Ёқӯби дилам , надими аҳзон
یعقوب دلم، ندیم احزان
Юсуфи сифатам , муқӣми зиндон
یوسف صفتم، مقیم زندان
ӯ дар чаҳ оби бади зи ухувват
او در چه آب بد ز اخوت
Ман дар чаҳ оташами зи ихвон
من در چه آتشم ز اخوان
Чун сифру алифи тиҳӣ ва танҳо
چون صفر و الف تهی و تنها
Чун тиру қалами наҳифу урён
چون تیر و قلم نحیف و عریان
Сад размаи фазли бори баста
صد رزمهٔ فضل بار بسته
Як муштарӣам на пеши дукон
یک مشتریم نه پیش دکان
Аз дили сӯии дида май барам сайл
از دل سوی دیده میبرم سیل
Ореи з танур хост тӯфон
آری ز تنور خاست طوفان
Шингарфи зи ашк ман сетанд
شنگرف ز اشک من ستاند
Суратгари ин кабӯди айвон
صورتگر این کبود ایوان
Ёрб чаҳ шикастаи дили шдстм
یارب چه شکسته دل شدستم
Аз нанги шикастаи ном арон
از ننگ شکسته نام اران
Алҳақ чаҳ фасона шуд ғами ман
الحق چه فسانه شد غم من
Аз шари фасонаи гӯии ширвон
از شر فسانه گوی شروان
Гоҳ аз саги абтарам ба фарёд
گاه از سگ ابترم به فریاد
Гоҳ аз хари аъўрм ба афғон
گاه از خر اعورم به افغان
Ин хира кашӣаст мори сират
این خیره کشی است مار سیرت
Ваон зер барӣаст мӯши дандон
وان زیر بری است موش دندان
Ман ҷуста чу боғбони пас ин
من جسته چو باغبان پس این
Бинишаста чу гурба дар паии он
بنشسته چو گربه در پی آن
Ҳам сӯрати ман неанд ва ин ба
همصورت من نیاند و این به
Чун нестам аз сифат чу эшон
چون نیستم از صفت چو ایشان
Нисбат доранд то қиёмат
نسبت دارند تا قیامت
Эшон зи бҳмиаҳи ман зи инсон
ایشان ز بهمیه من ز انسان
Ҷузи даъвати шаби маро чаҳ чора
جز دعوت شب مرا چه چاره
Ҳон эй даъвоати ним шаб , ҳон
هان ای دعوات نیم شب، هان
Хоқонии умедро макун қатъ
خاقانی امید را مکن قطع
Аз фазли худои ҳоли гардон
از فضل خدایِ حالگردان
Аз дидаи рӯзгор бе нур
از دیدهٔ روزگار بینور
Дар соя садр бош пинҳон
در سایهٔ صدر باش پنهان
Бгзидаҳи ҳақи муваффақи аддӣн
بگزیدهٔ حق موفق الدین
Каз ботил шуд сипеди девон
کز باطل شد سپید دیوان
Абди алғФор каз сари калак
عبد الغفار کز سر کلک
Дар хулд мамолик ӯст ризвон
در خلد ممالک اوست رضوان
Аммону муҳӣту нилу Ҷайҳун
عمان و محیط و نیل و جیحون
Ҷўдӣу ҳурӣу қофу сҳлон
جودی و حری و قاف و ثهلان
Ҳар ҳашт , бар сахоу ҳлмш
هر هشت، بر سخا و حلمش
Бо ҷадвал ва хардал над яксон
با جدول و خردَلند یکسان
эй карда ҷалоли ту чу тақдир
ای کرده جلال تو چو تقدیر
ВоФкндаҳи камоли ту чу яздон
وافکنده کمال تو چو یزدان
Дар гӯши замонаи ҳалқаи ҳукм
در گوش زمانه حلقهٔ حکم
Бар дӯши ҷаҳони радои фармон
بر دوش جهان ردای فرمان
Хуршеди дилӣу муштарии зуҳд
خورشید دلی و مشتری زهد
Аҳмади сирӣу ҳайдари эҳсон
احمد سیری و حیدر احسان
Шуд лоҷарам аз барои мадҳат
شد لاجرم از برای مدحت
Кеҳтар чу Уторид ва чу ҳисон
کهتر چو عطارد و چو حسان
Бо пушту дил шикаста омад
با پشت و دل شکسته آمد
Дар хизмати ту дурусти паймон
در خدمت تو درستپیمان
Ҳам бар дар Мустафои накӯтар
هم بر در مصطفی نکوتر
Инси инсу сулӯки салмон
انس انس و سلوک سلمان
Гар мадҳи ту дайртар адо кард
گر مدح تو دیرتر ادا کرد
Сиррӣаст дар ин миён на туғён
سری است در این میان نه طغیان
Яъне ту Маҳмадӣ ба сӯрат
یعنی تو محمدی به صورت
Гар чанд нае ба ваҳйу бурҳон
گر چند نهای به وحی و برهان
ӯ хотам анбиёст лекин
او خاتم انبیاست لیکن
Омад пас аз анбиё ба кайҳон
آمد پس از انبیا به کیهان
Мақсӯди табиати одамӣ буд
مقصود طبیعت آدمی بود
Аз ҳайвону наботу арқон
از حیوان و نبات و ارکان
Баъд аз се маротиби одамии зод
بعد از سه مراتب آدمی زاد
Баъд аз се кутуб расед фарқон
بعد از سه کتب رسید فرقان
Андики амал буд ба охир
اندیک عمل بود به آخر
Аз аввали фикрати фаровон
از اول فکرت فراوان
Гул бо ҳамаи хуррамӣ ки дорад
گل با همه خرمی که دارد
Аз баъд гё расад ба бустон
از بعد گیا رسد به بستان
Баси шох ки бушковад ба хурдод
بس شاخ که بشکفد به خرداد
Мива аш нахуранд ҷуз ба обон
میوهاش نخورند جز به آبان
Афзор з бас кунанд дар дег
افزار ز بس کنند در دیگ
Ҳалвои з пас оваранд бар хон
حلوا ز پس آورند بر خوان
эй онкии срири хомаи ту
ای آنکه صریر خامهٔ تو
Зад ханҷари шоҳро ба аФсон
زد خنجر شاه را به افسان
Ғуред паланги давлати ту
غرید پلنگ دولت تو
Бар шер дилон дарид хуфтон
بر شیر دلان درید خفتان
Он кас ки туро надошт тоъат
آن کس که تو را نداشت طاعت
Дар асаба ту намӯд исён
در عصبهٔ تو نمود عصیان
Он хоҳад дид аз шаҳи шарқ
آن خواهد دید از شه شرق
Каз пӯр Қубод дид нӯъмон
کز پور قباد دید نعمان
Яъне фиканд ба пои пелаш
یعنی فکند به پای پیلش
То пхч шавад миёни майдон
تا پخچ شود میان میدان
Ту соҳиби кори Ҷабраилӣ
تو صاحب کار جبرئیلی
Бади гӯии ту ним кори шайтон
بد گوی تو نیم کار شیطان
Парварда нон туаст ва аз куфр
پروردهٔ نان توست و از کفر
Дар неъмат ту намӯда куфрон
در نعمت تو نموده کفران
Нонаши мФрсти пеш каз ту
نانش مفرست پیش کز تو
Вохўост кунад ба ҳашари ҳнон
واخواست کند به حشر حنان
Нони ту чу қатра рабиъ аст
نان تو چو قطرهٔ ربیع است
Аҳрори садафи мисоли аташон
احرار صدف مثال عطشان
Қатра ки вадиат садаф шуд
قطره که ودیعت صدف شد
Лؤлؤ гардад ба баҳри Аммон
لؤلؤ گردد به بحر عمان
Боз ар ба даҳон афъӣ уфтад
باز ار به دهان افعی افتد
Заҳрӣ гардад ҳалоки ҳайвон
زهری گردد هلاک حیوان
Бемор диласт ва дорад аз кибр
بیمار دل است و دارد از کبر
Сарсоми хилофу дарди хизлон
سرسام خلاف و درد خذلان
Машну тараот ӯ ки бемор
مشنو ترهات او که بیمار
Пургуяду ҳарзаи рӯзи буҳрон
پرگوید و هرزه روز بحران
эй дидаи ақл дар ту шохис
ای دیدهٔ عقل در تو شاخص
Авҳоми зи ртбти ту ҳайрон
اوهام ز رتبت تو حیران
Беёрӣ чун туе нагардад
بییاری چون تویی نگردد
Кор чу манӣ ба баргу сомон
کار چو منی به برگ و سامان
Бе амри худоу кафи Мӯсо
بیامر خدا و کف موسی
Натавон кардани зи чӯби събон
نتوان کردن ز چوب ثعبان
Ман сад раҳем туро зи як дил
من صد رهیم تو را ز یک دل
Ту сад сипаҳӣ ба як қлмрон
تو صد سپهی به یک قلمران
Аз нуктаи бикру нӯки хома
از نکتهٔ بکر و نوک خامه
Ман мӯии шикофам ва ту санадон
من موی شکافم و تو سندان
Бспрдаҳ шудам ба пои аъдо
بسپرده شدم به پای اعدا
Мспори маро ба дасти нисён
مسپار مرا به دست نسیان
Бурҳони дорӣ , маро ба як лафз
برهان داری، مرا به یک لفظ
Аз панҷаи рӯзгори бурҳон
از پنجهٔ روزگار برهان
Ту хуршедӣ ва ман дар ин аср
تو خورشیدی و من در این عصر
Афсурда ба сарди сайри ҳурмон
افسرده به سرد سیر حرمان
Дар ман назарӣ бикун ки хуршед
در من نظری بکن که خورشید
Бисёр назар кунад ба вайрон
بسیار نظر کند به ویران
Гирам ки дили ту бениёз аст
گیرم که دل تو بینیاز است
Аз шоири фозилу схндон
از شاعر فاضل و سخندان
Ҳам ҳндўкӣ бибояд охир
هم هندوکی بباید آخر
Бар даргаи ту ғулому дарбон
بر درگه تو غلام و دربان
Ҳангом сухан макун қиёсам
هنگام سخن مکن قیاسم
зи он душман рӯй номусулмон
ز آن دشمن روی نامسلمان
Он кови з даҳон ред ҳамаи сол
آن کاو ز دهان رید همه سال
Кӣ шукр хоед ӯ бад-ӣни сон
کی شکر خاید او بدین سان
Таснифи ниҳода бар ман аз ҷаҳл
تصنیف نهاده بر من از جهل
Алҳақ аввалӣаст он ба бӯҳтон
الحق اولی است آن به بهتان
Гуфтои з барои ишқи бозӣ
گفتا ز برای عشقبازی
Бибаред сипеди мӯии баҳмон
ببرید سپید موی بهمان
Лекин ҷое ки бошад онҷо
لیکن جایی که باشد آنجا
Аз хонаи хдоииши пушаймон
از خانه خداییش پشیمان
Ман додам посухи инат нукта
من دادم پاسخ اینت نکته
ӯ ҷустаи хилофами инат нодон
او جسته خلافم اینت نادان
Венаи турфа ки мؤбдӣ гирифта аст
وین طرفه که مؤبدی گرفته است
Бо як ду кишӣши ранги кшхон
با یک دو کشیش رنگ کشخان
Маънӣ нау нақши ришу дастор
معنی نه و نقش ریش و دستار
Ҳикмат нау дайни аҳли Юнон
حکمت نه و دین اهل یونان
Иқлӣми гирифта дар ҳамоқат
اقلیم گرفته در حماقت
Таълим накарда дар дабистон
تعلیم نکرده در دبستان
Карда з барои хрбтӣ чанд
کرده ز برای خربطی چند
Аз бод бирават риши полон
از باد بروت ریش پالان
Яздонаши зи лаънати офарӣда
یزدانش ز لعنت آفریده
Вази тарбияташи ҷаҳони пушаймон
وز تربیتش جهان پشیمان
Дар тифлӣ бӯда рокъу ҷилд
در طفلی بوده راکع و جلد
Ва имрӯз ба саҷда гашта Касалон
و امروز به سجده گشته کسلان
Аз масхарагии гузашт ва бархест
از مسخرگی گذشت و برخاست
Пайғомбарии зи макру дастон
پیغامبری ز مکر و دستان
Сад лаънати бод бар вуҷӯдаш
صد لعنت باد بر وجودش
Бар уммат ӯ ҳазор чандон
بر امت او هزار چندان
Субҳони аллоҳ кин сгк ро
سبحان الله کاین سگک را
Чун суст фурӯ гузошт субҳон
چون سست فرو گذاشت سبحان
эй дар кнФи ту олами эмин
ای در کنف تو عالم ایمن
Аз ҳайфи замону сарфи даврон
از حیف زمان و صرف دوران
Онро ки ғуломӣ ту доданд
آن را که غلامی تو دادند
ӯро чаҳ ғам аз ҳазор султон
او را چه غم از هزار سلطان
Ҳаркас ки ниўшди ин қасида
هرکس که نیوشد این قصیده
Аз ҳади Ироқ то хуросон
از حد عراق تا خراسان
Донад ки ту неки поймардӣ
داند که تو نیک پایمردی
Хоқониро ба садри хоқон
خاقانی را به صدر خاقان
Зин ба сухан оварам ба фарат
زین به سخن آورم به فرت
Лек аз пай ном наз паии нон
لیک از پی نام نز پی نان
Ид омад ва ман мусҳафи ид
عید آمد و من مصحف عید
Ин нақд бсхтаҳам ба мизон
این نقد بسختهام به میزان
Дорам длкии кабӯтари осо
دارم دلکی کبوترآسا
Пеш ту кунам ба иди қурбон
پیش تو کنم به عید قربان
Бодӣ ба чаҳор фасли хуррам
بادی به چهار فصل خرم
Бодӣ ба ҳазор иди шодон
بادی به هزار عید شادان
Рои туу рои ҳафт торам
رای تو و رای هفت طارم
Хасми ту фурӯди ҳафт бунён
خصم تو فرود هفت بنیان