Бидон эй писар ки гуфтаанд : « алмзоҳи муқаддамаи алшр » яъне мазоҳи пешрави ҳамаи оФтҳост ; то битавонӣ аз мазоҳи сард ҳазар кун ва агар мазоҳ кунӣ борӣ дар мастӣ макун , ки шару ошӯб беш хезад ва аз мазоҳи нохушу фӯҳши гуфтани шарми дор , андари мастӣу ҳушёрӣ , хосса дар нараду шатранҷ ки дарин ҳар ду шуғл , мардум сҳў бошанд , мазоҳи камтар таҳаммул тавонанд кардан ва нараду шатранҷ бисёр бохтан одат макун ва агар бозӣ ба авқоти бозу мбози ало ба мурғӣ ё ба гӯсфандӣ , ё ба меҳмонӣ ё муҳақарӣ аз муҳақарот , ба гарави мбоз ва ба дирами мбоз , ки ба дирам бохтан бе адабӣаст {у }и мқомрӣ буд ва агар неки доне бохтан бо касе ки мқомрии маърӯф буд мбоз , ки ту низ ба мқомрии маърӯфи гардӣ ва агар бозӣ ба маърӯфтару муҳташамтар аз худ бозӣ , нарад ва шатранҷ адабаст , бояд ки ту аввали даст ба муҳра нанаҳй , то аввали ҳариф ончӣ хоҳад баргирад ва агар нарад бозии аввали къбтин ба ҳарифи даҳу шатранҷи дасти аввали бадви даҳ , аммо бо таркону мърбдону ходимону занону кӯдакону гарони ҷонон ба гарави мбоз , то арбада нахезад ва бар нақши къбтин бо ҳариф ҷанг макун ва савганд махӯр ки ту фалон захм задӣ ва агар чаҳ савганди ту рост бошад мардум ба дурӯғ пиндоранду асли ҳамаи шарӣу арбадае мазоҳ карданаст ва парҳез кун аз мазоҳ кардан , ҳар чанд ки мазоҳ кардан на айбаст ва на буза , { кӣ расӯл мазоҳ кардааст , ки перзанӣ буд дар хонаи Оиша , рӯзӣ аз расӯл ( с ) пурсед ки : эй расӯли худоӣ , рӯй ман рӯй биҳиштёнаст ё рӯй дӯзахён ? яъне ман биҳиштем ё дӯзахӣ ? ва гуфтаанд : кони расӯли аллоҳи имзҳу лои иқўли алои ҳқо , пас пайғамбар бо перзан гуфт бар ваии мазоҳ ки : бидон ҷаҳони ҳеҷ перзании андар биҳишт набошад . Он перзан дилтанг шуд ва бигирист . Расӯли худо ( с ) табассум кард ва гуфт : мгарӣ ки сухани ман хилоф набошад , рост гуфтам ки ҳеҷ пер дар биҳишт набошад , аз онкии рӯзи қиёмати ҳамаи халқ аз гӯр ҷавон бархезанд . Ъаҷузаро дили хуши гашти } . Мазоҳ шояд кард валикин фӯҳш нишоед гуфт ; пас агар гӯйии бории камтари гӯй ва агар зарурат бошад бории ончии гӯйӣ бо ҳамсарони хеши гӯй , агар ҷавобӣ гӯйанд борӣ айбӣ набӯд ва ҳар ҳазлӣ ки гӯйии ҷадомези гӯй ва аз фӯҳш парҳез кун , ҳар чанд мазоҳ беҳазл набӯд , аммо ҷаддӣ бояд ки буд , ҳар чаҳ гӯйӣ ночор бишинавӣ ва аз мардумони ҳамон тамаъи дор ки аз ту ба мардумон расад ; аммо бо ҳеҷ кас ҷанг макун , ки ҷанг кардан на кор мардумаст , кори занон ва кӯдаконаст , пас агар иттифоқ уфтад ки бо касе ҷанги оре ҳар чаҳ бадоне ва битавонӣ гуфтан магӯӣ , ҷанг чандон кун ки ҷой оштӣ бимонад ва як бораи лаҷуҷ ва беозарм мабош ва аз одоти мардуми фурӯмояи бадтарӣни одатии лаҷуҷӣ ва беозармӣасту беҳтарини одати мутавозеъӣ , ки мутавозеъии неъмат эзадӣаст , ки кас бар ваии ҳасади набарди { ва ба ҳар суханӣ магӯӣ ки : эй мард , чу ҳар ки эй мард гуяд бе ҳуҷҷати мард ,ро аз мардии бозоФкнди } . Аммо сикӣ хӯрдану мазоҳ кардану ишқ бохтан ин ҳамаи кор ҷавононаст , чун ту андозаи корҳо нигаҳи дорӣ бар некӯтарин ваҷҳе битавон кардан , чунонкии мардуми басӣ маломатӣ накунанд чун дар боби шароб хӯрдану мазоҳ ва нараду шатранҷи суханӣ чанд шуд ночор дар боби ишқ варзидан ҳам бибояд гуфту шарҳу шароити ону биллоҳи алтўФиқ .

بدان ای پسر که گفته‌اند: «‌‌المزاح مقدمة الشر‌‌» یعنی مزاح پیشرو همه آفتهاست؛ تا بتوانی از مزاحِ سرد حذر کن و اگر مزاح کنی باری در مستی مکن، که شر و آشوب بیش خیزد و از مزاح ناخوش و فحش گفتن شرم دار، اندر مستی و هشیاری، خاصه در نرد و شطرنج که درین هر دو شغل، مردم صحو باشند، مزاح کمتر تحمل توانند کردن و نرد و شطرنج بسیار باختن عادت مکن و اگر بازی به اوقات باز و مباز الا به مرغی یا به گوسفندی، یا به مهمانی یا محقری از محقرات، به گرو مباز و به درم مباز، که به درم باختن بی‌ادبیست {و} مقامری بود و اگر نیک دانی باختن با کسی که مقامری معروف بود مباز، که تو نیز به مقامری معروف گردی و اگر بازی به معروف‌تر و محتشم‌تر از خود بازی، نرد و شطرنج ادبست، باید که تو اول دست به مهره ننهی، تا اول حریف آنچه خواهد برگیرد و اگر نرد بازی اول کعبتین به حریف ده و شطرنج دست اول بدو ده، اما با ترکان و معربدان و خادمان و زنان و کودکان و گران‌جانان به گرو مباز، تا عربده نخیزد و بر نقش کعبتین با حریف جنگ مکن و سوگند مخور که تو فلان زخم زدی و اگر چه سوگند تو راست باشد مردم به دروغ پندارند و اصل همه شری و عربده‌ای مزاح کردن است و پرهیز کن از مزاح کردن، هر چند که مزاح کردن نه عیب است و نه بزه، { کی رسول مزاح کرده است، که پیرزنی بود در خانه عایشه، روزی از رسول (ص) پرسید که: ای رسول خدای، روی من روی بهشتیان است یا روی دوزخیان؟ یعنی من بهشتیم یا دوزخی؟ و گفته‌اند: کان رسول الله یمزح و لا یقول الا حقا، پس پیغمبر با پیرزن گفت بر وی مزاح که: بدان جهان هیچ پیرزنی اندر بهشت نباشد. آن پیرزن دلتنگ شد و بگریست. رسول خدا (ص) تبسم کرد و گفت: مگری که سخن من خلاف نباشد، راست گفتم که هیچ پیر در بهشت نباشد، از آنکه روز قیامت همه خلق از گور جوان برخیزند. عجوزه را دل خوش گشت}. مزاح شاید کرد ولیکن فحش نشاید گفت؛ پس اگر گویی باری کمتر گوی و اگر ضرورت باشد باری آنچه گویی با همسران خویش گوی، اگر جوابی گویند باری عیبی نبود و هر هزلی که گویی جدآمیز گوی و از فحش پرهیز کن، هر چند مزاح بی‌هزل نبود، اما جدی باید که بود، هر چه گویی ناچار بشنوی و از مردمان همان طمع دار که از تو به مردمان رسد؛ اما با هیچ کس جنگ مکن، که جنگ کردن نه کار مردم است، کار زنان و کودکان است، پس اگر اتفاق افتد که با کسی جنگ آری هر چه بدانی و بتوانی گفتن مگوی، جنگ چندان کن که جای آشتی بماند و یک‌باره لجوج و بی‌آزرم مباش و از عادات مردم فرومایه بدترین عادتی لجوجی و بی‌آزرمی است و بهترین عادت متواضعی، که متواضعی نعمت ایزدی است، که کس بر وی حسد نبرد { و به هر سخنی مگوی که: ای مرد، چو هر که ای مرد گوید بی‌حجت مرد، را از مردی بازافکند}. اما سه‌یکی خوردن و مزاح کردن و عشق باختن این همه کار جوانان است، چون تو اندازهٔ کارها نگه داری بر نیکوترین وجهی بتوان کردن، چنانکه مردم بسی ملامتی نکنند چون در باب شراب خوردن و مزاح و نرد و شطرنج سخنی چند شد ناچار در باب عشق ورزیدن هم بباید گفت و شرح و شرایط آن و بالله التوفیق.