Ҳин каз ҷаҳони аломат инсоф шуд ниҳон

هین کز جهان علامت انصاف شد نهان

эй дил карона кун зи миёни хонаи ҷаҳон

ای دل کرانه کن ز میان خانهٔ جهان

Тоқу равоқи соз ба дарвозаи адам

طاق و رواق ساز به دروازهٔ عدم

Боҷу дўоҷ на ба сарои пардаи амон

باج و دواج نه به سراپردهٔ امان

Бар навбаҳори боғи ҷаҳон эътимод нест

بر نوبهار باغ جهان اعتماد نیست

Кондк бақост он ҳама чун сабзаи ҷавон

که‌اندک بقاست آن همه چون سبزهٔ جوان

Баҳри маноли айши зи даврони манол беш

بهر منال عیش ز دوران منال بیش

Баҳри муроди ҷисм ба зиндони мадори ҷон

بهر مراد جسم به زندان مدار جان

Кун бозро ки қулла аршаст ҷой ӯ

کن باز را که قلهٔ عرش است جای او

Дар дӯди ҳонги хок хато бошад ошён

در دودهنگ خاک خطا باشد آشیان

Ин хокдони деви тмошогаҳ дил аст

این خاکدان دیو تماشاگه دل است

Тифлии ту то рабиъ ту донанд хокдон

طفلی تو تا ربیع تو دانند خاکدان

Бо дарди дили давои зи табиби амли мҷўӣ

با درد دل دوا ز طبیب امل مجوی

Кандар алоҷ ҳаст тбоширши устихон

که‌اندر علاج هست تباشیرش استخوان

МФриби дил ба ранги ҷаҳони кон на тозагӣ аст

مفریب دل به رنگ جهان که‌ان نه تازگی است

Гули гӯнае чигуна кунад золро ҷавон

گل‌گونه‌ای چگونه کند زال را جوان

Обӣаст бади гўору зи яхи бастаи тоқи пул

آبی است بد گوار و ز یخ بسته طاق پل

Сақфӣаст зарнигору зи маҳтоби нардбон

سقفی است زر نگار و ز مهتاب نردبان

Хуршед аз саводи дили ту куҷо равад

خورشید از سواد دل تو کجا رود

То бар сари ту чашма Хизраст соябон

تا بر سر تو چشمهٔ خضر است سایبان

Кӣ бошиддати наҷоти зи сафрои рӯзгор

کی باشدت نجات ز صفرای روزگار

То бо шиддати ҳаёти зи хзрои осмон

تا باشدت حیات ز خضرای آسمان

Баси зўрқо ки бар сари гардони ин муҳӣт

بس زورقا که بر سر گردان این محیط

Сар зер шуд ки тар нашуд ин сабзи бодбон

سر زیر شد که تر نشد این سبز بادبان

Аз ахтару фалак чаҳ ба кафи дорӣ эй ҳаким

از اختر و فلک چه به کف داری ای حکیم

Гар муғи сифат нае чаҳ кунӣ оташу духон

گر مغ صفت نه‌ای چه کنی آتش و دخان

Муғро ки сурхи рўӣӣ аз оташ дамӣдан аст

مغ را که سرخ روئی از آتش دمیدن است

Фардоаш ном чист , сияҳ рӯй он ҷаҳон

فرداش نام چیست، سیه روی آن جهان

Таштӣаст ин сипеҳру замини хоя эй дар ӯ

طشتی است این سپهر و زمین خایه‌ای در او

Гар илми ташт ва хоя надониста Эй бидон

گر علم طشت و خایه ندانسته‌ای بدان

Аз ҳодисот дар сафи он суфиёни гурез

از حادثات در صف آن صوفیان گریز

Каз буд ғмгннду зи нобӯди шодмон

کز بود غمگنند و ز نابود شادمان

зи эшон шинави дақиқаи фақр аз барои онк

ز ایشان شنو دقیقهٔ فقر از برای آنک

Таснифро мусанниф беҳтар кунад баён

تصنیف را مصنف بهتر کند بیان

Ҷузи фақр ҳарчӣ ҳаст ҳамаи нақш фонӣ аст

جز فقر هرچه هست همه نقش فانی است

Андари нигини фақри талаби нақши ҷовдон

اندر نگین فقر طلب نقش جاودان

То дар дил ту ҳаст ду қиблаи зи ҷоҳу об

تا در دل تو هست دو قبله ز جاه و آب

Фақрат ҳануз нест ду қулла ба имтиҳон

فقرت هنوز نیست دو قله به امتحان

Фақри сиёҳи пӯш чу дандони фурӯи барад

فقر سیاه پوش چو دندان فرو برد

Ҷоҳи сипед кор кунад хок дар даҳон

جاه سپید کار کند خاک در دهان

Чун ъз азл ҳаст ғами зӯр ва зар махӯр

چون عز عزل هست غم زور و زر مخور

Чун фар фақр ҳаст дами молу мли марон

چون فر فقر هست دم مال و مل مران

Бо тоҷи хусравӣ чаҳ кунӣ аз гёи кулоҳ

با تاج خسروی چه کنی از گیا کلاه

Бо сози борбад чаҳ кунӣ пешаи шубон

با ساز باربد چه کنی پیشهٔ شبان

Кас нест дар ҷаҳон ки ба гавҳари з одамӣ аст

کس نیست در جهان که به گوهر ز آدمی است

Вар ҳаст гӯи биёи шаҷара бар ҷаҳон бихон

ور هست گو بیا شجره بر جهان بخوان

Ҳар ҷо ки муҳаррамӣаст хасии ҳам ҳариф ӯст

هر جا که محرمی است خسی هم حریف اوست

Ореи зи гӯшти гов буд бори заъфарон

آری ز گوشت گاو بود بار زعفران

Бо арзанаст байзаи кофур ҳам нишин

با ارزن است بیضهٔ کافور هم‌نشین

Бо фараҷ астараст зари поки ҳам қирон

با فرج استر است زر پاک هم قران

То пухта нест мардуми шайтон ва ваҳшӣ аст

تا پخته نیست مردم شیطان و وحشی است

Ва Андам ки пухта гардад султони инсу ҷон

وآندم که پخته گردد سلطان انس و جان

Ҷӯ то ки ҳаст хоми ғизоӣ харасту бас

جو تا که هست خام غذای خر است و بس

Чун пухтаи гашти шарбати исои нотавон

چون پخته گشت شربت عیسی ناتوان

Хоқонёи зи ҷайб таҷарруд барор сар

خاقانیا ز جیب تجرد برآر سر

Вази рӯзгори домани ҳиммат фурӯ фишон

وز روزگار دامن همت فرو فشان

Маншури фақр бар сар дастор туаст рӯ

منشور فقر بر سر دستار توست رو

Мангар ба тоҷ тоаш ва ба тғрои шаҳи тғон

منگر به تاج تاش و به طغرای شه طغان

Он нукта ёд кун ки дар он қитъа гуфта Эй

آن نکته یاد کن که در آن قطعه گفته‌ای

« зин беш об рӯй наризам барои нон »

« زین بیش آب روی نریزم برای نان»

Имрӯзи кадхудои броъти тўӣӣ ба шарт

امروز کدخدای براعت توئی به شرط

Ту садри дор ва ин дгарони вақфи остон

تو صدردار و این دگران وقف آستان

Аҳли Ироқ дар арақанд аз ҳадиси ту

اهل عراق در عرق‌اند از حدیث تو

Ширвон ба ном туаст шараф ваону хирўон

شروان به نام توست شرف وان و خیروان

Шеърат дар ин диёри ваҳши хуш тараст аз онк

شعرت در این دیار وحش خوش‌تر است از آنک

Кишт аз миёни пшки баромад ба бӯстон

کشت از میان پشک برآمد به بوستان

эй пои басти модару амондаҳи падар

ای پای‌بست مادر و واماندهٔ پدر

Бробўолдиаҳи туро дидаи дудмон

براً بوالدیه تو را دیده دودمان

Ҳамчун замини зи ман чаҳ нишинии зи ҷои ҷанб

همچون زمین ز من چه نشینی ز جای جنب

Ҳилл то шавад хароби ҷаҳонӣ ба як замон

هل تا شود خراب جهانی به یک زمان

Чун кӯзаи Фқоъии зи афсурдагони аср

چون کوزهٔ فقاعی ز افسردگان عصر

Дар синаи ҷӯши ҳасрат ва дар ҳалқи ресмон

در سینه جوش حسرت و در حلق ریسمان

Қавмии мтўқнд ба маънӣ чу ҳарфи қавм

قومی مطوقند به معنی چو حرف قوم

Мўлъ ба нақши симу музаввар чу қалби кон

مولع به نقش سیم و مزور چو قلب کان

Чун гурбаи пари хиёнат ва чун мӯши нақби зан

چون گربه پر خیانت و چون موش نقب زن

Чун анкабути ҷўлаҳ ва чун хармагаси ъўон

چون عنکبوت جوله و چون خرمگس عوان

Дайни вар на ва раёсат карда ба динўр

دین ور نه و ریاست کرده به دینور

Кеши Муғону даъвати хӯрда ба домғон

کیش مغان و دعوت خورده به دامغان

Сарашони бабр ба халқ чу шукр чу Мустафо

سرشان ببر به خلق چو شکر چو مصطفی

КоФкнди зери пои Абуҷаҳли тилсон

که‌افکند زیر پای ابوجهل طیلسان

Ёрб дили шикастаи хоқонӣ он туаст

یارب دل شکستهٔ خاقانی آن توست

Дарди дилаш ба файзи илоҳии фурӯи нишон

درد دلش به فیض الهی فرو نشان

ӣнҷо агар қабул надорад аз он ва ин

اینجا اگر قبول ندارد از آن و این

Онҷоаш кун қабули алии рағми ин ва он

آنجاش کن قبول علی‌رغم این و آن