Дай омаду колои чамани барад ба яғмо

دی آمد و کالای چمن برد به یغما

Яғмоеи даии гашти ҳамаи гулшану саҳро

یغمایی دی گشت همه گلشن و صحرا

Ҳар сабза ки даст чаман андӯхт ба солӣ

هر سبزه که دست چمن اندوخت به سالی

Бедоди хазони барад ба ғорат ба як ?има

بیداد خزان برد به غارت به یک ایما

Руъбӣ ки ниҳон дар дили ашҷори бад аз вай

رعبی که نهان در دل اشجار بد از وی

Гардӣда кунунашон ҳаме аз чеҳраи ҳувайдо

گردیده کنونشان همی از چهره هویدا

Ин турфа ки даии номдаҳ , баҳмани зи пас вай

این طرفه که دی نامده، بهمن ز پس وی

Шуд бо сипаҳяш аз паии имдоди муҳайё

شد با سپهیش از پی امداد مهیا

Аз дабдабаи мавкиби вай , хайли баҳорӣ

از دبدبه موکب وی، خیل بهاری

Гаштанд ба як раҳ , ҳамаи осемау дрўо

گشتند به یک ره، همه آسیمه و دروا

Народ фалаки боз дар афканд ба шшдр

نرّاد فلک باز در افکند به ششدر

Баси муҳра чун сим , аз ин таҳтаи мино

بس مهره چون سیم، از این تخته مینا

Чун гавҳарёни абри зи сари панҷаи фурӯи рехт

چون گوهریان ابر ز سر پنجه فرو ریخت

Бар домани ин хоки басии гавҳари рхшо

بر دامن این خاک بسی گوهر رخشا

Аз қатраи борон ки пазируфти тавотур

از قطره باران که پذیرفت تواتر

Нақшии ҳама бар хок шуд ин тӯдаи ғбро

نقشی همه بر خاک شد این توده غبرا

Ваз фарт баравадат ки асар кард ба гетӣ

وز فرط برودت که اثر کرد به گیتی

Наздик ба он гашт ки фосид шавад ашё

نزدیک به آن گشت که فاسد شود اشیا

Баҳр аз асари баради чунон мунҷамид омад

بحر از اثر بَرْدْ چنان منجمد آمد

Каз вай ба дили оби баромади ҳамаи хоро

کز وی به دل آب برآمد همه خارا

ё неи кафи меъмори қазо аз дар санъат ,

یا نی کف معمار قضا از در صنعت،

Биниҳод бар ӯ қнтраҳ , аз сахраи смо

بنهاد بر او قنطره، از صخره صمّا

Чун кулбаи устоди саноати рухи гетӣ

چون کلبه استاد صناعت رخ گیتی

Пари зибқ маҳлӯл шуду сими мусаффо

پر زیبق محلول شد و سیم مصفا

Гуфтӣ зи раҳи сўку азо , золи замона

گفتی ز ره سوک و عزا، زال زمانه

Ифшоади ҳамеи мӯӣ чу кофур ба симо

افشاد همی موی چو کافور به سیما

Гетии магараши ранҷ кабид ҳаст ки аинсон ,

گیتی مگرش رنج کبد هست که اینسان،

Ҷӯяд ҳаме аз қурси тбошири мудово

جوید همی از قرص تباشیر مداوا

ё иллат савдост мар ӯро ки ба ҳар сол ,

یا علت سوداست مر او را که به هر سال،

Моҳии ду ба табаред кунад чораи савдо

ماهی دو به تبرید کند چاره سودا

Аз баси мутароким ба замини барфи гарони санг

از بس متراکم به زمین برف گران سنگ

Гӯйяш ки хоҳад ки бипошад зи ҳам аҷзо

گوییش که خواهد که بپاشد ز هم اجزا

Аз тирагии абр , ҳавои маъдани ангушт

از تیرگی ابر، هوا معدن انگشت

Вази равшании барф , замини чашмаи Байзо

وز روشنی برف، زمین چشمه بیضا

Он тирау тории ҳама чун гӯнаи зангӣ

آن تیره و تاری همه چون گونه زنگی

Ва он равшану софии ҳама чун талъати ҳўро

و آن روشن و صافی همه چون طلعت حورا

Ин таъна занад ҳай , ба ки , бар толеъи маҷнӯн

این طعنه زند هی، به که، بر طالع مجنون

Он сухра кунад ҳай , ба чаҳ , бар оризи Лайло

آن سخره کند هی، به چه، بر عارض لیلا

эй ростӣ аз абри марои бас аҷаб ояд

ای راستی از ابر مرا بس عجب آید

Кандар васати раҳи з чаҳ ӯро шудаи мأўо

کاندر وسط ره ز چه او را شده مأوا

Чун заврақи оканда , киастад ба ду лангар

چون زورق آکنده، که استد به دو لنگر

Устода , нааш майл ба поин ва на боло

استاده، نه اش میل به پایین و نه بالا

Аз ҷири сақилаш , мгро огаҳӣастӣ ,

از جرّ ثقیلش، مگرا آگهی استی،

Коидўн ба чунин таъбия кардааст тақозо

کایدون به چنین تعبیه کرده است تقاضا

Аз ақди лисонӣ ки буд дар нафаси дай

از عقد لسانی که بود در نفس دی

Хезади сухан аз лаб ба ду сад заҳмату аизо

خیزد سخن از لب به دو صد زحمت و ایذا

Оре аҷабӣ нест ки аз сардии ин фасл

آری عجبی نیست که از سردی این فصل

Дар қофи бибандад ба даруни байзаи анқо

در قاف ببندد به درون بیضه عنقا

Зоҳид ки ба фирдавс набӯдаш сари тамкин

زاهد که به فردوس نبودش سر تمکین

Ҳолеи гуҳ он шуд ба дӯзахи бунаади по

حالی گه آن شد به دوزخ بنهد پا

Муфтӣ ки зи бшнидни авзоъи ҷаҳаннам

مفتی که ز بشنیدن اوضاع جهنم

Зин пеш фитодяш ду сад раъша бар аъзо

زین پیش فتادیش دو صد رعشه بر اعضا

Имрӯз бар онаст ки то раҳли иқомат

امروز بر آن است که تا رحل اقامت

Дар соҳати дӯзахи барад аз ҳадати сармо

در ساحت دوزخ برد از حدت سرما

Ман низ бигӯям ки худояш бидиҳад аҷр

من نیز بگویم که خدایش بدهد اجر

Гар нафиканд ин заҳмати имрӯз ба фардо

گر نفکند این زحمت امروز به فردا

Борӣ чаҳ даҳуми шарҳ ки аз омадани дай

باری چه دهم شرح که از آمدن دی

Дар даҳр чаҳ воқеъ шуд ва аз даҳр чаҳ ?бурма

در دهر چه واقع شد و از دهر چه برما

Дай нест ҳамоно ки балои дил халқӣ аст

دی نیست همانا که بلای دل خلقی است

Каз бимаши карони ҷустаи хилоиқ ба завоё

کز بیمش کران جسته خلایق به زوایا

Моно , зи азал аз паии итлофи хилоиқ

مانا، ز ازل از پی اتلاف خلایق

Бо марг ба ҳам дода ҳамеи дасти мўохо

با مرگ به هم داده همی دست مواخا

Икчнд аз ин пеш аз анбӯҳи раёҳин

یکچند از این پیش از انبوه ریاحین

Бади сатҳи замини сабзтар аз торами хзро

بد سطح زمین سبزتر از طارم خضرا

Бустони бадӣ аз нағмаи мурғони нўоснҷ

بستان بدی از نغمه مرغان نواسنج

Пари замзамаи бори баду лаҳни нкисо

پر زمزمه بار بد و لحن نکیسا

Ҳомӯни бадӣ аз хлхлаҳи сӯсану сӯрӣ

هامون بدی از خلخله سوسن و سوری

Пари ғолияи судау пари анбари Соро

پر غالیه سوده و پر عنبر سارا

Гулшани бадӣ аз ранги гулу шакли шақоӣқ

گلشن بدی از رنگ گل و شکل شقایق

Чун хомаи Аржангӣ ва чун сафҳаи моно

چون خامه ارژنگی و چون صفحه مانا

Имрӯз чаҳ рух дода , надонам ки ба гетӣ

امروز چه رخ داده، ندانم که به گیتی

Он фар ва баҳо нест ки зини пеши бадӣ ҳо

آن فرّ و بها نیست که زین پیش بدی ها

Ёд оядам он аҳд ки бо хуби ҷавонон

یاد آیدم آن عهد که با خوب جوانان

Ҳар сӯи бчмидими паии сайру тамошо

هر سو بچمیدیم پی سیر و تماشا

Ёд оядам он рӯз ки бо турфаи ғизолон

یاد آیدم آن روز که با طرفه غزالان

Рафтем хиромони сӯй ҳар мартаъу мръӣ

رفتیم خرامان سوی هر مرتع و مرعی

Он рӯзгар аз лолаи чаман буд ақиқин ,

آن روز گر از لاله چمن بود عقیقین،

Имрӯзи ҳам аз жола дмн ҳаст гҳрзо

امروز هم از ژاله دمن هست گهرزا

Он рӯз ба бустони ҳамаи гул будӣу сунбул

آن روز به بستان همه گل بودی و سنبل

Имрӯз ба ҳомӯни ҳама хорастӣу хоро

امروز به هامون همه خار استی و خارا

Он рӯз , на ҷузи нағмаи мурғони бадии оҳанг

آن روز، نه جز نغمه مرغان بدی آهنگ

Имрӯз на ҷузи нолаи зоғон буд ово

امروز نه جز ناله زاغان بود آوا

Як чанд дигар бош ки то хусрави ардӣ ,

یک چند دگر باش که تا خسرو اُردی،

Лашкари бикашади бози сӯии гулшану саҳро

لشکر بکشد باز سوی گلشن و صحرا

Бар бом бсотин бузанд навбати шоҳӣ

بر بام بساتین بزند نوبت شاهی

Ва овоз ҷаллодт фиканд дар ҳамаи ақсо

و آواز جلادت فکند در همه اقصا

Якбораи кушояди паии тороҷи хазони даст

یکباره گشاید پی تاراج خزان دست

Кайфар кашад аз хасм ба бозуии тавоно

کیفر کشد از خصم به بازوی توانا

Тозад паии бадхоҳ , ба ҳар мأмну мкмн

تازد پی بدخواه، به هر مأمن و مکمن

Пуед ақаби хасм , ба ҳар маскану мأўо

پوید عقب خصم، به هر مسکن و مأوا

Ронад ҳамаи ҷои хайл , чаҳ маъмур ва чаҳ вайрон

راند همه جا خیل، چه معمور و چه ویران

Тозад ҳамаи сӯи Рахш , чаҳ моҳўр ва чаҳ бидо

تازد همه سو رخش، چه ماهور و چه بیدا

Тартиб диҳад ҷишӣ аз анвоъи раёҳин

ترتیب دهد جیشی از انواع ریاحین

Чолоку сабк , ҷумлаи ҳама аз паии ҳиҷо

چالاک و سبک، جمله همه از پی هیجا

Омода кунад мавкибӣ аз хайли баҳорӣ

آماده کند موکبی از خیل بهاری

Ҳар як ба гуҳи маърака , хўнризу Фтни зо

هر یک به گه معرکه، خونریز و فتن زا

Бо он сипаҳи пели масоф аз паии ирғў

با آن سپه پیل مصاف از پی یرغو

Чори асбаи барангезад , дар маъракаи ирғо

چار اسبه برانگیزد، در معرکه یرغا

Бо лашкар душман кунад он гӯнаи набардӣ

با لشکر دشمن کند آن گونه نبردی

Каз сад нагузорад як аз он қавми абрҷо

کز صد نگذارد یک از آن قوم ابرجا

Бар ҷяш мухолиф диҳад он навъи шикастӣ

بر جیش مخالف دهد آن نوع شکستی

Каши иктн аз он варта саломат накушуд по

کش یکتن از آن ورطه سلامت نکشد پا

Зилзол дар андозад дар ҳастӣ душман

زلزال در اندازد در هستی دشمن

Влўоли бёғозд дар мураккаби аъдо

ولوال بیاغازد در مرکب اعدا

Ва онгоҳ ба бустон кунад авранги шаҳии насб

و آنگاه به بستان کند اورنگ شهی نصب

Зони сон ки шаҳони рости мари он сирату ёсо

زآن سان که شهان راست مر آن سیرت و یاسا

Иклили хилофати бунаади боз ба торак

اکلیل خلافت بنهد باز به تارک

Мнҷўқи раёсати бФрозд ба сурайё

منجوق ریاست بفرازد به ثریا

Бар мстбаҳи малик дигар бора нишинад

بر مصطبه ملک دگر باره نشیند

Монанди Сикандар ки абри маснади доро

مانند سکندر که ابر مسند دارا

Вони махзани ганҷӣ ки хазони барад ба ғорат

وآن مخزن گنجی که خزان برد به غارت

Бози орад ва бар қавм кунад базлу мўосо

باز آرد و بر قوم کند بذل و مواسا

ЗошкўФаҳ фиристад сӯй ҳар шаҳри хатибон

زاشکوفه فرستد سوی هر شهر خطیبان

То хутба дар он шаҳр баномаш кунад иншо

تا خطبه در آن شهر بنامش کند انشا

Ваз сабза гуморд бар ҳар қавми расӯлон

وز سبزه گمارد بر هر قوم رسولان

То даъвати худро ба хилоиқ кунад илқо

تا دعوت خود را به خلایق کند القا

Ирлиғ нагорд бар ҳар орифу омӣ

یرلیغ نگارد بر هر عارف و عامی

Маншур фиристад сӯй ҳар ҷоҳилу доно

منشور فرستد سوی هر جاهل و دانا

Вази бод ба ҳар сӯии сафирони сабки пай

وز باد به هر سوی سفیران سبک پی

Созад пай омад шуд ҳар малики муҳайё

سازد پی آمد شد هر ملک مهیا

Он қадри зи сар панҷа фишонд дару гавҳар

آنقدر ز سر پنجه فشاند دُر و گوهر

Конбоштаҳ созад кафи мискину тавоно

کانباشته سازد کف مسکین و توانا

Атфоли чаманро ҳама дар гӯши намояд

اطفال چمن را همه در گوش نماید

Чун назми ман овезае аз лؤлўии лоло

چون نظم من آویزه ای از لؤلوی لالا

Ағсони шаҷарро ҳамаи перояи бибандад

اغصان شجر را همه پیرایه ببندد

Сар то ба қадами ҷумлаи зи астбрқу дебо

سر تا به قدم جمله ز استبرق و دیبا

Бар ҳар як аз авроқ раёҳин бинагорад

بر هر یک از اوراق ریاحین بنگارد

Тавсифи баин омири дайни довари якто

توصیف بهین آمر دین داور یکتا

Домоди паямбар вале қодири бичўн

داماد پیمبر ولی قادر بیچون

Бен ъам Муҳамади алии олии аъло

بن عم محمد علی عالی اعلا

эй ойӣнаи пок , ки яктоеи яздон

ای آیینه پاک، که یکتایی یزدان

Гардӣда зи ойӣнаи рухсори ту пайдо

گردیده ز آیینه رخسار تو پیدا

Кохи ту зи андешаи авҳоми муназзаҳ

کاخ تو ز اندیشه اوهام منزه

Қадари ту зи олоиши идрок мубарро

قدر تو ز آلایش ادراک مبرا

Аз ҳар чаҳ ба каф ояд , шахси ту муҳаззаб

از هر چه به کف آید، شخص تو مهذب

Ваз ҳар чаҳ ба васф ояд , зоти ту мзко

وز هر چه به وصف آید، ذات تو مزکا

Бар дасти қазоу қадар , аз теғу синонат

بر دست قضا و قدر، از تیغ و سنانت

Набӯд ба саропардаи ғайб эй шаҳи воло ,

نبود به سراپرده غیب ای شه والا،

Мари амри қазоро , надиҳади ҳеҷ тании тан ,

مر امر قضا را، ندهد هیچ تنی تن،

Мари ҳукми қадарро , накунад ҳеҷ каси имзо

مر حکم قدر را، نکند هیچ کس امضا

Рӯзӣ ки зи ошиҳаҳи шбрнгу ғўи кӯс

روزی که ز آشیهه شبرنگ و غو کوس

Дар торами пирӯза гардун фитад ово

در طارم پیروزه گردون فتد آوا

Нърнки ҳужаброн ва хурӯшидани гардон

نعرنک هژبران و خروشیدن گردان

Оғӯши фалакро кунад омўдаҳи зи ғавғо

آغوش فلک را کند آموده ز غوغا

Аз хӯни далерони дамад аз хоки биёбон

از خون دلیران دمد از خاک بیابان

То дағдағаи ҳашар , ҳамеи лолаи ҳмро

تا دغدغه حشر، همی لاله حمرا

Он рӯз шавад теғи ту бар ҳар ки шарари хез

آن روز شود تیغ تو بر هر که شرر خیز

Он рӯз шавад теғи ту бар ҳар ки шррзо

آن روز شود تیغ تو بر هر که شررزا

Бар хирманаш андозад он гӯнаи шарорӣ

بر خرمنش اندازد آن گونه شراری

Кофтад ба ҷаҳаннами таниш аз паҳнаи ҳиҷо

کافتد به جهنم تنش از پهنه هیجا

Хасми ту муаммоу синони ту шикофад

خصم تو معما و سنان تو شکافد

Дар паҳнаи новирд ба ҳар лаҳзаи муаммо

در پهنه ناورد به هر لحظه معما

эй роди амӣрӣ , ки набошад ба қиёмат

ای راد امیری، که نباشد به قیامت

Бими сқри онро ки буд бо ту тавалло

بیم سقر آن را که بود با تو تولاّ

эй шоҳи фалаки қадар , ки дар шоирии ту ,

ای شاه فلک قدر، که در شاعری تو،

Ҳамвора ҳаме соядам иклил ба шуъаро

همواره همی سایدم اکلیل به شعرا

Умеди ман онаст ки дар дағдағаи ҳашар

امید من آن است که در دغدغه حشر

Аз ман накунад лутфи ъмими ту тбро

از من نکند لطف عمیم تو تبرّا

Бар афсари дармонда , худоро ба тлтФ ,

بر افسر درمانده، خدا را به تلطف،

Лухтии назарӣ , кӯаст фурӯи мондау дрўо

لختی نظری، کوست فرو مانده و دروا

Гар халқи ҷаҳони рост , таманнои зи ту ҷинат

گر خلق جهان راست، تمنا ز تو جنت

Мо аз ту надорем ба ғайр аз ту таманно

ما از تو نداریم به غیر از تو تمنا

эй монда ба васфи ту забони қосиру абкм

ای مانده به وصف تو زبان قاصر و ابکم

эй гашта ба зоти ту хиради волау шайдо

ای گشته به ذات تو خرد واله و شیدا

Ҳаии ҳаии кӣми охири ман , он бандаи мискин

هی هی کیم آخر من، آن بنده مسکین

Каз ҷаври замони кӯии туро сохтаи мأўо

کز جور زمان کوی تو را ساخته مأوا

Моно хабарат ҳаст ки дар соҳати ин малик

مانا خبرت هست که در ساحت این ملک

Бар ман чаҳ ҷафо меравад аз кӣнаи аъдо

بر من چه جفا می رود از کینه اعدا

Инсоф дар ин аҳд ҳамоно буд эксир

انصاف در این عهد همانا بود اکسیر

ё фаҳм дар ин шаҳр буд қиссаи анқо

یا فهم در این شهر بود قصه عنقا

Хар муҳра надонад касе аз гавҳари рахшон

خر مهره نداند کسی از گوهر رخشان

Қатарон нашносад касе аз анбари Соро

قطران نشناسد کسی از عنبر سارا

Умед ки инсоф туам дод сетанд

امید که انصاف توام داد ستاند

зи онон ки намоянди ҷафоҳо ба ман ъмдо

ز آنان که نمایند جفاها به من عمدا

Ман модҳи оли алӣ ва шиъа ӯем

من مادح آل علی و شیعه اویم

Наҳаросам аз андешаи хасмони Фтни зо

نهراسم از اندیشه خصمان فتن زا

Доим ба баҳорон ки чаман аз гулу лола

دایم به بهاران که چمن از گل و لاله

Чун дида маҷнӯн шаваду гӯнаи Лайло

چون دیده مجنون شود و گونه لیلا

Хасмони туро чеҳра ба хунобаи мунаққаш

خصمان تو را چهره به خونابه منقش

Ёрони туро хона чу хмхонаҳи мусаффо

یاران تو را خانه چو خمخانه مصفّا