Дил бар аҳвол рӯзгор манеҳ

دل بر احوال روزگار منه

Ранҷ бар худ бохтёр манеҳ

رنج بر خود باختیار منه

Гули мақсӯди ншкФди зини хор

گل مقصود نشکفد زین خار

Хештанро ту хира хор манеҳ

خویشتن را تو خیره خار منه

Душмани тести нафас аммо раҳ

دشمن تست نفس امّا ره

Орзўҳош дар канор манеҳ

آرزوهاش در کنار منه

Сӯраташ чист ? ҳамчуи мори дароз

صورتش چیست؟ همچو مار دراز

Дасти худ дар даҳон мор манеҳ

دست خود در دهان مار منه

Дар мақомӣ ки сайл хез фаност

در مقامی که سیل خیز فناست

Ҷузи банноҳои устувор манеҳ

جز بناهای استوار منه

Раҳгузор балост ?данеи дун

رهگذار بلاست دنیی دون

Дил бар ӯ аз пай қарор манеҳ

دل بر او از پی قرار منه

Қӣматии гўҳристи гавҳари дил

قیمتی گوهریست گوهر دل

Ҳарза бар роҳ ва раҳгузор манеҳ

هرزه بر راه و رهگذار منه

Хўшдлиро гузар бринҷо нест

خوشدلی را گذر برینجا نیست

Чашм бар роҳ интизор манеҳ

چشم بر راه انتظار منه

Дар дилати ҳеҷ ҷой пенӣ нест

در دلت هیچ جای پنی نیست

Зон чу ту хештан писандӣ нест

زان چو تو خویشتن پسندی نیست

Чун асар дар дил ту ме накунад

چون اثر در دل تو می نکند

Гиря , берун решхандӣ нест

گریه، بیرون ریشخندی نیست

Гар ҷаҳон дар шавад ботшу об

گر جهان در شود بآتش و آب

Фориғӣ , чун туро газандӣ нест

فارغی، چون ترا گزندی نیست

Як ваҷаб нест бар фалак ки дар ӯ

یک وجب نیست بر فلک که در او

Рахна аз оҳ мустамандӣ нест

رخنه از آه مستمندی نیست

Гарми рӯтар зи боди пои нафас

گرم روتر ز باد پای نفس

Роҳи оҷолро нўндӣ нест

راه آجال را نوندی نیست

Ҳирс кам кун ки ақлу дониш ро

حرص کم کن که عقل و دانش را

Бтар аз ҳирси чашм бандӣ нест

بتر از حرص چشم بندی نیست

Маргро аз барои гардани умр

مرگ را از برای گردن عمر

Беҳтар аз рӯзу шаб камандӣ нест

بهتر از روز و شب کمندی نیست

Кӣ пазирад з гуфта мо панд

کی پذیرد ز گفتۀ ما پند

Ҳар киро зини вафот пандӣ нест ?

هر که را زین وفات پندی نیست؟

Дида антбоаҳ бигушоӣед

دیدۀ انتباه بگشایید

Қуфл дар банд оҳ бигушоӣед

قفل در بند آه بگشایید

Чашму лаби рози гиряи воФъон

چشم و لب راز گریه وافعان

Гуҳ бабандед ва гоҳ бигушоӣед

گه ببندید و گاه بگشایید

Мавкиби хоҷа дар расед аз роҳ

موکب خواجه در رسید از راه

Саф бабандед ва роҳ бигушоӣед

صف ببندید و راه بگشایید

Вагар имрӯз бор хоҳад дод

و گر امروز بار خواهد داد

Ттқ аз пешгоҳ бигушоӣед

تتق از پیشگاه بگشایید

Басари ангушти ътлт аз рмҳш

بسر انگشت عطلت از رمحش

Он нишон сиёҳ бигушоӣед

آن نشان سیاه بگشایید

Дар хонаи нахуст дар бандед

در خانه نخست در بندید

Пас дар хонақоҳ бигушоӣед

پس در خانقاه بگشایید

Бар нахоҳад нишаст дигари бор

بر نخواهد نشست دیگر بار

Танги зинаш бгоҳ бигушоӣед

تنگ زینش بگاه بگشایید

Чун азин дар гузар нахоҳад кард

چون ازین در گذر نخواهد کرد

Хоҳ бандед ва хоҳ бигушоӣед

خواه بندید و خواه بگشایید

Ҷазаъ мухтасар набояд кард

جزع مختصر نباید کرد

Ҳеҷ кор дигар набояд кард

هیچ کار دگر نباید کرد

Мояи ашк дар чунин мотам

مایۀ اشک در چنین ماتم

Кам зи хӯн ҷигар набояд кард

کم ز خون جگر نباید کرد

Хоки гӯраш ки хушк чун лаби мост

خاک گورش که خشک چون لب ماست

Ҷузи зи хуи но ба тар набояд кард

جز ز خو نا به تر نباید کرد

Зинчаҳ бо моҳмӣ кунад дунё

زینچه با ماهمی کند دنیا

Худ сӯй ӯ назар набояд кард

خود سوی او نظر نباید کرد

Зини пас бар ҷавонӣу давлат

زین پس بر جوانی و دولت

Эътимодӣ магар набояд кард

اعتمادی مگر نباید کرد

Бо ғримии чунин ки дар паии мост

با غریمی چنین که در پی ماست

Сари зи хона бадар набояд кард

سر ز خانه بدر نباید کرد

Чун ҳамеи зери хок бояд хуфт

چون همی زیر خاک باید خفت

Сақфи хона бзр набояд кард

سقف خانه بزر نباید کرد

БсФр рафт вена сухан нишинад

بسفر رفت وین سخن نشیند

Ки сафар дар сифр набояд кард

که سفر در صفر نباید کرد

Ҳар куҷо бингарем аз чапу рост

هر کجا بنگریم از چپ و راست

Ваҳшату зулмату ъно ва балост

وحشت و ظلمت و عنا و بلاست

Шуд зи дӯди дилами ҳавои торик

شد ز دود دلم هوا تاریک

ё марои чашм ақл нобӣност

یا مرا چشم عقل نابیناست

Ҳама боз омаданд хайли ваҳшам

همه باز آمدند خیل وحشم

Вонкаҳи срхил буд нопидост

وآنکه سرخیل بود ناپیداست

ӯ зи роҳӣ дигар бирафт магар

او ز راهی دگر برفت مگر

Бе хабари з интизор мавлоност

بی خبر ز انتظار مولاناست

Боз пурсед аз хавоси хадам

باز پرسید از خواص خدم

То зи пешати хоҷа ё з қафост

تا ز پیشت خواجه یا ز قفاست

Но тавонист ё бихоб дуруст ?

نا توانست یا بخواب درست؟

Чаҳ сабаби поиш аз рикоб ҷудост ?

چه سبب پایش از رکاب جداست؟

Инки мо кардаемаш истиқбол

اینکه ما کرده ایمش استقبال

Қолаби хоҷа буд , хоҷа куҷост ?

قالب خواجه بود، خواجه کجاست؟

Рӯй кори ин чунин ки май байнам

روی کار این چنین که می بینم

Ҷои воҳсртоу воўилост

جای واحسرتا و واویلاست

То чигуна сети ранги рухсораш

تا چگونه ست رنگ رخسارش

ё чаҳ рангаст лаъли дарбораш

یا چه رنگست لعل دربارش

То ҷгрхўор ё шукр хоранд

تا جگرخوار یا شکر خوارند

Дар қафаси тӯтӣони гуфтораш

در قفس طوطیان گفتارش

То куҷои баради пистаи тангаш

تا کجا برد پستۀ تنگش

Он шукри хандаи бхрўорш

آن شکر خندۀ بخروارش

ё бғрбили марг бихтаҳ анд

یا بغربیل مرگ بیخته اند

Хоки идбор бар дўрхсорш

خاک ادبار بر دورخسارش

Оҳ каз гирди роҳу ранҷи сафар

آه کز گرد راه و رنج سفر

На бар об худаст дидораш

نه بر آب خودست دیدارش

На хўшобст дар дандонаш

نه خوشابست درّ دندانش

На дурустаст чашми бемораш

نه درستست چشم بیمارش

Тунди боди аҷал парешон кард

تند باد اجل پریشان کرد

Зулфи мишкӣну чини дастораш

زلف مشکین و چین دستارش

Тез бархест оташ аз ҷонаш

تیز برخاست آتش از جانش

Зуд бинишаст боду бозораш

زود بنشست باد و بازارش

Дидӣ он давлату ҷавонӣ ӯ

دیدی آن دولت و جوانی او

Ваон ҳамаи лутфу хуши забонӣ ӯ

وان همه لطف و خوش زبانی او

Сар бсўдо кашад агар дили ман

سر بسودا کشد اگر دل من

Кунад андеша дар маъонӣ ӯ

کند اندیشه در معانی او

Номаш аз осмон баландтараст

نامش از آسمان بلندترست

Рафт зери замини нишоне ӯ

رفت زیر زمین نشانی او

Ҷони ширин бизоъаташ додам

جان شیرین بضاعتش دادم

Дарди дил буд армағонӣ ӯ

درد دل بود ارمغانی او

Малики аламути нек санг диласт

ملک الموت نیک سنگ دلست

Ки нбхшўд бар ҷавонӣ ӯ

که نبخشود بر جوانی او

Магараш қасд кард то накунад

مگرش قصد کرد تا نکند

Лутфаши ибтоли ҷонстонӣ ӯ

لطفش ابطال جانستانی او

Ҷони худ ҳамчуи субҳ дар лаб дошт

جان خود همچو صبح در لب داشت

Дилам аз баҳри муждагонӣ ӯ

دلم از بهر مژدگانی او

Ҳама дар умри рукни дайни афзуд

همه در عمر رکن دین افزود

Ҳар чаҳ кам шуд зи зиндагонӣ ӯ

هر چه کم شد ز زندگانی او

Ҳосили давр рӯзгор инаст

حاصل دور روزگار اینست

Ҳамаро интиҳои кор инаст

همه را انتهای کار اینست

Чанд пўиими ҳарза аз чапу рост

چند پوییم هرزه از چپ و راست

Чун саранҷом раҳгузор инаст

چون سرانجام رهگذار اینست

Чанд аз ин гӯнаи гавани шумори ғалат

چند از این گونه گون شمار غلط

Чун Фзлки заҳр шумор инаст

چون فذلک زهر شمار اینست

эй зҷоми ҳаёти масту ғурур

ای زجام حیات مست و غرور

Мастии умрро хумор инаст

مستی عمر را خمار اینست

Ғам корӣ махӯр ки бор диласт

غم کاری مخور که بار دلست

Чун саранҷоми кор ва бор инаст

چون سرانجام کار و بار اینست

эй ҳамаи рӯзгор дар ғаму ранҷ

ای همه روزگار در غم و رنج

Фазл ранҷаст ва рӯзгор инаст

فضل رنجست و روزگار اینست

Тӯдаи хок дар баробари мост

تودۀ خاک در برابر ماست

Зон чунон хоҷа , ёдгор инаст

زان چنان خواجه، یادگار اینست

Гарчи ин ҳоли саъби воқеаи иист

گرچه این حال صعب واقعه ییست

Чаҳ тавон ? ҳукм кирдигор инаст

چه توان؟ حکم کردگار اینست

Сахт ҷоеаст ҷои асмъил

سخت جاییست جای اسمعیل

Кӯи шиквау лақои асмъил

کو شکوه و لقای اسمعیل

эй дариғо ки таҳта банд фаност

ای دریغا که تخته بند فناست

Сӯрати длгшои асмъил

صورت دلگشای اسمعیل

Худ ҳамеша балоӣ ҷон будаст

خود همیشه بلای جان بودست

Иди азҳӣ барои асмъил

عید اضحی برای اسمعیل

Гар қабул аўФтд кунем ҳама

گر قبول اوفتد کنیم همه

Ҷони фидои бақои асмъил

جان فدای بقای اسمعیل

эй зи дасти ту зодаи файзи сахо

ای ز دست تو زاده فیض سخا

Ҳамчуи замзами зи пои асмъил

همچو زمزم ز پای اسمعیل

Зон ҷаҳонати бадаст бӯс омад

زان جهانت بدست بوس آمد

Шод бош эй вафои асмъил

شاد باش ای وفای اسمعیل

Гар навой ту буд то бкнўн

گر نوای تو بود تا بکنون

Туе акнӯн навой асмъил

تویی اکنون نوای اسمعیل

Бдъо оем ва дарин мавсим

بدعا آیم و درین موسم

Мустаҷобаст дуои асмъил

مستجابست دعا اسمعیل

Умрат аз орзӯи зиёдати бод

عمرت از آرزو زیادت باد

Карамати табъу хайри одати бод

کرمت طبع و خیر عادت باد

Чун ту илқоъи дарс шаръ кунӣ

چون تو القاء درس شرع کنی

Мансаби муштарии аъодти бод

منصب مشتری اعادت باد

Тири сари тез гарна модҳи тест

تیر سر تیز گرنه مادح تست

Дасти фарсӯдаи билодати бод

دست فرسودۀ بلادت باد

Ақли кулро чу ман дарин ҳазрат

عقل کل را چو من درین حضرت

Зада зонсўии астФодти бод

زده زانسوی استفادت باد

Гарчи ин малики одамиро нест

گرچه این ملک آدمی را نیست

Ҳамаи он бод , кати иродати бод

همه آن باد، کت ارادت باد

Дасти гири бродт дар ҳашар

دست گیر برادت در حشر

Ҳасрати ғурбату шаҳодати бод

حسرت غربت و شهادت باد

Анчаҳ бо аҳли фазл ва дониш ҳаст

انچه با اهل فضل و دانش هست

?назарети сӯии ман зиёдати бод

نظرت سوی من زیادت باد

Бештар зонка ногҳт гӯйанд

بیشتر زانکه ناگهت گویند

Ки фулониро саодати бод

که فلانی را سعادت باد