулӯъ перӣасту доруии марг

طلوع پیری است و داروی مرگ

Агар дар сояаш хобидаи бемор

اگر در سایه اش خوابیده بیمار

Саҳеҳ аз хоб хуш гардӣда бедор

صحیح از خواب خوش گردیده بیدار

Заминиро ки созад сояи пурвирд

زمینی را که سازد سایه پرورد

зи хоки он зумуррад метавон кард

ز خاک آن زمرد می توان کرد

Баҳораши қадари шох гул шикастаст

بهارش قدر شاخ گل شکستست

Гулистон аз насимаш ним мастаст

گلستان از نسیمش نیم مستست

Бсрсбзӣ чу бахти арҷмандон

بسرسبزی چو بخت ارجمندان

БрФъти ҳиммати фитрати баландон

برفعت همت فطرت بلندان

Хиёбон гарчи бошад фаршаш аз санг

خیابان گرچه باشد فرشش از سنگ

Пар аз гул гашта ҳамчун нақши Аржанг

پر از گل گشته همچون نقش ارژنگ

Ки сангаш бскаҳ ҳаст ойинаи кирдор

که سنگش بسکه هست آئینه کردار

Буд акси раёҳин зу падедор

بود عکس ریاحین زو پدیدار

Аз он оби таровати ошкоро

از آن آب طراوت آشکارا

Намоёни мавҷ аз он монанди хоро

نمایان موج از آن مانند خارا

Барин гулшани назар ҳар кас ки андохт

برین گلشن نظر هر کس که انداخت

Хиёбонро зҷдўл боз нашнохт

خیابان را زجدول باز نشناخت

Дарин фирдавси қасрии длФрибст

درین فردوس قصری دلفریبست

Ки чашм аз дидан ӯ ношкибст

که چشم از دیدن او ناشکیبست

Сафои хулди фарши остонаш

صفای خلد فرش آستانش

Гирифтаи длгшоӣӣ дар майонаш

گرفته دلگشائی در میانش

Се ҷониби гулшан ва дар пеш дарёст

سه جانب گلشن و در پیش دریاست

Ки ҳар мавҷаши хами зулфӣ фараҳ сост

که هر موجش خم زلفی فرح ساست

Дару девораш аз тасвири гулзор

در و دیوارش از تصویر گلزار

Дарав бояд нишастани рӯи бдиўор

درو باید نشستن رو بدیوار

Ки аз назораи ин қасри дилкаш

که از نظاره این قصر دلکش

Гурезади ғами здл чун дӯд аз оташ

گریزد غم زدل چون دود از آتش

Вале дар дил баҷо монад ҳамин дард

ولی در دل بجا ماند همین درد

Ки натавон чашми дигар орият кард

که نتوان چشم دیگر عاریت کرد

Дар он ҳавзӣ пуроб зиндагонӣаст

در آن حوضی پرآب زندگانیست

Ки мавҷашро хабар аз соҳилаш нест

که موجش را خبر از ساحلش نیست

Буд чашми ҳубобаши раҳзани ҳуш

بود چشم حبابش رهزن هوش

Каманди мавҷ ӯ дар гардани ҳуш

کمند موج او در گردن هوش

Заҳри фавворааш обӣ бар афлок

زهر فواره اش آبی بر افلاک

Равон ҳамчун дуо аз синаи пок

روان همچون دعا از سینه پاک

Аз ин беш об боридӣ зи гардун

از این بیش آب باریدی ز گردون

Замин бар осмон май борад акнӯн

زمین بر آسمان می بارد اکنون

Збси трдстии васфати нмоӣӣ

زبس تردستی وصفت نمائی

з об андохта тири ҳавойӣ

ز آب انداخته تیر هوائی

Замин то аз вуҷӯдаш сарфарозаст

زمین تا از وجودش سرفرازست

Забон ӯ бгрдўн хуш дарозаст

زبان او بگردون خوش درازست

ЗўсФш чун тавонам буд хомӯш

زوصفش چون توانم بود خاموش

Ки чун фаввора маънӣ мезанад ҷӯш

که چون فواره معنی می زند جوش

БтўсиФши суханро то раво нест

بتوصیفش سخن را تا روا نیست

Забони фаввора об маъонӣаст

زبان فواره آب معانیست

Баннои гулшан ва ин қасри воло

بنای گلشن و این قصر والا

Шуд аз мумтози даврони маҳди улё

شد از ممتاز دوران مهد علیا

Фириштаи исмату билқиси сират

فرشته عصمت و بلقیس سیرت

Чу Марям аз тақаддуси поки тинат

چو مریم از تقدس پاک طینت

Чунонаш зоҳли олами бартарӣ буд

چنانش زاهل عالم برتری بود

Ки бо шоҳи ҷаҳонаши ҳамсарӣ буд

که با شاه جهانش همسری بود

Чу бонӯии ҷаҳони билқиси даврон

چو بانوی جهان بلقیس دوران

Бҷнт рафт аз базми сулаймон

بجنت رفت از بزم سلیمان

Ҳамин ҷинат ки аз ваии гашти обод

همین جنت که از وی گشت آباد

БФрзнди ҷаҳони орой худ дод

بفرزند جهان آرای خود داد

Чунин дилбанди шаҳи сари муъалла

چنین دلبند شه سر معلی

Гиромии ёдгори маҳди улё

گرامی یادگار مهد علیا

Бар авҷи сарварии хуршеди давлат

بر اوج سروری خورشید دولت

Вале доими ниҳон дар абри исмат

ولی دائم نهان در ابر عصمت

Ҳамеша боди ин сонии Марям

همیشه باد این ثانی مریم

Ҳарими афрӯзи шоҳаншоҳи олам

حریم افروز شاهنشاه عالم

БФрқши сояи бод аз зилли яздон

بفرقش سایه باد از ظل یزدان

Нишон то бошад аз хуршеди тобон

نشان تا باشد از خورشید تابان