Ғуссаи бандади нафаси афғони чаканам ?
غصه بندد نفس افغان چکنم؟
Лаб ба фарёди нафаси рони чаканам ?
لب به فریاد نفسران چکنم؟
Ғами зи лаби боҷ нафас ме гирад
غم ز لب باج نفس میگیرد
Умр дар кори рсдбони чаканам ?
عمر در کار رصدبان چکنم؟
НоМуродӣаст чу маълуми умед
نامرادی است چو معلوم امید
Дасти надиҳад , талаби он чаканам ?
دست ندهد، طلب آن چکنم؟
Мушаррафони қадарами ҳасби мурод
مشرفان قدرم حسب مراد
Чун наронанд ба девони чаканам ?
چون نرانند به دیوان چکنم؟
Риштаи ҷони марои сад гиреҳ аст
رشتهٔ جان مرا صد گره است
Вогшодн ҳама натавон чаканам ?
واگشادن همه نتوان چکنم؟
Дӯстонами гиреҳи риштаи ҷон
دوستانم گره رشتهٔ جان
Нгшоинд ба дандони чаканам ?
نگشایند به دندان چکنم؟
Кори худро зи фалаки ҳамчуи фалак
کار خود را ز فلک همچو فلک
Чун набинам сару сомони чаканам ?
چون نبینم سر و سامان چکنم؟
Аз хами пушту нқтҳои сиришк
از خم پشت و نقطهای سرشک
Қаду рухсори фалаки сони чаканам ?
قد و رخسار فلکسان چکنم؟
Фалаки афъии зумуррад салб аст
فلک افعی زمرد سلب است
Дафъи ин афъии печони чаканам ?
دفع این افعی پیچان چکنم؟
Давр бош даҳанашро чу кашф
دور باش دهنش را چو کشف
Зостхўон биҳдаҳ хуфтон чаканам ?
زاستخوان بیهده خفتان چکنم؟
Ема даврон чу ман осема сар аст
ایمه دوران چو من آسیمهسر است
Нисбати ҷавр ба даврони чаканам ?
نسبت جور به دوران چکنم؟
Чарх чун чархи занон нолон аст
چرخ چون چرخ زنان نالان است
Дили зи чархи ин ҳамаи нолони чаканам ?
دل ز چرخ این همه نالان چکنم؟
Чархро ҳар саҳар аз дӯди нафас
چرخ را هر سحر از دود نفس
Ҳамчуи шаби сӯхтаи домони чаканам ?
همچو شب سوخته دامان چکنم؟
Хокро ҳар шабӣ аз хӯни ҷигар
خاک را هر شبی از خون جگر
Чун шафақи сурхи гиребони чаканам ?
چون شفق سرخ گریبان چکنم؟
зи оташини оҳи бен дарё ро
ز آتشین آه بن دریا را
Чун таяммуми гуҳи аташони чаканам ?
چون تیممگه عطشان چکنم؟
Ҳафт дарёи гарави чашм ман аст
هفت دریا گرو چشم من است
Ман таяммум ба биёбони чаканам ?
من تیمم به بیابان چکنم؟
Қӯтам аз хон ҷаҳони хӯн дил аст
قوتم از خوان جهان خون دل است
Зулаи ҳиммат азин хон чаканам ?
زلهٔ همت ازین خوان چکنم؟
Чун бар ин хон намак бенамакӣ аст
چون بر این خوان نمک بینمکی است
Дида аз ғами намаки афшони чаканам ?
دیده از غم نمک افشان چکنم؟
Бар сари оташ аз ин бе намакӣ
بر سر آتش از این بینمکی
Гар намак нестам афғони чаканам ?
گر نمک نیستم افغان چکنم؟
Чун ба гетӣ на вафо монад ва на аҳл
چون به گیتی نه وفا ماند و نه اهل
Зми аҳляти ихвони чаканам ?
ذم اهلیت اخوان چکنم؟
Хон гетии ҳамаи қаҳт карам аст
خوان گیتی همه قحط کرم است
Хизрам аз хон Хизри хони чаканам ?
خضرم از خوان خضر خان چکنم؟
Ҳар шабонгаҳи пар ва ҳар субҳ тиҳӣ аст
هر شبانگه پر و هر صبح تهی است
Хоҷа чунин бошад ин хон чаканам ?
خواجه چنین باشد این خوان چکنم؟
Нест дар хоки башари тухми карам
نیست در خاک بشر تخم کرم
Мадад аз дида ба борони чаканам ?
مدد از دیده به باران چکنم؟
Шӯраи хокиро каз тухм тиҳӣ аст
شوره خاکی را کز تخم تهی است
Фатҳи боб аз нами мижгони чаканам ?
فتح باب از نم مژگان چکنم؟
Ҷавҳари ҳис бар ҳар хас чаҳ барам ?
جوهر حس بر هر خس چه برم؟
Пари товус , магаси рони чаканам ?
پر طاووس، مگس ران چکنم؟
Чанд нон реза хонҳои хасон
چند نان ریزهٔ خوانهای خسان
Гарна обами хаси алвони чаканам ?
گرنه آبم خس الوان چکنم؟
Бастаи ғори умедам чу халил
بستهٔ غار امیدم چو خلیل
Шер аз ангушти мзм , нони чаканам ?
شیر از انگشت مزم، نان چکنم؟
Ҳамчуи моҳии сари хеш аз паии нон
همچو ماهی سر خویش از پی نان
Бар сари сӯзани Тифлони чаканам ?
بر سر سوزن طفلان چکنم؟
Гўӣими нони з дар султони ҷӯй
گوئیم نان ز در سلطان جوی
Оби рӯи резад бар нони чаканам ?
آب رو ریزد بر نان چکنم؟
Лаби хеш аз паии нон чун ду нон
لب خویش از پی نان چون دو نان
Бӯсаи зан бар дар султони чаканам ?
بوسه زن بر در سلطان چکنم؟
Ҳамчуи занбӯри дукони қассоб
همچو زنبور دکان قصاب
Дар сари кори даҳани ҷони чаканам ?
در سر کار دهن جان چکنم؟
Пеш ҳар хас чу карам фармон ёфт
پیش هر خس چو کرم فرمان یافت
Ақлро сухраи фармони чаканам ?
عقل را سخرهٔ فرمان چکنم؟
Таб зада заҳр аҷал хӯрду гузашт
تب زده زهر اجل خورد و گذشت
Гули шукрҳои сафоҳони чаканам ?
گل شکرهای صفاهان چکنم؟
Тоҷ хурсандем истиғно дод
تاج خرسندیم استغنا داد
Бо чунин ммлкаҳи туғёни чаканам ?
با چنین مملکه طغیان چکنم؟
Неъматии беҳтар аз озодӣ нест
نعمتی بهتر از آزادی نیست
Бар чунин моидаи куфрони чаканам ?
بر چنین مائده کفران چکنم؟
Модари бахти фусурда раҳм аст
مادر بخت فسرده رحم است
Хушк дорад сари пистони чаканам ?
خشک دارد سر پستان چکنم؟
Об чун нори ҳам аз пӯст хӯрам
آب چون نار هم از پوست خورم
Чун наёбам нами Нитсаон чаканам ?
چون نیابم نم نیسان چکنم؟
Аз дарун хона кунам қӯт чу наҳл
از درون خانه کنم قوت چو نحل
Чун ҷаҳони рости зимистони чаканам ?
چون جهان راست زمستان چکنم؟
Санг бар шишаи дил чун фиканам
سنگ بر شیشهٔ دل چون فکنم
Рӯҳро туъмаи арқони чаканам ?
روح را طعمهٔ ارکان چکنم؟
Оташи андари тани киштӣ чаҳ занам
آتش اندر تن کشتی چه زنم
Нӯҳро ғарқаи тӯфони чаканам ?
نوح را غرقهٔ طوفان چکنم؟
Шоҳи дилро ки хирад бидқ ӯст
شاه دل را که خرد بیدق اوست
Дар ърии хонаи хизлони чаканам ?
در عریخانهٔ خذلان چکنم؟
Неи неи озодами азин лавҳи дўрнг
نینی آزادم ازین لوح دورنگ
Ақлро Тифли дабистони чаканам ?
عقل را طفل دبستان چکنم؟
Чун расед ояти рӯзи ояти шаб
چون رسید آیت روز آیت شب
Маҳв кард ояти эшон чаканам ?
محو کرد آیت ایشان چکنم؟
Табъи ғамгини чаканами зи ончии гузашт
طبع غمگین چکنم ز آنچه گذشت
Дил аз онч ояд шодони чаканам ?
دل از آنچ آید شادان چکنم؟
Ҳаст на шаҳри фалаки зиндонам
هست نه شهر فلک زندانم
Айши даҳ рӯза ба зиндони чаканам ?
عیش ده روزه به زندان چکنم؟
Кам занами ҳафт даҳ хокӣ ро
کم زنم هفت ده خاکی را
Дахли як ҳафтаи деҳқони чаканам ?
دخل یک هفتهٔ دهقان چکنم؟
Ҳамтем бар кайҳони хўрдоб
همتم بر کیهان خوردآب
Нанги хушк ватар кайҳони чаканам ?
ننگ خشک و تر کیهان چکنم؟
Коваам путки занам бар сари дев
کاوهام پتک زنم بر سر دیو
Дар дукони кӯрау санадони чаканам ?
در دکان کوره و سندان چکنم؟
Ходимонанду занони давлати ёр
خادمانند و زنان دولتیار
Чун маро он нашуд осони чаканам ?
چون مرا آن نشد آسان چکنم؟
Давлат аз ходиму зан чун талабам
دولت از خادم و زن چون طلبم
Комилами майл ба нуқсони чаканам ?
کاملم میل به نقصان چکنم؟
Пеши тунди астари ноқис чу шгол
پیش تند استر ناقص چو شگال
Шуғли саги сорӣу дастон чаҳ кунам ?
شغل سگساری و دستان چه کنم؟
Чист ҷузи хок дар ин косаи чарх
چیست جز خاک در این کاسهٔ چرخ
Туъмаи зини косаи гардони чаканам ?
طعمه زین کاسهٔ گردان چکنم؟
Ҳамаи нокомии дили ком ман аст
همه ناکامی دل کام من است
Гирди коми ин ҳамаи ҷавлони чаканам ?
گرد کام این همه جولان چکنم؟
Ман ба ҳиммат на ба омол зем
من به همت نه به آمال زیم
Бо амли даст ба паймони чаканам ?
با امل دست به پیمان چکنم؟
Исоами ранг ба мӯъҷизи созам
عیسیم رنگ به معجز سازم
Бқму нил ба дукони чаканам ?
بقم و نیل به دکان چکنم؟
Ҳам Ироқи офати ширвон чаҳ кашам
هم عراق آفت شروان چه کشم
Ҳам сФрхонаҳи аҳзони чаканам ?
هم سفرخانهٔ احزان چکنم؟
Гар шараф ваон ба мисли ширвон нест
گر شرف وان به مثل شروان نیست
Хирўонаст шараф ваон чаканам ?
خیروان است شرف وان چکنم؟
Чун ба ширвони дил ва ёрем намонад
چون به شروان دل و یاریم نماند
Бедилу ёр ба ширвони чаканам ?
بیدل و یار به شروان چکنم؟
Ма фурӯ рафт манозил чаҳ барам
مه فرو رفت منازل چه برم
Гули фурӯи рехти гулистони чаканам ?
گل فرو ریخت گلستان چکنم؟
Дарҷ бе гавҳари равшан ба чаҳ кор
درج بیگوهر روشن به چه کار
Бурҷ бе кавкаби рахшони чаканам ?
برج بیکوکب رخشان چکنم؟
Чу ба дарё на садаф монад ва на дар
چو به دریا نه صدف ماند و نه در
Заҳмати соҳили Аммони чаканам ?
زحمت ساحل عمان چکنم؟
Рафт ширини зи шабистони вафо
رفت شیرین ز شبستان وفا
Нақши мшкўӣу шабистони чаканам ?
نقش مشکوی و شبستان چکنم؟
Чун на шеърӣ на Суҳайласт ва на меҳр
چون نه شعری نه سهیل است و نه مهر
Яману шому хуросони чаканам ?
یمن و شام و خراسان چکنم؟
Фурқати шаҳди марои сӯхт чу мум
فرقت شهد مرا سوخت چو موم
Васлати меҳри сулаймони чаканам ?
وصلت مهر سلیمان چکنم؟
Чун манам гурги гузидаи зи фироқ
چون منم گرگ گزیده ز فراق
Талаби чашмаи ҳайвони чаканам ?
طلب چشمهٔ حیوان چکنم؟
Оҳу дардо ки ба ширвон шуданам
آه و دردا که به شروان شدنم
Дил нафармоед , дармони чаканам ?
دل نفرماید، درمان چکنم؟
Гарчи ӣнҷоами зи хоқони кабӣр
گرچه اینجام ز خاقان کبیر
Ҳаст нони пораи фаровони чаканам ?
هست نان پاره فراوان چکنم؟
Оби ширвон ба даҳон ҷўн зада ам
آب شروان به دهان جون زدهام
Ёди нони пораи хоқони чаканам ?
یاد نان پارهٔ خاقان چکنم؟
Чун маро дар ватан осоиш нест
چون مرا در وطن آسایش نیست
Ғурбати аўлитр аз аўтони чаканам ?
غربت اولیتر از اوطان چکنم؟
Ду се вайрона дар ин шаҳр марост
دو سه ویرانه در این شهر مراست
Чун ним ҷғд ба вайрони чаканам ?
چون نیم جغد به ویران چکنم؟
Он ҳамаи як ду се дайри ғами дон
آن همه یک دو سه دیر غم دان
На Содираст ва на ғмдони чаканам ?
نه سدیر است و نه غمدان چکنم؟
Лек ним одамӣ онҷост маро
لیک نیم آدمی آنجاست مرا
Чун спрдмш ба яздони чаканам ?
چون سپردمش به یزدان چکنم؟
Аввалаш кардам таслим ба ҳақ
اولش کردم تسلیم به حق
Бози таслими дгрсони чаканам ?
باز تسلیم دگرسان چکنم؟