Бидон эй писар ки мардуми оммаро дар шуғлҳои хеши тартибу авқот падед нест ва ба вақту но вақт нанигаранду хирадманди ану бузургон ҳар кориро аз он худ вақте доранд , бист ва чаҳор соъати шборўзиро бар корҳои хеш бубахшанд , миён ҳар корӣ вақте ниҳодау ҳаду андоза падед карда , то корҳои эшон ба як дигари ниомизду хизмати горони эшонро низ маълум буд ки ба ҳар вақт ба чаҳ кори машғӯл бояд бӯдан , то шуғлҳои эшон ҳама бар низом бошад . Аммо аввали тҷрбти таоми хӯрданӣ , бдонкаҳи одати мардумони бозор ӣ чунонаст ки таоми бештар ба шаб хуранд ва он сахт зиён дорад , доим бо тухма бошанду мардумони лашкар ӣ пешаро одат чунонаст ки вақту но вақт нанигаранд , ҳар гоҳ кӣ ёбанд бихӯранд ва ин одати сутурони сет ки ҳар гоҳ ки алаф ёбанд бихӯранду мардумони муҳташаму хос дар шборўзии як бор хуранд ва ин тариқи хештани дор ӣаст влкни мард заъиф гардад ва беқӯт , пас чунон бояд ки мардуми муҳташами бомдоди хилвати бикунаду онгоҳ берун ояд ва ба кадхудо ӣӣ хеш машғӯл шавад то намози пешини бикунад , он қадр низ ки ротб бошад расида бошад ва он касон ки бо ту таом хуранд ҳозири фармой кардан то бо ту таом хуранд , аммо таом ба шитоб махӯр , оҳиста бош , бо сар хон бо мардумони ҳадис ҳаме кун , чунонкӣ дар шарт исломаст влкни сар дар пеши афкандаи дор ва дар луқмаи мардумони мангар .
بدان ای پسر که مردم عامه را در شغلهای خویش ترتیب و اوقات پدید نیست و بهوقت و ناوقت ننگرند و خردمندان و بزرگان هر کاری را از آن خود وقتی دارند، بیست و چهار ساعت شباروزی را بر کارهای خویش ببخشند، میان هر کاری وقتی نهاده و حد و اندازه پدید کرده، تا کارهای ایشان به یک دیگر نیآمیزد و خدمتگاران ایشان را نیز معلوم بود که به هر وقت به چه کار مشغول باید بودن، تا شغلهای ایشان همه بر نظام باشد. اما اول تجربت طعام خوردنی، بدانکه عادت مردمان بازاری چنان است که طعام بیشتر به شب خورند و آن سخت زیان دارد، دایم با تخمه باشند و مردمان لشکری پیشه را عادت چنانست که وقت و ناوقت ننگرند، هر گاه کی یابند بخورند و این عادت ستورانست که هر گاه که علف یابند بخورند و مردمان محتشم و خاص در شباروزی یکبار خورند و این طریق خویشتنداری است ولکن مرد ضعیف گردد و بیقوت، پس چنان باید که مردم محتشم بامداد خلوت بکند و آنگاه بیرون آید و به کدخدایی خویش مشغول شود تا نماز پیشین بکند، آنقدر نیز که راتب باشد رسیده باشد و آن کسان که با تو طعام خورند حاضر فرمای کردن تا با تو طعام خورند، اما طعام بهشتاب مخور، آهسته باش، با سر خوان با مردمان حدیث همیکن، چنانکه در شرط اسلام است ولکن سر در پیش افکنده دار و در لقمهٔ مردمان منگر.
Ҳикоят : шунӯдам ки вақте соҳиби {и Исмоили бен }и ибод нон мехӯрд , бо надимону касони хеш , мардии луқмае аз косаи бардошт , мӯе дар он луқма ӯ буд , соҳиб бидид , гуфт : он мӯӣ аз луқма берун кун . Марди луқма аз даст биниҳод ва бархест ва бирафт . Соҳиб фармуд ки : бози оритш . Соҳиб пурсед ки : ё фалон , нони нохӯрда аз хон чаро бархестӣ ? мард гуфт : марои нони он кас нишоед хӯрд ки мӯӣ дар луқмаи ман брбинд . Соҳиби сахт хаҷал шуд аз он сухан .
حکایت: شنودم که وقتی صاحب { اسماعیل بن} عباد نان میخورد، با ندیمان و کسان خویش، مردی لقمهای از کاسه برداشت، مویی در آن لقمهٔ او بود، صاحب بدید، گفت: آن موی از لقمه بیرون کن. مرد لقمه از دست بنهاد و برخاست و برفت. صاحب فرمود که: باز آریتش. صاحب پرسید که: یا فلان، نان ناخورده از خوان چرا برخاستی؟ مرد گفت: مرا نان آنکس نشاید خورد که موی در لقمهٔ من بربیند. صاحب سخت خجل شد از آنسخن.
Аммо ба хештан машғӯл бошу лухтии диранг ҳаме кун , онгоҳи баъд аз он косаи фармой овардану расми муҳташамони ду гӯнааст : баъзе нахусти коса хеш фармойанд ниҳодану онгоҳ аз он дигарон ва баъзе нахусти коса дигарон ниҳанд ва он гоҳ аз он хеш ва ин тариқ карамаст ва он тариқи сиёсату фармой то коса млўн ниҳанд , яке турш ва яке ширин ; чунон кун ки чун аз хон бархезанд бисёр хор ва кам хори ҳама сайр бошанд ва агар пеши ту хӯрданӣ буду пеш дигарон набӯд аз пеши худ ба пеш дигарон фирист ва бар сари нони турш рӯй мабош ва бо хон солор ба хира ҷанг макун ки фалони хӯрданӣ некасту фалон бадаст , ки он сухани замонӣ дигар гуфта ояд . Чун тартиби нон хӯрдан дониста шуд тартиби шароб хӯрданро бидон ки онро ҳам наҳодӣу расмии алӣ ҳада ҳаст то корҳои ӯ мураттаб бошад .
اما به خویشتن مشغول باش و لختی درنگ همیکن، آنگاه بعد از آن کاسه فرمای آوردن و رسم محتشمان دو گونه است: بعضی نخست کاسهٔ خویش فرمایند نهادن و آنگاه از آنِ دیگران و بعضی نخست کاسهٔ دیگران نهند و آنگاه از آن خویش و این طریق کرم است و آن طریق سیاست و فرمای تا کاسهٔ ملون نهند، یکی ترش و یکی شیرین؛ چنان کن که چون از خوان برخیزند بسیار خوار و کم خوار همه سیر باشند و اگر پیش تو خوردنی بود و پیش دیگران نبود از پیش خود به پیش دیگران فرست و بر سر نان ترشروی مباش و با خوانسالار بهخیره جنگ مکن که فلان خوردنی نیک است و فلان بد است، که آن سخن زمانی دیگر گفته آید. چون ترتیب نان خوردن دانسته شد ترتیب شراب خوردن را بدان که آنرا هم نهادی و رسمی علی حده هست تا کارهای او مرتب باشد.