Бидон эй писар ки офаридагори мо ҷли ҷалола чун хост ки ҷаҳон ободон бимонад асбоби насл падед карду шаҳвати ҷонварро сабаб кард , пас ҳамчунин аз мӯҷиби хирад бар фарзанд воҷибаст худро ҳурмати доштану таъаҳҳуд кардан ва низ воҷибаст асли худро таъаҳҳуд кардану ҳурмати доштану асл ӯ ҳам падар ва модараст , то нагӯйӣ ки падару модарро бар ман чаҳ ҳақаст ки эшонро ғарази шаҳват буд на мақсӯд ман будам , ҳар чанд ғарази шаҳват буд , музоъаф шафқат эшонаст ; кӣ аз баҳри ту хештанро бкштн диҳанду камтари ҳурмати модар ва падар онаст ки ҳар ду воситаанд миёни туу офаридагори ту ; пас чндонки офаридагори худро ва худро ҳурмати дории воситаро низ андари хур ӯ бибояд дошт ва он фарзандро ки модоми хиради раҳнамӯн ӯ буд аз ҳақи падару модар холӣ набошад , ҳақи субҳона ва таъолӣ мегуяд дар каломи Маҷиди хеш ки : атиъўои аллоҳу атиъўо алрасулу аввалии аламри мнкм , ин оятро аз чанд рӯй тафсир кардау бики ривоят чунин хондам ки улуламри модар ва падаранд зеро ки амр битозӣ дӯст : ё кораст ё фармону улуламри он буд ки ӯро ҳам фармон буд ва ҳам тавону падару модарро ҳам тавонист ва ҳам фармон , аммо тавон парвардан бошаду фармони хӯбии омухтан . Нигар эй писар ки ранҷи дили падар ва модар нахоҳӣу хори надорӣ ки офаридагори биринҷи дили модару падар бисёр уқубат кунаду ҳақ таъолӣ мегуяд : Флои тқли лҳмоову лои тнҳрҳмо ва қул лҳмои қўлои кримо . Амӣралмуъминӣни алиро разии аллоҳ анҳу пурседанд ки ҳақи модар ва падар чандаст ва чист бар фарзанд ? гуфт : ин адаби эзади таъолӣ дар марги модару падари пайғомбари алайҳи ассалом { бинмуд } ки агар эшон рӯзгори пайғомбарро алайҳи ассаломи дрёФтндии воҷиб будӣ эшонро бартар аз ҳамаи каси доштан , заъиф омадӣ ки гуфт : анои Сайиди алўлди одаму лоФхр ; пас ҳақи модару падари { агар аз рӯй дайн нанигарӣ аз рӯй хирад ва мардумӣ бингар } ки асли мунаббат парвариш тавонад ва чун ту дар ҳақи эшон муқассир бошӣ чунон буд ки ту сазоӣ некӣ набошӣ ва он кас ки ваии ҳақи шиноси асл некӣ набошад некии фаръро ҳам ҳақ надонад , некӣ кардан аз хайр ки бошад ва ту низ хайри {и ?гиии }и хеши мҷўӣ ва бо падару модари хеш чунон бош ки аз фарзандони хеши тамаъи дорӣ ки бо ту бошанд , зеро ки онкӣ аз ту ояд ҳамон тамаъ дорад ки ту аз ваии зодӣ ва мисли одамии ҳам чун миваасту модару падари ҳам чун дарахт , ҳар чанд дарахтро таъаҳҳуд беш кунӣ мива аз ваии накӯтару беҳтари ёбӣ ва чун падару модарро ҳурмати дорӣу озарм , дуоу нафрини эшон дар ту асар бештар кунаду мустаҷобтар буду бхшнўдии ҳақи таъолии наздик тар бошӣу бхшнўдии эшон наздик тар бошӣу нигар аз баҳри мироси модар ва падар нахоҳӣ ки бе марги модару падари ончи рӯзии тест бтў расад , кӣ рӯзӣ мақсумаст бар ҳамаи касу баҳр касе он расад ки қисмат ӯ кардаанд ва аз баҳри рӯзии ранҷ бисёр бар худ манеҳ ки бакӯшаш рӯзӣ афзӯн нагардад , чунонк гуфт : ъаш бҷдки лобкдк , яъне сахти зӣ на бакӯшаш ва агар хоҳӣ ки аз баҳри рӯзӣ ҳамвора аз худоӣ хушнӯд бошӣ бксии мангар ки ҳол ӯ беҳтар аз ҳол ту бошад , бксии нигар ки ҳол ӯ аз ҳоли ту бтар бошад , то доим аз худованд хушнӯд бошӣ ва агар бимол дарвеши гардӣ ҷаҳд кун то бихарад тавонгар бошӣ , ки тавонгарӣ хиради беҳтар аз тавонгарӣ молу бихаради моли тавон ҳосил кард ва бимол хирад натавон ҳосил натавон карду ҷоҳил аз моли зуд дарвеш гардаду хирадро дузди натавонади бурдану обу оташи ҳалоки натавонад кардан , пас агар хиради дорӣ бо хирад ҳунар омӯз ки хирад беҳунар чун танӣ буд беҷомау шахсе бесӯрат , ки гуфтаанд : алодби сувараи алъқл .

بدان ای پسر که آفریدگار ما جلّ جلاله چون خواست که جهان آبادان بماند اسباب نسل پدید کرد و شهوت جانور را سبب کرد، پس همچنین از موجب خرد بر فرزند واجب است خود را حرمت داشتن و تعهد کردن و نیز واجب است اصل خود را تعهد کردن و حرمت داشتن و اصل او هم پدر و مادرست، تا نگویی که پدر و مادر را بر من چه حق است که ایشان را غرض شهوت بود نه مقصود من بودم، هر چند غرض شهوت بود، مضاعفْ شفقت ایشانست؛ کی از بهر تو خویشتن را بکشتن دهند و کمتر حرمت مادر و پدر آنست که هر دو واسطه‌اند میان تو و آفریدگار تو؛ پس چندانک آفریدگار خود را و خود را حرمت داری واسطه را نیز اندر خور او بباید داشت و آن فرزند را که مادام خرد رهنمون او بود از حق پدر و مادر خالی نباشد، حق سبحانه و تعالی می‌گوید در کلام مجید خویش که: اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم، این آیت را از چند روی تفسیر کرده و بیک روایت چنین خواندم که اولوالامر مادر و پدرند زیرا که امر بتازی دوست: یا کارست یا فرمان و اولوالامر آن بود که او را هم فرمان بود و هم توان و پدر و مادر را هم توانست و هم فرمان، اما توان پروردن باشد و فرمان خوبی آموختن. نگر ای پسر که رنج دل پدر و مادر نخواهی و خوار نداری که آفریدگار برنج دل مادر و پدر بسیار عقوبت کند و حق تعالی می‌گوید: فلا تقل لهما اف و لا تنهرهما و قل لهما قولا کریما. امیرالمؤمنین علی را رضی الله عنه پرسیدند که حق مادر و پدر چندست و چیست بر فرزند؟ گفت: این ادب ایزد تعالی در مرگ مادر و پدر پیغامبر علیه السلام {بنمود} که اگر ایشان روزگار پیغامبر را علیه السلام دریافتندی واجب بودی ایشان را برتر از همه کس داشتن، ضعیف آمدی که گفت: انا سید الولد آدم و لافخر؛ پس حق مادر و پدر {اگر از روی دین ننگری از روی خرد و مردمی بنگر} که اصل منبت پرورش تواند و چون تو در حق ایشان مقصر باشی چنان بود که تو سزای نیکی نباشی و آن کس که وی حق شناس اصل نیکی نباشد نیکی فرع را هم حق نداند، نیکی کردن از خیر که باشد و تو نیز خیر{گی} خویش مجوی و با پدر و مادر خویش چنان باش که از فرزندان خویش طمع داری که با تو باشند، زیرا که آنکه از تو آید همان طمع دارد که تو از وی زادی و مثل آدمی هم‌چون میوه است و مادر و پدر هم‌چون درخت، هر چند درخت را تعهد بیش کنی میوه از وی نکوتر و بهتر یابی و چون پدر و مادر را حرمت ‌داری و آزرم، دعا و نفرین ایشان در تو اثر بیشتر کند و مستجاب‌تر بود و بخشنودی حق تعالی نزدیک‌تر باشی و بخشنودی ایشان نزدیک‌تر باشی و نگر از بهر میراث مادر و پدر نخواهی که بی‌مرگ مادر و پدر آنچ روزی تست بتو رسد، کی روزی مقسومست بر همه کس و بهر کسی آن رسد که قسمت او کرده‌اند و از بهر روزی رنج بسیار بر خود منه که بکوشش روزی‌ افزون نگردد، چنانک گفت: عش بجدک لابکدک، یعنی سخت زی نه بکوشش و اگر خواهی که از بهر روزی همواره از خدای خشنود باشی بکسی منگر که حال او بهتر از حال تو باشد، بکسی نگر که حال او از حال تو بتر باشد، تا دایم از خداوند خشنود باشی و اگر بمال درویش گردی جهد کن تا بخرد توانگر باشی، که توانگری خرد بهتر از توانگری مال و بخرد مال توان حاصل کرد و بمال خرد نتوان حاصل نتوان کرد و جاهل از مال زود درویش گردد و خرد را دزد نتواند بردن و آب و آتش هلاک نتواند کردن، پس اگر خرد داری با خرد هنر آموز که خرد بی‌هنر چون تنی بود بی‌جامه و شخصی بی‌صورت، که گفته‌اند: الادب صورة العقل.