Басит рӯй замини бозгашти ободон

بسیط روی زمین بازگشت آبادان

Бимни сояи чатри хдоигони ҷаҳон

بیمن سایۀ چتر خدایگان جهان

Кунанд таҳнияти икдгри ҳамеи бҳёт

کنند تهنیت یکدگر همی بحیات

Бақиятаӣ ки з инсон бимонад ва аз ҳайвон

بقیّتی که ز انسان بماند و از حیوان

Пдидмӣ шавад осори наслу ҳрси вуҷӯд

پدیدمی شود آثار نسل و حَرث وجود

Азон сипас ки бирав зад сўоъқи бутлон

ازآن سپس که برو زد صواعق بطلان

зи боғи салтанати ин як ниҳоли србкшид

ز باغ سلطنت این یک نهال سربکشید

Ки барг ӯ ҳама адласту бор ӯ эҳсон

که برگ او همه عدلست و بار او احسان

Ҷаҳонёни ҳама дар сояаш гурехта анд

جهانیان همه در سایه اش گریخته اند

Чунонкӣ мурғ хазад дар паноҳи срўбнон

چنانکه مرغ خزد در پناه سروبنان

Барои бандагии даргааши дигарбора

برای بندگی درگهش دگرباره

з сар гирифт табиати тўолди инсон

ز سر گرفت طبیعت توالد انسان

Чу офтоб , яқин шуд ки насли одам ро

چو آفتاب، یقین شد که نسل آدم را

Бааст сояи шоҳ аз вуҷӯди чори арқон

بهست سایۀ شاه از وجود چار ارکان

Хдоигони салотини машриқу мағриб

خدایگان سلاطین مشرق و مغرب

Ки оби боғча салтанат диҳад зи синон

که آب باغچۀ سلطنت دهد ز سنان

Ҷалоли ?данеу дайни мнкбрнии он шоҳӣ

جلال دنیی و دین منکبرنی آن شاهی

Ки эзадаш бсзо кард бар ҷаҳони султон

که ایزدش بسزا کرد بر جهان سلطان

Чу офтоб наёсоед аз сафар зеро

چو آفتاب نیاساید از سفر زیرا

Бшрқу ғарб чу теғаши ҳмирсди фармон

بشرق و غرب چو تیغش همیرسد فرمان

Чу ғунча нест ки дил дар ҳарири чини бандад

چو غنچه نیست که دل در حریر چین بندد

Чу гавҳараст ки пӯлод бошадаш хуфтон

چو گوهرست که پولاد باشدش خفتان

Аҷаби мадоргар аз рҳшаҳи ҷабини мубинаш

عجب مدار گر از رحشۀ جبین مبینش

Иваз гирифт инобиъи чашмаи ҳайвон

عوض گرفت ینابیع چشمۀ حیوان

Гуҳар ки бистари хороу ҷомаи оҳани сохт

گهر که بستر خارا و جامه آهن ساخت

зи тоҷи шоҳон бар тахт зар гирифт макон

ز تاج شاهان بر تخت زر گرفت مکان

Зиҳии мъорҷи қудрату рои таври камол

زهی معارج قَدرت و رای طور کمال

Зиҳии маъонии хубати буруни зи ҳасри баён

زهی معانی خوبت برون ز حصر بیان

Каминаи кӯраи бأси ту гарми сайри асир

کمینه کورۀ بأس تو گرم سیر اثیر

Нахусти пояи боми ту ғурфаи кайвон

نخست پایۀ بام تو غرفۀ کیوان

зи ҳайбати ту дили шери осмони ҳамаи вақт

ز هیبت تو دل شیر آسمان همه وقت

Чунонкии ширълми рӯзи бод дар хафақон

چنانکه شیرعلم روز باد در خفقان

Турост қубба қадре ки моҳи мнҷўқш

تراست قبّۀ قدری که ماه منجوقش

Нашуд гирифтаи бахами каманд ва ҳаму гумон

نشد گرفته بخمّ کمند و هم و گمان

Забон ки нест лаболаби зи гавҳари мадҳат

زبان که نیست لبالب ز گوهر مدحت

Сазои теғ буд ҳамчуи дастаи дандон

سزای تیغ بود همچو دستۀ دندان

Саховатати бисил ам дар адам ҳаме бахшад

سخاوتت بسلم در عدم همی بخشد

Зарӣ ки нақд вуҷӯдаш нагашт сиккаи кон

زری که نقد وجودش نگشت سکّۀ کان

Азони зи санги Фсон тез мешавад ханҷар

ازآن ز سنگ فسان تیز میشود خنجر

Ки занни барад ки дили хасми тести санги Фсон

که ظنّ برد که دل خصم تست سنگ فسان

Бъҳди адли ту гург аз пай хуш омад мяш

بعهد عدل تو گرگ از پی خوش آمد میش

Чу хирси мстбаҳ бозӣ кунад бчўби шубон

چو خرس مصطبه بازی کند بچوب شبان

Забони теғи турои нукта мағздор омад

زبان تیغ ترا نکته مغزدار آمد

Чу бо димоғи бидонадяш малик кард қирон

چو با دماغ بداندیشِ مُلک کرد قران

Кмндшоаҳ ба як силки дркшд дар тоб

کمندشاه به یک سلک درکشد در تاب

Чу муҳраи гардани фағфуру қайсару хоқон

چو مهره گردن فغفور و قیصر و خاقان

Фалаки алочқи худ чу занад баробари шоҳ

فلک الاچق خود چو زند برابر شاه

Ки ҷузи зи қурс мааш нест ваҷҳи як шабаҳи нон

که جز ز قرص مهش نیست وجه یک شبه نان

Дурусти зар ки наҳй номи шоҳ дар даҳанаш

درست زر که نهی نام شاه در دهنش

Чўгл , зи шодии бози аўФтди зи хандаи ситон

چوگل، ز شادی باز اوفتد ز خنده ستان

зи шавқи номи ту , минбар ҳамеша дар миҳроб

ز شوق نام تو، منبر همیشه در محراب

Чу кӯдакони ҳама одина хоҳад аз яздон

چو کودکان همه آدینه خواهد از یزدان

Ҷаҳони стонои эзад туро фиристодаст

جهان ستانا ایزد ترا فرستادست

Ки чори ҳади ҷаҳони малики тести рўбстон

که چار حدّ جهان ملک تست روبستان

Гувоҳи малики тўъдлст , ҳркҷои хоҳӣ

گواه ملک توعدلست، هرکجا خواهی

Бники маҳзарии худ гувоҳ май гузарон

بنیک محضری خود گواه می گذران

Ту умр Нӯҳ биёбӣ азонкаҳ дар олам

تو عمر نوح بیابی ازآنکه در عالم

Иморат аз ту падед омад аз пас тӯфон

عمارت از تو پدید آمد از پس طوفان

Ту дод минбари исломи бстдии зи салиб

تو داد منبر اسلام بستدی ز صلیب

Ту барграфтӣ ноқавсро зи ҷои азон

تو برگرفتی ناقوس را ز جای اذان

Ҳиҷоби зулм , ту бардоштии зи чеҳраи адл

حجاب ظلم، تو برداشتی ز چهرۀ عدل

Ниқоби куфр , ту бикшодӣ аз рухи имон

نقاب کفر، تو بگشادی از رخ ایمان

Агар набӯдӣ саъии ту , ҳалқаи каъба

اگر نبودی سعی تو، حلقۀ کعبه

Чу наъли зери сам хар бимонада буд ниҳон

چو نعل زیر سم خر بمانده بود نهان

Вагар набӯдӣ шамшери ту ки кардӣ фарқ ?

وگر نبودی شمشیر تو که کردی فرق؟

Миён занад зродшту мусҳафи Усмон

میان زند زرادشت و مصحف عثمان

зи бозуии ту қавии гашти бозуии ислом

ز بازوی تو قوی گشت بازوی اسلام

Ки аз тасодум куффор гашта бади вайрон

که از تصادم کفّار گشته بد ویران

Биҷавии малики зи теғи ту об боз омад

بجوی ملک ز تیغ تو آب باز آمد

Чунонкии ҷони гулистони зи қатраи борон

چنانکه جان گلستان ز قطرۀ باران

Басити хок чу як рӯзаи роҳи лшкртст

بسیط خاک چو یک روزه راه لشکرتست

Чаҳ мояи малики тарозони зиёдату нуқсон

چه مایه ملک ترازان زیادت و نقصان

Барроқи азми ту гомӣ ки барграфт зи ҳинд

براق عظم تو گامی که برگرفت ز هند

Ниҳоди гоми дувум бар ақосӣ арон

نهاد گام دوم بر اقاصی ارّان

Ки буд ҷузи ту зи шоҳони рӯзгор ки дод

که بود جز تو ز شاهان روزگار که داد

Қзими асби зи Тифлису об аз Аммон ?

قضیم اسب ز تفلیس و آب از عمّان؟

Дуруст шуд ки ту хуршедӣ ва барин даъвӣ

درست شد که تو خورشیدی و برین دعوی

зи офтобам равшан тараст сад бурҳон

ز آفتابم روشن ترست صد برهان

Нахусти онкии ҳамаи аҳл ақл муттафиқанд

نخست آنکه همه اهل عقل متّفقند

Ки бе вуҷӯди ту олам набошад ободон

که بی وجود تو عالم نباشد آبادان

Дувум ки тохтан ту зи шарқ то ғарбаст

دوم که تاختن تو ز شرق تا غربست

Брўзгории андаки зи имтидоди замон

بروزگاری اندک ز امتداد زمان

Сеюм ки рӯй мубораки баҳри куҷои оре

سوم که روی مبارک بهر کجا آری

Фарозу шебат чун баҳр ва бар буд яксон

فراز و شیبت چون بحر و بر بود یکسان

Чаҳоруми онкии ҷаҳонро бтиғ бигирифтӣ

چهارم آنکه جهان را بتیغ بگرفتی

Ки брнтоФтӣ аз ҳеҷ офарӣдаи Аннан

که برنتافتی از هیچ آفریده عنان

Далели панҷуми зари пошӣу гуҳари бахше

دلیل پنجم زر پاشی و گهر بخشی

Фузуни зи ҳавсилаи оз ва макунат имкон

فزون ز حوصلۀ آز و مکنت امکان

Шашум ки чун бдрФшиди нури рояти ту

ششم که چون بدرفشید نور رایت تو

Гирифт зулмати зулм аз ҳудӯди даҳри карон

گرفت ظلمت ظلم از حدود دهر کران

БҳФтми онкии чўтнҳои зи пеши бхромӣ

بهفتم آنکه چوتنها ز پیش بخرامی

Ситора вор шавад лашкар аз паии ту равон

ستاره وار شود لشکر از پی تو روان

Аҷабтар онкӣ чу хуршед теғ хоҳад зад

عجبتر آنکه چو خورشید تیغ خواهد زد

Ду субҳ , халқи ҷаҳонро хабар кунанд азон

دو صبح، خلق جهان را خبر کنند ازآن

Ту тохтани басари душманони чунон оре

تو تاختن بسر دشمنان چنان آری

. . . ан

که خنجر تو رسد پس خبر سوی ایشان

зи лаъиби теғи ту дар зарб , хасми шҳмотст

ز لعب تیغ تو در ضرب، خصم شهماتست

Ба асбу пел чаҳ ҳоҷат , яке пиёда барон

به اسب و پیل چه حاجت، یکی پیاده بران

Аҷаби мадоргар овораи гашти лашкари хасм

عجب مدار گر آواره گشت لشکر خصم

Чу теғи сабзи ту афканди соя бар сарашон

چو تیغ سبز تو افکند سایه بر سرشان

Шукуфаҳоро ҷуз рехтан набошад рӯй

شکوفه ها را جز ریختن نباشد روی

Чу барг сабз баровард шох дар бустон

چو برگ سبز برآورد شاخ در بستان

Адуи бараҳна ва бебаргу рехтаи зи ?бирт

عدو برهنه و بی برگ و ریخته ز برت

Чунон биҷуст ки гулбуни зи дасти боди хазон

چنان بجست که گلبن ز دست باد خزان

Дадии зи сояи яздон чигуна нгризд

ددی ز سایۀ یزدان چگونه نگریزد

Чу май гурезад аз сояи умри шайтон

چو می گریزد از سایۀ عمر شیطان

Табораки аллоҳи рӯзӣ ки дар ҳзоҳзи ҷанг

تبارک الله روزی که در هزاهز جنگ

зи хок ва гирд шавад чашми осмони ҳайрон

ز خاک و گرد شود چشم آسمان حیران

зи тири шахси далерони ниҳон чу хӯшаи зи дос

ز تیر شخص دلیران نهان چو خوشه ز داس

зи найзаи чашми ялони суфтаи ҳамчуи ҷазаъ ӣмон

ز نیزه چشم یلان سفته همچو جزع یمان

Хам каманд кунад аътноқ ҳабл варед

خم کمند کند اعتناق حبل ورید

Лаб хаданг занад бӯса бар раги шарён

لب خدنگ زند بوسه بر رگ شریان

Фитодаи худ чун ангштўонаҳи дарзӣ

فتاده خود چون اَنگشتوانۀ درزی

Шикастаи торак ва бар ваии зи нӯки найзаи нишон

شکسته تارک و بر وی ز نوک نیزه نشان

Чу зери рояти Фсоди зер ҳар байрақ

چو زیر رایت فصّاد زیر هر بیرق

Ҳазор чашмаи хӯн аз урӯқ гашта равон

هزار چشمۀ خون از عروق گشته روان

Шикастаи гардану афтодаи чашмҳо берун

شکسته گردن و افتاده چشمها بیرون

зи захми гурз , чу наргиси ҳасуд бе сомон

ز زخم گرز، چو نرگس حسود بی سامان

Яке гулоби зани осои каманд дар гардан

یکی گلاب زن آسا کمند در گردن

Яке қнинаҳи сифати хӯни дили чикони зи даҳон

یکی قِنینه صفت خون دل چکان ز دهان

Бадасти теғ , гиребони зиндагӣ шудаи чок

بدست تیغ، گریبان زندگی شده چاک

Бпои умр дар афтодаи домани хизлон

بپای عمر در افتاده دامن خذلان

Диловаронро ҷустаи гуҳи кушоди хаданг

دلاوران را جسته گه گشاد خدنگ

Басони ғунчаи гули оташ аз сари пайкон

بسان غنچۀ گل آتش از سر پیکان

Шикофтаи сару мағзаши зи устихони пайдо

شکافته سر و مغزش ز استخوان پیدا

Бшкли писта ва аз прдлии ду лаби хандон

بشکل پسته و از پردلی دو لب خندان

Яке бтири хаданг аз дрқ кунад кафгир

یکی بتیر خدنگ از دَرق کند کفگیر

Яке бгрзи з ойӣна мезанад пангон

یکی بگرز ز آیینه می زند پنگان

Ту май рӯй зафар аз пеши ту равони чапу рост

تو می روی ظفر از پیش تو روان چپ و راست

Чунон пиёда ки дар пеш шаҳ кунад ҷавлон

چنان پیاده که در پیش شه کند جولان

Гуҳӣ ба гурз кунӣ бошгўнаҳ бар сар , худ

گهی به گرز کنی باشگونه بر سر، خود

Гуҳӣ ба найзаи бзхми андар окнӣ хуфтон

گهی به نیزه بزخم اندر آکنی خفتان

зи гирди лашкари ту хок бар даҳон фиканд

ز گرد لشکر تو خاک بر دهان فکند

Фалак чу хоҳад аз захми ханҷари ту амон

فلک چو خواهد از زخم خنجر تو امان

Бгоҳ онкӣ наад хон марг , дасти аҷал

بگاه آنکه نهد خوان مرگ، دست اجل

Садои кӯси сало дар диҳад ба перу ҷавон

صدای کوس صلا در دهد به پیر و جوان

зи чеҳраҳо туршии вази синонҳо тезӣ

ز چهره ها ترشی وز سنان ها تیزی

зи теғ сабза хон вази муборизони меҳмон

ز تیغ سبزۀ خوان وز مبارزان مهمان

Гирифта аз паии рмҳ , оташи синони боло

گرفته از پی رمح، آتش سنان بالا

Ҳасуди хоми тамаъро ҷигар бар он бирён

حسود خام طمع را جگر بر آن بریان

Балхати дркшннди орзӯи бкосаҳи сар

بلخت درکشنند آرزو بکاسۀ سر

Ки ҳаркии лухтӣ азон хӯрд сргшти зи ҷон

که هرکه لختی ازآن خورد سرگشت ز جان

Миёни бибандади рмҳи ту ваҳм аз сарпоӣ

میان ببندد رمح تو وهم از سرپای

Бтиру ваҳши расонади нўолаҳ сар хон

بطیر و وحش رساند نوالۀ سرِ خوان

Бигӯаш ҳукми туу интизори фармонат

بگوش حکم تو و انتظار فرمانت

Зафари кушода буд чашму фатҳи бастаи даҳон

ظفر گشاده بُوَد چشم و فتح بسته دهان

Зиҳии зи фикрати мадҳи ту аҳли маънӣ ро

زهی ز فکرت مدح تو اهل معنی را

Димоғҳо шуда чун гунбади нгорстон

دماغها شده چون گنبد نگارستان

Агарчӣ гавҳари носуфта назм натавон кард

اگرچه گوهر ناسفته نظم نتوان کرد

БФри мадҳ ту шуд назми ин сухани осон

بفرّ مدح تو شد نظم این سخن آسان

Чу бандаи мадҳ ту гуяд мухаддироти биҳишт

چو بنده مدح تو گوید مخدّرات بهشت

зи завқи ин суханаш бӯса медиҳанд лабон

ز ذوق این سخنش بوسه می دهند لبان

Хдоигоно ! олами ғариқ вуҷӯд тавонад

خدایگانا ! عالم غریق وجود تواند

Маро ба танҳо бар соҳили ниёзи ммон

مرا به تنها بر ساحل نیاز ممان

Бхосу ом ҷаҳон мерасад ъўорФи шоҳ

بخاص و عام جهان می رسد عوارف شاه

Насиби бандаи мухлис чаро буд ҳурмон ?

نصیب بندۀ مخلص چرا بود حرمان؟

Агар дуоӣ ту гуяд ҳамеша даври фалак

اگر دعای تو گوید همیشه دور فلک

Биҷои хеш буд он дуо ва сад чандон

بجای خویش بود آن دعا و صد چندان

Чаҳ гар набошад аз баҳри ҷони дарозии шоҳ

چه گر نباشد از بهر جان درازی شاه

Касе нахоҳад ҷовиди чархро даврон

کسی نخواهد جاوید چرخ را دوران