Бмҳмонии гӯши арбоби ҳуш
بمهمانی گوش ارباب هوش
Яке қисса дорам бмни дори гӯш
یکی قصه دارم بمن دار گوش
Ҳадисии саросари баёни вуқуъ
حدیثی سراسر بیان وقوع
Бигӯям бтў аз забони вуқуъ
بگویم بتو از زبان وقوع
Ҳадисии дарави перу бурнои яке
حدیثی درو پیر و برنا یکی
Бнқлши забони қаламҳо яке
بنقلش زبان قلمها یکی
Зумуррадами ман ин нақл нашунида ам
زمردم من این نقل نشنیده ام
Ман аз дил шунидам , дил аз дида ам
من از دل شنیدم، دل از دیده ام
Чу ороед ин қиссаи ҳангома ро
چو آراید این قصه هنگامه را
Шуморанд афсонаи шаҳнома ро
شمارند افسانه شهنامه را
Сабоҳии шаҳаншоҳ гетӣ фурӯз
صباحی شهنشاه گیتی فروز
Шаҳи муъаддилати густари зулми сӯз
شه معدلت گستر ظلم سوز
Шаҳаншоҳи офоқи шоҳи ҷаҳон
شهنشاه آفاق شاه جهان
Фалаки рутбаи сонии соҳибқирон
فلک رتبه ثانی صاحبقران
Дараш миллату маликро қиблаи гоҳ
درش ملت و ملک را قبله گاه
Ҷаҳони подшоҳу хилофати паноҳ
جهان پادشاه و خلافت پناه
Бигардаш даромад чу хур дар сипеҳр
بگردش درآمد چو خور در سپهر
Азу шуд ҷаҳони ғарқи анвори меҳр
ازو شد جهان غرق انوار مهر
Ҷаҳони сӯрати рӯз маҳшар гирифт
جهان صورت روز محشر گرفت
Лаби ҷӯйро мавҷ лашкар гирифт
لب جوی را موج لشکر گرفت
Сарони сипоҳу вуҷӯҳи ҳашам
سران سپاه و وجوه حشم
Фитоданд дар саҷда бар рӯй ҳам
فتادند در سجده بر روی هم
Ки саҷдаи шаҳи зи нақши ҷабин
که سجده شه ز نقش جبین
Шавад обилаи дор рӯй замин
شود آبله دار روی زمین
Хилоиқ чу баъд аз замини бӯси шоҳ
خلایق چو بعد از زمین بوس شاه
Гирифтанд дар хӯрд худ ҷойгоҳ
گرفتند در خورد خود جایگاه
Гуҳӣ аз назари фавҷи лашгари гузашт
گهی از نظر فوج لشگر گذشت
Гуҳии кӯҳи пайкари ткоўри гузашт
گهی کوه پیکر تکاور گذشت
Чу сайри хаёл ошкоро шавад
چو سیر خیال آشکارا شود
Бъолми қиёмат ҳувайдо шавад
بعالم قیامت هویدا شود
Фитоданд филони ҷангии баҳам
فتادند فیلان جنگی بهم
Паии ҷанг хартумҳо шуд илм
پی جنگ خرطومها شد علم
Надидам чунин ҷанг дар ҳеҷ кеш
ندیدم چنین جنگ در هیچ کیش
На сулҳ аз қафо на кудурати зпиш
نه صلح از قفا نه کدورت زپیش
Замини гарм аз шуълаи кини чунон
زمین گرم از شعله کین چنان
Ки оташ миёнҷӣ шавад дар миён
که آتش میانجی شود در میان
Заданд ончунон калла бар икдгр
زدند آنچنان کله بر یکدگر
Ки шер аз садояш бибозад ҷигар
که شیر از صدایش ببازد جگر
Сар ҳар ду хӯрданд бар ҳам чунон
سر هر دو خوردند بر هم چنان
Ки шуд гардан ҳар ду дар тани ниҳон
که شد گردن هر دو در تن نهان
Ду абри сияҳ дарҳам овехтанд
دو ابر سیه درهم آویختند
Чу борони ҳамаи хӯн ҳам рехтанд
چو باران همه خون هم ریختند
Задӣ барқи дандонашони дмбдм
زدی برق دندانشان دمبدم
Бқлби сиёҳии андоми ҳам
بقلب سیاهی اندام هم
Замини хоки молии дигари брнтоФт
زمین خاک مالی دیگر برنتافت
Ҳама гирд шуд сӯии болои шитофт
همه گرد شد سوی بالا شتافت
Чу шуд сади роҳи тамошои ғубор
چو شد سد راه تماشا غبار
Бифармуд шоҳаншаҳи комкор
بفرمود شاهنشه کامکار
Ки шҳзодаҳҳои фалаки эҳтишом
که شهزاده های فلک احتشام
Бароянд бар тавсани хўшхром
برآیند بر توسن خوشخرام
Зқсри шарафи сӯии майдони раванд
زقصر شرف سوی میدان روند
Бнзораҳи ҷанги филони раванд
بنظاره جنگ فیلان روند
Дар он маҳшари ом ҳар як далер
در آن محشر عام هر یک دلیر
Расиданди зонсонкаҳ дар бешаи шер
رسیدند زانسانکه در بیشه شیر
Дар он арсаи осмонии фазо
در آن عرصه آسمانی فضا
Гирифтанд ҷо чун савобати ҷудо
گرفتند جا چون ثوابت جدا
БФилони ҷангӣ назар дӯхтанд
بفیلان جنگی نظر دوختند
Вазони ҷанги бас ҳикмат омухтанд
وزان جنگ بس حکمت آموختند
Гирифтанд таълим аз фили маст
گرفتند تعلیم از فیل مست
БФўҷи ғанӣмон фикандани шикаст
بفوج غنیمان فکندن شکست
Вагар пойдории бурузи масоф
وگر پایداری بروز مصاف
Агар рӯбарӯи бархӯрди кӯҳи қоф
اگر روبرو برخورد کوه قاف
Чу ин ҷанг аз кӣнаи пурмоя буд
چو این جنگ از کینه پرمایه بود
Бисоти ҷадали тай наме гашти зуд
بساط جدل طی نمی گشت زود
Броӣинаҳи хотир шоҳ тофт
برآئینه خاطر شاه تافت
Ки бояд бони арсаи худ ҳам шитофт
که باید بآن عرصه خود هم شتافت
Мабодо ки шҳзодаҳҳои далер
مبادا که شهزاده های دلیر
Шуморанд филони ҷангии ҳақир
شمارند فیلان جنگی حقیر
Далерона тозанд бар фили маст
دلیرانه تازند بر فیل مست
Ки бо шери ин бешаи ин нашъа ҳаст
که با شیر این بیشه این نشئه هست
Ҷнибт талаб кард ва аз пой хост
جنیبت طلب کرد و از پای خاست
Замин ва замон гуфтӣ аз ҷой хост
زمین و زمان گفتی از جای خاست
Даромад ба тунди ашҳбии барқи сайр
درآمد به تند اشهبی برق سیر
Ҳумо карда аз сояаш касби хайр
هما کرده از سایه اش کسب خیر
Саросари бузургону гарданкашон
سراسر بزرگان و گردنکشان
Давон дар рикоби саодати нишон
دوان در رکاب سعادت نشان
Сарон дар рикоби мубораки асар
سران در رکاب مبارک اثر
Надониста аз шавқи поро зи сар
ندانسته از شوق پا را ز سر
Бони арса чун шоҳ воло расед
بآن عرصه چون شاه والا رسید
Замонии Аннан ткоўр кашид
زمانی عنان تکاور کشید
Хабар чунки аз мақдам шоҳ ёфт
خبر چونکه از مقدم شاه یافت
Боўрдн дар бдрёи шитофт
بآوردن در بدریا شتافت
зи сангинии сояи подшоҳ
ز سنگینی سایه پادشاه
Бадал шуд боброми ҷӯши сипоҳ
بدل شد بابرام جوش سپاه
Чу кам гашти ошӯб аз он растхез
چو کم گشت آشوب از آن رستخیز
БФилони ҷангӣ асар кард низ
بفیلان جنگی اثر کرد نیز
Замонии сар аз ҷанг бардоштанд
زمانی سر از جنگ برداشتند
Вале чашм бар икдгр доштанд
ولی چشم بر یکدگر داشتند
Дар аинўқти шатранҷии рӯзгор
در اینوقت شطرنجی روزگار
Ки мансӯба байнасту бозии шумор
که منصوبه بین است و بازی شمار
Бнўъӣ дигар фили ин арса ронад
بنوعی دگر فیل این عرصه راند
Ки аз ваҳшаташи ақлҳо мот монад
که از وحشتش عقلها مات ماند
Давид аз қазои зи он ду фили маҳиб
دوید از قضا ز آن دو فیل مهیب
Яке сӯии шҳзодаҳи авранги зеб
یکی سوی شهزاده اورنگ زیب
Бхшмӣ ки пеш оядаш кӯҳ агар
بخشمی که پیش آیدش کوه اگر
Дигар то қиёмат набандад камар
دگر تا قیامت نبندد کمر
Чу чархӣ ки чарх омадигар фурӯ
چو چرخی که چرخ آمدی گر فرو
Нгрдондиш аз раҳи кӣнаи рӯ
نگرداندیش از ره کینه رو
Сафи чораи халқ дарҳам дарид
صف چاره خلق درهم درید
Бшҳзодаҳи шер савлат расед
بشهزاده شیر صولت رسید
Бамурдӣ зи ҷо яксар мӯ нашуд
بمردی ز جا یکسر مو نشد
зи роҳи чунин сайл иксў нашуд
ز راه چنین سیل یکسو نشد
зи пешаши Аннан ткоўр натофт
ز پیشش عنان تکاور نتافت
Зибардастии осмон бар натофт
زبردستی آسمان بر نتافت
Бтмкин сиришта зи баси ҷавҳараш
بتمکین سرشته ز بس جوهرش
Наҷунбед ҷузи набз аз пайкараш
نجنبید جز نبض از پیکرش
Бичишам ҷаҳони даҳр торик шуд
بچشم جهان دهر تاریک شد
Бхўршиди он абр наздик шуд
بخورشید آن ابر نزدیک شد
Чу зини бештари сабрро ҷо набӯд
چو زین بیشتر صبر را جا نبود
Дроўихт монанди оташи бадвад
درآویخت مانند آتش بدود
Яке бурҷае барқи сони тофта
یکی برجه ای برق سان تافته
Назар аз раг ғайраташ ёфта
نظر از رگ غیرتش یافته
Зқдрт чунон зад ба пишониш
زقدرت چنان زد به پیشانیش
Ки ҷуст аз қафои барқи рахшоняш
که جست از قفا برق رخشانیش
Збси бурҷа дар калла аш шуд ниҳон
زبس برجه در کله اش شد نهان
Сараши гашти фонӯси шамъи синон
سرش گشت فانوس شمع سنان
Аз он рахна каз бар чаҳ шуд дар сараш
از آن رخنه کز بر چه شد در سرش
Бурун рафт мастӣ ки бад дар сараш
برون رفت مستی که بد در سرش
Дар он кӯҳи пайкар ниҳон шуд синон
در آن کوه پیکر نهان شد سنان
Дигар бора дар рафт оҳани бкон
دگر باره در رفت آهن بکان
зи барқи синони оташ кин фузуд
ز برق سنان آتش کین فزود
Ҳама шуъла гардид он тираи рӯз
همه شعله گردید آن تیره روز
зи хартуми андохти печони каманд
ز خرطوم انداخت پیچان کمند
Фитод асби шҳзодаҳ дар шаҳри банд
فتاد اسب شهزاده در شهر بند
Гирифт асб ва шҳзодаҳ биравӣ савор
گرفت اسب و شهزاده بروی سوار
Збим об шуд Зуҳраи рӯзгор
زبیم آب شد زهره روزگار
Биафшонад бар асби дандони кин
بیفشاند بر اسب دندان کین
Баромади хурӯш аз замону замин
برآمد خروش از زمان و زمین
Бдндонши шҳзодаҳи комёб
بدندانش شهزاده کامیاب
Муқорин чу бо субҳдами офтоб
مقارن چو با صبحدم آفتاب
Чу дар асби сомон ҷавлон надид
چو در اسب سامان جولان ندید
Чу шаҳбозӣ аз хона зин парид
چو شهبازی از خانه زین پرید
Ҳмондм ки бар асби поро фишурд
هماندم که بر اسب پا را فشرد
Равони дасти ҷуръати бшмшири барад
روان دست جرأت بشمشیر برد
Илм кард шамшер ва бар вай дарид
علم کرد شمشیر و بر وی درید
Каз он сӯии фили ғнимши давид
کز آن سوی فیل غنیمش دوید
Чу набӯд писандидаи прдлон
چو نبود پسندیده پردلان
Ки гирад якеро ду тан дар миён
که گیرد یکی را دو تن در میان
з рӯй мурувват аз он даст дошт
ز روی مروت از آن دست داشت
Ба пайкори фил ғнимш гузошт
به پیکار فیل غنیمش گذاشت
БтклиФи фитрат далерӣ намӯд
بتکلیف فطرت دلیری نمود
Ба суннӣ ки таклиф биравӣ набӯд
به سنی که تکلیف بروی نبود
Дарин син агар будӣ афросйоб
درین سن اگر بودی افراسیاب
Ҳамеи гаштӣ аз дидани фили об
همی گشتی از دیدن فیل آب
Наёварда халлоқи болоу паст
نیاورده خلاق بالا و پست
Ғнимии дарин арса чун фили маст
غنیمی درین عرصه چون فیل مست
Наомад бадасти қазоу қадар
نیامد بدست قضا و قدر
Силаҳӣ ки бар вай шавад коргар
سلاحی که بر وی شود کارگر
Чу аз ҷӯш мастӣ нашуд хашмгин
چو از جوش مستی نشد خشمگین
Фишорад бар афлоки дандони кин
فشارد بر افلاک دندان کین
Ҳазар кун зхртўми он пари ҷадал
حذر کن زخرطوم آن پر جدل
Дар он остинаст дасти аҷал
در آن آستین است دست اجل
Ҷадал бо чунин тунди хасми дурушт
جدل با چنین تند خصم درشت
Бгрдўн ситезааст ва бар кӯҳи мушт
بگردون ستیزه است و بر کوه مشت
Дар оғозу анҷоми ин корзор
در آغاز و انجام این کارزار
Ҳаме дид шоҳаншаҳи комкор
همی دید شاهنشه کامکار
Аз он ширдил чун бидид ин ҷигар
از آن شیردل چون بدید این جگر
БФрқш биафшонад ганҷи гуҳар
بفرقش بیفشاند گنج گهر
Сарашро зъзти бгрдўни расонад
سرش را زعزت بگردون رساند
Бирав Филбор ҷавоҳир фишонд
برو فیلبار جواهر فشاند
Бзри вазни шҳзодаҳи номҷўӣ
بزر وزن شهزاده نامجوی
Намуданд вазин гашти зари сурх рӯй
نمودند وزین گشت زر سرخ روی
Назар карда шоҳ офоқ шуд
نظر کرده شاه آفاق شد
Бмрдонгӣ дар ҷаҳон тоқ шуд
بمردانگی در جهان طاق شد
Пас онгаҳ сари ганҷҳоро кушод
پس آنگه سر گنجها را گشاد
Тсдқи бдрўиш ва муҳтоҷ дод
تصدق بدرویش و محتاج داد
Гдоӣӣ ки буд аз талаб дар тъб
گدائی که بود از طلب در تعب
Боби гуҳари шасти даст аз талаб
بآب گهر شست دست از طلب
Чунон чашми ҳирс аз гуҳари гашти пар
چنان چشم حرص از گهر گشت پر
Ки мижгонаш чун ришта шуд пари здр
که مژگانش چون رشته شد پر زدر
Фақирони зи бас ганҷ андӯхтанд
فقیران ز بس گنج اندوختند
Сапанд аз ҷавоҳир бар ӯ сӯхтанд
سپند از جواهر بر او سوختند
Чунон дод ҳиммат дар офоқ дод
چنان داد همت در آفاق داد
Ки дасти талаб аз гирифтан фитод
که دست طلب از گرفتن فتاد
Наёбади ҷузи ин кор аз дасти мо
نیابد جز این کار از دست ما
Ки дорем баҳри дуо бар худо
که داریم بهر دعا بر خدا
Ҳамеша бар авранги фармондиҳӣ
همیشه بر اورنگ فرماندهی
Бмонод дар фари зилли аллоҳӣ
بماناد در فر ظل اللهی
Вазин чори шҳзодаҳи Комрон
وزین چار شهزاده کامران
Мусаххар кунад чори рукни ҷаҳон
مسخر کند چار رکن جهان