Тезӣ ки мағзи чархи зи бонгаш фиғон кунад

تیزی که مغز چرخ ز بانگش فغان کند

Тезӣ ки рӯзгори бадв имтиҳон кунад

تیزی که روزگار بدو امتحان کند

Тезӣ ки мурдагони ҳама аз бими дрринд

تیزی که مردگان همه از بیم درریند

Гар нафхи сўрсдъти худро чунон кунад

گر نفخ صور صدعت خود را چنان کند

Тезӣ ки чун змнФзи суфло кушод ёфт

تیزی که چون ز منفذ سفلی گشاد یافت

Дар санги хораи қӯти захмаш нишон кунад

در سنگ خاره قوّت زخمش نشان کند

Тезӣ ки зери доман чарх арканд бихӯр

تیزی که زیر دامن چرخ ار کند بخور

Тезаш аз димоғи Зуҳали хӯн равон кунад

تیزیش از دماغ زحل خون روان کند

Тезӣ ки розҳои тҷоўиФи ҷонвар

تیزی که رازهای تجاویف جانور

Бонги баланд ӯ бФсоҳт баён кунад

بانگ بلند او به فصاحت بیان کند

Тезӣ ки брзнх бишкофад бсҳри мӯӣ

تیزی که بر زنخ بشکافد به سحر موی

Дар маъразӣ ки даъвии захм забон кунад

در معرضی که دعوی زخم زبان کند

Тезӣ кигар бади бинии кҳсор бар шавад

تیزی که گر به بینی کهسار بر شود

Арконаш аз тахалхул чун мўшдон кунад

ارکانش از تخلخل چون موشدان کند

Тезӣ ки дар баҳор агар дам бар оварад

تیزی که در بهار اگر دم بر آورد

Ранги зрир бар дўрх арғавон кунад

رنگ زریر بر دورخ ارغوان کند

Тезии гуҳи шама ӣӣ зи насими муаттараш

تیزی که شمّه‌ای ز نسیم معطّرش

Ҳушёрро чу мисатони хезон фаттон кунад

هشیار را چو مستان خیزان فتان کند

Тезӣ ки чу кавокиби мнқзаҳи гоҳи рҷм

تیزی که چون کواکب مُنقَضّه گاه رجم

Бо риши блмаҳи шаби тира қирон кунад

با ریش بَلمهٔ شب تیره قران کند

Тезӣ ки бршўди бФлки ҳамҷӯи гирдбод

تیزی که برشود به فلک همجو گردباد

Пас роҳи каҳкашон чу раҳи гуҳ кашон кунад

پس راه کهکشان چو ره گُه‌کشان کند

Тезӣ ки хирмани ма тобон диҳад ббод

تیزی که خرمن مه تابان دهد به باد

Гарчи нафха ӣӣ зҳбўбш аён кунад

گر چرخ نفخه‌ای ز هُبوبش عیان کند

Тезӣ ки бар сипеҳри бимиради чароғи рӯз

تیزی که بر سپهر بمیرد چراغ روز

ГроўпФии бқсди сӯй нирон кунад

گر او پفی به قصد، سوی نیّران کند

Тезӣ ки бонги раъд буд ҷуфти соз ӯ

تیزی که بانگ رعد بود جفت ساز او

Дар зери лаб чу днднаҳ нотавон кунад

در زیر لب چو دندنهٔ ناتوان کند

Тезӣ ки пардаҳои фалак мнхрқ шавад

تیزی که پرده‌های فلک منخرق شود

Гар азм бар шудани бдмоғ ҷаҳон кунад

گر عزم بر شدن به دماغ جهان کند

Тезӣ ки ҳамчуи тири саҳаргоҳӣ аз нуфӯз

تیزی که همچو تیر سحرگاهی از نفوذ

Осони гузор бар сипар осмон кунад

آسان گذار بر سپر آسمان کند

Тезӣ ки бодҳои мухолиф вазон шавад

تیزی که بادهای مخالف وزان شود

Дар бҳрогри азимат Ҳиндӯстон кунад

در بحر اگر عزیمت هندوستان کند

Тезӣ ки бугсалади ҳамаафзор лангараш

تیزی که بگسلد همه افزار لنگرش

Ҳар киште ки ӯ талаб бодбон кунад

هر کشتی‌ای که او طلب بادبان کند

Тезӣ ки ҳар куҷо ки яке пашм тӯда дид

تیزی که هر کجا که یکی پشم توده دید

Ҳоле чу мурғи кӯр дар ӯ ошён кунад

حالی چو مرغ کور در او آشیان کند

Тезӣ ки ҷайби субҳи бадаради садоӣ ӯ

تیزی که جیب صبح بدرّد صدای او

Вақти саҳар ки нғмгкӣ длстон кунад

وقت سحر که نغمگکی دلستان کند

Тезӣ ки ҳамчуи соъиқа аз бех барканд

تیزی که همچو صاعقه از بیخ برکند

Ҳар риши куҳна ӣӣ ки ташаббус бидон кунад

هر ریش کهنه‌ای که تشبّث بدان کند

Тезӣ кигар табираи занаш бонг башнавад

تیزی که گر تبیره‌زنش بانگ بشنود

Бар буқи вгоўдми зи ғазаб саргарон кунад

بر بوق و گاودم ز غضب سر گران کند

Тезӣ кигар Аннани бнсим сабо диҳад

تیزی که گر عنان به نسیم صبا دهد

Ҳолеи ҷаъли нишоти гул ва гулистон кунад

حالی جُعَل نشاط گل و گلستان کند

Тезӣ ки аз чанори ҳамеи гўзтри дамад

تیزی که از چنار همی گوزِ تر دمد

Гар фии алмисли гузори сӯй бӯстон кунад

گر فی المثل گذار سوی بوستان کند

Тезӣ ки нофи оҳӯ чун кун саг шавад

تیزی که ناف آهو چون کون سگ شود

Гар бар диёри чини гузарӣ ногаҳон кунад

گر بر دیار چین گذری ناگهان کند

Тезӣ ки кӯр гардад аз вчшми равшанон

تیزی که کور گردد ازو چشم روشنان

Гар бо Њишоми чархи баланд ақтрон кунад

گر با هشام چرخ بلند اقتران کند

Тезии чунон дарози нафаси комтдоди он

تیزی چنان دراز نفس کامتداد آن

Дар бинии замину замон ресмон кунад

در بینی زمین و زمان ریسمان کند

Тезӣ ки чун сумуми баҳри кас ки боз хӯрд

تیزی که چون سموم به هرکس که باز خورد

Аз ваии бмўии арбҷҳд мавзён кунад

از وی به موی ار بجهد موزیان کند

Тезӣ ки тос чарх бигирад танин ӯ

تیزی که طاس چرخ بگیرد طنین او

Тезӣ ки ноӣ Зуҳраи збодш фиғон кунад

تیزی که نای زهره ز بادش فغان کند

Тезӣ ки бар кабӯтари дами каши сабақи барад

تیزی که بر کبوتر دمکش سبق برد

Тезӣ ки қоқёи бтар аз мокиён кунад

تیزی که قاقیا بتر از ماکیان کند

Тезӣ ки бар бирават ҳар онкас ки бугзарад

تیزی که بر بروت هر آنکس که بگذرد

Хроўрҳоши ҳшўи шикам дар даҳон кунад

خروارهاش حشو شکم در دهان کند

Тезӣ ки бар наботи знхндон чу бурузад

تیزی که بر نبات زنخندان چو بروَزد

Аз рехтани ҳикояти барг хазон кунад

از ریختن حکایت برگ خزان کند

Тезӣ ки бошад астараи тезаши орзӯ

تیزی که باشد استرۀ تیزش آرزو

Ҳар риши кӯи муҷовираташи як замон кунад

هر ریش کو مجاورتش یک زمان کند

Тезӣ кигар хари нараш овоз башнавад

تیزی که گر خر نرش آواز بشنود

Шарм оядаш ки бор дигар ъон ъон кунад

شرم آیدش که بار دگر عان عان کند

Тезӣ ки хос аз ҷиҳати мағзи аҳмақон

تیزی که خاص از جهت مغز احمقان

Аз ганду гӯаи лхлхаҳ ройгон кунад

از گند و گوه لخلخهٔ رایگان کند

Тезӣ ки чун гузашти зи хилвати сарои хос

تیزی که چون گذشت ز خلوتسرای خاص

Майдони бори оми зи риш фалон кунад

میدان بار عام ز ریش فلان کند

Тезӣ ки зи Исфаҳон чу кунад азми мздқон

تیزی که ز اصفهان چو کند عزم مزدقان

Мбдоءи дам задани з дар гўз дон кунад

مبداء دم زدن ز در گوز دان کند

Тезии чунин ки гуфтаму амсоли ин ҳазор

تیزی چنین که گفتم و امثال این هزار

Дзриши онкии душманӣ шоирон кунад

در ریش آنکه دشمنی شاعران کند

Ин ихтиёр кас накунад пас агар кунад

این اختیار کس نکند پس اگر کند

Он хирс рӯй хари сифат гоўбон кунад

آن خرس‌روی خرصفت گاوبان کند

Гурги куҳан , зёءмзли онкии чрбкш

گرگ کهن، ضیاءمضّل آنکه چربکش

Ағроءи гӯсфанди бхўн шубон кунад

اغراء گوسفند به خون شبان کند

Он сарди мусаххар , ки бҳнгоми зарфу лутф

آن سَردَم سخر، که به هنگام ظرف و لطف

Фасли тамӯзро бидамӣ меҳргон кунад

فصل تموز را به دمی مهرگان کند

Гар даст ӯ бчшмаҳи хуршед дар шавад

گر دست او به چشمهٔ خورشید در شود

Чизеи зи тирагии шабаш дар миён кунад

چیزی ز تیرگّی شبش در میان کند

Дар умр агар ҳадисӣ гуяд чу тири рост

در عمر اگر حدیثی گوید چو تیر راست

Тзрибкӣ чу пайкони пайванд он кунад

تضریبکی چو پیکان، پیوند آن کند

Гар зоҳиран намояд бо ту тамаллуқӣ

گر ظاهرا نماید با تو تملّقی

Он дам азу битарс ки қасдат бҷон кунад

آن دم ازو بترس که قصدت به جان کند

Сармояи дурӯғ ва нифоқасту кибру бухл

سرمایۀ دروغ و نفاقست و کبر و بخل

Баси судҳо ки халқи барин Аҳарён кунад

بس سودها که خلق برین اهریان کند

Аз меҳр офтоб кунад сарди зарра ро

از مهر آفتاب کند سرد ذرّه را

Гар дар хаёли рой бтзрибшон кунад

گر در خیال رای به تضریبشان کند

Аз ҳамраҳеи сояи худ мунқатиъ шавад

از همرهیّ سایۀ خود منقطع شود

Ҳрки ихтиёри суҳбати он бадгумон кунад

هرک اختیار صحبت آن بدگمان کند

Аз икдгри бтиғи қатъият ҷудо шаванд

از یکدگر به تیغ قطیعت جدا شوند

Гар як нафас маҷоласт Фрқдон кунад

گر یک نفس مجالست فرقدان کند

Пайванди он кас аз зану фарзанди бугсалад

پیوند، آن کس از زن و فرزند بگسلد

Кўрои бъмри хеши шабӣ миҳмон кунад

کورا به عمر خویش شبی میهمان کند

Хӯни резиши афканди гуҳару теғро баҳам

خون ریزش افکند گهر و تیغ را به هم

Чун ӯ бхбси теғи збонро Фсон кунад

چون او به خبث، تیغ زبان را فسان کند

Нохуни бқсди гӯшти براردи зи пӯсти сар

ناخن به قصد گوشت برآرد ز پوست سر

Гар ӯ бгоҳ фикри назар дар бенон кунад

گر او به گاه فکر نظر در بنان کند

Бо сирватии чунон ки бо Флок бар расад

با ثروتی چنان که ب افلاک بر رسد

Аз сими хешгар бмсл нардбон кунад

از سیم خویش گر به مثل نردبان کند

Анбони зари бахона раҳо карда ме равад

انبان زر به خانه رها کرده می‌رود

То баҳри луқмаи захмат бар посбон кунад

تا بهر لقمه زحمت بر پاسبان کند

Мискини занаш збим наёрад шикасти нон

مسکین زنش ز بیم نیارد شکست نان

Аз бими онкии хоҷаи эмомаш лъон кунад

از بیم آنکه خواجه امامش لعان کند

Гуяд ки ошкораи ибодати риё буд

گوید که آشکاره عبادت ریا بود

Зери закоти моли зи соил ниҳон кунад

زیرا زکات مال ز سایل نهان کند

Дар маъразӣ ки ёфт маҷоли съоитӣ

در معرضی که یافت مجال سعایتی

Он лутфҳо ки дар ҳақи пер вҷўон кунад

آن لطف‌ها که در حق پیر و جوان کند

Ҳар содаи дил ки дод бадв раст эътимод

هر ساده‌دل که داد بدو دست اعتماد

Трордидаҳ ӣӣ ки чаҳ бо таркмон кунад

طرّار دیده‌ای که چه با ترکمان کند

Ҷўлоҳаҳи иисти ҳамсар ӯ дар сарой ӯ

جولاهه‌ایست همسر او در سرای او

Кўксўти шарифи варои пуд ваатон кунад

کو کسوت شریف ورا پود و تان کند

Гар шеър боФӣӣ кунад аз тори риш ӯ

گر شَعربافی‌ای کند از تار ریش او

Куни пӯши мураккабони ҷаҳон плҳўон кунад

کون‌پوش مرکبان جهان پهلوان کند

Илм хилоф гуяд фан манаст лек

علم خلاف گوید فنّ منست لیک

Бошад хилофи илм ҳар онч ӯ баён кунад

باشد خلاف علم هر آنچ او بیان کند

Хаташи заряши гандатару нутқаш аз баён

خطّش ز ریش گَنده‌تر و نطقش از بیان

Пас қадаҳ бар аъимма бисёр дон кунад

پس قدح بر ائمّهٔ بسیاردان کند

Гуҳи гуҳ ки дар аФодт илмӣ кунад шурӯ

گه گه که در افادت علمی کند شروع

То ҳамчуи хеши хари караро дарс хон кунад

تا همچو خویش خرکره را درس‌خوان کند

Алфози бастааш зи забони шикаста аш

الفاظ بسته‌اش ز زبان شکسته‌اش

Бошад чўсндаҳи кӯи гузар аз новдон кунад

باشد چو سنده کو گذر از ناودان کند

Алҳақ хуш оядам ки рем дар даҳон ӯ

الحق خوش آیدم که ریَم در دهان او

Хосса чу даъвии насаб ва хонадон кунад

خاصه چو دعوی نسب و خاندان کند

эй бе ҳофизи шарми надорӣ ки чун туе

ای بی حفاظ شرم نداری که چون تویی

Бар аҳли фазли бешӣ дар Исфаҳон кунад

بر اهل فضل بیشی در اصفهان کند

Озурдаи онкӣ аз ту нагаштаст нони тест

آزرده آنکه از تو نگشتست، نان تست

Дигари ҳамаи кас аз ту амон аломон кунад

دیگر همه کس از تو امان الامان کند

Бар чун манӣ музоҳимат эй сифлаи хасис

بر چون منی مزاحمت ای سفلۀ خسیس

Онкас кунад ки ӯ зсломт карон кунад

آنکس کند که او ز سلامت کران کند

Хасмии шоирон на матоъӣ буд ва лек

خصمیّ شاعران نه متاعی بود ولیک

Риши бузург , мардумро қлтбон кунад

ریش بزرگ، مردم را قلتبان کند

Аз гуфту гӯии куни харони мрдгоўриш

از گفت و گوی کون خران مرد گاوریش

Гар мҳтрз нишинад воҷиб ҳамон кунад

گر محترز نشیند واجب همان کند

Он буз гирифтан туу рӯбоҳи бозят

آن بز گرفتن تو و روباه بازیت

Рӯзии турои нўолаҳи шер жён кунад

روزی تو را نوالهٔ شیر ژیان کند

Хрўоркии ду ҷӯ бар будӣ вале бибин

خروارکی دو جو بربودی ولی ببین

То ин ҳиҷои крои дўхр заъфарон кунад

تا این هجا کرای دو خر زعفران کند

Он ҷўхрӣ дигар хӯрду шеъри ман туро

آن جو خری دگر خورد و شعر من ترا

Бар рӯй рӯзгори яке достон кунад

بر روی روزگار یکی داستان کند

Парҳез кун зи теғи забонӣ ки ҳаҷв ӯ

پرهیز کن ز تیغ زبانی که هجو او

Дар синаҳо ниёбати нӯк синон кунад

در سینه‌ها نیابت نوک سنان کند

Пурпушту гардан аз чаҳ кашад борўзрхлқ

پرپشت و گردن از چه کشد باروزرخلق

Он кӯшками зхўони касони пар занон кунад

آن کو شکم ز خوان کسان پر ز نان کند

Онкас ки васфи тези бад-ӣн сон кунад бибин

آنکس که وصف تیز بدین سان کند ببین

То васфи санада ӣӣ чу ту худ бар чаҳ сон кунад

تا وصف سنده‌ای چو تو خود بر چه سان کند

То домани қиёмат ҳар кас ки ин бихонад

تا دامن قیامت هر کس که این بخواند

Бар ҷони ту вазоифи нафрин равон кунад

بر جان تو وظایف نفرین روان کند

То бо касе ки дӯст буд мздқониӣ

تا با کسی که دوست بود مزدقانی‌ای

Қасдаши баҷоау молу бахон ва бимон кунад

قصدش به جاه و مال و به خان و به مان کند

Бодои сқим дар ватани худ бъҷзи взл

بادا سقیم در وطن خود به عجز و ذل

Ҳар муфсидӣ ки нисбат бомздқон кунад

هر مفسدی که نسبت با مزدقان کند