Дили ман пер таълимаст ва ман Тифли забони дониш

دل من پیر تعلیم است و من طفل زبان دانش

Дами таслими сари ъушру сари зонуи дабистонаш

دم تسلیمِ سَر عَشْر و سرِ زانو دبستانش

На ҳар зону дабистонаст ва ҳар дами лавҳи таслимаш

نه هر زانو دبستان است و هر دم لوح تسلیمش

На ҳар дарёи садаф дораст ва ҳар нами қатраи Нитсаонаш

نه هر دریا صدف دار است و هر نم قطره نیسانش

Сари зону дабистонӣаст чун киштии Нӯҳи он ро

سر زانو دبستانی است چون کشتیِ نوح آن را

Ки тӯфони ҷӯш дард ӯст ҷўдии гирди домонаш

که طوفان جوشِ دردِ اوست جودی گَردِ دامانش

Худ он касро ки рӯзӣ шуд дабистон аз сари зону

خود آن کس را که روزی شد دبستان از سر زانو

На то каъбаш буд ҷўдӣу не то соқи тӯфонаш

نه تا کعبش بود جودی و نی تا ساق طوفانش

На марди ин дабистонаст ҳаргизи ҷунбишӣ дар вай

نه مرد این دبستان است هرگز جنبشی در وی

Баҳри дами чор тӯфон нест дар бунёди арконаш

به هر دم چار طوفان نیست در بنیاد ارکانش

Дабистон аз сар зонуаст хоси он шери мардӣ ро

دبستان از سر زانوست خاص آن شیر مردی را

Ки чун саг дар пас зонуи нишонди шери мардонаш

که چون سگ در پس زانو نشاند شیر مردانش

Касе каз рӯй саг ҷонӣ нишинад дар пас зону

کسی کز روی سگ‌جانی نشیند در پس زانو

Ба зонуи пеши сгсорон нишастан нест эмеконаш

به زانو پیش سگساران نشستن نیست امکانش

Касе кин Хизри маънии рости домани гир чун Мӯсо

کسی کاین خضر معنی راست دامن گیر چون موسی

Кафи Мӯсоу оби Хизри бинӣ дар гиребонаш

کف موسی و آب خضر بینی در گریبانش

Ҳамаи талқинаши оётӣ ки хомӯшӣаст тоўилш

همه تلقینش آیاتی که خاموشی است تاویلش

Ҳамаи таълимаши ашколӣ ки нодонӣаст барраонаш

همه تعلیمش اشکالی که نادانی است برهانش

Маро бар лавҳи хомӯшии алиф , б , т навишт аввал

مرا بر لوح خاموشی الف، ب، ت نوشت اول

Ки дарди сар забонасту з хомӯшӣаст дирамонаш

که درد سر زبان است و ز خاموشی است درمانش

Нахуст аз ман забони бастад ки Тифли андари навомӯзӣ

نخست از من زبان بستد که طفل اندر نوآموزی

Чу нояш безабон бояд на чун барбати забони дониш

چو نایش بی‌زبان باید نه چون بربط زبان دانش

Чу мондам безабон чун ноӣ ҷон дар ман дамид аз лаб

چو ماندم بی‌زبان چون نای جان در من دمید از لب

Ки то чун ноӣ сӯии чашми ронами дам ба фурмонаш

که تا چون نای سوی چشم رانم دم به فرمانش

Чунон дар бутаи талқини марои бгдохт кандар ман

چنان در بوتهٔ تلقین مرا بگداخت کاندر من

На шайтон монаду васвосаш на одам монаду исёнаш

نه شیطان ماند و وسواسش نه آدم ماند و عصیانش

Ба гӯши ман фурӯ гуфт ончӣ гар насахт кунам шояд

به گوش من فرو گفت آنچه گر نُسخت کنم شاید

Саҳифаи сафҳаи гардуну дӯдаи ҷурми кайвонаш

صحیفه صفحهٔ گردون و دوده جرم کیوانش

Навиштам абҷади таҷреди пас чун нашраи Тифлон

نوشتم ابجد تجرید پس چون نشرهٔ طفلان

Нгоридм ба сурху зарди зи ашку чеҳраи ҳзмонш

نگاریدم به سرخ و زرد ز اشک و چهره هزمانش

Чу аз бркрдми ин абҷад ки ҳаст аз нестии сараш

چو از بر کردم این ابجد که هست از نیستی سرّش

з ёдам шуд мъмоӣӣ ки ҳастӣ буд унвонаш

ز یادم شد معمائی که هستی بود عنوانش

Чу дидам кин дабистони рости куллӣ илми нодонӣ

چو دیدم کاین دبستان راست کلی علم نادانی

Ҳар ончами ҳифзи ҷузвӣ буд шастами зи оби нисёнаш

هر آنچه‌م حفظ جزوی بود شستم ز آب نسیانش

Зиҳии таҳсили доноӣӣ ки сӯй худ шудам нодон

زهی تحصیل دانائی که سوی خود شدم نادان

Киро устоди доно буд чун ман кард нодонаш

که را استاد دانا بود چون من کرد نادانش

Чу тӯтӣ кӣна бинад шиносад худ биафтад пай

چو طوطی کآینه بیند شناسد خود بیفتد پی

Чу худ дар худ шавад ҳайрон кунад ҳайрати схндонш

چو خود در خود شود حیران کند حیرت سخندانش

Дар ин таълим шуд умр ва ҳануз абҷад ҳаме хонам

در این تعلیم شد عمر و هنوز ابجد همی خوانم

Надонам кӣ рқўм омӯз хоҳам шуд ба девонаш

ندانم کی رقوم آموز خواهم شد به دیوانش

Ҳанузам ақл чун Тифлони сар бозича ме дорад

هنوزم عقل چون طفلان سر بازیچه می‌دارد

Ки ин норанҷи гавани ҳуққа ба бозӣ кард ҳайронаш

که این نارنج‌گون حقه به بازی کرد حیرانش

Назора мекунам виҳк дар ин ҳангомаи Тифлон

نظاره می‌کنم وِیْحک در این هنگامهٔ طفلان

Ки мишкӣни муҳра осӯдаасту нилии ҳуққаи гирдонаш

که مِشکین مهره آسوده است و نیلی حقه گردانش

Ба поён омад ин ҳангомаи коинки рӯз охир шуд

به پایان آمد این هنگامه کاینک روز آخر شد

Буд ҳар ҷо ки ҳангомааст шаби ҳангоми пойонаш

بود هر جا که هنگامه است شب هنگام پایانش

Хирад ноэминаст аз табъи зи он ҳрзш кунам ҳайрат

خرد ناایمن است از طبع زِ آن حرزش کنم حیرت

Чу Мӯсои зинда дар тобут аз он дорам ба занадонаш

چو موسی زنده در تابوت از آن دارم به زندانش

Хирад бар роҳ табъ ояд ки маҳди нафаси Мӯсо ро

خرد بر راه طبع آید که مهد نفس موسی را

Гузар бар хайл фиръавнаст ва ночораст зи эшонаш

گذر بر خیل فرعون است و ناچار است ز ایشانش

Ҳаво май хост то дар сафи боло бартарӣ ҷӯяд

هوا می‌خواست تا در صفِ بالا هم‌سری جوید

Гирифтам дасту афкандам ба сафи пои мочонш

گرفتم دست و افکندم به صفّ پایْ ماچانش

Ба аввали нафас чун занбӯри кофари дошами лекин

به اول، نفْسْ چون زنبورِ کافر داشتم لیکن

Ба охир ёфтам чун шоҳи занбӯрони мусулмонаш

به آخر یافتم چون شاهِ زنبوران، مسلمانش

Магар май хост то муртад шавад нафас аз сари одат

مگر می‌خواست تا مرتد شود نفس از سر عادت

Марои ин сар чу пайдо шуд буридам сар ба пинҳонаш

مرا این سر چو پیدا شد بریدم سر به پنهانش

Миёни чори деворӣ ба хокаш кардам ва аз хӯн

میان چار دیواری به خاکش کردم و از خون

Сар гӯраш бинаду дам чу талаққӣам кардам емонаш

سر گورش بیندودم چو تلقین کردم ایمانش

Ки гӯр куштагон бошад ба хӯнандӯда беруни сӯ

که گور کشتگان باشد به خون اندوده بیرون‌سو

Валикини з андарун бошад ба машки олӯдаи ризвонаш

ولیکن ز اندرون باشد به مشک آلوده رضوانش

Натарсам зонкаҳ набош тлиът гӯр бишкофад

نترسم زآنکه نبّاش طبیعت گور بشکافد

Ки маҳтоби шариъатро ба шаб кардам нигаҳбонаш

که مهتاب شریعت را به شب کردم نگهبانش

зи гӯри нафас агар бар раст хори алҳмдллаҳи гӯ

ز گور نفس اگر بر رست خار الحمدلله گو

Буруни сўхори дидстии даруни сӯи байни гулистонаш

برون سوخار دیدستی درون سو بین گلستانش

Марои ҳиммат чу хуршедаст шоҳаншоҳ занад осо

مرا همت چو خورشید است شاهنشاه زند آسا

Ки чархиши зер ронасту сари ъисост бар рониш

که چرخش زیر ران است و سر عیساست بر رانش

Балии худ ҳиммати дарвеш чун хуршед май бояд

بلی خود همت درویش چون خورشید می‌باید

Ки сомонаши ҳамаи шоҳӣ ва ӯ фориғи зи сомонаш

که سامانش همه شاهی و او فارغ ز سامانش

Сулаймонӣаст ин ҳиммат ба малики хоси дарвешӣ

سلیمانی است این همت به ملک خاص درویشی

Ки кӯси раби ҳб лӣ мезананд аз пеши майдонаш

که کوس رب هب لی می‌زنند از پیش میدانش

Ду бути бинии ҷаҳону ҷони фитода дар лагади кӯбаш

دو بت بینی جهان و جان فتاده در لگد کوبش

Ду саги бинии ниёзу ози бастаи пеши дарбонаш

دو سگ بینی نیاز و آز بسته پیش دربانش

Зиҳии Хизри Сикандари дили ҳавои тахту хиради тоҷаш

زهی خضر سکندر دل هوا تخت و خرد تاجش

Зиҳии сармасти оқили ҷон , бақо назулу ризои хониш

زهی سرمست عاقل جان، بقا نزل و رضا خوانش

Ду хозини фикру илҳомаши ду ҳорси шаръу тавфиқаш

دو خازن فکر و الهامش دو حارس شرع و توفیقش

Ду змии нафасу омолаши ду расмии чарху кайҳонаш

دو ذمی نفس و آمالش دو رسمی چرخ و کیهانش

На чун чиполи ҳинд аз ҷавр Тахтӣ карда тоғӯташ

نه چون چیپال هند از جور تختی کرده طاغوتش

На чун хоқони чин аз зулм тоҷӣ дода тқёнш

نه چون خاقان چین از ظلم تاجی داده طغیانش

зи баҳри матбахи таслими ҳемаи тахти чиполш

ز بهر مطبخ تسلیم هیمه تخت چیپالش

Барои мураккаби ихлоси наъл аз тоҷи хоқонаш

برای مرکب اخلاص نعل از تاج خاقانش

Чу дар майдони озодии саворяш орзӯ кардӣ

چو در میدان آزادی سواریش آرزو کردی

Сари омол будӣ гӯйу пои ақли чўготнш

سر آمال بودی گوی و پای عقل چوگانش

Дилами қаср мушаббак дошт ҳамчун хони занбӯрон

دلم قصر مشبک داشت همچون خان زنبوران

Буруни содаи дарави бому даруни неъмати фаровонаш

برون ساده در و بام و درون نعمت فراوانش

На хони анкабути осои саро парда зада берун

نه خان عنکبوت آسا سراپرده زده بیرون

Даруни вайрона ва бархон магаси бенанди барӣонаш

درون ویرانه و بر خوان مگس بینند بریانش

На чун моҳии даруни сӯи сифру берун аз дирами ганҷаш

نه چون ماهی درون‌سو صفر و بیرون از درم گنجش

Ки берун чун садафи ъўру даруни сӯ аз гуҳари конаш

که بیرون چون صدف عور و درون‌سو از گهر کانش

Бирафтам пеши шоҳаншоҳи ҳиммат то замини бӯсам

برفتم پیش شاهنشاه همت تا زمین بوسم

Ишорат кард давлатро ки боло хон ва бинишонаш

اشارت کرد دولت را که بالا خوان و بنشانش

Ба хон слўтм бинишонад ва хон ҳоҷат набӯд онҷо

به خوان سلوتم بنشاند و خوان حاجت نبود آنجا

Ки ашкам чун намак буду рухи заррини намакдонаш

که اشکم چون نمک بود و رخ زرین نمکدانش

Ба дастам дўстконӣ дод ҷоми хоси хурсандӣ

به دستم دوستکانی داد جام خاص خرسندی

Ки хоки ҷуръа чин шуд Хизру ҷуръаи оби ҳайвонаш

که خاک جرعه چین شد خضر و جرعه آب حیوانش

Касе кин назул ва манзил дид мумкин нест таҳвилаш

کسی کاین نزل و منزل دید ممکن نیست تحویلش

Касе кин нақл ва маҷлис ёфт ҳоҷат нест нақлонаш

کسی کاین نقل و مجلس یافت حاجت نیست نقلانش

Маро чун даъват исоаст идӣ ҳар замон дар дил

مرا چون دعوت عیسی است عیدی هر زمان در دل

Дилами қурбони иди фақру ганҷи гови қурбонаш

دلم قربان عید فقر و گنج گاو قربانش

Маро дил гуфт ганҷи фақри дорӣ дар ҷаҳони мангар

مرا دل گفت گنج فقر داری در جهان منگر

Наими Мисри дидаи кас чаҳ бояд қаҳти канъонаш

نعیم مصر دیده کس چه باید قحط کنعانش

Бен домон шабистон кун ба шарти онкӣ ҳар рӯзӣ

بن دامان شبستان کن به شرط آنکه هر روزی

Бисотисозӣ аз рухсору ҷоруеи зи мижгонаш

بساطی سازی از رخسار و جارویی ز مژگانش

Чу баранд асби умратро ъўонони фалаки сухра

چو بردند اسب عمرت را عوانان فلک سخره

Чаҳ ҷўӣии зини алафи хона ки қаҳт афтод дарди хонаш

چه جوئی زین علف خانه که قحط افتاد در خانش

Наёбӣ ҷӯи хнўриро ки даврони сӯхти бунгоҳаш

نیابی جو خنوری را که دوران سوخت بنگاهش

Набинӣ нони танурии рака тӯфон кард вайронаш

نبینی نان تنوری را که طوفان کرد ویرانش

Бидидӣ ҷӯ ба ҷӯ гетӣ надорад ҷӯ дар ин хирман

بدیدی جو به جو گیتی ندارد جو در این خرمن

Мхр чун тарк ҷӯ гуфтӣ ба як ҷӯи нози деҳқонаш

مخر چون ترک جو گفتی به یک جو ناز دهقانش

Чу саръ омехт бо ақлӣ на сар монад на дастораш

چو صرع آمیخت با عقلی نه سر ماند نه دستارش

Чу дузд овехт бар борӣ на хар монад на полонаш

چو دزد آویخت بر باری نه خر ماند نه پالانش

Фалаки ҳам танги чашмии дон ки бар хон дафъи меҳмон ро

فلک هم تنگ چشمی دان که بر خوان دفع مهمان را

зи рӯзу шаби ду саг бастааст хўонсолори давронаш

ز روز و شب دو سگ بسته است خوانسالار دورانش

Натарсӣ зини саги аблақ ки даридааст пеш аз ту

نترسی زین سگ ابلق که درّیده است پیش از تو

Басии шерони дандони хоӣ ва пай кардааст дандонаш

بسی شیران دندان خای و پی کرده است دندانش

Ба чархи гндногўн бар ду нони бинии зи як хӯша

به چرخ گندناگون بر دو نان بینی ز یک خوشه

Ки як деги туро гашниз ноед зон ду то Нонаш

که یک دیگ تو را گشنیز ناید زان دو تا نانش

Бад-ӣни нони резаҳо мангар ки дорад шаби барин суфра

بدین نان ریزه‌ها منگر که دارد شب برین سفره

Ки аз дарюза исоаст хшкорӣ дар анбонаш

که از دریوزهٔ عیسی است خشکاری در انبانش

Намоз мурда кун бар ҳирси лекин чун вузӯ созӣ

نماز مرده کن بر حرص لیکن چون وضو سازی؟

Ки беобӣаст оламро ва дар ҳайзанд сукконаш

که بی‌آبی است عالم را و در حیضند سکانش

Вагар гӯям таяммум кун ба хокӣ чун кунӣ конҷо

وگر گویم تیمم کن به خاکی چون کنی کانجا

Ба хӯни куштагон обўдаҳ шуд хок биёбонаш

به خون کشتگان آلوده شد خاک بیابانش

Ниҳод тан прессатонро гули хандони гулхани дон

نهاد تن پرستان را گلِ خندانِ گلخن دان

Даруни сӯи хбсу нопокӣ , брўнсў дару мараҷонаш

درون‌سو خبث و ناپاکی، برونسو دُرّ و مرجانش

Сегон озро идаст чун мейр ту хон созад

سگان آز را عید است چون میر تو خوان سازد

Ту ширии рӯзаи майдору мубин дар сабъи алвонаш

تو شیری روزه میدار و مبین در سبع الوانش

Наим пок бастанд , чу кард олӯда бисипорад

نعیم پاک بستاند، چو کرد آلوده بسپارد

На шарм аз обдст ояд на нанг аз оби дастонаш

نه شرم از آبدست آید نه ننگ از آب دستانش

Дариғо кош донистӣ ки дар гулхан ме афзоед

دریغا کاش دانستی که در گلخن می‌افزاید

зи чандин хӯрдани хӯни рузону хӯни ҳайвонаш

ز چندین خوردن خون رزان و خون حیوانش

Бигӯ бо мейр кандар пӯсти саги дорӣ ва ҳам ҷиФаҳ

بگو با میر کاندر پوست سگ داری و هم جیفه

Саг аз берун дар гардад ту ҳам коса магардонаш

سگ از بیرون در گردد تو هم کاسه مگردانش

Кашф дар пӯст мерад лек афъии пӯсти бигузорад

کشَف در پوست میرد لیک افعی پوست بگذارد

Ту кам зи афъӣ нае дар пӯст чун монадӣ бҷомонш

تو کم ز افعی نه‌ای در پوست چون ماندی به جامانش

Сулаймонӣ макун даъвии нахусти ин девонӣ ро

سلیمانی مکن دعوی نخست این دیوانی را

Бикаш ё банд кун ё кор фармо ё буруни рониш

بکش یا بند کن یا کار فرما یا برون رانش

Чу ҷон кор фармоят ба боғ хулд хоҳад шуд

چو جان کار فرمایت به باغ خلد خواهد شد

Ҳавос кор кун дар ҳабс тан магузору барраонаш

حواس کار کن در حبس تن مگذار و برهانش

Ки хуш набӯд ки шоҳаншаҳи зи ғурбати боз малик ояд

که خوش نبود که شاهنشه ز غربت باز ملک آید

Ба мондаи хоссагон дар банд ӯ фориғ дар айвонаш

بمانده خاصگان در بند، او فارغ در ایوانش

Сафари беруни азин олам куну болои ин олам

سفر بیرون ازین عالم کن و بالای این عالم

Ки дили зин ҳар ду мустағнӣаст бартари зини вазони дониш

که دل زین هر دو مستغنی است برتر زین و زان دانَش

Ду олам чист ду каффааст мизони машйат ро

دو عالم چیست دو کفه است میزان مشیت را

Вазин ду каффа берунаст ҳар кӯ ҳаст вазонаш

وزین دو کفه بیرون است هر کو هست وزّانش

Занӣ бошад на мардӣ каз ду олами хона Эй созад

زنی باشد نه مردی کز دو عالم خانه‌ای سازد

Ки ноҳидаст неи кайвон ки бошад хонаи мизонаш

که ناهید است نی کیوان که باشد خانه میزانش

зи хоки пой мардон кун чу бахти ҳосбони тоҷат

ز خاک پای مردان کن چو تخت حاسبان، تاجت

Вагар тоҷ зарат бахшанд сар дард заду мастонаш

وگر تاج زرت بخشند سَردَر-دزد و مستانَش

На дарвешаст ҳркши тоҷ султонӣ кунад сғбаҳ

نه درویش است هرکش تاج سلطانی کند سُغبه

Ки дарвеши онкии султонӣ ва дарвешӣаст яксонаш

که درویش آنکه سلطانی و درویشی است یکسانش

Дигар сафи хостар бинӣ дар ӯ дарвеши султони дил

دگر صف خاص‌تر بینی در او درویش سلطان دل

Ки хоки пои даравишони намояди тоҷи султонаш

که خاک پای درویشان نماید تاج سلطانش

На худ султони даравишон хосаст Аҳмади мурсал

نه خود سلطان درویشان خاص است احمد مرسل

Ки аз навен волқлм тғраст бар маншури фарқонаш

که از نون والقلم طغر است بر منشور فرقانش

Чу дарвешӣ ба даравишони назар ба кун ки қурси хур

چو درویشی به درویشان نظر به کن که قرص خور

Ба урёнон диҳад зарбафт ва худ бенанди урёнаш

به عریانان دهد زربفت و خود بینند عریانش

Сахои ҳангоми дарвешии фузун тар кун ки шохи зар

سخا هنگام درویشی فزون‌تر کن که شاخ رز

Чу дарвеш хазон гардад падед ояд зари афшонаш

چو درویش خزان گردد پدید آید زر افشانش

Сахои баҳри ҷазо кардани рибо хорӣаст дар ҳиммат

سخا بهر جزا کردن ربا خواری است در همت

Ки як бидиҳӣ ва онгаҳ даҳ ҷазои хоҳии зизи дониш

که یک بدهی و آنگه ده جزا خواهی ز یزدانش

зи бадгар некӯӣ ноед ту узраши зи офариниш на

ز بد گر نیکوی ناید تو عذرش ز آفرینش نه

Ки маъзӯраст мор ар нест чун наҳли асали шонаш

که معذور است مار ار نیست چون نحلْ، عسل شانش

Ва гарчи наҳл вақте нӯши боради неш ҳам дорад

وگرچه نحل وقتی نوش بارد نیش هم دارد

Ту он мангар ки аўҳӣ рбк омад ваҳй дар шонаш

تو آن منگر که اوحیٰ ربک آمد وحی در شانش

Мёлоӣ ар туоне дасти азин олоиши гетӣ

میالای ار توانی دست ازین آلایش گیتی

Ки дунёи санги астнҷост ва олӯдааст шайтонаш

که دنیا سنگ استنجاست و آلوده است شیطانش

Рқмҳоӣӣ ки мармузаст андари хирқа аз бахя

رقمهائی که مرموز است اندر خرقه از بخیه

Рқўми лавҳ маҳфӯзаст агар хуоне ба аиқонш

رقوم لوح محفوظ است اگر خوانی به ایقانش

Ҳамаи каси ошиқи дунё ва мо фориғи зи ғами аиро

همه کس عاشق دنیا و ما فارغ ز غم ایرا

Ғами маъшӯқи саг дил ҳаст бар ушшоқи саги ҷонаш

غم معشوق سگ‌دل هست بر عشاق سگ‌جانش

Бад-ӣни иқболи як ҳафта ки бФзоид машав ғарра

بدین اقبال یک هفته که بفزاید مشو غره

Ки чун моҳи ду ҳафтааст он каз афзӯнӣаст нақсонаш

که چون ماه دو هفته است آن کز افزونی است نقصانش

Ба чолокӣ ба беди анҷӣри мангар дар маи Нитсаон

به چالاکی به بید انجیر منگر در مه نیسان

Бидон афтодагӣ бингар ки бинии моҳи обонаш

بدان افتادگی بنگر که بینی ماه آبانش

зи чархи иқбол бе идбори хоҳӣ ӯ надорад ҳам

ز چرخ اقبال بی‌ادبار خواهی او ندارد هم

Ки иқболи ма нав ҳаст бо идбори саратонаш

که اقبال مه نو هست با ادبار سرطانش

Бқоӣӣ нест ҳеҷ иқболро чанд озмўдстӣ

بقائی نیست هیچ اقبال را چند آزموده‌ستی

Худ инак лобқои мқлўб иқбол аст бархонаш

خود اینک لابقا مقلوب اقبال است برخوانش

Битарс аз тирборони заъифон дар камӣни шаб

بترس از تیرباران ضعیفان در کمین شب

Ки ҳар кӯ ҳаст нолонтар қавитар захми пайконаш

که هر کو هست نالان تر قوی تر زخم پیکانش

Ҳазар кун зи оҳи мазлӯмӣ ки бедорасту хӯни борон

حذر کن ز آه مظلومی که بیدار است و خون باران

Ту шаби хуфта ба болини ту сайл ояд зи боронаш

تو شب خفته به بالین تو سیل آید ز بارانش

зи таъҷили қазои бад , паноҳии соз кандар пай

ز تعجیل قضای بد، پناهی ساز کاندر پی

Ба хоки афкандае дорӣ ки ларзад арши зи афғонаш

به خاک افکنده‌ای داری که لرزد عرش ز افغانش

Чун бежани дории андар чаҳ мхсби афросйоби осо

چون بیژن داری اندر چه مخسب افراسیاب آسا

Ки рустам дар камӣнасту камандӣ зер хуфтонаш

که رستم در کمین است و کمندی زیر خفتانش

Ту ҳамчун карами қзмстӣу хуфта ва онкаш озурдӣ

تو همچون کرم قزمستی و خفته و آنکش آزردی

Чу Карамӣ кун ба шаб тобад бибин бедору сӯзонаш

چو کرمی کن به شب تابد ببین بیدار و سوزانش

Сегӣ кардӣ кунун алъФў май гӯгар пушаймонӣ

سگی کردی کنون العفو می‌گو گر پشیمانی

Ки саги ҳам афв мегуяд магар дил шуд пушаймонаш

که سگ هم عفو می‌گوید مگر دل شد پشیمانش

Агар перии гуҳи мурдан чаро биафтад нолонат

اگر پیری گه مردن چرا بیفتد نالانت

Ки Тифли онки гуҳ зодани ҳамеи бенанд гарӣонаш

که طفل آنک گه زادن همی بینند گریانش

Туро аз гӯсфанди чархи дунё май наад дунба

تو را از گوسفند چرخ دنیا می‌نهد دنبه

Тўбри гови замини бардаи асоси қаср ва банӣонаш

تو بر گاو زمین برده اساس قصر و بنیانش

Замин дояаст ва ту тифлӣ , ту шераши хӯрда ӯ хӯнат

زمین دایه است و تو طفلی، تو شیرش خورده او خونت

Ҳамаи хӯни ту зон ширӣ ки хўрдстии зи пастонаш

همه خون تو زان شیری که خورده‌ستی ز پستانش

Махӯр бода ки он хӯнӣаст каз шахси ҷавонмардон

مخور باده که آن خونی است کز شخص جوانمردان

Замин хӯрдааст ва берун дода аз токи рузи сетонаш

زمین خورده است و بیرون داده از تاک رزِستانش

Замин аз шахси ҷабборон чу нафаси золими раъно

زمین از شخص جباران چو نفس ظالم رعنا

Дарун сӯ ҳаст гӯристон ва берун сӯаст бастонаш

درون‌‌سو هست گورستان و بیرون‌سوست بستانش

Хуросонгар ҳарам буд ва баин каъбаи малики шоҳаш

خراسان گر حرم بود و بهین کعبه ملک‌شاهش

Самарқанд ар фалак буд ва маин ахтари қдхонш

سمرقند ار فلک بود و مهین اختر قَدَر خانش

Қадари хони мард чун рӯзӣ нигаред худ Самарқандаш

قدر خان مرد چون روزی نگرید خود سمرقندش

Малик шаҳ рафт чун вақте нимувед худ хуросонаш

ملک شه رفت چون وقتی نموید خود خراسانش

Малики шаҳи обу оташ буд рафт он обу марди оташ

ملک شه آب و آتش بود رفت آن آب و مرد آتش

Кунун хокистар ва хокӣаст монда дар сипоҳонаш

کنون خاکستر و خاکی است مانده در سپاهانش

На бар санҷари шабихуни баради зи аввали гўрхону охир

نه بر سنجر شبیخون برد ز اول گورخان و آخر

Шабихун кард аҷал то гӯр хона шуд шабистонаш

شبیخون کرد اجل تا گور خانه شد شبستانش

Зиҳии давлат ки имкон ҳидоят ёфт хоқонӣ

زهی دولت که امکان هدایت یافت خاقانی

Кунун сад фалсафӣ фалсӣ наярзад пеши эмеконаш

کنون صد فلسفی فلسی نیرزد پیش امکانش

Туе хоқонёи тифлӣ ки устоди ту дайни беҳтар

تویی خاقانیا طفلی که استاد تو دین بهتر

Чаҳ ҷой занад ва асто ҳаст бозари дашту ниронш

چه جای زند و اُستا هست با زردُشت و نیرانش

Ҳидояти зи аҳл дайн омӯзу қавл фалсафӣ машну

هدایت ز اهل دین آموز و قول فلسفی مشنو

Ки тӯтии кони з ҳинд ояд наҷуед кас ба хазаронаш

که طوطی کان ز هند آید نجوید کس به خزرانش

Фароизи варзу суннати ҷӯй , усӯл омӯз ва мазҳаб хон

فرایض ورز و سنت جوی، اصول آموز و مذهب خوان

Мҳбстӣ чисту ашколаш қлидс кисту ақронш

مجسطی چیست و اشکالش قلیدس کیست و اقرانش

Намозатро намозӣ кун ба ҳафт оби ниёзи арнаҳ

نمازت را نمازی کن به هفت آب نیاز ارنه

Намозӣ кин чунин набӯд ҷанб хонанд ихвонаш

نمازی کاینچنین نبود جنب خوانند اخوانش

Намозӣ нест гарчи ҳафт дарё андарун дорад

نمازی نیست گرچه هفت دریا اندرون دارد

Касе кандар парастиш ҳаст ҳафт андоми Касалонаш

کسی کاندر پرستش هست هفت اندام کسلانش

Намозӣ каз се илми оради Флотўни пери зани бинӣ

نمازی کز سه علم آرد فلاطون پیر زن بینی

Ки як дами чор ракаат кард ҳосил шуд ду чандонаш

که یک دم چار رکعت کرد حاصل شد دو چندانش

Фақиҳӣ ба зи афлотӯн ки он каши чашм дард ед

فقیهی به ز افلاطون که آن کش چشم درد آید

Яке кҳоли кобул ба зи сад аттори карамонаш

یکی کحال کابل به ز صد عطار کرمانش

Ду куни имрӯз дуконӣаст кҳоли шариъат ро

دو کون امروز دکانی است کحال شریعت را

Ки худ кӯҳл алҷўоҳр ёфтанд ансору аъвонаш

که خود کحل الجواهر یافتند انصار و اعوانش

Бабанд ар кӯҳли дайни хоҳии камар чун дастаи ҳован

ببند ار کحل دین خواهی کمر چون دستهٔ هاون

Ба пеш онкӣ арвоҳанд ҳовани кӯби дӯконаш

به پیش آنکه ارواحند هاون کوبِ دکانش

Ҳама гетӣаст бонги ҳован аммо нашунӯд хоҷа

همه گیتی است بانگ هاون اما نشنود خواجه

Ки симоби залолати рехт дар гӯши аҳли хизлонаш

که سیماب ضلالت ریخت در گوش اهلِ خذلانش

Фалаки ҳам ҳованӣ кӯҳлӣ аст карда сарнигӯни гўӣӣ

فلک هم هاونی کحلی است کرده سرنگون گوئی

Ки манъи кӯҳли соӣиро нигун карданд ин сонаш

که منع کحل سائی را نگون کردند این سانش