Кӯи хурӯшу шағабу нола , чрохомўшид ?

کو خروش و شغب و ناله، چراخاموشید؟

Хоҷаи роҳоли барин ҳол ва шумо боҳушед

خواجه راحال برین حال و شما باهوشید

Исмат овора шуду амн чу роҳат бигурехт

عصمت آواره شد و امن چو راحت بگریخت

Офияти рахти буруни бараду шмохомўшид

عافیت رخت برون برد و شماخاموشید

Грбдониди ҳақиқат ки чаҳ кор афтодаст

گربدانید حقیقت که چه کار افتادست

Ҳамчунин зинда ҳамоно ки бахуди брҷўшид

همچنین زنده همانا که بخود برجوشید

То азин вақъаи худ бар сари мо чаҳ навиштаст

تا ازین وقعه خود بر سر ما چه نوشتست

Вақтро навҳа кунед ва бгрстн кушед

وقت را نوحه کنید و بگرستن کوشید

Босияҳи рӯзии мо сахт сипед ояд ҳам

باسیه روزی ما سخت سپید آید هم

Гар дарин сўк чу шаби ҷомаи пилосин пӯшед

گر درین سوک چو شب جامه پلاسین پوشید

Кжшмористи шуморо агроини андешаи сет

کژشماریست شما را اگراین اندیشه ست

Ки пас аз хоҷаи яке шарбат шодӣ нӯшед

که پس از خواجه یکی شربت شادی نوشید

На маро аз худ ва на низ шуморо шармаст

نه مرا از خود و نه نیز شما را شرمست

Ки змни мрсити садри ҷаҳони бниўшид

که زمن مرثیت صدر جهان بنیوشید

Нолау нола ки дилҳо на чунон пари дардаст

ناله و ناله که دلها نه چنان پر دردست

Гиряу гиря ки йени ҳодисаро дрхўрдст

گریه و گریه که ین حادثه را درخوردست

Аввал аз мансаб ва аз даст сиёдат гӯям

اوّل از منصب و از دست سیادت گویم

ё зи илму вараъу зуҳд ва ибодат гӯям

یا ز علم و ورع و زهد و عبادت گویم

Мардӣу мардумӣу фазлу фазойили шимурам

مردی و مردمی و فضل و فضایل شمرم

Сухани мадрисау дарс ва аФодт гӯям

سخن مدرسه و درس و افادت گویم

Неки номии ҳамаи умри даҳуми шарҳи нахуст

نیک نامیّ همه عمر دهم شرح نخست

ё ҳамин хотамати кор ва шаҳодат гӯям

یا همین خاتمت کار و شهادت گویم

Рӯзи навҳаи сети маро халқ бихандед ки ман

روز نوحه ست مرا خلق بخندید که من

Дар чунин таъзиятии шеър бъодт гӯям

در چنین تعزیتی شعر بعادت گویم

Дод як маънӣ ӯ дода набошам худоӣ

داد یک معنی او داده نباشم خدای

Грдрини маънии сад сол зиёдат гӯям

گردرین معنی صد سال زیادت گویم

Ту ки хасмӣ , бхдо бар ту , биёи ҳам ту бигӯӣ

تو که خصمی، بخدا بر تو، بیا هم تو بگوی

То нагӯйӣ ки ҳамеи ман бҷлодт гӯям

تا نگویی که همی من بجلادت گویم

Чу калид дар хулд абад омад чаҳ аҷаб

چو کلید در خلد ابد آمد چه عجب

Грмни ин чу бачаи росҳм саодат гӯям

گرمن این چو بچه راسهم سعادت گویم

Ин ҳамаи гиря ӣ хунин ки барин рухсораст

این همۀ گریه ی خونین که برین رخسارست

Асари хандаи хунин яке сӯфораст

اثر خندۀ خونین یکی سوفارست

Халқро аз худ ва аз умр малолӣ аҷабаст

خلق را از خود و از عمر ملالی عجبست

Ин чаҳ соласт дигарбора ки солӣ аҷабаст

این چه سالست دگرباره که سالی عجبست

Садри оламро бо хок баробар карданд

صدر عالم را با خاک برابر کردند

Вази фалаки санг наме борад , ҳоле аҷабаст

وز فلک سنگ نمی بارد، حالی عجبست

Сабрро дар дил агар арса майдон тангаст

صبر را در دل اگر عرصۀ میدان تنگست

Ашкро борӣ бар чеҳра маҷолӣ аҷабаст

اشک را باری بر چهره مجالی عجبست

Шерро гӯри Фрўбрд , шикории муаззам

شیر را گور فروبرد، شکاری معظم

Баҳрро хоки Фрўхўрд , нколӣ аҷабаст

بحر را خاک فروخورد، نکالی عجبست

Ману ғами зини пас , ва чун ман ҳамаи кас , чун донем

من و غم زین پس، و چون من همه کس، چون دانیم

Ки дили хуши паии азин ҳол , маҳолӣ аҷабаст

که دل خوش پی ازین حال، محالی عجبست

Грхёлст касеро ки бнўъии зи ҳунар

گرخیالست کسی را که بنوعی ز هنر

Пас аз ин шод буд инат хаёлӣ аҷабаст

پس از این شاد بود اینت خیالی عجبست

Офтобиро ботир қуръон бӯда ва пас

آفتابی را باتیر قرآن بوده و پس

Зон қуръони зодаи кусуфӣ ва заволӣ аҷабаст

زان قرآن زاده کسوفی و زوالی عجبست

Зиҳи зиҳӣ бар дами тирӣ чу ниҳоданд бибин

زه زهی بر دم تیری چو نهادند ببین

Ки чунон мзғи дилии пар диле кард чунин

که چنان مزغ دلی پر دلیی کرد چنین

Мардуми шаҳри ҳамаи ҷамъ шуда бар даргоҳ

مردم شهر همه جمع شده بر درگاه

Хатм бинишаста ва шуд рўзбғоити бегоҳ

ختم بنشسته و شد روزبغایت بیگاه

Садр беравнақ ва дилҳо ҳамаи андари васвос

صدر بی رونق و دلها همه اندر وسواس

Хоҷаро моноФ кзхўоб накарданд огоҳ

خواجه را ماناف کزخواب نکردند آگاه

Не ки ӯ субҳи бгаҳи хези вўоинхўоби дароз

نی که او صبح بگه خیز وواینخواب دراز

Расм ӯ нест надонам ки чаҳ шуд воўилоаҳ

رسم او نیست ندانم که چه شد واویلاه

Нест бар завқи ваии ин хоби дароз , аирокў

نیست بر ذوق وی این خواب دراز، ایراکو

Шаби мо зинда ббидорӣ кардӣ кӯтоҳ

شب ما زنده ببیداری کردی کوتاه

Ин чаҳ захмаст ки мор аз сипоҳ омаду хайл

این چه زخم است که مار از سپاه آمد و خیل

Ки маи дунёу маи асбобу маи дахилу маи сипоҳ

که مه دنیا و مه اسباب و مه دخیل و مه سپاه

Ин ҳамаи тантанау қоида ӣ хоҷаи мо

این همه طنطنه و قاعده ی خواجۀ ما

Худ ҳамин буд ва барин омад анои ллаҳ

خود همین بود و برین آمد انّا لله

Ҳишмати хоҷаи воўрнку шиквааш ҳама рафт

حشمت خواجه واورنک و شکوهش همه رفت

Хона тира бимонадаст ва дурудаст сиёҳ

خانۀ تیره بماندست و درودست سیاه

Расм таҳвил набояд ки чунин фармойанд

رسم تحویل نباید که چنین فرمایند

Баъди умрии сӯии хона ба азин бозоинд

بعد عمری سوی خانه به ازین بازآیند

Садри исломи куҷоеи туу дидорати кӯ ?

صدر اسلام کجایی تو و دیدارت کو؟

Андарин ҳодисаи худ чу неу ғмхўорти кӯ ?

اندرین حادثه خود چو نی و غمخوارت کو ؟

Душману дӯст туро менигаранд аз ҳар сӯ

دشمن و دوست ترا می نگرند از هر سو

Қаҳри душмани шикану лутф кам озорати кӯ ?

قهر دشمن شکن و لطف کم آزارت کو؟

Чаҳ фитодат ки чунин зуд бирафтӣ аз ҷой ?

چه فتادت که چنین زود برفتی از جای؟

Онҳамаи ҳалами гарони санг чу ҳар борати кӯ ?

آنهمه حلم گران سنگ چو هر بارت کو؟

То ки ин машғалаи шаҳр ҳама бинишонанд

تا که این مشغلۀ شهر همه بنشانند

Ҳайбати соя ӣӣ аз гӯшаи дасторати кӯ ?

هیبت سایه یی از گوشۀ دستارت کو؟

Фитна бедор шуд аз хоби дарози оҳангат

فتنه بیدار شد از خواب دراز آهنگت

Оҳу воўило ! он давлати бедорати кӯ ?

آه و واویلا ! آن دولت بیدارت کو؟

эй чу лолаи рахт аз хӯни ҷигари олӯда

ای چو لاله رخت از خون جگر آلوده

Он ҳамаи равнақу оби гули рухсорати кӯ ?

آن همه رونق و آب گل رخسارت کو؟

Дам бидам зери лаби андари зи сари лутфу карам

دم بدم زیر لب اندر ز سر لطف و کرم

Бо ман он нуктаи ширини шукрати борати кӯ ?

با من آن نکتۀ شیرین شکرت بارت کو؟

Сангу санадон чаҳ буд бо дили мо бе хабарон

سنگ و سندان چه بود با دل ما بی خبران

Ту бхоки андар ва мо бар зибри он гузарон

تو بخاک اندر و ما بر زبر آن گذران

Дар ҷаҳони ту крои хуи сар минбар бошад ?

در جهان تو کرا خو سر منبر باشد؟

ё крои хотири илму дил дафтар бошад ?

یا کرا خاطر علم و دل دفتر باشد؟

Тоҷи минбар чу изоин мотам дар хок афтод

تاج منبر چو ازاین ماتم در خاک افتاد

Хоки зебад ки кунун сар бар минбар бошад

خاک زیبد که کنون سر بر منبر باشد

Маснади шаръи сияҳи пӯшад ва лоиқ инаст

مسند شرع سیه پوشد و لایق اینست

Қалами фатво хӯн гиряд ва дар хур бошад

قلم فتوی خون گرید و در خور باشد

Золимонро зи фурудастони монеъ ки буд ?

ظالمان را ز فرودستان مانع که بود؟

Бекасонро пас аз имрӯз ки ёвар бошад ?

بی کسان را پس از امروز که یاور باشد؟

Зоири васоил акнӯн з ки дар юза кунанд ?

زایر وسایل اکنون ز که در یوزه کنند؟

Чун ҳўолти гуҳи рӯзишони ин дар бошад

چون حوالت گه روزیشان این در باشد

Тифлу беваи ду се рӯзаст ки саргардонанд

طفل و بیوه دو سه روزست که سرگردانند

Аҳи тарсам ки азин низ фузунтар бошад

اه ترسم که ازین نیز فزونتر باشد

Покдомани з ҷаҳон рафтӣ ва то домани маҳшар

پاکدامن ز جهان رفتی و تا دامن محشر

Домани кӯҳи зи хӯни дили мо тар бошад

دامن کوه ز خون دل ما تر باشد

Худ крои Зуҳра ва ёраст ки оради бзбон

خود کرا زهره و یار است که آرد بزبان

Кончнони хоҷаи барин шакл бурун шуд зи ҷаҳон ?

کانچنان خواجه برین شکل برون شد ز جهان؟

Хоҷа боистӣ то мадҳи худ аз ман шунӯд

خواجه بایستی تا مدح خود از من شنود

На ки ман мрситш гӯяму душмани шунӯд

نه که من مرثیتش گویم و دشمن شنود

Ҳамчуи ман сӯхтаи хирмани дгарӣ май бояд

همچو من سوخته خرمن دگری می باید

То ки аҳволи ман сӯхтаи хирмани шунӯд

تا که احوال من سوخته خرمن شنود

Ҳар ки аз гӯши хиради пунба ӣ ғифлати бикашад

هر که از گوش خرد پنبه ی غفلت بکشد

эй басои банд ки бе заҳмати гуфтани шунӯд

ای بسا بند که بی زحمت گفتن شنود

эй бнгзоштаҳ монанди худ андари олам

ای بنگذاشته مانند خود اندر عالم

Вена мусаллам кунад ар мард вагар зани шунӯд

وین مسلم کند ار مرد و گر زن شنود

Мурғу моҳии пас аз ин воқеа дар ҳасрати ту

مرغ و ماهی پس از این واقعه در حسرت تو

Ҳркҷо гӯш кунад нолау шевани шунӯд

هرکجا گوش کند ناله و شیون شنود

Андарин мотами ҷонсӯзи ту кӯи мустамеъӣ ?

اندرین ماتم جانسوز تو کو مستمعی؟

То зи девор ва дар овози грстни шунӯд

تا ز دیوار و در آواز گرستن شنود

Ман кунун мӯяи гарми гӯ бар ман гирд оянд

من کنون مویه گرم گو بر من گرد آیند

Ҳарки хоҳад ки ғаму дарди дили ман шунӯд

هرکه خواهد که غم و درد دل من شنود

Кас шунидаст бад-ӣни сҳмгнии тақдирӣ ?

کس شنیدست بدین سهمگنی تقدیری؟

Олимии фазлу ҳунармандӣу ҳосили тирӣ

عالمی فضل و هنرمندی و حاصل تیری

эй ки дар хоки лаҳади хуфта ӣӣ , аз мо бадрӯд

ای که در خاک لحد خفته یی ، از ما بدرود

Гарчи бисёр барошуфта ӣӣ аз мо бадрӯд

گرچه بسیار برآشفته یی از ما بدرود

эй ки аз рафтан ногоҳ бҷорўби бало

ای که از رفتن ناگاه بجاروب بلا

Хўшдлӣ аз дили мо рафта ӣӣ , аз мо бадрӯд

خوشدلی از دل ما رفته یی، از ما بدرود

эй гарони қимат дар бастами бишкаста

ای گران قیمت درّ بستم بشکسته

Ки болмоси ҷафои суфта ӣӣ , аз мо бадрӯд

که بالماس جفا سفته یی، از ما بدرود

эй гули тоза ки дар хулди зи хори пайкон

ای گل تازه که در خلد ز خار پیکان

Пеш аз мавсими бишкуфта ӣӣ , аз мо бадрӯд

پیش از موسم بشکفته یی، از ما بدرود

Гарчи бар ҳақии азин ҷурм ки аз модидӣ

گرچه بر حقّی ازین جرم که از مادیدی

Ки рухи зебои бнҳФтаҳ ӣӣ аз мо бадрӯд

که رخ زیبا بنهفته یی از ما بدرود

Донам Андам ки бгФтор набад парвоят

دانم آندم که بگفتار نبد پروایت

Дар ниҳон бо ҳамагон гуфта ӣӣ аз мо бадрӯд

در نهان با همگان گفته یی از ما بدرود

Оҳи дидор ки бо рӯз қиёмат афтод

آه دیدار که با روز قیامت افتاد

Хоби хуши бодат то хуфта ӣӣ аз мо бадрӯд

خواب خوش بادت تا خفته یی از ما بدرود

ӯ сафар кард ва з тақвоаст барраи тӯша ӯ

او سفر کرد و ز تقویست بره توشۀ او

Ҷовдони боди бақои ду ҷигари гӯша ӯ

جاودان باد بقای دو جگر گوشۀ او

Хоссаи ин садр ки аз кул ҷаҳон мақсӯдаст

خاصه این صدر که از کلّ جهان مقصودست

Бҳқиқт чу сулаймон халаф Довӯдаст

بحقیقت چو سلیمان خلف داودست

Ҳар ки дорад халафӣ мисли низоми алислом

هر که دارد خلفی مثل نظام الاسلام

Дар ду гейтяши ҳама оқибатӣ Маҳмӯдаст

در دو گیتیش همه عاقبتی محمودست

Онкии ҷузи умри комидст ки сад чандонаст

آنکه جز عمر کامیدست که صد چندانست

Ҳар чаҳ маънии падар буд дар ӯ мавҷӯдаст

هر چه معنیّ پدر بود در او موجودست

Аз бузургӣу шамоил чу бадви дрнгрӣ

از بزرگیّ و شمایل چو بدو درنگری

Битавон гуфт ки ҳам соид ва ҳам масъӯдаст

بتوان گفت که هم صاعد و هم مسعودست

Шох бишикаст валикини самарати боқии бод

شاخ بشکست ولیکن ثمرت باقی باد

Гули бпжмрди валикин ърқз мақсӯдаст

گل بپژمرد ولیکن عرقض مقصودست

Аввалу охирашон як задгар хўбтрст

اوّل و آخرشان یک زدگر خوبترست

Давҳаи соидёни ҳам бмсол авдаст

دوحۀ صاعدیان هم بمثال عودست

То ки ин гулбун иқбол шавад бор овар

تا که این گلبن اقبال شود بار آور

Эътимоди ҳамагон бар карам маъбудаст

اعتماد همگان بر کرم معبودست

Сади ислом шикаста шуд ва мо бихбрим

سدّ اسلام شکسته شد و ما بیخبریم

Рукни дайни ҷой тиҳӣ карда ва мо ме нигарем

رکن دین جای تهی کرده و ما می نگریم

Срўро ! садро ! ногоҳ чаҳ афтод туро

سرورا! صدرا! ناگاه چه افتاد ترا

Ки малол омад азин бандау озоди туро

که ملال آمد ازین بنده و آزاد ترا

Танг будат зи ҷаҳони хайма бФрдўс задӣ

تنگ بودت ز جهان خیمه بفردوس زدی

ё фалак дод зи нодонӣ бар боди туро

یا فلک داد ز نادانی بر باد ترا

Сарви озоди бадӣ дар чамани шаръи расӯл

سرو آزاد بدی در چمن شرع رسول

Хушки он даст ки бар кунад ба бедоди туро

خشک آن دست که بر کند به بیداد ترا

эй ҳамаи ёди ту аз хастаи дилон , бас ки кунанд

ای همه یاد تو از خسته دلان، بس که کنند

Хосу оми вазну мард аз дилу ҷони ёди туро

خاص و عام وزن و مرد از دل و جان یاد ترا

Аз ту шодии бадал халқ раседаст басӣ

از تو شادی بدل خلق رسیدست بسی

Донам эзад кунад аз раҳмати худ шоди туро

دانم ایزد کند از رحمت خود شاد ترا

Некӯӣ кардӣ бисёру яқинам ки расад

نیکوی کردی بسیار و یقینم که رسد

Он ҳамаи некуии имрӯзи бФрёди туро

آن همه نیکویی امروز بفریاد ترا

Андарин дами баҳрони чиз ки дории ҳоҷат

اندرین دم بهران چیز که داری حاجت

Аз худованди таъолии ҳамаи он боди туро

از خداوند تعالی همه آن باد ترا

эй худо ! дори дарин соҳати даҳри фонӣ

ای خدا! دار درین ساحت دهر فانی

Садри дайнро ббзргон дигар арзонӣ

صدر دین را ببزرگان دگر ارزانی