Хезед то ғариви бъиўқ бар кашем

خیزید تا غریو بعیّوق بر کشیم

Фарёди дардноки зи сӯзи ҷигари кашем

فریاد دردناک ز سوز جگر کشیم

Аз дидаи об гарм фишонем ҳамчуи шамъ

از دیده آب گرم فشانیم همچو شمع

Вази синаи боди сард чу вақти саҳари кашем

وز سینه باد سرد چو وقت سحر کشیم

Ин ашки гарми рӯро сар дар ҷаҳон наҳем

این اشک گرم رو را سر در جهان نهیم

Венаи оҳи сарди дамро сар бар қамари кашем

وین آه سرد دم را سر بر قمر کشیم

На кам з бар бтим бисозем чанги хеш

نه کم ز بر بطیم بسازیم چنگ خویش

Ҳар раг ки он нанолад аз тани бадари кашем

هر رگ که آن ننالد از تن بدر کشیم

Аз осмони қаллода булӯр бугсалем

از آسمان قلادۀ بلّور بگسلیم

Вази офтоб , қртаҳи зарбафт бар кашем

وز آفتاب، قرطۀ زربفت بر کشیم

Лухтии адими хоки бадасти ҳавои диҳем

لختی ادیم خاک بدست هوا دهیم

То зон ниқоб созад ва дар рӯй хури кашем

تا زان نقاب سازد و در روی خور کشیم

Аз баҳри қасди чархи бдомни кашеми санг

از بهر قصد چرخ بدامن کشیم سنگ

Чун кӯҳ чанд биҳдаҳи теғу камари кашем ?

چون کوه چند بیهده تیغ و کمر کشیم؟

Чашми ситорагар бкршмаҳ назар кунад

چشم ستاره گر بکرشمه نظر کند

Майлии зи сӯзи оҳи дилаш дар басари кашем

میلی ز سوز آه دلش در بصر کشیم

Субҳ ар даҳони бихандаи кушояди азин сипас

صبح ار دهان بخنده گشاید ازین سپس

Ҳалқаш ба теғи тез чу хуршед дар кашем

حلقش به تیغ تیز چو خورشید در کشیم

Танро чу ресмони бгдозим аз ъно

تن را چو ریسمان بگدازیم از عنا

Пас ҳам зи ашки чашми худаш дар гуҳари кашем

پس هم ز اشک چشم خودش در گهر کشیم

Ғавғо кунем бар дар зиндони колбуд

غوغا کنیم بر در زندان کالبد

Бошад ки Юсуфи дили азу бар зибри кашем

باشد که یوسف دل ازو بر زبر کشیم

Ҳар рӯз камтараст айёри вафоӣ ӯ

هر روز کمترست عیار وفای او

Чндонкаҳи мо ҷафои ҷаҳони бештари кашем

چندانکه ما جفای جهان بیشتر کشیم

Тӯфон меҳнат омаду олам фурӯ гирифт

طوفان محنت آمد و عالم فرو گرفت

Шояд ки рахти хеши баҷое дигар кашем

شاید که رخت خویش بجایی دگر کشیم

Дармони зи дасти рафта , чаро хӯн дил хӯрем ?

درمان ز دست رفته، چرا خون دل خوریم؟

Поёни кори дида , чаро дардисари кашем ?

پایان کار دیده، چرا دردسر کشیم؟

Хезед то бтрбти садр ҷаҳон рӯем

خیزید تا بتربت صدر جهان رویم

Хокаши биҷои серумаи дарин чашмтар кашем

خاکش بجای سرمه درین چشم تر کشیم

Аз ғам ҳашар кунем взондаҳ мадад барем

از غم حشر کنیم وزانده مدد بریم

Вази рӯзгори кӣнаи қасди умри кашем

وز روزگار کینۀ قصد عمر کشیم

То дида буд воқеаи зин саъбтар надид

تا دیده بود واقعه زین صعبتر ندید

Дили кин хабар шунид касаш бо хабар надид

دل کین خبر شنید کسش با خبر ندید

Ин низ ҳам бидидӣ ва дар ту асар накард

این نیز هم بدیدی و در تو اثر نکرد

эй шӯхи дидаи кас чу ту хира дигар надид

ای شوخ دیده کس چو تو خیره دگر ندید

Савдоӣ хўшдлӣ мабар аз косаи сипеҳр

سودای خوشدلی مبر از کاسۀ سپهر

Каз хон ӯ нўолаҳ касе беҷигар надид ?

کز خوان او نواله کسی بی جگر ندید؟

Ширин ки ёфт коми дил аз лиззати ҷаҳон ?

شیرین که یافت کام دل از لذّت جهان؟

Кӯи тангу тири ҳодиса чун нешикар надид

کو تنگ و تیر حادثه چون نیشکر ندید

Зини саъбтар чаҳ ҳодиса бошад ? ки хоҷа ро

زین صعبتر چه حادثه باشد؟ که خواجه را

Як ҳафта шуд ки дидаи мо як назар надид

یک هفته شد که دیدۀ ما یک نظر ندید

Дил дод маргро ки азуи ҷони ҳамеи ситад

دل داد مرگ را که ازو جان همی ستد

Лутфи шамоилаши бҳқиқт магар надид

لطف شمایلش بحقیقت مگر ندید

Асбоби Комронӣ худ дид ҳар чаҳ хост

اسباب کامرانی خود دید هر چه خواست

Умри дароз каз ҳама боиста тар надид

عمر دراز کز همه بایسته تر ندید

Қаъри баҳори маънӣ ӯ фикр дар наёфт

قعر بحار معنی او فکر در نیافت

Канаи ҷамоли сӯрат ӯ чашм сар надид

کنه جمال صورت او چشم سر ندید

Бисёр тухми фазл ва фазойил бикушт лек

بسیار تخم فضل و فضایل بکشت لیک

Сайл фано даромад ва зон кушта бар надид

سیل فنا درآمد و زان کشته بر ندید

Ғбнист дар шнкҷаҳи тобути таҳтаи банд

غبنیست در شنکجۀ تابوت تخته بند

Сарвӣ ки каси блтФши шамшод тар надид

سروی که کس بلطفش شمشاد تر ندید

Ҳайфаст бо тапончаи хишти лаҳади гулӣ

حیفست با تپانچۀ خشت لحد گلی

Косиби латмаи ҷузи зи насим саҳар надид

کاسیب لطمه جز ز نسیم سحر ندید

Аз ҳиммати баланди бФрдўс рой кард

از همّت بلند بفردوس رای کرد

Чун кори ин ҷаҳонро ҷуз мухтасар надид

چون کار این جهان را جز مختصر ندید

Чархи ҳазор дидаи фурӯи бехати хок ӯ

چرخ هزار دیده فرو بیخت خاک او

Чндонкаҳи ҷусти ҷузи ҳамаи фазл ва ҳунар надид

چندانکه جست جز همه فضل و هنر ندید

Аз мансаби он бёФт ки ҳеҷ одамӣ наёфт

از منصب آن بیافت که هیچ آدمی نیافت

Вази давлат он бидид ки ҳаргиз башар надид

وز دولت آن بدید که هرگز بشر ندید

Дардоу ҳсрто ки чу кораш бком шуд

دردا و حسرتا که چو کارش بکام شد

Чун чашм боз кард аз он ҳеҷ асар надид

چون چشم باز کرد از آن هیچ اثر ندید

Гардани бҳкми ҳеҷ кас арча надода буд

گردن بحکم هیچ کس ارچه نداده بود

Аз инқиёди ҳукми аҳлӣ гзр надид

از انقیاد حکم اهلی گزر ندید

Дидӣ чаҳ кард хўҷаҳ ки ногаҳон бирафт ?

دیدی چه کرد خوجه که ناگهان برفت؟

Оташи бхлқ дар зад ва аз дудмон бирафт

آتش بخلق در زد و از دودمان برفت

Як шаҳри остинаши гирифта ки , имшабӣ

یک شهر آستینش گرفته که، امشبی

Нагирифт лоба дар вайу доман кашон бирафт

نگرفت لابه در وی و دامن کشان برفت

Меҳмон нишаста , хона биёроста , чаҳ шуд ?

مهمان نشسته، خانه بیاراسته، چه شد؟

Каз ногуҳи он чунон бетон нотавон бирафт

کز ناگه آن چنان بتن ناتوان برفت

Бар нуқраи хинги чархи саворӣ ҳаме намӯд

بر نقره خنگ چرخ سواری همی نمود

Ва ӯ кард саркашӣу зи дасташ Аннан бирафт

و او کرد سرکشیّ و ز دستش عنان برفت

Инсофи худ иборат азу бади ҳамаи ҷаҳон

انصاف خود عبارت از و بد همه جهان

Ин дард дил бибин ки ҷаҳон аз ҷаҳон бирафт

این درد دل ببین که جهان از جهان برفت

Акнӯн чаҳ ҳосил аз қФси танги рӯзгор

اکنون چه حاصل از قفص تنگ روزگار

Кони тӯтии шкрсхни хуш забон бирафт

کان طوطی شکرسخن خوش زبان برفت

Аз хоки хобгоҳаши бод сухан нишаст

از خاک خوابگاهش باد سخن نشست

Вази оташи фироқи ваии об равон бирафт

وز آتش فراق وی آب روان برفت

Боди сабо чу ёфт зи беморяши хабар

باد صبا چو یافت ز بیماریش خبر

Зӯраши зи дасту пойу қарораши з ҷон бирафт

زورش ز دست و پای و قرارش ز جان برفت

Коми дуот аз ғам ӯ хушку талхи гашт

کام دوات از غم او خشک و تلخ گشت

Мағзи қалами зи ҳасраташ аз устихон бирафт

مغز قلم ز حسرتش از استخوان برفت

Гар хӯн гирист хомаи фатво баҳақ гирист

گر خون گریست خامۀ فتوی بحق گریست

Каз дасташи он иборату хат ва баён бирафт

کز دستش آن عبارت و خطّ و بیان برفت

Паҳлуи биҷои хеш тиҳӣ кард маснадаш

پهلو بجای خویش تهی کرد مسندش

Аз сафа ӣӣ ки ҷўоҷаҳи дунё аз он бирафт

از صفّه یی که جواجۀ دنیا از آن برفت

Гардуни зи ғуссаи дасти бдндон басӣ гузид

گردون ز غصّه دست بدندان بسی گزید

Лекин чаҳ суд дошт , чу тир аз камон бирафт

لیکن چه سود داشت، چو تیر از کمان برفت

Рӯзии се чори мотам ӯ дошт ҳар касе

روزی سه چار ماتم او داشت هر کسی

Он сӯз кмтрк шуд ва он андҳон бирафт

آن سوز کمترک شد و آن اندهان برفت

Озоду банда бо сари шуғл ва амал шуданд

آزاد و بنده با سر شغل و عمل شدند

Бечораи садри дайн , ки бқҳр аз миён бирафт

بیچاره صدر دین، که بقهر از میان برفت

Аз шери бачаи бешаи давлат тиҳӣ мабод

از شیر بچّه بیشۀ دولت تهی مباد

Акнӯн ки зӯр бо зуӣ шер жён бирафт

اکنون که زور با زوی شیر ژیان برفت

Худ равшанаст ин ки диҳад ҷой бо шаҳоб

خود روشنست این که دهد جای با شهاب

Чун офтоб аз сароин хокдон бирафт

چون آفتاب از سراین خاکدان برفت

Зини умри сусти пой чу паймони рӯзгор

زین عمر سست پای چو پیمان روزگار

Венаи ҳодисоти сахт чу зиндони рӯзгор

وین حادثات سخت چو زندان روزگار

Андеша мекунам , на ҳамоно тавон рабӯд

اندیشه میکنم، نه همانا توان ربود

Гӯии мурод дар хами чавгони рӯзгор

گوی مراد در خم چوگان روزگار

Як рангӣ аз ниҳоди замонаи тамаъи мадор

یک رنگی از نهاد زمانه طمع مدار

Чун нест ҷузи ду рангӣ дарашон рӯзгор

چون نیست جز دو رنگی درشان روزگار

Дасти фано чу домани охир замон гирифт

دست فنا چو دامن آخر زمان گرفت

Дар пой худ дарид гиребони рӯзгор

در پای خود درید گریبان روزگار

Бисёр бевафоро дидам бъҳди хеш

بسیار بی وفا را دیدم بعهد خویش

Лекин яке надидам бирасон рӯзгор

لیکن یکی ندیدم برسان روزگار

Андари ҷуволи ишва дунё машав аз онк

اندر جوال عشوۀ دنیا مشو از آنک

Зин лаъибҳо басӣаст дар анбони рӯзгор

زین لعبها بسیست در انبان روزگار

Лаб то лаб ҷаҳон баталаб то кадоми ҷон

لب تا لب جهان بطلب تا کدام جان

Хоӣидаҳ дил нагашт бдндони рӯзгор

خائیده دل نگشت بدندان روزگار

Дидӣ ки ҳам зи пои дароварди дасти чарх

دیدی که هم ز پای درآورد دست چرخ

Мардӣ ки мард буд бмидони рӯзгор

مردی که مرد بود بمیدان روزگار

Гарчи зи дарди дили ҷигарами хӯн ҳаме шавад

گرچه ز درد دل جگرم خون همی شود

Аз марги ин бегонаи даврони рӯзгор

از مرگ این بیگانۀ دوران روزگار

Хурсанд гаштаем ки охири қўидлст

خرسند گشته ایم که آخر قویدلست

Ин шофиии вақти бнъмони рӯзгор

این شافعیّ وقت بنعمان روزگار

эй зоти ту хулосаи ин ҳар ду хонадон

ای ذات تو خلاصۀ این هر دو خاندان

Комрўз ҳаст зубдаи арқони рӯзгор

کامروز هست زبدۀ ارکان روزگار

Пояндаи бод ё ки яқинам ки баъди азин

پاینده باد یا که یقینم که بعد ازین

Чун ту гуҳар нахезад аз кони рӯзгор

چون تو گهر نخیزد از کان روزگار

Холии зи соя ту мабод ин ду хонадон

خالی ز سایۀ تو مباد این دو خاندان

Комрўзи ҷоҳи тести нигаҳбони рӯзгор

کامروز جاه تست نگهبان روزگار

Маънии рӯзгори шмоииду ҷузи шумо

معنیّ روزگار شمایید و جز شما

Ҳшўист бар ҷаридаи нисёни рӯзгор

حشویست بر جریدۀ نسیان روزگار

Худро нигоҳдори зи осеби чашми захм

خود را نگاهدار ز آسیب چشم زخم

Зинҳори хоҷа , ҷони туу ҷони рӯзгор

زنهار خواجه، جان تو و جان روزگار