Чист он дарё ки дорад дар дили киштии мақом

چیست آن دریا که دارد در دل کشتی مقام

Моҳяш бар хушки лекини ҷзру мадаш бар давом

ماهیش بر خشک لیکن جزر و مدّش بر دوام

Қаъри ин дарёи гули тираи сету об ӯ сиёҳ

قعر این دریا گل تیره ست و آب او سیاه

Ва андрўи ҳам бими ҷони халқ ва ҳам аўмиди ком

و اندرو هم بیم جان خلق و هم اومید کام

Ақдҳои гавҳари орад зу буруни ғаввос ӯ

عقدهای گوهر آرد زو برون غوّاص او

Чу садафи кӯи қатра ӣӣ ёбад зи абри қӣри фом

چو صدف کو قطره یی یابد ز ابر قیر فام

ӯ турш рӯйаст ва зу шодоби шохи нешикар

او ترش رویست و زو شاداب شاخ نیشکر

ӯ сияҳи косаи сет ва аз ваии халқро ваҷҳи таом

او سیه کاسه ست و از وی خلق را وجه طعام

Зулфи хотуни зафарро ашки чашм ӯ хизоб

زلف خاتون ظفر را اشک چشم او خضاب

Рахнаҳои маликро оби даҳон ӯ лҳом

رخنه های ملک را آب دهان او لحام

Сим ӯ нақдаст лекини нақд ӯ шаб дар миён

سیم او نقدست لیکن نقد او شب در میان

Ҳлитш нураст лекини ҳшўи нур ӯ злом

حلیتش نورست لیکن حشو نور او ظلام

Ҷурм кайвонаст ва ӯро бо маи нави иттисол

جرم کیوانست و او را با مه نو اتّصال

Об ҳайвонаст ва ӯро дар дили зулмати мақом

آب حیوانست و او را در دل ظلمت مقام

Офтобаст ӯ лекини баъзе аз ваии мнксФ

آفتابست او لیکن بعضی از وی منکسف

Рӯзгораст ӯ мураккаби сӯраташ аз субҳу шом

روزگارست او مرکّب صورتش از صبح و شام

Пора ӣӣ аз риш фиръавнаст дар даст кулем

پاره یی از ریش فرعونست در دست کلیم

Манфазӣ аз дӯд дӯзах карда бурдор ассалом

منفذی از دود دوزخ کرده بردار السّلام

ё бмўии анбоштаи чоҳи зи нхдон батон

یا بموی انباشته چاه ز نخدان بتان

ё чу мишкӣни парчамӣ дар тоскӣ аз сими хом

یا چو مشکین پرچمی در طاسکی از سیم خام

ё дил ёр манаст андар бар симин ӯ

یا دل یار منست اندر بر سیمین او

ё кушодаи чашмаи қӣр аз дили санги рухом

یا گشاده چشمۀ قیر از دل سنگ رخام

Дида маликаст мо но дар баёз ӯ савод

دیدۀ ملکست ما نا در بیاض او سواد

Машраби ъзбст ва бар вай азамоне аз дҳом

مشرب عذبست و بر وی از امانی از دحام

Нозанинии ху фаро карда боксўну қсб

نازنینی خو فرا کرده باکسون و قصب

Бар канори хоҷагони парварда бо сад эҳтиром

بر کنار خواجگان پرورده با صد احترام

Шуд дилаши мустағриқи савдои зулфу холу хат

شد دلش مستغرق سودای زلف و خال و خط

Зон дижам рӯй всроФкндст чун аҳли ғром

زان دژم روی وسرافکندست چون اهل غرام

Гар занӣ дар нохунаши неи вртў бар дории сараш

گر زنی در ناخنش نی ورتو بر داری سرش

Бо камоли длсёҳӣ давр бошад зи интиқом

با کمال دلسیاهی دور باشد ز انتقام

Ҳар чаҳ зиштӣу сияҳи кории фурӯи хӯрдаи зи ҳалам

هر چه زشتیّ و سیه کاری فرو خورده ز حلم

Пас никуӣҳо иваз дода бар ойини киром

پس نکوییها عوض داده بر آیین کرام

Мӯъҷизоти нФсаҳ ӯ чун қаламро ҷон диҳад

معجزات نفثۀ او چون قلم را جان دهد

Ақл гуяд он замони субҳони ман яҳёи алъзом

عقل گوید آن زمان سبحان من یحیی العظام

Аз сиёҳӣ сӯрат фақраст гӯйии вонгаҳе

از سیاهی صورت فقرست گویی وانگهی

МстФид аз ршҳи табъаши ҳам хавоси ваҳми авом

مستفید از رشح طبعش هم خواص وهم عوام

Андарун ӯ сияҳ чоласту беруни тахти малик

اندرون او سیه چالست و بیرون تخت ملک

Ном ӯ нўнст ваов худ карда аз сад гӯнаи лоам

نام او نونست واو خود کرده از صد گونه لام

Нуқра хингӣ гашта обистани бшбдизӣ чу аб

نقره خنگی گشته آبستن بشبدیزی چو اب

Ҳам бирав дсторчаҳи ҳам тавқи заррини ҳам стом

هم برو دستارچه هم طوق زرّین هم ستام

Бори гирони суханро зини шаби охири обхўр

بار گیران سخن را زین شب آخر آبخور

Оҳӯони маънавиро машки нофаши пои дом

آهوان معنوی را مشک نافش پای دام

Зоҳир ӯ тахти бори подшоҳи ним рӯз

ظاهر او تخت بار پادشاه نیم روز

Андаруни синааш мтмўраҳи зангии шом

اندرون سینه اش مطمورۀ زنگیّ شام

Анбарин злФисти симини тан ки ҳар соъат расанд

عنبرین زلفیست سیمین تن که هر ساعت رسند

Ошиқони зарди бемор аз даҳон ӯ бком

عاشقان زرد بیمار از دهان او بکام

Аз сӯед эй дил ӯ зиндаи ҷони малику дайн

از سوید ای دل او زنده جان ملک و دین

Вази саводи чашм ӯ равшани маоши хосу ом

وز سواد چشم او روشن معاش خاص و عام

Чун сияҳ дорад сар пистон хӯрд зу бачаи шер

چون سیه دارد سر پستان خورد زو بچّه شیر

Чун кунад пистони сипед онгаҳ буд вақти Фтом

چون کند پستان سپید آنگه بود وقت فطام

Венаи аҷаби кони Тифл казуӣ шер хӯрд андари замон

وین عجب کآن طفل کزوی شیر خورد اندر زمان

Ҳам дар оради хати мишкӣни ҳам дар ояд дар калом

هم در آرد خطّ مشکین هم در آید در کلام

То буд дар дасти таркон баста дорад лаби бмҳр

تا بود در دست ترکان بسته دارد لب بمهر

Чун нишинад бо вазирони дўргрдонди лсом

چون نشیند با وزیران دورگرداند لثام

Қиссаи ҳоли дили худ бар сар не ме кунад

قصّه حال دل خود بر سر نی می کند

То диҳад бо дасти дастури ҷаҳони хоҷаи низом

تا دهد با دست دستور جهان خواجه نظام

Осифи ҷамшеди ртбти хоҷаи султони нишон

آصف جمشید رتبت خواجۀ سلطان نشان

Соҳиби аъзами Муҳамади қдўаҳу садри аном

صاحب اعظم محمّد قدوه و صدر انام

Ёраи дасти вазорати қӯти бозуии шаръ

یارۀ دست وزارت قوّت بازوی شرع

Онкии ислом аз шиква ӯ ҳаме гирад қавом

آنکه اسلام از شکوه او همی گیرد قوام

Камтарини ҷуръаи зи ҷоми лутф ӯ оби ҳаёт

کمترین جرعه ز جام لطف او آب حیات

Хирад тар насафӣ зи базми ҳимматаши моҳи тамом

خرد تر نصفی ز بزم همّتش ماه تمام

Ханҷар ҷўдш баранд ҷӯии хӯни азкони лаъл

خنجر جودش براند جوی خون ازکان لعل

Панҷаи ҳукмаш бар оради гавҳар аз мағзи ҳисом

پنجۀ حکمش بر آرد گوهر از مغز حسام

Равшанони осмони смъо ва тоъаҳ ме зананд

روشنان آسمان سمعاً و طاعه می زنند

Ҳар куҷо дод аз забони калак ӯ нусрати паём

هر کجا داد از زبان کلک او نصرت پیام

Босахоӣ ӯ кафан шуд бар тани зари бадара ҳо

باسخای او کفن شد بر تن زر بدره ها

Бо наҳифи саҳм ӯ тобут ханҷар шуд ниёам

با نهیب سهم او تابوت خنجر شد نیام

Бо саводи хат ӯ шаби лофи як рангии зи даст

با سواد خط او شب لاف یک رنگی ز دست

Гавҳари шаби тоби анҷум зон шудаш ршҳи мсом

گوهر شب تاب انجم زان شدش رشح مسام

Чун дарахт арғавон гардад ръоФши мунфаҷир

چون درخت ارغوان گردد رعافش منفجر

Чун занад боди хилофаши кӯҳҳоро бар машом

چون زند باد خلافش کوهها را بر مشام

эй бирез тавқи ҳакати гардани афлоки нарм

ای بریز طوق حکت گردن افلاک نرم

Вай бирез рони амрати ту сини айёми ром

وی بریز ران امرت تو سن ایّام رام

Давр набӯдгар дар айёми ту чун наълин бт

دور نبود گر در ایّام تو چون نعلین بط

Рахнаи тоҷи хурӯсони ҳам пазиради илтиём

رخنۀ تاج خروسان هم پذیرد التیام

Осмони зин пас кунад алқоби маймуни туро

آسمان زین پس کند القاب میمون ترا

Нақши пешонии моҳу офтоб аз баҳри ном

نقش پیشانیّ ماه و آفتاب از بهر نام

Бо камоли адли ту дар кули олами зин сипас

با کمال عدل تو در کلّ عالم زین سپس

Роҳи зани мутриб гар бошаду хӯни хораи ҷом

راه زن مطرب گر باشد و خون خواره جام

эй равони лутфи ту мардум фикан ҳамчун карам

ای روان لطف تو مردم فکن همچون کرم

Ваии наҳифи қаҳри ту гардани шикан ҳамчун аўом

وی نهیب قهر تو گردن شکن همچون اوام

То ту меъмори ҷаҳонӣ аз харобӣ эминаст

تا تو معمار جهانی از خرابی ایمنست

Врчаҳ паймоед сипеҳри андари сараши даври мудом

ورچه پیماید سپهر اندر سرش دور مدام

Ашки хунини борад аз дил чун суроҳеи душманат

اشک خونین بارد از دل چون صراحی دشمنت

Ҳар куҷо теғат кунад дар лаб чу соғари абтсом

هر کجا تیغت کند در لب چو ساغر ابتسام

Бар тавотур аз чаҳ уфтад атсаи субҳ ? ар накард

بر تواتر از چه افتد عطسۀ صبح؟ ار نکرد

Гунбади нилуи фариро аз гули хилқати зи ком

گنبد نیلو فری را از گل خلقت ز کام

Бо мидод аз роҳи туркистон дар ояд офтоб

با مداد از راه ترکستان در آید آفتاب

То шунидаст инки орандати зи туркистони ғулом

تا شنیدست اینکه آرندت ز ترکستان غلام

Гашти бирёни зи оташи дили шахси бадхоҳат чунонк

گشت بریان ز آتش دل شخص بدخواهت چنانک

Нест бар андом ӯ сартосари алои пӯсти хом

نیست بر اندام او سرتاسر الّا پوست خام

Аз фароғат чун дуот акнӯн ситон хусбанд халқ

از فراغت چون دوات اکنون ستان خسبند خلق

Чун бакори мамлакати калак туро бошад қиём

چون بکار مملکت کلک ترا باشد قیام

Инат он ртбт ки бо он паст бошад осмон

اینت آن رتبت که با آن پست باشد آسمان

Венаати он мансаб ки бо он нанг бошад эҳтишом

وینت آن منصب که با آن ننگ باشد احتشام

Меҳр лаб биравӣ наад ахтари зи баҳри кӯҳли чашм

مهر لب بروی نهد اختر ز بهر کحل چشم

Хоки роҳиро ки икрони ту зу бардошти гом

خاک راهی را که یکران تو زو برداشت گام

Бо чунин фурӯи шиква ва бо чунин ойину расм

با چنین فرّو شکوه و با چنین آئین و رسم

Шуд вазорат бар ту фарзи айну брҷзи ту ҳаром

شد وزارت بر تو فرض عین و برجز تو حرام

Гар дил хасмат парокандаст чун ашкаш равост

گر دل خصمت پراکندست چون اشکش رواست

Малики иқболи турои ҷовиди бодои интизом

ملک اقبال ترا جاوید بادا انتظام

Мақсади ту аз вазорат нест алои номи нек

مقصد تو از وزارت نیست الّا نام نیک

Венаи дигарҳоро ғарази касби зару ҷамъи ҳтом

وین دگرها را غرض کسب زر و جمع حطام

Гашти ҳикмат бар сари гардуни лагом амрў наҳй

گشت حکمت بر سر گردون لگام امرو نهی

То бадастат дод давлати кори оламро зимом

تا بدستت داد دولت کار عالم را زمام

Аз харигар май наад душмани забон дар ҳукми ту

از خری گر می نهد دشمن زبان در حکم تو

Ҳар сутурӣ май наад ореи забони андари лагом

هر ستوری می نهد آری زبان اندر لگام

эй бзли ҷоҳи ту арбоби ҳоҷатро паноҳ

ای بظّل جاه تو ارباب حاجت را پناه

Ваии бзили атфи ту аҳли ҳунарро эътисом

وی بذیل عطف تو اهل هنر را اعتصام

Кори дониш чун рикоб аз чарх дар пои аўФтод

کار دانش چون رکاب از چرخ در پای اوفتاد

Вақт шудгар сӯии ваии тобии Аннани иҳтимом

وقت شد گر سوی وی تابی عنان اهتمام

Тозаи гардон аз карами марсуми ташрифи раҳе

تازه گردان از کرم مرسوم تشریف رهی

Ваон дигарҳо каз раҳе кардаст лутфати илтизом

وان دگر ها کز رهی کردست لطفت التزام

Змти ҳиммати зўоми бандагон озод кун

ذمّت همّت زوام بندگان آزاد کن

Зонка дар дайн карямон ҳаст пазируфтаи аўом

زانکه در دین کریمان هست پذیرفته اوام

Гарчи ҳар кас оварад шеърии бад-ӣни ҳазрат ва лек

گرچه هر کس آورد شعری بدین حضرت و لیک

Завқи табъат нек донад кин кадомаст он кадом

ذوق طبعت نیک داند کین کدامست آن کدام

Шира ангур бошад ҳар ду аммо назд шаръ

شیرۀ انگور باشد هر دو امّا نزد شرع

Бошад азам алхбоӣси фарқ то нъми алодом

باشد از امّ الخبائث فرق تا نعم الادام

То мадори осмон бар кому нои комӣ буд

تا مدار آسمان بر کام و نا کامی بود

Бодати андари Комронии ҷоҳу давлатати мустадом

بادت اندر کامرانی جاه و دولتت مستدام

Аз ту чун чашм бидон масруфи дасти ҳодисот

از تو چون چشم بدان مصروف دست حادثات

Бар ту чун азмати ҳумоюни мақдами моҳи сиём

بر تو چون عزمت همایون مقدم ماه صیام

Дӯстону дшмнонтро зи даври осмон

دوستان و دشمنانت را ز دور آسمان

Корҳо брўФқи рояти боди доими вассалом

کارها بروفق رایت باد دایم والسّلام