Кист он сайёҳ , кўро ҳаст бар дарёи гузар

کیست آن سیّاح، کورا هست بر دریا گذر

Мсръии кӯи солу ма бепой бошад дар сафар ?

مسرعی کو سال و مه بی پای باشد در سفر؟

Раҳбар халқаст ва ӯро худ на чашмаст ва на гӯш

رهبر خلقست و او را خود نه چشمست و نه گوش

Ном ӯ тайёр ва ӯро худ на боласт ва на пар

نام او طیّار و او را خود نه بالست و نه پر

Мнқзолғрқӣ лақаб доданд ӯро зонка ӯ

منقذالغرقی لقب دادند او را زانکه او

Чун Хизр дар маҷмаъ албҳрин дорад мустақар

چون خضر در مجمع البحرین دارد مستقر

Ҳаркии ҷои хештани андари дил ӯ боз кард

هرکه جای خویشتن اندر دل او باز کرد

Гар равад дар баҳр қулзум бошад эмин аз хатар

گر رود در بحر قلزم باشد ایمن از خطر

Мол дорӣ карда ҳамчун ғофилони такя бар об

مال داری کرده همچون غافلان تکیه بر آب

Фориғаст аз бозгашт ва эминаст аз хайру шар

فارغست از بازگشت و ایمنست از خیر و شرّ

Эътимоди аҳл дунё биравӣ ва ӯ бе сабот

اعتماد اهل دنیا بروی و او بی ثبات

Оби дарё то камаргоҳи вайу ваии мухтасар

آب دریا تا کمرگاه وی و وی مختصر

Гарчи ҳамчун кӯдакон алвоҳ дорад бар канор

گرچه همچون کودکان الواح دارد بر کنار

Ҳаст соҳиби садрӣ аз рӯй табаҳҳури муътабар

هست صاحب صدری از روی تبحّر معتبر

Дар миёни баҳр ҳамчун баҳр бошад хушки лаб

در میان بحر همچون بحر باشد خشک لب

Бошадаш бими ҳалок онгаҳ ки шуд лбҳош тар

باشدش بیم هلاک آنگه که شد لبهاش تر

Гуҳ чу штораст афкандаи сипар бар рӯй об

گه چو شطّار است افکنده سپر بر روی آب

Гуҳ чу абдоласт ӯро бар сари дарёи ъбр

گه چو ابدال است او را بر سر دریا عبر

Ҳоши ллаҳгар даройади пой ӯ рӯзии бснг

حاش لله گر درآید پای او روزی بسنگ

Пушти халқии бишиканад аз бими молу бими сар

پشت خلقی بشکند از بیم مال و بیم سر

Ҳаст ӯро ҷорӣаи исми илми венаи ҷорӣа

هست او را جاریه اسم علم وین جاریه

Ҳар замонӣ гардад обистан ба чандини ҷонвар

هر زمانی گردد آبستن به چندین جانور

Бе фуҷурии рӯзу шаби ин ҷорӣаи хуфтаи ситон

بی فجوری روز و شب این جاریه خفته ستان

Вориду содири азуи баргаштаи мқзии алўтр

وارد و صادر ازو برگشته مقضیّ الوطر

намехазад бар сина ҳамчун мор на даст ва на пой

می خزد بر سینه همچون مار نه دست و نه پای

Вонгаҳе монанди каждуми дами бароварда ба сар

وانگهی مانند کژدم دم برآورده به سر

Оқибати бошдҳлок ӯ чу мстсқии зи об

عاقبت باشدهلاک او چو مستسقی ز آب

Зонк чун мстсқён бошад зи обаши ногзр

زانک چون مستسقیان باشد ز آبش ناگزر

Шакл ӯ ҳамчун камоне тири даравии сохта

شکل او همچون کمانی تیر دروی ساخته

намеравад бо тир ҳамбар , нгслд аз икдгр

می رود با تیر همبر، نگسلد از یکدگر

Хонаи бунёд ӯ бар обу ободони зи бод

خانۀ بنیاد او بر آب و آبادان ز باد

Вонгаҳе ҳамвора ӯ аз хоку оташ бар ҳазар

وانگهی همواره او از خاک و آتش بر حذر

Бо шикваи хонае девор ва дар монанди ҳам

با شکوه خانه ای دیوار و در مانند هم

Сақф ӯ дар зер пойасту сутунаш бар зибр

سقف او در زیر پایست و ستونش بر زبر

Сокинон ӯ наяндешанд аз тӯфони Нӯҳ

ساکنان او نیندیشند از طوفان نوح

Вази ҳамаи бунёдҳо девор ӯ кӯтоҳ тар

وز همه بنیادها دیوار او کوتاه تر

Боргирии поиши андари сина , пушташ дар шикам

بارگیری پایش اندر سینه، پشتش در شکم

Мекашад бори гарон ва фориғаст аз хобу хур

میکشد بار گران و فارغست از خواب و خور

Мураккабии кӯ аз алаф кардаст бар оби ихтисор

مرکبی کو از علف کردست بر آب اختصار

Чун ба об ояд шуморӣ брнагирад аз шимур

چون به آب آید شماری برنگیرد از شمر

Турфа тар онаст кўрои зиндагии чандон буд

طرفه تر آنست کورا زندگی چندان بود

Кобро дар андарун ӯ падед ояд ммр

کآب را در اندرون او پدید آید ممر

Бод ӯро тозӣона , хок ӯро наахта

باد او را تازیانه، خاک او را ناخته

Оташ ӯро хасми ҷону об ӯро паии сипар

آتش او را خصم جان و آب او را پی سپر

Дар ҳамаи баҳрӣ буд ҷояши магар кандар ду баҳр

در همه بحری بود جایش مگر کاندر دو بحر

Баҳри шеъру баҳри ҷӯади подшоҳи баҳр ва бар

بحر شعر و بحر جود پادشاه بحر و بر

Ҳамчуи теғи шоҳ олам ҳаст дар дарёи равон

همچو تیغ شاه عالم هست در دریا روان

Аз барои нафъи халқ ва аз паии дафъи зарар

از برای نفع خلق و از پی دفع ضرر

Қутби гардуни зафар , шоҳаншаҳи слъри насаб

قطب گردون ظفر، شاهنشه سلعر نسب

Вориси тахти сулаймон , хусрави ҷмшидФр

وارث تخت سلیمان، خسرو جمشیدفر

Сояи яздони атобаки он малики сират ки ҳаст

سایۀ یزدان اتابک آن ملک سیرت که هست

Зот ӯ мстҷмъи ҷумлаи камолоти башар

ذات او مستجمع جمله کمالات بشر

Шоҳи Абубакри бен саъди он каз дами ҷони бахш ӯ

شاه ابوبکر بن سعد آن کز دم جان بخش او

Зинда шуд дар домани охири замони адли умр

زنده شد در دامن آخر زمان عدل عمر

Хоки пой ӯ радои гардани хуршеду моҳ

خاک پای او ردای گردن خورشید و ماه

Файзи ҷӯад ӯ ғизои дояи наҷму шаҷар

فیض جود او غذای دایۀ نجم و شجر

Киштзори фазлро аз мади калакаши парвариш

کشتزار فضل را از مدّ کلکش پرورش

Бӯстони адлро аз ҳади теғаши обхўр

بوستان عدل را از حدّ تیغش آبخور

Он сиррӣ кандар ҳавои хоки пой ӯ буд

آن سری کاندر هوای خاک پای او بود

Дар вуҷӯд ояд зи модар ҳамчун рагаш то ҷавр

در وجود آید ز مادر همچون رگش تا جور

Гар хаёли теғ ӯ бар мағз фитрат бугзарад

گر خیال تیغ او بر مغز فطرت بگذرد

Бугсалад аз якдигари пайванди арвоҳу сувар

بگسلد از یکدیگر پیوند ارواح و صور

эй зи тороҷи сахояти кӣсаи дарёи тиҳӣ

ای ز تاراج سخایت کیسۀ دریا تهی

Ваии бФтўии сарангушти ту хӯни кон , ҳадар

وی بفتویّ سرانگشت تو خون کان، هدر

Зоири даргоҳи аъло , рӯзи бору бахшишат

زایر درگاه اعلی، روز بار و بخششت

Пой наниҳад чун сари калаки тўоло бар гуҳар

پای ننهد چون سر کلک توالّا بر گهر

Шаҳсавори офтоб аз хайли рояти муфрадӣ

شهسوار آفتاب از خیل رایت مفردی

Косаҳои осмон аз хон ҷавдати моҳзр

کاسه های آسمان از خوان جودت ماحضر

Накҳати халқ ту дорад боди наврӯзӣ аз он

نکهت خلق تو دارد باد نوروزی از آن

Миҷмар осо гирадаш гули зери доман ҳар саҳар

مجمر آسا گیردش گل زیر دامن هر سحر

Чун синон аз сарфарозӣ бошадаш дар садри ҷой

چون سنان از سرفرازی باشدش در صدر جای

Ҳаркии андари хизматат чун рмҳ барбандад камар

هرکه اندر خدمتت چون رمح بربندد کمر

Шбрўонро поси адли ту бабради орому хоб

شبروان را پاس عدل تو ببرد آرام و خواب

Гар надории бовар инак зардӣ рӯй қамар

گر نداری باور اینک زردی روی قمر

Чашмаш аз таъсири он заррин шавад чун чашми шер

چشمش از تأثیر آن زرین شود چون چشم شیر

Оҳӯ ар бар дасти зари пош ту андозад назар

آهو ار بر دست زر پاش تو اندازد نظر

Оби теғати равшан ва тезаст то ҳаддӣ казу

آب تیغت روشن و تیزست تا حدّی کزو

Сари бигардади хасмро чун уфтадаш биравӣ гузар

سر بگردد خصم را چون افتدش بروی گذر

Ҳркҷои маддоҳи ахлоқ ту бигушоед нафас

هرکجا مدّاح اخلاق تو بگشاید نفس

Мустаъид нутқ гардад сӯрати девор ва дар

مستعدّ نطق گردد صورت دیوار و در

Обро бо лафзи ҷони афзой хусрав нисбатаст

آب را با لفظ جان افزای خسرو نسبتست

Зон чу бинад обро аз шарми бгдозди шукр

زان چو بیند آب را از شرم بگدازد شکر

Буи он меояд аз исрофи ҷавдат каз наҳиф

بوی آن می‌آید از اسراف جودت کز نهیب

Бар маҳак пайдо наёрад гашти ранг рӯй зар

بر محک پیدا نیارد گشت رنگ روی زر

Андари он рӯзӣ ки гардад дар ҳавои маърака

اندر آن روزی که گردد در هوای معرکه

Атласи афлокро гирди ду лашкари остар

اطلس افلاک را گرد دو لشکر آستر

Остини афшони илм дар рақс бар овои кӯс

آستین افشان علم در رقص بر آوای کوس

Пои кӯбон аз тазалзули ҳамчуи асбони кӯҳ ва дар

پای کوبان از تزلزل همچو اسبان کوه و در

Прдлони хандон чу дандони рафта дар коми бало

پردلان خندان چو دندان رفته در کام بلا

Вази ҳамаи сӯи аждаҳои фитнаи бигушодаи зФр

وز همه سو اژدهای فتنه بگشاده زَفَر

Теғҳо бар ҳам шикастаи ҳамчуи ҷавшани пора ҳо

تیغها بر هم شکسته همچو جوشن پاره ها

Гурзҳо ҳамчун сипар рад карда захми теғи хур

گرزها همچون سپر رد کرده زخم تیغ خور

Рмҳ ёрон карда кӯтаҳ бар аҷали роҳи дароз

رمح یاران کرده کوته بر اجل راه دراز

Ноӣ рӯйин гашта бар болини куштаи навҳа гар

نای رویین گشته بر بالین کشته نوحه گر

Ҷангёни гирди балои сад ҳалқа карда чун зира

جنگیان گرد بلا صد حلقه کرده چون زره

Прдлон дар рӯй ханҷари рухи ниҳода чун сипар

پردلان در روی خنجر رخ نهاده چون سپر

Ин чу ҳарфи тои ниҳодаи чашм бар дунболи тир

این چو حرف طا نهاده چشم بر دنبال تیر

Ваон фиканда найзаҳо чун лоами алифи брикдгр

وان فکنده نیزه ها چون لام الف بریکدگر

Дар дили разми озмоёни нӯки пайкону синон

در دل رزم آزمایان نوک پیکان و سنان

Чун мижа бар чашми ошиқи ғарқа дар хӯни ҷигар

چون مژه بر چشم عاشق غرقه در خون جگر

Дар так пои он замони бинии зи бими срдўон

در تک پای آن زمان بینی ز بیم سردوان

Даст дар фитрок икронт зада фатҳу зафар

دست در فتراک یکرانت زده فتح و ظفر

Риштаи ҳабли алўрид аз чанбари он бугсалад

رشته حبل الورید از چنبر آن بگسلد

Гарданӣ каз чанбари ҳукми ту оради србдр

گردنی کز چنبر حکم تو آرد سربدر

Душманӣ каз ту гурезон меравад бар сар чу гӯй

دشمنی کز تو گریزان میرود بر سر چو گوی

Ояд аз гӯии гиребонаши Нидо : кин алмФр ?

آید از گوی گریبانش ندا: کاین المفر؟

Олимӣ аз зулмат ва аз субҳи содиқи ханда Эй

عالمی از ظلمت و از صبح صادق خنده ای

Лашкарӣ аз золимон ва аз сипоҳати як нафар

لشکری از ظالمان و از سپاهت یک نفر

Хсрўои ҳоли сафоҳони вончаҳ дар вай меравад

خسروا حال صفاهان وانچه در وی میرود

Аз ситамҳо самъи олиро хабар бошад магар

از ستم‌ها سمع عالی را خبر باشد مگر

Ҳаст моро бар ту ҳақи хизмату ҳамсоягӣ

هست ما را بر تو حقّ خدمت و همسایگی

Аз барои ин ду ҳақ дар ҳақ мо кун як назар

از برای این دو حق در حقّ ما کن یک نظر

Ҳоши ллаҳи ҳарки аз вай соя баргирад худоӣ

حاش لله هرکه از وی سایه برگیرد خدای

Офтобаш дар назар бошад зи шаби ториктар

آفتابش در نظر باشد ز شب تاریکتر

Сояи ҳақӣ ва мо дар офтоб меҳнатем

سایۀ حقی و ما در آفتاب محنتیم

Соя эй бар мо фикан эй сояи ?ути хуршеди асар

سایه ای بر ما فکن ای سایه ات خورشید اثر

Лутфи тугар дрнёбд , кори ин бечорагон

لطف تو گر درنیابد، کار این بیچارگان

То ду се рӯз дигар ӣнҷо наёбӣ ҷонвар

تا دو سه روز دگر اینجا نیابی جانور

Бандаро дар зилли хизмат ҷой бошад гар шавад

بنده را در ظلّ خدمت جای باشد گر شود

Аз хулӯси эътиқодаши раъии олиро хабар

از خلوص اعتقادش رأی عالی را خبر

Ончӣ бо ман кард лутфат ва ончӣ хоҳад кард низ

آنچه با من کرد لطفت و آنچه خواهد کرد نیز

То қиём алсоъаҳ хоҳад буд дар олами смр

تا قیام السّاعه خواهد بود در عالم سمر

Вончаҳ дар мадҳати замир ман бидон обистанат

وآنچه در مدحت ضمیر من بدان آبستنت

Бар ҷабини рӯз ва шаб хоҳад шудани нақши алҳҷр

بر جبین روز و شب خواهد شدن نقش الحجر

Шукри анъомат чаҳ донад гуфт калак сар зада

شکر انعامت چه داند گفت کلک سر زده

эй зи анъоми ту зиндаи ҷони арбоби ҳунар

ای ز انعام تو زنده جان ارباب هنر

Банда чун мӯраст ва ӯро дастраси пои малах

بنده چون مورست و او را دسترس پای ملخ

Ту сулаймонӣ ба лутф хеш бипазир ин қадар

تو سلیمانی به لطف خویش بپذیر این قدر

То ки чун дрўшбаҳ дар силк даврон ме кашад

تا که چون درّوشبه در سلک دوران می کشد

Донаҳои рӯзу шабро дасти низоми қадар

دانه های روز و شب را دست نظّام قدر

То қиёмат ҳамчунин дар боғ пирӯзӣ нишин

تا قیامت همچنین در باغ پیروزی نشین

Тухми некии кор ва аз иқболу давлати брбхўр

تخم نیکی کار و از اقبال و دولت بربخور

Хусравонро ҳалқаи ҳукм ту гашта гӯшвор

خسروان را حلقۀ حکم تو گشته گوشوار

Шоҳи слғршоаҳро дидори ту кӯҳли албср

شاه سلغرشاه را دیدار تو کحل البصر

Пушти ту аз ваии қавӣу даст ӯ аз ту баланд

پشت تو از وی قوی و دست او از تو بلند

Ҷонатон дар офияти пайвастаи хуш бо ҳамдигар

جانتان در عافیت پیوسته خوش با همدگر