Ҷаҳон шухӣаст дастони соз ва дилҳо гарми дастонаш

جهان شوخی است دستان ساز و دلها گرم دستانش

Яке зии хештани бози ойу бустони дили зи дастонаш

یکی زی خویشتن باز آی و بستان دل ز دستانش

Машав мафтӯни дилдорӣ ки офат зост дидораш

مشو مفتون دلداری که آفت زاست دیدارش

Мҷуи пайванди маъшӯқӣ ки ранҷ афзост паймонаш

مجو پیوند معشوقی که رنج افزاست پیمانش

Агар осоишат бояд , мабар андари пеши заҳмат

اگر آسایشت باید، مبر اندر پیش زحمت

Вагар ҷамъиятат бояд , макун хотири парешонаш

وگر جمعیتت باید، مکن خاطر پریشانش

Манеҳ бар хату холаши дил , ки маҷнӯн хондат оқил

منه بر خط و خالش دل، که مجنون خواندت عاقل

Машав бар васл ӯ моил , ки дар васласт ҳиҷронаш

مشو بر وصل او مایل، که در وصل است هجرانش

Яке меҳмон кашаст ин шӯхи бади аҳди сияҳи коса ,

یکی مهمان کش است این شوخ بد عهد سیه کاسه،‌

Ки ғайр аз сам қотил нест чизеи шарбати хониш

که غیر از سم قاتل نیست چیزی شربت خوانش

Мҷуи барги тани осое аз ин маъшӯқ ҳарҷое

مجو برگ تن آسایی از این معشوق هرجایی

Ки ҳар шаби гӯй чавгонӣаст симини гӯии пастонаш

که هر شب گوی چوگانی است سیمین گوی پستانش

Макун чун нор , дили пурхӯн ва бар ёрӣ машав мафтӯн

مکن چون نار، دل پرخون و بر یاری مشو مفتون

Ки ҳар соъат яке бӯед ҳамеи себи занхдонаш

که هر ساعت یکی بوید همی سیب زنخدانش

Яке рангин дукон дорад мари ин дунёии буқаламун

یکی رنگین دکان دارد مر این دنیای بوقلمون

Ки набӯд ҷузи зиёни дайну имони суди дӯконаш

که نبود جز زیان دین و ایمان سود دکانش

Алогар марди донои бҳли қонӯни худ роиӣ

الا گر مرد دانایی بهل قانون خود رآیی

Бикаш хори ғамаш аз по , буна аз дасти домонаш

بکش خار غمش از پا، بنه از دست دامانش

Манеҳ рахти андари ин дарё ки тӯфон зост гирдобаш

منه رخت اندر این دریا که طوفان زاست گردابش

Мазан гоми андари ин бидо , ки нопидост пойонаш

مزن گام اندر این بیدا، که ناپیداست پایانش

Кунад оҳанги хунрезӣ чу ин маъшӯқи ошиқи каш

کند آهنگ خونریزی چو این معشوق عاشق کش

Надорад дар назари як ҷӯ , гадои фарқии зи султонаш

ندارد در نظر یک جو، گدا فرقی ز سلطانش

Басои хубони ҷонпарвар , ки дар хиштанд макнунаш

بسا خوبان جان پرور، که در خشتند مکنونش

Басои таркони симин бар , ки дар хоканд пинҳонаш

بسا ترکان سیمین بر، که در خاکند پنهانش

Яке бар кохи нўшрўон ба ибрат бигузар ва бингар

یکی بر کاخ نوشروان به عبرت بگذر و بنگر

Ки аз касрӣ паёмӣ гуядат ҳар хишти айвонаш

که از کسری پیامی گویدت هر خشت ایوانش

Ба фармони сулаймон буд ,гар деву даду мардум

به فرمان سلیمان بود، گر دیو و دد و مردم

Чу шуд фари сулаймон ва чаҳ шуд фархундаи фурмонаш

چو شد فرّ سلیمان و چه شد فرخنده فرمانش

Агар аз ховарон то бохтар шуд роми Искандар ,

اگر از خاوران تا باختر شد رام اسکندر،

Ба наъли оҳанӣни сам , тай зулмат кард икронш

به نعل آهنین سم، طی ظلمت کرد یکرانش

Фалак нагузошт ҷузи номӣ аз ӯ барҷоӣ дар гетӣ

فلک نگذاشت جز نامی از او برجای در گیتی

Чашондаш заҳри марги охир , нахуст ар кард муҳимонаш

چشاندش زهر مرگ آخر، نخست ار کرد مهمانش

Ало ,гар марди ъқбоиии раҳи мардони уқбои ҷӯ

الا، گر مرد عقبایی ره مردان عقبی جو

Раҳо кун домани дунё ва бигузар зоб ва аз Нонаш

رها کن دامن دنیا و بگذر زآب و از نانش

Чу Тифлон то кӣ эй ҷоҳил , шӯии машғӯли обу гул

چو طفلان تا کی ای جاهل، شوی مشغول آب و گل

Кунӣ ранҷури дардии дил , ки пайдо нест дирамонаш

کنی رنجور دردی دل، که پیدا نیست درمانش

Бидон шухӣ ки дили бастӣ ва сад раҳ аз ғамаши хстӣ

بدان شوخی که دل بستی و صد ره از غمش خستی

Агар аз тир ӯ рстӣ , макун оҳанги майдонаш

اگر از تیر او رستی، مکن آهنگ میدانش

Мубини он чеҳрагони равшан ва он қади дилҷӯяш

مبین آن چهرگان روشن و آن قد دلجویش

Мубини он зулфакони тира ва он чашми фаттонаш

مبین آن زلفکان تیره و آن چشم فتانش

Ки Марӣ ҷонгзоит гардад , он гесуии партобаш

که ماری جانگزایت گردد، آن گیسوی پرتابش

Ки шомии тира фомат гардад , он рухсори Рахшонаш

که شامی تیره فامت گردد، آن رخسار رخشانش

Чаҳ суд ар накҳати анбари вазади зони мӯ , ки дар маҳшар

چه سود ار نکهت عنبر وزد زآن مو، که در محشر

Димоғи марду зани гандади ҳаме аз буии исёнаш

دماغ مرد و زن گندد همی از بوی عصیانش

Ба ҷои об , хӯни дили диҳӣ то кӣ бидон гулбун ,

به جای آب، خون دل دهی تا کی بدان گلبن،

Ки ҳар дам дайгарӣ гардад ҳамеи мурғи хуши алҳонаш

که هر دم دیگری گردد همی مرغ خوش الحانش

Кунӣ то кӣ сипар аз ҷон ба пеши новаки ҷонон

کنی تا کی سپر از جان به پیش ناوک جانان

Бҳл , кофтад ба хоки тираи охири тири мижгонаш

بهل، کافتد به خاک تیره آخر تیر مژگانش

Хилоф мардумӣ бошад ба ӣнон додан он дилро ,

خلاف مردمی باشد به اینان دادن آن دل را،

Ки дарҷи гавҳари меҳри алӣ хондааст яздонаш

که درج گوهر مهر علی خوانده است یزدانش

Вале ҳазрати довар , амӣралмуъминӣни ҳайдар

ولی حضرت داور، امیرالمؤمنین حیدر

Ки бстўдаҳаст дар қуръони ҷаҳондори ҷҳонбонш

که بستوده است در قرآن جهاندار جهانبانش

Шаҳаншоҳӣ ки овардааст сар дар рбқаҳи ҳукмаш

شهنشاهی که آورده است سر در ربقه حکمش

зи оғози вуҷӯди ин божгўни гардуни гирдонаш

ز آغاز وجود این باژگون گردون گردانش

Каломи аллоҳи нотиқ ӯ ,у оёти китоби аллоҳ

کلام الله ناطق او، و آیات کتاب الله

Ҳама дар мадҳати қадараш , ҳама дар рифъати шонаш

همه در مدحت قدرش، همه در رفعت شانش

Қазо бар дидаи имзо наад ҳар лаҳзаи ирлиғш

قضا بر دیده امضا نهد هر لحظه یرلیغش

Қадар бар гӯшаи афсар наад ҳар лмҳаҳи фурмонаш

قدر بر گوشه افسر نهد هر لمحه فرمانش

Ду нури афкан , чароғи бзмгаҳ , ноҳиду брҷисш

دو نور افکن، چراغ بزمگه، ناهید و برجیسش

Ду равшани рух , ғуломи боргаҳ , баҳрому кайвонаш

دو روشن رخ، غلام بارگه، بهرام و کیوانش

Ҳамаи асрори субҳонии ниҳон дар синаи покаш

همه اسرار سبحانی نهان در سینه پاکش

Ҳамаи анвори яздонеи аён аз рӯй тобонаш

همه انوار یزدانی عیان از روی تابانش

Агар рӯй иродати чарх аз кӯяш бигардонад ,

اگر روی ارادت چرخ از کویش بگرداند،

Тазалзул андар уфтад то абад бар чори арконаш

تزلزل اندر افتد تا ابد بر چار ارکانش

Ҷаҳонро ҷисм бе ҷони дон ва дар ваии ҷисм ӯро ҷон

جهان را جسم بی جان دان و در وی جسم او را جان

Наҷунбад узвӣ аз аъзо , набахшадгар бадви ҷонаш

نجنبد عضوی از اعضا، نبخشد گر بدو جانش

Ало ,гар марди ҳақи ҷӯӣ , ҳамеи бихўд чаҳ май пўиӣ ,

الا، گر مرد حق جویی، همی بیخود چه می پویی،

Бибин рухсори яздонро , з рухсор фурӯзонаш

ببین رخسار یزدان را، ز رخسار فروزانش

Чунон ранги худии бздўдаҳ аз ойӣна ҳастӣ ,

چنان رنگ خودی بزدوده از آیینه هستی،

Ки яздонаст сар то поу по то сари зи яздонаш

که یزدان است سر تا پا و پا تا سر ز یزدانش

Ба зоҳир гарчи фарзандии гарон мояаст одамро ,

به ظاهر گرچه فرزندی گران مایه است آدم را،

Вале пеш аз падар дар малик ҳастӣ бӯда ҷавлонаш

ولی پیش از پدر در ملک هستی بوده جولانش

Нахустин ҷилвае дар ҷисм одам кард ва одам шуд

نخستین جلوه ای در جسم آدم کرد و آدم شد

Ва зон пас шуд падед аз сулб ва аз худ кард пинҳонаш

و زآن پس شد پدید از صلب و از خود کرد پنهانش

Дигар раҳи ҷилвагар дар ҳазрати исои бен Марям шуд

دگر ره جلوه گر در حضرت عیسی بن مریم شد

Чу дар Мӯсо даромад ном шуд Мӯсои бен умронаш

چو در موسی درآمد نام شد موسی بن عمرانش

БўсФш то ба кӣ гӯйӣ ки меколаст мамлукаш

بوصفش تا به کی گویی که میکال است مملوکش

Ба мадҳаш то ба кӣ хуоне ки ҷбриласт дарбонаш

به مدحش تا به کی خوانی که جبریل است دربانش

Касе коиҷоди ҷброӣилу Микоили крдостӣ

کسی کایجاد جبرائیل و میکائیل کرداستی

Чаҳ тарафаши зон ки ҳастанд ин ду тани мамлуки эҳсонаш

چه طرفش زآن که هستند این دو تن مملوک احسانش

Чу дар майдони даройад аз паии хунрезии аъдо

چو در میدان درآید از پی خونریزی اعدا

Фалак монандаи гӯйӣаст андари хами чавгонаш

فلک ماننده گویی است اندر خم چوگانش

Ба рӯзи разм каз гирди сами асбони гардун бар

به روز رزم کز گرد سم اسبان گردون بر

Барояд қиргўнаҳи абр ва гардад тир , боронаш

برآید قیرگونه ابر و گردد تیر، بارانش

Шавад аз сайли хӯни дарёии онсони паҳнаи ҳомӯн

شود از سیل خون دریایی آنسان پهنه هامون

Ки андозад халал дар фалаки гардуни мавҷи тӯфонаш

که اندازد خلل در فلک گردون موج طوفانش

Дар он навбат чу шоҳ дайн барояд бар фарози зин

در آن نوبت چو شاه دین برآید بر فراز زین

Малик бар вай кунад таҳсин , фалаки дарди зи пайконаш

ملک بر وی کند تحسین، فلک درّد ز پیکانش

Қазо аз бим ҷон гирад макон дар зилли зинҳораш

قضا از بیم جان گیرد مکان در ظلّ زنهارش

Қадар аз хавф сар ҷӯяд амон дар зери фурмонаш

قدر از خوف سر جوید امان در زیر فرمانش

Бхўшди хӯн ба ҷисми прдлон аз теғи хўнризш

بخوشد خون به جسم پردلان از تیغ خونریزش

Биппарад мурғи ҷони саракашон аз тири паронаш

بپرد مرغ جان سرکشان از تیر پرّانش

Бсхтии хасмаш арсҳлон шавад дар паҳнаи ҳиҷо

بسختی خصمش ارثَهْلان شود در پهنه هیجا

Кӣ аз як хардаласт афзӯн ба пеши теғ баронаш

کی از یک خردل است افزون به پیش تیغ برّانش

Ҷаҳонгар пел гардад яксара бо пашшаи ҳмснгш

جهان گر پیل گردد یکسره با پشه همسنگش

Замингар шер гардад яксара бо мӯри яксонаш

زمین گر شیر گردد یکسره با مور یکسانش

Шавад аз остини беруни ядӣ чун дасти яздоне

شود از آستین بیرون یدی چون دست یزدانی

Намояди камтар аз мӯрони ҳамаи шерони ғжмонш

نماید کمتر از موران همه شیران غژمانش

Ҷҳондоро , шҳо , аз ман чисон ояд санои ту

جهاندارا، شها، از من چسان آید ثنای تو

Ки натавонади баён кардан як аз бисёр ҳисонаш

که نتواند بیان کردن یک از بسیار حسانش

Бавижа андари ин навбат ки ҷон дар ҷисми пурмеҳнат

بویژه اندر این نوبت که جان در جسم پرمحنت

Чунон пажмурда аз заҳмат ки натавон кард районаш

چنان پژمرده از زحمت که نتوان کرد ریانش

Бҳсрти омадаи тавъам , нишаста бо ғамони ҳамдам

بحسرت آمده توأم، نشسته با غمان همدم

Даруни пурхӯн , мижаи пурнам , зи ҷаври чарху кайвонаш

درون پرخون، مژه پرنم، ز جور چرخ و کیوانش

Туро эй шоҳи волои фар , туро эй шоФъи маҳшар

تو را ای شاه والا فرّ، تو را ای شافع محشر

Ба нури поки пайғамбари даҳуми савганду ёронаш

به نور پاک پیغمبر دهم سوگند و یارانش

Каз ин фақру ғаму меҳнати вази ин андӯҳ ва ин зиллат

کز این فقر و غم و محنت وز این اندوه و این ذلت

Раҳо кун афсару бурҳони з даст кед кайҳонаш

رها کن افسر و برهان ز دست کید کیهانش

Алои ранҷур то нолад ҳаме аз дарди ранҷурӣ

الا رنجور تا نالد همی از درد رنجوری

Алои бемор то ҳазён ҳаме гуяд ба баҳронаш

الا بیمار تا هذیان همی گوید به بحرانش

Муҳаббатро буд айшӣ ки натавон ёфт анҷомаш

مُحِبَّت را بود عیشی که نتوان یافت انجامش

Адуятро буд дардӣ ки натавон ёфт дирамонаш

عدویت را بود دردی که نتوان یافت درمانش